KolayuyumGiriş yap

5887 Harçlar Kanunu

Tür
Resmi Gazete
Atıf
5887 Harçlar Kanunu (R.G. 29.02.1952/8047)
İlgili mevzuat
5683 Yabancıların Türkiye'de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun (mülga)
3458 Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun
2644 Tapu Kanunu
984 Ecza Ticarethaneleriyle Sanat ve Ziraat İşlerinde Kullanılan Zehirli ve Müessir Kimyevi Maddelerin Satıldığı Dükkanlara Mahsus Kanun

Madde 1

Aşağıda yazılı mevzulardan bu kanun hükümlerine göre harç alınır :

1. Her nevi dâvalar ile mahkemeler, hâkimler ve savcılar ve ticaret sicil memurları tarafından yapılan muamelelerle avukatlık işleri,

2. İcra ve iflâs muameleleri,

3. Noter muameleleri,

4. Vergi, resim ve harçlara ait itiraz ve temyiz işleriyle diğer vergi muameleleri,

5. Tapu ve kadastro muameleleri,

6. Nüfus muameleleri,

7. Konsolosluk muameleleri,

8. Pasaport ve vize işleriyle ikamet tezkereleri ve Dışişleri Bakanlığınca yapılan tasdik muameleleri,

9. Tâbiiyet muameleleri,

10. Her nevi ruhsatnameler, ihtisas ve izin vesikaları, ihtira beratları, marka hakları, imtiyazlar, diploma, tasdikname ve şahadetnameler, satış tezkereleri ve bunlara benzer vesikalar.

Madde 2 – Mevzu ve tarife

Her nevi dâvalar ile mahkemeler, hâkimler ve savcılar ve ticaret sicil memurları tarafından yapılan muamelelerle avukatlık işlerinden bu kanuna ekli (1) sayılı tarife gereğince harç alınır.

Madde 3 – İstisnalar ve muaflıklar

Aşağıda yazılı dâva, karar ve işler harçtan müstesna ve şahıslar harçtan muaftır :

a) Miktar veya kıymeti 59 lirayı geçmiyen dâva ve işler,

b) Doğrudan doğruya veya haber verilmek suretiyle vasi tâyin ve azline dair kararlar,

c) Ticaret sicillerinde re'sen yapılan terkinler,

ç) Hâkimin reddi talebinin kabulüne ve hâkimin istinikâfına mütaallik kararlar ile bu kararların tebliği,

d) Ayda 50 lirayı geçmiyen nafaka verilmesine dair olan ilâmlar,

e) İşin ifası sırasında mahkeme veya diğer resmî dâirelere yazılacak bilûmum tezkerelerin tekitleri,

f) Askerlik hizmetlerinin devamı müddetince erler, onbaşılar ve kıta çavuşları (Astsubaylar hariç).

Madde 4 – Hukuk ve ticaret dâvalarından alınacak harçlar

Miktar veya kıymet tâyini mümkün olan hallerde dâva arzuhalinde miktar veya kıymet gösterilmesi mecburidir. Miktar veya kıymet gösterilmemişse dâvacıya tesbit ettirilir. Tesbitten imtina halinde dâva arzuhali muameleye konmaz.

Madde 5

Yabancı bir mahkemeden sâdır olan ilâmların tenfizi hakkında açılacak dâvalardan bu ilâmda hükmolunmuş olan şeyin miktar, kıymet veya mahiyetine göre bu kânun dairesinde harç alınır.

Madde 6

Miktar veya kıymet tâyini mümkün olan dâvalardan tarifenin (42) ve miktar veya kıymet tâyini mümkün olmıyan dâvalardan tarifenin (43) üncü numarasında yazılı ilâm harcı alınır. Müdahalenin men’i, tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taallûk eden dâvalar gayrimenkulün kıymeti üzerinden harca tabidir.

Gayrimenkul tahliye dâvalarında ilâm harcı, mukavele mevcut ise mukavele müddetine göre hesaplanacak kira bedeli mecmuu üzerinden, mukavele yoksa veya mukavelede müddet tâyin edilmemişse, bir senelik kira bedeli üzerinden alınır.

Madde 7

Hakem kararlarının infazı lâzım olduğuna dair mahkeme başkanı veya hâkim tarafından verilen şerhlerden, hakem kararının mahiyetine göre tarifenin (42) veya (43) üncü numaralarında yazılı harçlar alınır.

Yabancı hakem kararları da aynı hükme tabidir.

Kanunen tahkim yoliyle halli mecburi olan dâvalardan da aynı suretle harç alınır.

Madde 8

Her davada veya bir ilâm aleyhine kanun yollarına müracaat halinde ilâm harcının dörtte biri peşin olarak alınır. Muhakeme sırasında tesbit olunan kıymetin dâva arzuhalinde bildirilen kıymetten fazla olduğu anlaşılırsa, münhasıran o celse için muhakemeye devam olunur, mutaakıp celseye kadar noksan olan peşin harç ikmal edilmedikçe dâvaya devam olunamaz.

Peşin alınan harç ilâm harcına mahsup olunarak noksanı ikmal ettirilir ve fazlası beyiye aidatı tenzil edildikten sonra talep üzerine geri verilir.

Madde 9

Dâvadan feragat ve dâvayı kabul veya sulh, muhakemenin ilk celsesinde vukubulursa, ilâm harcının üçte biri, daha sonra vâki olursa üçte ikisi alınır.

Madde 10

Muameleden kaldırılan dosya Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun gösterdiği müddet içinde yenilenmezse, dâvanın görülebilmesi yeniden harç verilmesine bağlıdır.

Madde 11

Hukuk ve ticaret mahkemelerinde celse harcı, muhakeme tarafların talep ve muvafakatleri üzerine talik edilmiş ise, taraflardan ve evvelce yapılması mümkün olan bir keyfiyetin yapılmamış olmasından dolayı talik edilmişse, talika sebebiyet veren taraftan alınır.

Her iki halde talika vekiller sebebiyet vermişse celse harcı vekillere tahmil olunur.

Madde 12 – Ceza dâvalarından alınacak harçlar

Bir dâvada birden ziyade şahsi dâvacı bulunduğu takdirde bu kanunda gösterilen harçlar dâvacıların her birinden ayrı ayrı tam olarak alınır.

Madde 13

Bir ceza dâvası birden fazla suçlulara taallûk ediyorsa suçluların her birinden mahkûm olduğu cezaya göre ayrı harç alınır.

Madde 14

Hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile birlikte para cezası hükmedilen hallerde her iki cezanın mecmuu üzerinden harç alınır.

Sürgün cezalarında Türk Ceza Kanununun 40 ıncı maddesi kıyas yoliyle tatbik olunur.

Madde 15

Ceza Kanununun 77 nci maddesindeki hallerde yeni muhakeme için alınacak harç yeni cezanın eskiden hükmedilen cezayı geçen kısmı üzerinden hesap edilir. Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 403 üncü maddesinde yazılı olan halde ayrıca harç alınmaz.

Madde 13x

Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 169 uncu maddesinin son fıkrasında zikredilen hallerde tarifenin (53) sıra numarasında yazılı harçların yarısı alınır.

Madde 17

Sulh hâkimleri tarafından verilmiş olan ceza kararnameleri duruşma yapılmaksızın katîleşirse tarifenin (48) veya (49) uncu numaralarında yazılı harçların yarısı alınır.

Bir ceza kararnamesi aleyhine yapılan itiraz, dâva suçlunun ispatı vücut etmemesi sebebiyle bir kararla reddedilmiş bulunursa bütün muhakeme için tarifenin (48) veya (49) uncu numaralarında yazılı harçların tamamı alınır.

Madde 18

İlk tahkikat yapılmamış ve son tahkikatın icrası esnasında suçlu tarafından yeni delil ikame edilmemiş bulunursa tarifenin (48) veya (49) uncu numaralarında yazılı harçların yarısı alınır.

Bir dâvada suçlular birden fazla ise, bunların yalnız yeni delil ikame edenlerinden tam harç alınır.

Madde 19

Şahsi dâvalar ile takibi şikâyete bağlı suçlara ait dâvalardan dolayı kanun yollarına müracaat halinde bu kanun ve ekli tarife gereğince harç alınır.

Madde 20

Şahsi hukuka ve tazminat kabilinden olan para cezalarına dair verilen hükümlerden hukuk mahkemelerinde alınan nispi harç alınır.

Madde 21

Re’sen verilmesi icabetmiyen suretlerden hukuk dâvalarına ait suret harçları alınır.

Madde 22 – Ticaret sicillerinden alınacak harçlar

Merkezleri Türkiye'de veya ecnebi memlekette bulunan ticari müesseselerin Türkiye’deki şubelerine mütaallik her nevi ticaret sicili kayıt ve ilânlarından bu şubeye tahsis edilen sermaye üzerinden harç alınır.

Madde 23

Ticaret sicilinde yazılı kayıtların tadil ve terkinleri bu kayıtların yapılması için alınmış harçların yarısı nispetinde harca tabidir.

Madde 24

Ticaret Kanununun 34 üncü maddesi mucibince ticaret siciline muvakkaten kaydolunan muamelelerden tescil harçlarının yarısı alınır. Kanuni müddeti içinde katî tescil yaptırılırsa diğer yarısı ayrıca alınır. Kanuni müddeti içinde kâtı tescilin yaptırılmamasından dolayı muvakkat tesciller terkin olunursa, aynı muamelenin yeniden tescilinden tekrar harç alınır.

Madde 25 – Kanun yollarına müracaat halinde alınacak harçlar

Ceza ve hukuk ilâmlarının Yargıtayca tasdikından, tasdik olunan karar muhtevası Yargıtayca hüküm altına alınmış gibi bu kanun ve tarife hükümlerine göre tam harç alınır. Hukuk ve ceza dâvalarında Yargıtayca işin esasına hükmolunduğu ahvalde dahi aynı suretle harç alınır.

Tetkik mercileri ile ticaret mahkemelerinin icra ve iflâs muamelelerine dair verecekleri kararların Temyiz Mahkemesince incelenmesi neticesinde verilecek kararlardan temyiz olunan karardan alınmış olan harç kadar yeniden harç alınır.

Madde 26

Tashihi karar talebinin kabulü üzerine temyiz olunan hüküm tasdik olunursa yukardaki madde hükmüne göre harç alınır.

Madde 27

Bir hükmün bozulmasını mütaakıp verilecek kararlardan yeni bir hüküm gibi ilâm harcı alınır. Bozulan karardan evvelce alınmış olan ilâm harcı, mütaakıp karara alt ilâm harcından mahsup olunur.

Madde 28 – Danıştayda alınacak harçlar

Danıştayda açılacak idari dâvalardan bu kanun ve ekli (1) sayılı tarife gereğince harç alınır.

Vergi ve resimlere ait dâvalar kıymeti malûm olmıyan dâvalardan alınacak maktu harçlara tabidir.

Madde 29 – SEKİZİNCİ BÖLÜM

Askeri mahkemelerin ve Askerî Yargıtayın vazife ve salâhiyetleri dâhiline giren dâva ve işlerden bu kanun ve ekli (i) sayılı tarife gereğince harç alınır.

Madde 30 – DOKUZUNCU BÖLÜM

Mütekabil dâvalar müstakil dâvalar gibi harca tabidir.

Madde 31

Dâvaya müdahale eden kimsenin kanun yollarına müracaatı halinde iltihak ettiği taraftan alınan harca müsavi harç alınır.

Madde 32

İadei muhakemenin kabulü üzerine cereyan edecek dâvalar yeni dâvalar gibi harca tabidir. İadei muhakeme talebinde bulunan neticede haklı çıkarsa evvelce kendisinden alınan harç mahsup edilir.

Madde 33

Mahkemelerin kendi memurları ile yapacakları tebligatta, tebliğ yapanın zaruri masrafları, kendisine tebligat yapılacak şahsın bulunduğu yerin mesafesine nazaran her malî sene başında oranın adliye encümenleri tarafından tanzim olunacak cetvele göre ayrıca alınır.

Madde 34

Bu kısımda ve ekli (1) sayılı tarifede yazılı harçlar ödenmedikçe mütaakıp muamele yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmiyen harçları diğer taraf öderse muameleye devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir talebe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.

Madde 35

Vekil veya taraflara tahmil olunan celse harcı; mütaakıp iki oturumda ödenmezse bir misli fazlası ile alınır ve harcın bu miktar üzerinden tahsili için Maliyeye tezkere yazılmasına karar verilir.

Madde 36 – Mevzu ve tarife

İcra ve iflâs muamelelerinden bu kanuna ekli (2) sayılı tarife gereğince harç alınır.

Madde 37 – İstisnalar ve muaflıklar

Aşağıda yazılı muameleler harçtan müstesna ve şahıslar harçtan muaftır :

a) Miktar ve kıymeti elli lirayı geçmiyen takipler (Ticari senetler hariç),

b) Aylık tutarı elli lirayı geçmiyen nafakalara alt takipler,

c) Bilûmum tekitler,

ç) İcra ve iflâs dairelerinin kusuru yüzünden yanlış yapılmış olan bir muamelenin ıslah veya iptaline dair tetkik mercileri kararları,

d) İcra ve iflâs dairelerinin kusuru yüzünden yanlış yapılmış olan bir muamelenin tetkik mercilerince ıslah veya iptalinden sonra bu ıslah veya iptal dolayısiyle yeniden yapılacak muameleler,

e) Askerlik hizmetlerinin devamı müddetince erler, onbaşılar ve kıta çavuşları (Astsubaylar hariç).

Madde 38 – Harç atmaya yetkili daire

Harçlar ve masraflar takip için müracaat olunan icra ve iflâs dairelerince alınır. Diğer bir icra ve iflâs dairesinden istinabe suretiyle bir muamele icrası istendiği zaman bu muamelelere alt lüzumlu masraflar o dairelere gönderilir.

Madde 39 – Faizler

Harç takibe esas olan alacağın miktarına tabi olduğu zaman takipten sonra işliyecek faizler hesaba katılmaz.

Madde 40 – Peşin harçlar

İlâma müstenit olmıyan takip taleplerinden alacak miktarının binde beşi nispetinde bir tahsil harcı peşin olarak alınır.

Muayyen kıymeti olmıyan takiplerde peşin tahsil harcı 1 liradır. Peşin harçlar takip sonunda alınacak asıl harca mahsup olunur. İlâma müstenit olmıyan takiplerde alacaklı mahkemeye müracaata mecbur kalırsa peşin alınan harç kendisine iade olunur veya alâkalının talebi ile mahkeme harçlarına mahsup edilir.

Madde 41 – Müteferrik hükümler

İcra tetkik mercileri tarafından görülen istihkak dâvalarından bu kanunun hukuk dâvalarından alınacak harçlara alt hükümlerine göre harç alınır.

Madde 42

İcra tetkik mercilerinin cezaya mütedair kararları ile bu kararların temyizinden bu kanunun ceza dâvalarından alınacak harçlara ait hükümlerine göre harç alınır.

Madde 43

Her ne sebep ve suretle olursa olsun, icra taklibinden vazgeçildiğinin zabıtnameye yazılması için vazgeçilen miktara ait tahsil harcının yansı alınır. Ancak haczedilen mal satılıp paraya çevrildikten sonra vazgeçilirse tahsil harcı tam olarak alınır.

Madde 44

İş mahkemeleri tarafından işçiler lehine hükme bağlanmış olan hak ve alacakların takibinde işçilerden hiç bir harç almadan gerekli muamele yapılır. Bu harçlar işçi haklı çıktığı takdirde takip sonunda hesap edilerek ayrıca bir hükme hacet kalmadan borçludan tahsil olunur.

Madde 45

İcra ve iflâs dairelerinin kusurları yüzünden yanlış yapılmış olan bir muamele tetkik mercileri tarafından iptal edilirse iptal edilen muamele yerine bir muamele yapılmadığı ahvalde evvelce alınmış olan harçlar iade veya mütaakıp muamelelere ait harçlardan mahsup olunur. Tetkik mercileri, kararlarında bu ciheti tasrih ederler.

Madde 46

Bu kanun ve ekli (1) sayılı tarifenin celse harçlarına mütaallik hükümleri icra tetkik mercilerinde de tatbik olunur.

Madde 47

İcra ve iflâs dairelerinin kendi memurları vasıtasiyle yapılacak tebligat işlerinde bu kanunun 33 üncü maddesi hükmü uygulanır.

Madde 48 – Mevzu ve tarife

Noter muamelelerinden bu kanuna ekli (3) sayılı tarife gereğince harç alınır.

Madde 49 – İstisnalar

Pey akçesi, zamanı rücu, ücret tevkifi ve cezai şart gibi, bir akdin müeyyidesi kabilinden, olan taahhütler başlı başına bir akit mevzuu olmadıkça harca tabi değildir.

Madde 50

Amme hukukiyle ilgili işlerde salâhiyetli makamların isteyecekleri suretlerden harç alınmaz.

Madde 51 – Harç alınmasında esaslar

Birbiriyle alâkalı işler bir arada bulunursa en yüksek harç alınmasını gerektiren iş üzerinden bir harç alanır.

Madde 52

Bir kişinin temsil ettiği şahısların taaddüdü harcın artırılmasını icabettirmez. Bir işte müştereken hareket eden vekillerin ve bir borca kefalet eden müteselsil kefillerin bir kâğıda koyacakları mütaaddit imzalar bir imza sayılır.

Ancak mümessil haiz olduğu birden ziyade sıfatlara istinaden imza ederse sıfatları sayısınca harç çoğaltılır. Bir kişi hem kendisi için ve hem başkalarını temsil suretiyle imza ederse kendisi için ayrı, başkaları için de yukarki fıkralara göre ayrı harç alınır.

Birden ziyade kimseler bir kâğıda ayrı ayrı işler için imza atıyorlarsa herbirinden imza ettikleri kısım için ayrı ayrı harç alınır.

Madde 53

Tarifede yazılı nispî harçların hesabında, sulhlarda sulh bedeli, rehinlerde rehin bedeli, kiralarda mukaveledeki müddete göre kira karşılığının mecmuu, müddet belli değilse bir senelik kira tutarı, hizmet akdinde müddete göre verilecek ücretin mecmuu ve müddet belli değilse bir senelik ücret tutarı, sermayeli şirketlerde konulan ve ilerde konulması taahhüt edilen sermayenin mecmuu, kaydı hayatla irat bağlanmasında bir yıllık irat yekûnu, harca esas olur. Kiralamanın devir ve bozulmasında geri kalan müddete ve sermayenin, artırılmasında yalnız artırılan kısma ve sermaye paylaşılmasında mevcut miktara göre harç alınır.

Madde 54

Müddetin uzatılması ve vâdenin yenilenmesi halinde asıl senet, mukavele ve evraktan alınmış olan harcın yarısı alınır.

Madde 55

Menkul ve gayrimenkul mallar hakkında alım, satım, taahhüt ve rehne mütaallik her nevi mukavele, senet ve kâğıtlarda kıymet gösterilmesi mecburidir. Rehin bordroları bu hükümden müstesnadır.

Madde 56 – İşin bozulması halinde harcın iadesi

Tanzim veya tasdik muameleleri noterlerin kusurlarından dolayı, mahkeme tarafından hükümsüz addolunursa, noter, aldığı harç ve ücretler tutarını şahsan tazmin ile mükelleftir.

Harç ve ücretlerin tazmin ettirilmiş olması alâkalıların umumi hükümler dairesinde noterden ayrıca zarar ve ziyan istemelerine mâni teşkil etmez.

Madde 57 – Noterlere verilecek ücretler ve beyiyeler

Noterler, gördükleri göreve karşılık olarak bu kanun ve tarifeye göre aldıkları harçların nispî harçlarda yüzde otuzunu, maktu harçlarda yüzde on beşini noter ücreti olarak alırlar.

Harç pullarından dolayı beyiye aidatı yüzde on beştir.

Madde 58 – Mevzu ve tarife

Vergi, resim, harç ve belediye gelirleri meyanında bulunan ücretlere ait itiraz ve temyiz işleriyle sair vergi muamelelerinden bu kanuna ekli (4) sayılı tarife gereğince harç alınır.

Madde 59 – Harcın iadesi

Harç mevzuu olan bir komisyon kararının Danıştayca kısmen veya tamamen nakzından sonra ihtilâflı vergi, resim, harç ve ceza ve belediye gelirleri meyanında bulunan ücret kesin bir kararla Hazine veya belediye aleyhine kaldırılır veya indirilirse, evvelce alınmış olan nispî harçlar, mükellefçe kazanılan miktar nispetinde, kesin kararın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde geri verilir veya talebi üzerine vergi borcuna mahsup edilir.

Madde 60 – Mevzu ve tarife

Tapu ve kadastro muamelelerinde bu kanuna ekli (5) sayılı tarife gereğince harç alınır.

Belgenin devamı (73 madde daha) okuyucuda yükleniyor. Madde 61 ve sonrası