KolayuyumGiriş yap

12275 Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 21/12/2023 Tarihli ve 12275 Sayılı Kararı

Tür
Resmi Gazete
Atıf
12275 Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 21/12/2023 Tarihli ve 12275 Sayılı Kararı (R.G. 23.12.2023/32408)
İlgili mevzuat
Güncel metin
356/20 BOTAŞ İletim Şebekesi İşleyiş Düzenlemelerine İlişkin Esaslar

Madde 1

ŞİD Kısım I, Bölüm G, birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve devamına aşağıdaki cümle eklenmiştir.

“Gaz Yılı öncesinde sisteme giriş için kapasite rezervasyon talebinde bulunacaklar, bu taleplerini 15 Kasım (dahİl)-30 Kasım (dahil) tarihleri arasında Taşıyıcı’ya sunacak olup, bu başvurular sonucunda yeni Gaz Yılı dönemini kapsamak üzere 1 (bir) yıl süreli STS imzalanır. Bu STS, Taşıyıcı, Piyasa İşletmecisi ve Taşıtan arasında Dengesizliklerin Uzlaştırılması Protokolü imzalanması ile birlikte Piyasa İşletmecisi tarafından Taşıyıcıya yapılacak bildirim akabinde diğer koşulların da yerine getirilmesi ile birlikte yürürlüğe girer. Taşıyıcı, en geç 14 Kasım’da aşağıda belirtilen Giriş/Çıkış Noktaları için bir sonraki Gaz Yılına ilişkin Maksimum Ayrılabilir Kapasiteleri ve Gaz Kullanım Eşiklerini EBT’de yayımlar.

- Giriş Noktaları

- Ana Çıkış Noktaları

İhracat Çıkış Noktalarına ilişkin MAK ve kapasite duyuruları ise, Doğal Gaz İhracat Çıkış Noktalarının Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında EBT’de ve Taşıyıcının internet sitesinde yayımlanır.”

Madde 2

ŞİD Kısım I, Bölüm G, on birinci paragraftan sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraflar eklenmiştir:

“Doğal Gaz İhracat Çıkış Noktalarının Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında rezerve edilecek kapasite miktarları için Teminat aşağıdaki gibi hesaplanır;

Taşıtanın başvuracağı toplam ihracat çıkış noktası kapasite miktarının (bir yıldan fazla süreli başvurularda bir yıllık miktar dikkate alınır) %25’inin başvuru tarihinden önceki ayda oluşan GRF ortalaması ile çarpılmasıyla hesaplanacak tutarda banka kesin teminat mektubunun iletim şirketine teslim edilmesi veya nakdi karşılığını iletim şirketi hesabına yatırması ya da bu teminat miktarına karşılık gelecek kadar depo envanter gazının varlığına İlişkin depolama şirketinden alınacak teyit yazısı ya da söz konusu miktara karşılık gelecek kadar yurt içi doğal gaz üretim sahalarından doğal gaz üreteceğine dair taahhüt yazısı sunulması gerekmektedir.

Taşıyıcıya depo envanter gazı teyit yazısı veya üretim taahhüt yazısı sunan Taşıtanların her hâlükârda 60 günlük kapasite bedeli kadar kesin teminat mektubu veya nakdi karşılığını Taşıyıcıya vermesi gerekmektedir.”

Madde 3

ŞİD Kısım I, Bölüm H, birinci ve üçüncü paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“Taşıyıcı, EBT’de ve internet sayfasında, tüm Giriş, Ana Çıkış ve İhracat Çıkış Noktalarını, bu noktalardaki mevcut tahsis edilen kapasiteler ile Atıl Kapasiteleri ve Ana Çıkış Noktalarına bağlı Tali Çıkış Noktalarını sürekli duyurur.”

“Halihazırda bir STS imzalamış olan Taşıtanların Taşıyıcı tarafından ilan edilmiş olan Atıl Kapasiteler için başvuruları Taşıyıcı tarafından üç (3) işgünü içinde cevaplandırılır. Taşıtanların bu başvurularında kapasite rezervasyonu talep ettikleri her bir Giriş, İhracat Çıkış ve Ana Çıkış Noktası için talep ettikleri kapasite rezervasyonu başlangıç ve bitiş tarihleri de yer alır. Bu şekilde rezerve edilen kapasiteler için bedel hesaplamalarında, Kısım II, Bölüm 2.1.4’te belirtilen katsayılar, 2.1.4 ikinci paragrafında belirtilen durum hariç olmak üzere, uygulanır.”

Madde 4

ŞİD Kısım II, Bölüm 1, Madde l’de yer alan “Ana Çıkış Noktası” ve “Gaz Kullanım Eşiği” tanımları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

““Ana Çıkış Noktası” tabiri, Ana İletim Şebekesine doğrudan bağlanmış olup, basınç düşürme ve ölçüm işlevlerinin gerçekleştirildiği Doğal Gaz istasyonlarından mülkiyeti ve işletimi Taşıyıcıya ait olanlar için istasyon çıkış vanasını, Taşıyıcıya ait olmayanlar için istasyon giriş vanasının giriş tarafındaki izole flanşını ifade eder.”

““Gaz Kullanım Eşiği” tabiri, Giriş Noktası, ihracat Çıkış Noktası ile Ana Çıkış Noktası ve Tali Çıkış Noktasında çekilmesi öngörülen Günlük minimum doğal gaz miktarını ifade eder.”

Madde 5

ŞİD Kısım II, Bölüm 2, birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“İletim Şebekesi ile doğal gaz taşıtmak üzere Taşıyıcıdan hizmet alınmasının ön şartı bir Giriş veya Çıkış Noktasında kapasite rezervasyonu yapılması ve bu doğrultuda Taşıyıcı ile STS imzalanmasıdır. İhracat Çıkış Noktaları hariç kapasite rezervasyonlarının süresi en fazla bir Gaz Yılı olup, yeni Gaz Yılı ile içinde bulunulan Gaz Yılı için başvuruların nasıl yapılacağı ve bunlara ilişkin takvim Kısmı I, Bölüm G ve H'de detaylanmıştır.”

Madde 6

ŞİD Kısım II, Bölüm 2, Madde 2.1.2 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“2.1.2. Taşıtan, kapasite rezervasyonu talep ederken kapasite talep ettiği Giriş Noktalarını, İhracat Çıkış Noktalarını, Ana Çıkış Noktaları ile çekiş yapacağı Tali Çıkış Noktalarını Taşıyıcıya bildirecektir. Taşıtan, Tali Çıkış Noktası kullanacak ise bunlara ilişkin ASM’ler ve azami Günlük çekişler STS’sinde belirtilir. Taşıtanın, Tali Çıkış Noktalarındaki toplam Günlük çekiş miktarının, üst akışta bulunan Ana Çıkış Noktasındaki, Rezerve Kapasitesini aşmaması esastır.

Taşıyıcı Taşıtana doğal gazı Ana Çıkış Noktasında teslim ediyorsa bu nokta, Tali Çıkış Noktasında teslim ediyorsa bu nokta, İhracat Çıkış Noktasında teslim ediyorsa bu nokta Taşıtan için Çıkış Noktasıdır. Ancak işbu ŞİD’de belirtilen kapasite rezervasyonu ile ilgili tüm kurallar ve uygulamalar için Giriş Noktaları, İhracat Çıkış Noktaları ve Ana Çıkış Noktaları dikkate alınır.”

Madde 7

ŞİD Kısım II, Bölüm 2, Madde 2.1.3’ün üçüncü paragrafından sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf eklenmiştir:

“İhracat Çıkış Noktalarında yapılacak kapasite başvuruları Doğal Gaz İhracat Çıkış Noktalarının Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında değerlendirilir. Bu doğrultuda, bir yıldan uzun süreli kapasite rezervasyon işlemlerinde, kapasiteye ilişkin hakların kullanılabilmesi için Taşıtanın ilgili yıllarda geçerli bir STS’sinin bulunması esastır.”

Madde 8

ŞİD Kısım II, Bölüm 2, Madde 2.1.4'ün ikinci paragrafından sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf eklenmiştir ve devamındaki paragraf aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“Şüpheye mahal bırakmamak adına, İhracat Çıkış Noktalarında bir yıldan daha az süreli kapasite rezervasyonu yapan Taşıtanların kapasite bedellerinde katsayı 1,5 olarak uygulanır.

İçinde bulunulan Gaz Yılı için STS imzalamış Taşıtanlara, daha önce kapasite rezervasyonuna sahip olmadıkları bir noktada ve/veya kapasite rezervasyonuna sahip olmakla birlikte İhracat Çıkış Noktası hariç bir çıkış noktasının altında yeni bir Serbest Tüketici ile sözleşme imzalanması ve Taşıyıcıya sunulması halinde söz konusu noktada, Atıl Kapasiteden yapılacak rezervasyonlarda, rezervasyonun, içinde bulunulan Gaz Yılının sonuna kadar yapılması durumunda, yukarıda belirtilen katsayılar uygulanmaz.”

Madde 9

ŞİD Kısım II, Bölüm 2, Madde 2.3.1 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“2.3.1. Taşıtanlar arasındaki kapasite devirleri Giriş, İhracat Çıkış ve Ana Çıkış Noktalarında en az bir Aylık dönemi, en fazla içinde bulunulan Gaz Yılının kalan dönemini kapsayacak şekilde Aylık olarak gerçekleştirilebilir.”

Madde 10

ŞİD Kısım II, Bölüm 2, Madde 2.3.2 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“2.3.2. Taşıyıcı, Taşıtanlar tarafından ilave olarak talep edilen veya ihtiyaç fazlası olduğu bildirilen kapasiteleri düzenli olarak EBT’de yayımlar. Bu bilgiler çerçevesinde, aralarında kapasite devri yapacak Taşıtanlar, onay için birlikte Taşıyıcıya başvuruda bulunurlar. Devri yapılan kapasite miktarı doğrultusunda, İhracat Çıkış, Ana Çıkış veya Giriş Noktasındaki haklar ve yükümlülükler yeniden belirlenir.”

Madde 11

ŞİD Kısım II, Bölüm 2, Madde 2.3.5 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“2.3.5. Taşıyıcı, Taşıtanların kapasite devir taleplerini teknik yönden uygun görmesi durumunda, kapasite devri gerçekleştirilmesiyle söz konusu Giriş, İhracat Çıkış veya Ana Çıkış Noktaları için ilgili Taşıtanların Rezerve Kapasiteleri yeniden belirlenir. Kapasite devri sonrasında, herhangi bir Tali Çıkış Noktasında Gaz Kullanım Eşiğinin altında kalınmaması esastır.”

Madde 12

ŞİD Kısım II, Bölüm 2, Madde 2.3.6 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“2.3.6. Kapasite devirleri sonrasında herhangi bir Giriş veya Ana Çıkış Noktasında Rezerve Kapasitesi artan Taşıtanlar, devredilen kapasitenin devir süresine karşılık gelen iletim kapasite bedelinin yüzde yirmisi (%20) tutarında Kesin Teminat Mektubunu Taşıyıcıya verir. Kapasiteyi devreden Taşıtanlar, Kesin Teminat Mektuplarını yeni kapasiteye göre düzenleyerek eskisi ile değiştirme hakkına sahiptir. İhracat Çıkış Noktalarında yapılan devir işlemleri kapsamında devir öncesinde Taşıtan Doğal Gaz İhracat Çıkış Noktalarının Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar’da belirtilen teminat yükümlülüklerini yerine getirir.”

Madde 13

ŞİD Kısım II, Bölüm 2, Madde 2.7.1 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“2.7.1. Taşıtanlar, kapasite rezervasyonlarının kesinlik kazanmasından sonra, kullanacakları Giriş, İhracat Çıkış Noktalan ve/veya Ana Çıkış Noktaları için bir Gaz Yılı süresince Rezerve Kapasite sahibi olarak tescil edilirler. Ana Çıkış Noktaları için ASM’ler ve varsa kullanılacak Tali Çıkış Noktaları ile bu noktalardaki azami Günlük çekişler ve ASM’ler de tescil belgelerine işlenir. Taşıyıcı tescil edilen bu kapasiteler ve noktalarla ilgili bir kütüğü gizlilik kuralları çerçevesinde muhafaza eder. Her bir Taşıtan için hazırlanacak kapasite tescil belgesinin bir sureti Taşıtanın STS’sinin bir eki kabul edilir. Atıl Kapasite satışları, kapasite devirleri, Tedarikçi değişimleri nedeni ile kapasite devirleri veya kapasite aktarımlarına bağlı olarak, kapasite tescil belgeleri Taşıyıcı tarafından tekrar düzenlenir. Kapasite tescil belgeleri düzenlendikleri tarihten itibaren bir hafta içinde Taşıtanlara gönderilir.”

Madde 14

ŞİD Kısım II, Bölüm 2, Madde 2.8.1 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“2.8.1. Bir Taşıtan Giriş, Ana Çıkış ve İhracat Çıkış Noktasında, Rezerve Kapasitesinin üzerine çıkması durumunda Kapasite Aşım Ücreti ödeyecek ve Taşıyıcının doğal gaz teslimini/çekimini derhal Rezerve Kapasite düzeyine düşürmesini talep etmesi halinde bu talebe uyacaktır.”

Madde 15

ŞİD Kısım II, Bölüm 2, Madde 2.8.2’nin birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“2.8.2. Kapasite Aşım Ücreti, her bir Giriş Noktası, Ana Çıkış Noktası ve İhracat Çıkış Noktası için Rezerve Kapasitenin aşıldığı her Gün için Tarifenin iletim kapasite bedelinin aşağıda belirtilen dönem ve oran katsayılarıyla çarpılması ile hesaplanacak ve Rezerve Kapasitenin aşıldığı miktar için tahakkuk ettirilecektir. Oran katsayısının 4’ü (dördü) aştığı durumlarda oran katsayısı en fazla 4 (dört) olabilecektir.”

Madde 16

ŞİD Kısım II, Bölüm 2, Madde 2.9 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“2.9. Rezerve Kapasiteyi Artırma Yükümlülüğü

Taşıtan 1 Ocak - 31 Mart arasını kapsayan dönemde, herhangi bir Giriş veya Çıkış Noktasında bir Ay içerisinde Rezerve Kapasiteyi sekiz kez veya daha fazla aşması halinde, ilgili Ayda girdiği veya çektiği, Günlük azami doğal gaz miktarı ile o noktadaki Rezerve Kapasite miktarı arasındaki fark kadar kapasiteyi, o noktadaki Atıl Kapasiteyle sınırlı olmak üzere, STS başından itibaren STS sonuna kadar almak ve bunun için 2.1.4 bendine göre ödeme yapmakla yükümlü olacaktır. Taşıtan için belirlenmiş olan Rezerve Kapasite buna göre revize edilecek ve kapasite tescil belgesi de bu doğrultuda tekrar düzenlenecektir. Bu uygulama, Taşıtana eski Rezerve Kapasitesi doğrultusunda uygulanmış olan Kapasite Aşım Bedelleri ile ilgili bir hak talebi doğurmayacaktır. Rezerve kapasiteyi arttırma yükümlülüğü Spot Boru Gazı İthalat Giriş Noktaları, İhracat Çıkış Noktaları ile yer altı depolama Giriş ve Çıkış Noktalarında uygulanmayacaktır.”

Madde 17

ŞİD Kısım II, Bölüm 3, Madde 3.3.4.2’den sonra gelmek üzere aşağıdaki Madde 3.4 ilave edilmiştir:

“3.4. İhracat Çıkış Noktası Negatif Dengesizlik Ödemesi

İhracat Çıkış Noktalarında kapasite kullanım hakkına sahip olan lisans sahibinin iletim sistem dengesini negatif etkilememesi esastır. Günlük negatif dengesizliğin bulunması durumunda Taşıtan, İhracat Çıkış kapasite miktarı ile sınırlı olmak kaydıyla negatif dengesizlik bedelinin 5 katına karşılık gelen bedeli Taşıyıcıya öder. Taşıyıcı, Taşıtan tarafından söz konusu ödemenin ilgili mevzuat çerçevesinde yapılmaması halinde Doğal Gaz İhracat Çıkış Noktalarının Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar’da yer alan teminata başvurabilir.

Bir taşıtanın Depolama Tesislerinden (LNG Terminalleri hariç) Depo Operatörü tarafından onaylanmış bir programı bulunmasına karşılık bu taşıtan adına onaylanan program kadar geri üretim yapılamaması halinde, geri üretim yapılamayan miktar için Doğal Gaz İhracat Çıkış Noktalarının Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar’da yer alan dengesizlik ödemelerine İlişkin hükümde yer alan katsayı uygulanmaz.”

Madde 18

ŞİD Kısım II, Bölüm 6, Madde 6.1.2 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“6.1.2. Çıkış Noktası; Taşıtanlar tarafından İletim Şebekesinden doğal gaz çekilen Ana Çıkış Noktası, Tali Çıkış Noktası ve Bağlanan Sisteme doğal gaz verilen noktadır.”

Madde 19

ŞİD Kısım II, Bölüm 6, Madde 6.1.3 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“6.1.3. Ana Çıkış Noktası ile ilgili basınç, sıcaklık, Rezerve Kapasite veya azami Günlük çekiş, ASM ile bu Çıkış Noktasında teslim edilecek doğal gazın ŞİD ekindeki Doğal Gaz Kalite Şartnamesinde belirtilen özelliklerde olacağı STS'lerde belirtilecektir.”

Madde 20

ŞİD Kısım II, Bölüm 6, Madde 6.11 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“6.11. Ölçüm Kapasitesi Üzerindeki Gazın Kullanımı

Çıkış Noktalarındaki gaz çekişinin en fazla istasyondaki ölçüm ekipmanının maksimum ölçüm kapasitesi kadar olması esastır. Bu prensip gereği, Ana Çıkış Noktalarında Ölçüm Ekipmanlarının yeniden teçhiz edilme zorunluluğunun çıktığı tesisler için, bu yükümlülük Dağıtım Şirketi veya Son Kullanıcıya aittir. Ölçüm Ekipmanının yeniden teçhiz edilmesi gerektiği hususu Dağıtım Şirketi veya Son Kullanıcıya iletilmek üzere, Taşıyıcı tarafından Taşıtana bildirilir. Diğer taraftan, Ana Çıkış Noktalarında Ölçüm Ekipmanının ölçüm ekipmanının maksimum ölçüm sınırı üzerine çıktığı saatlerde, saatlik tüketim miktarı yüzde otuz (%30) oranında arttırılarak ilgili saatin tüketimi tespit edilir.”

Madde 21

ŞİD Kısım II, Bölüm 7.2.1.3’ten sonra gelmek üzere aşağıdaki Madde 7.2.1.4 ilave edilmiş ve devamı maddelerin madde numaraları teselsül ettirilmiştir:

“7.2.1.4 İhracat Çıkış Noktalarında rezerve edilen kapasitenin üzerinde TMB ve TMDB yapılamaz. İhracat Çıkış Noktasında yapılacak TMB miktarı, Doğal Gaz İhracat Çıkış Noktalarının Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak ilgili Taşıtanın belirtilen giriş noktalarına ait TMB toplamından büyük olamaz.

7.2.1.5. Taşıyıcı iş bu bölüm şartlarına uygun olarak iletilmeyen TMB'leri, uygun hale getirme hakkına sahiptir.

7.2.1.6. Taşıyıcı kendi değerlendirmeleri neticesinde, iletim sisteminin fiziksel dengesini sağlamak amacıyla Taşıtana 3.2 maddesindeki hükümlere uygun olarak TMDT verebilir. Taşıtan, bu TMDT sonrasında TMDB yaparak Programını güncelleyecektir. 14. Bölüm hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Taşıtanlar Taşıyıcının TMDT’lerine uyamamaları halinde yeterli arz imkanlarına sahip olmadıklarını Taşıyıcıya belgelemek zorundadır.”

Madde 22

ŞİD Kısım II, Bölüm 7, Madde 7.2.4 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“7.2.4. Taşıyıcı, 7.2.3 bendine uymayan bir TMB ve/veya TMDB’yi reddedebilir. Ayrıca, İhracat Çıkış Noktaları için Doğal Gaz İhracat Çıkış Noktalarının Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında Taşıyıcının sistem dengesinin önemli derecede etkileneceğini öngördüğü dönemlerde Bölüm 14 kapsamında, bir önceki gaz günü negatif dengesiz olması durumunda ihracat lisansı sahibinin programını reddedebilir.”

Madde 23

ŞİD Kısım II, Bölüm 7, Madde 7.4.5 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“7.4.5. Taşıyıcı, G-l saat 16:45’ten sonra Zor Gün veya Sınırlı Kapasite Günü ihtimali oluşması halinde veya Operasyonel Akış Tedbirleri kapsamında, ilgili Taşıtanlara TMDT verebilir. Böyle bir bildirimde TMDB’nin yapılması için kullanılabilecek bilgiler yer alır. Böyle bir bildirimi alan Taşıtan en geç iki saat İçinde Taşıyıcının istediği şekilde bir TMDB yapacaktır.

İhracat Çıkış Noktasında program yapan Taşıtanın, programında yer alan İthalat Giriş, Depo Geri Üretim veya Üretim Noktası/Noktalarında akışa ilişkin bu madde kapsamında yer alan hallerden birinin gerçekleşmesi durumunda Taşıyıcı, ilgili Taşıtana TMDT verebilir.”

Madde 24

ŞİD Kısım II, Bölüm 9, Madde 9.2.2.4’ten sonra gelmek üzere aşağıdaki Madde 9.2.2.5 ilave edilmiştir:

“9.2.2.5 Bir İhracat Çıkış Noktasında birden fazla Taşıtanın rezerve kapasitesi olması durumunda tahsisat; iletim sistem operatörleri arasında yürürlükte olan bağlantılı sistem teslim sözleşmesine göre yapılır. Böyle bir sözleşmenin bulunmaması durumunda Taşıtanları bağlayıcı anlaşma/protokol bulunuyor ise bu anlaşma/protokol hükümlerinin Taşıyıcıya bildirimi neticesinde söz konusu Taşıtanların tahsisatı, bu anlaşma/protokol hükümleri doğrultusunda yapılır. Taraflar arasında imzalanmış herhangi bir yazılı dokümanın olmadığı hallerde program miktarları ile orantılı olarak tahsisat yapılır.”

Madde 25

ŞİD Kısım II, Bölüm 9, Madde 9.2.3.2 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“9.2.3.2. Giriş ve İhracat Çıkış Noktalarında veri gelmemesi durumunda Programlar toplamı akış verisi olarak kabul edilerek Tahsisat gerçekleştirilir,”

Madde 26

ŞİD Kısım II, Bölüm 18, Madde 18.4.1.2 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“18.4.1.2. Sevkiyat kontrol bedelleri:

(a) Sistem Dengelemesine Katılım Bedeli:

i. Düzenleme Ücreti,

ii. TMDB Ücreti,

iii. İhracat Çıkış Noktası Negatif Dengesizlik Ödemesi

(b) Kesinti Dengeleme Bedeli.”

Madde 27

Bu Karar, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 28

Bu Kararı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.