75935942-050.01.04-[01/177] Gösterge Faiz Oranı Reformu - 2. Aşama (TFRS 9, TMS 39, TFRS 7, TFRS 4 ve TFRS 16’da Yapılan Değişiklikler)
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- 75935942-050.01.04-[01/177] Gösterge Faiz Oranı Reformu - 2. Aşama (TFRS 9, TMS 39, TFRS 7, TFRS 4 ve TFRS 16’da Yapılan Değişiklikler) (R.G. 18.12.2020/31338)
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
75935942-050.01.04-[01/16] Türkiye Muhasebe Standardı (TMS) 39 - Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçme
75935942-050.01.04 - [01/35] Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS) 4 - Sigorta Sözleşmeleri (mülga)
75935942-050.01.04 - [01/28] Türkiye Finansal Raporlama Standardı 7 (TFRS 7) - Finansal Araçlar: Açıklamalar
75935942-050.01.04 [01/19] TFRS 16 Kiralamalar ve TMS 40 Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller
75935942-050.01.04 - [01/29] Türkiye Finansal Raporlama Standardı 9 (TFRS 9) - Finansal Araçlar
Karar No: 75935942-050.01.04-[01/177]
Konu: Gösterge Faiz Oranı Reformu - 2. Aşama (TFRS 9, TMS 39, TFRS 7, TFRS 4 ve TFRS 16’da Yapılan Değişiklikler)
660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 9’uncu maddesi uyarınca Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarıyla tam uyumu sağlamak üzere; Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu tarafından “Interest Rate Benchmark Reform - Phase 2 (Amendments to IFRS 9, IAS 39, IFRS 7, IFRS 4 and IFRS 16” başlığıyla yayımlanan “Gösterge Faiz Oranı Reformu - 2. Aşama (TFRS 9, TMS 39, TFRS 7, TFRS 4 ve TFRS 16’da Yapılan Değişiklikler)”nın yayımlanmasına karar verilmiştir.
Gösterge Faiz Oranı Reformu - 2. Aşama
TFRS 9, TMS 39, TFRS 7, TFRS 4 ve TFRS 16’da Yapılan Değişiklikler
TFRS 9 Finansal Araçlar’da Yapılan Değişiklikler
5.4.5-5.4.9, 6.8.13, 6.9.1-6.9.13, 7.1.9 ve 7.2.43-7.2.46 paragrafları eklenmiştir. 6.9.1 paragrafından önce yeni bir başlık eklenmiştir. 5.4.5, 6.9.7, 6.9.9, 6.9.11 ve 7.2.43 paragraflarından önce yeni alt başlıklar eklenmiştir. Okuma kolaylığı açısından bu paragrafların altı çizilmemiştir.
5.4. İtfa Edilmiş Maliyetinden Ölçüm
...
Gösterge Faiz Oranı Reformu Nedeniyle Sözleşmeye Bağlı Nakit Akışlarının Belirlenmesinde Kullanılan Esasta Yapılan Değişiklikler
5.4.5 İşletme, ancak ve ancak, bir finansal varlık veya finansal yükümlülükten kaynaklanan sözleşmeye bağlı nakit akışlarının belirlenmesinde kullanılan esasta gösterge faiz oranı reformu nedeniyle bir değişiklik olması durumunda, 5.4.6-5.4.9 paragraflarını ilgili finansal varlık veya finansal yükümlülüğe uygular. Bu kapsamda “gösterge faiz oranı reformu” ifadesi, 6.8.2 paragrafında tanımlandığı şekilde, bir gösterge faiz oranına ilişkin piyasa genelinde yapılan reformu ifade eder.
5.4.6 Bir finansal varlık veya finansal yükümlülükten kaynaklanan sözleşmeye bağlı nakit akışlarının belirlenmesinde kullanılan esas aşağıda belirtilen şekillerde değişebilir:
(a) Finansal aracın ilk defa finansal tablolara alınması sırasında sözleşme şartlarının değiştirilmesiyle (örneğin, referans alınan gösterge faiz oranının alternatif bir gösterge oranıyla değiştirilmesi amacıyla sözleşme şartlarında değişiklik yapılması),
(b) Sözleşme şartları değiştirilmeden, finansal aracın ilk defa finansal tablolara alınması sırasında sözleşme şartlarında dikkate alınmamış veya değerlendirilmemiş bir şekilde (örneğin, sözleşme şartları değiştirilmeksizin, gösterge faiz oranının hesaplanma yönteminin değiştirilmesi) veya
(c) Mevcut bir sözleşme şartının uygulanmaya başlanması nedeniyle (örneğin, mevcut bir alternatif faiz maddesinin uygulanmaya başlanması).
5.4.7 Kolaylaştırıcı bir uygulama olarak işletme, bir finansal varlık veya finansal yükümlükten kaynaklanan sözleşmeye bağlı nakit akışlarının belirlenmesinde kullanılan esasta yapılan gösterge faiz oram reformunun gerektirdiği bir değişikliği muhasebeleştirmek için B.5.4.5 paragrafını uygular. Bu kolaylaştırıcı uygulama yalnızca bu değişiklikler için ve yalnızca gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği değişiklik ölçüsünde uygulanır (ayrıca bakınız 5.4.9 paragrafı). Bu kapsamda, ancak ve ancak aşağıdaki iki koşulun birlikte sağlandığı durumlarda gösterge faiz oranı reformu, sözleşmeden doğan nakit akışlarının belirlenmesinde kullanılan esasta değişiklik yapılmasını gerektirir:
(a) Gösterge faiz oranı reformunun doğrudan bir sonucu olarak bir değişiklik yapılmasının gerekli olması ve
(b) Sözleşmeden doğan nakit akışlarının belirlenmesinde kullanılan yeni esasın bir önceki esasla (diğer bir ifadeyle değişikliğin hemen öncesinde kullanılan esasla) ekonomik olarak eşdeğer olması.
5.4.8. Sözleşmeden doğan nakit akışlarının belirlenmesinde kullanılan bir önceki esasla (diğer bir ifadeyle değişikliğin hemen öncesinde kullanılan esasla) ekonomik olarak eşdeğer olan yeni bir esasın oluşturulmasına yol açan değişikliklere ilişkin örnekler şunlardır:
(a) Bir finansal varlık veya finansal yükümlülükten kaynaklanan sözleşmeye bağlı nakit akışlarının belirlenmesinde kullanılan mevcut gösterge oranının, söz konusu mevcut oran ile alternatif gösterge oranı arasındaki esas farkının telafisi için gereken sabit bir marjın eklendiği alternatif bir gösterge oranıyla değiştirilmesi -veya gösterge faiz oranının hesaplanmasında kullanılan yöntemin değiştirilmesi sonucu bu tür bir gösterge faiz oranı reformunun uygulanması-,
(b) Gösterge faiz oranı reformunu uygulamak için yenileme döneminde, yenileme tarihlerinde veya kupon ödeme tarihleri arasındaki gün sayısında yapılan değişiklikler ve
(c) Yukarıda (a) ve (b) paragraflarında belirtilen herhangi bir değişikliğin uygulanması için bir finansal varlık veya finansal yükümlülüğün sözleşme şartlarına bir alternatif faiz hükmünün eklenmesi.
5.4.9 Sözleşmeye bağlı nakit akışlarının belirlenmesinde kullanılan esasta yapılan gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği değişikliklere ilave olarak, bir finansal varlık veya finansal yükümlülükte değişiklik yapılması durumunda, işletme gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği değişikliklere öncelikle 5.4.7 paragrafındaki kolaylaştırıcı uygulamayı uygular. İşletme, daha sonra kolaylaştırıcı uygulamanın uygulanmadığı her türlü ilave değişiklik için bu Standarttaki geçerli hükümleri uygular. İlave değişikliğin, finansal varlığın veya finansal yükümlülüğün finansal tablo dışı bırakılması sonucunu doğurmaması durumunda, işletme bu ilave değişikliği, 5.4.3 veya B5.4.6 paragrafından uygun olanı uyarınca muhasebeleştirir. İlave değişikliğin, finansal varlık veya finansal yükümlülüğün finansal tablo dışı bırakılması sonucunu doğurması durumunda, işletme finansal tablo dışı bırakma hükümlerini uygular.
6.8 Korunma Muhasebesinin Belirli Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Geçici İstisnalar
Uygulamanın Sonlandırılması
6.8.13 İşletme 6.8.7 ve 6.8.8 paragraflarını uygulamayı aşağıdaki tarihlerden erken olanında ileriye yönelik olarak sonlandırır:
(a) 6.9.1 paragrafı uygulanarak sözleşmeyle belirlenmeyen risk bileşeninde gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği değişiklikler yapıldığında veya
(b) Sözleşmeyle belirlenmeyen risk bileşeninin tanımlandığı korunma ilişkisi sonlandırıldığında,
6.9 Gösterge Faiz Oranı Reformundan Kaynaklanan İlave Geçici İstisnalar
6.9.1 6.8.4 - 6.8.8 paragraflarındaki hükümlerin bir korunma ilişkisine uygulanmasına son verildiğinde (bakınız 6.8.9 - 6.8.13 paragrafları), işletme gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği değişiklikleri yansıtmak amacıyla bu korunma ilişkisinin önceden belgelendirilmiş resmi tanımlamasını değiştirir (diğer bir ifadeyle değişiklikler 5.4.6 - 5.4.8 paragraflarındaki hükümlerle uyumlu olur). Bu kapsamda, korunma işleminin tanımlanması sadece aşağıda yer alan bir veya birden fazla değişikliği yapmak üzere değiştirilir:
(a) Alternatif bir gösterge oranının (sözleşmeyle belirlenen veya sözleşmeyle belirlenmeyen) korunulan risk olarak tanımlanması,
(b) Korunulan nakit akışlarının ya da gerçeğe uygun değerin tanımlanmış kısmına ilişkin açıklama da dâhil olmak üzere, korunan kaleme ilişkin açıklamanın değiştirilmesi veya
(c) Korunma aracına ilişkin açıklamanın değiştirilmesi.
6.9.2 İşletme ayrıca aşağıdaki üç koşulun da sağlanması durumunda 6.9.1 (c) paragrafındaki hükmü uygular:
(a) İşletmenin, korunma aracına ilişkin sözleşmeye bağlı nakit akışlarının belirlenmesinde kullanılan esasın değiştirilmesi (5.4.6 paragrafında belirtilen şekilde) dışında bir yaklaşım kullanarak gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği bir değişiklik yapması,
(b) Başlangıçtaki korunma aracının finansal tablo dışı bırakılmaması ve
(b) Seçilen yaklaşımın, başlangıçtaki korunma aracına ilişkin sözleşmeye bağlı nakit akışlarının belirlenmesinde kullanılan esasın değiştirilmesiyle ekonomik olarak eş değer olması (5.4.7 ve 5.4.8 paragraflarında belirtilen şekilde).
6.9.3 6.8.4-6.8.8 paragraflarındaki hükümlerin uygulaması farklı zamanlarda sona erebilir. Bu nedenle, 6.9.1 paragrafını uygularken işletmenin, korunma ilişkisinin resmi tanımlamasını farklı zamanlarda değiştirmesi veya korunma ilişkisinin resmi tanımlamasını birden fazla kez değiştirmesi gerekebilir. İşletme 6.9.7-6.9.12 paragraflarını (bu paragraflardan uygun olanını), ancak ve ancak korunma tanımında böyle bir değişiklik yapıldığında uygular. İşletme ayrıca, korunan kalemin veya korunma aracının gerçeğe uygun değerinde meydana gelen her türlü değişimi muhasebeleştirmek için 6.5.8 paragrafını (gerçeğe uygun değer değişiminden korunma için) veya 6.5.11 paragrafını (nakit akış değişkenliğinden korunma için) uygular.
6.9.4 İşletme; korunulan riskte, korunan kalemde veya korunma aracında gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği değişimin gerçekleştiği raporlama dönemi sonu itibariyle 6.9.1 paragrafının gerektirdiği şekilde korunma ilişkisini değiştirir. Herhangi bir şüphenin doğmaması için, korunma ilişkisinin resmi tanımlamasında yapılan böyle bir değişiklik, korunma ilişkisinin sona erdirilmesini veya yeni bir korunma ilişkisinin tanımlanmasını gerektirmez.
6.9.5 Gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği değişikliklere ilave olarak bir korunma ilişkisinde tanımlanan finansal varlık veya finansal yükümlülükte (5.4.6 - 5.4.8 paragraflarında belirtilen şekilde) veya korunma ilişkisinin tanımlamasında (6.9.1 paragrafında belirtilen şekilde) değişiklik yapılması durumunda, işletme bu ilave değişikliklerin korunma muhasebesinin sona erdirilmesi soncunu doğurup doğurmadığını belirlemek için öncelikle bu Standarttaki geçerli hükümleri uygular. İlave değişikliklerin, korunma muhasebesinin sona erdirilmesi sonucunu doğurmaması durumunda, işletme 6.9.1 paragrafında belirtilen şekilde korunma ilişkisinin resmi tanımlamasını değiştirir.
6.9.6 6.9.7 - 6.9.13 paragrafları yalnızca bu paragraflarda belirtilen hükümlere ilişkin istisna sağlar. İşletme, gösterge faiz oranı reformundan doğrudan etkilenen korunma ilişkilerine, 6.4.1 paragrafında yer alan gerekli kıstaslar da dâhil olmak üzere bu Standarttaki diğer tüm korunma muhasebesi hükümlerini uygular.
Nitelikleri Sağlayan Korunma İlişkilerinin Muhasebeleştirilmesi
Nakit Akış Değişkenliğinden Korunma
6.9.7 6.5.11 paragrafının uygulanması açısından işletme, 6.9.1(b) paragrafının gerektirdiği şekilde korunan kaleme ilişkin açıklamayı değiştirdiği anda, nakit akış değişkenliğinden korunma fonunda biriken tutarın, korunan gelecekteki nakit akışlarının belirlenmesinde esas alınan alternatif gösterge oranına bağlı olduğu kabul edilir.
6.9.8 Sonlandırılmış bir korunma ilişkisi söz konusu olduğunda, korunan gelecekteki nakit akışlarının belirlenmesinde esas alınan gösterge faiz oranının, gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği şekilde değiştirilmesi durumunda, 6.5.12 paragrafının uygulanması kapsamında, korunan gelecekteki nakit akışlarının gerçekleşmesinin beklenip beklenmediğinin belirlenmesi için, ilgili korunma ilişkisine ait nakit akış değişkenliğinden korunma fonunda biriken tutarın, korunan gelecekteki nakit akışlarının belirlenmesinde esas alınan alternatif gösterge oranına bağlı olduğu kabul edilir.
Kalem Grubu
6.9.9 Gerçeğe uygun değer değişiminden korunma veya nakit akış değişkenliğinden korunma işlemleri kapsamında korunan kalem olarak tanımlanan kalem grubuna 6.9.1 paragrafını uyguladığında işletme korunan kalemleri, korunulan gösterge oranına dayalı olarak alt gruplara dağıtır ve gösterge oranını her alt grup için korunulan risk olarak tanımlar. Örneğin, gösterge faiz oranı reformu kapsamındaki bir gösterge faiz oranında meydana gelen değişikliklere karşı bir kalem grubunun korunduğu bir korunma ilişkisinde, grup içerisindeki bazı kalemlerin korunan nakit akışları veya gerçeğe uygun değeri, gruptaki diğer kalemler değiştirilmeden önce, alternatif bir gösterge oranını referans almak için değiştirilebilir. Bu örnekte 6.9.1 paragrafını uygularken işletme, korunan kalemlere ilişkin ilgili alt grup için, alternatif gösterge oranını, korunulan risk olarak tanımlayacaktır. Bu kalemlere ilişkin korunan nakit akışları veya gerçeğe uygun değer alternatif bir gösterge oranını referans almak için değiştirilinceye veya kalemlerin süresi dolup bunlar alternatif gösterge oranını referans alan korunan kalemlerle değiştirilinceye kadar, işletme korunan kalemlere ilişkin diğer alt grup için, mevcut gösterge faiz oranını korunulan risk olarak tanımlamaya devam edecektir.
6.9.10 İşletme, korunan kalemlerin uygunluğuna ilişkin 6.6.1 paragrafındaki hükümlerin karşılanıp karşılanmadığını her bir alt grup için ayrı ayrı değerlendirir. Herhangi bir alt grubun 6.6.1 paragrafındaki hükümleri karşılamaması durumunda, işletme korunma ilişkisinin tamamı için korunma muhasebesini ileriye yönelik olarak sonlandırır. İşletme ayrıca bu korunma ilişkisinin tamamıyla ilgili etkinsizliği muhasebeleştirmek için 6.5.8 ve 6.5.11 paragraflarındaki hükümleri de uygular.
Risk Bileşenlerinin Tanımlanması
6.9.11 Ancak ve ancak işletmenin alternatif gösterge oranının 24 ay içerisinde ayrı olarak belirlenebilir olacağını makul bir seviyede beklemesi durumunda, tanımlandığı tarihte ayrı olarak belirlenebilir olmayan (bakınız 6.3.7(a) ve B6.3.8 paragrafları) sözleşmeyle belirlenmeyen risk bileşeni olarak tanımlanan alternatif bir gösterge oranının, ayrı olarak belirlenebilir olma hükmünü o tarihte yerine getirdiği kabul edilir. Söz konusu 24 aylık süre, her bir alternatif gösterge oranı için ayrı ayrı uygulanır ve işletmenin bu alternatif gösterge oranını ilk kez sözleşmeyle belirlenmeyen risk bileşeni olarak tanımladığı tarihten itibaren başlar (diğer bir ifadeyle 24 aylık süre faiz oranı bazında uygulanır).
6.9.12 İşletmenin alternatif gösterge oranını sözleşmeyle belirlenmeyen risk bileşeni olarak ilk kez tanımladığı tarihten itibaren 24 ay içerisinde bu gösterge oranının ayrı olarak belirlenebilir hale gelmeyeceğine dair daha sonradan makul bir seviyede beklentisi oluşması durumunda, işletme ilgili alternatif gösterge oranına 6.9.11 paragrafındaki hükmü uygulamaya son verir ve alternatif gösterge oranının sözleşmeyle belirlenmeyen risk bileşeni olarak tanımlanmış olduğu tüm korunma ilişkileri için korunma muhasebesini bu yeniden değerlendirme tarihinden itibaren ileriye yönelik olarak sonlandırır.
6.9.13 6.9.1 paragrafında belirtilen korunma ilişkilerine ilave olarak işletme, alternatif gösterge oranını sözleşmeyle belirlenmeyen risk bileşeni (bakınız 6.3.7(a) ve B6.3.8 paragrafları) olarak tanımladığı yeni korunma ilişkilerine, ilgili risk bileşeninin gösterge faiz oranı reformu nedeniyle tanımlandığı tarihte ayrı olarak belirlenebilir olmaması durumunda 6.9.11 ve 6.9.12 paragraflarındaki hükümleri uygular.
7.1 Yürürlük Tarihi
7.1.9 Aralık 2020’de yayımlanan ve TFRS 9, TMS 39, TFRS 7, TFRS 4 ve TFRS 16’da değişiklikler yapan Gösterge Faiz Oranı Reformu - 2. Aşama’yla 5.4.5-5.4.9 paragrafları, 6.8.13 paragrafı, Bölüm 6.9 ve 7.2.43-7.2.46 paragrafları eklenmiştir. İşletme bu değişiklikleri 1 Ocak 2021’de veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygular. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Erken uygulama halinde bu husus dipnotlarda açıklanır.
7.2 Geçiş
...
Gösterge Faiz Oranı Reformu - 2. Aşamaya ilişkin Geçiş
7.2.43 Gösterge Faiz Oranı Reformu - 2. Aşama, 7.2.44-7.2.46 paragraflarında belirtilen durumlar dışında, TMS 8’e göre geriye dönük olarak uygulanır.
7.2.44 İşletme yeni bir korunma ilişkisini (örneğin; 6.9.13 paragrafında belirtilen şekilde) sadece ileriye yönelik olarak tanımlar (diğer bir ifadeyle, işletmenin yeni korunma muhasebesi ilişkisini önceki dönemlerde tanımlaması yasaktır). Bununla birlikte işletme, ancak ve ancak aşağıdaki koşulların sağlanması durumunda sonlandırdığı bir korunma ilişkisini tekrar başlatır:
(a) İşletme sadece gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği değişiklikler nedeniyle ilgili korunma ilişkisini sonlandırmıştır ve bu değişiklikler o zaman da uygulanmış olsaydı işletmenin bu korunma ilişkisini sonlandırması gerekmeyecektir ve
(b) İşletmenin bu değişiklikleri ilk kez uyguladığı raporlama döneminin başında (bu değişikliklerin ilk uygulama tarihinde), sonlandırılmış olan ilgili korunma ilişkisi, korunma muhasebesi için gerekli kıstasları yerine getirmektedir (bu değişiklikler dikkate aldıktan sonra).
7.2.45 İşletmenin, 7.2.44 paragrafının uygulanmasıyla, sonlandırdığı bir korunma ilişkisini tekrar başlatması durumunda 6.9.11 ve 6.9.12 paragraflarında yer alan, alternatif gösterge oranının ilk kez sözleşmeyle belirlenmeyen risk bileşeni olarak tanımlandığı tarihe yapılan atıflar, bu değişikliklerin ilk kez uygulandığı tarih olarak dikkate alınır (diğer bir ifadeyle söz konusu alternatif gösterge oranının sözleşmeyle belirlenmeyen risk bileşeni olarak tanımlanmasına ilişkin 24 aylık süre, bu değişikliklerin ilk kez uygulandığı tarihten itibaren başlar).
7.2.46 Söz konusu değişikliklerin uygulamasını yansıtmak için önceki dönem bilgilerinin yeniden düzenlenmesi zorunlu değildir. Önceki dönemler, yalnızca sonraki dönemlere ilişkin durumlar dikkate alınmaksızın yeniden düzenlemenin mümkün olması durumunda yeniden düzenlenebilir. Önceki dönem bilgilerinin yeniden düzenlenmemesi durumunda, önceki defter değeri ile söz konusu değişikliklerin ilk uygulama tarihini içeren raporlama döneminin başındaki defter değeri arasındaki herhangi bir fark, söz konusu değişikliklerin ilk uygulama tarihini içeren raporlama dönemine ilişkin dağıtılmamış kârların (ya da uygun olması durumunda, diğer bir özkaynak bileşeninin) açılış bakiyesine yansıtılır.
TMS 39 Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçme’de Yapılan Değişiklikler
102M paragrafı değiştirilmiştir. Yeni eklenen metnin altı çizilmiştir, silinen metnin ise üstü çizilmiştir.
102O-102Z3 paragrafları ve 108H-108K paragrafları eklenmiştir. 102P paragrafından önce yeni bir başlık eklenmiştir. 102P, 102V, 102Y ve 102Z1 paragraflarından önce yeni alt başlıklar eklenmiştir. Okuma kolaylığı açısından bu paragrafların altı çizilmemiştir.
Korunma muhasebesinin belirli hükümlerinin uygulanmasına İlişkin geçici istisnalar
...
Uygulamanın sonlandırılması
102M İşletme, 102G paragrafını aşağıdaki tarihlerden erken olanında bir korunma ilişkisine uygulamayı ileriye yönelik olarak sonlandırır:
(a) Korunulan risk veile korunma aracı veyave korunan kalemin gösterge faiz oranına dayalı nakit akışlarının zamanlaması ve tutarı açısından gösterge faiz oranı reformunun yarattığı belirsizlik ortadan kalktığında ve
(b) İstisnanın uygulandığı korunma ilişkisine son verildiğinde.
...
102O İşletme 102H ve 102I paragraflarını uygulamayı aşağıdaki tarihlerden erken olanında ileriye yönelik olarak sonlandırır:
(a) 102P paragrafı uygulanarak sözleşmeyle belirlenmeyen risk bileşeninde gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği değişiklikler yapıldığında veya
(b) Sözleşmeyle belirlenmeyen risk bileşeninin tanımlandığı korunma ilişkisi sonlandırıldığında.
Gösterge faiz oranı reformundan doğan geçici ilave istisnalar
Korunma Muhasebesi
102P 102D-102I paragraflarındaki hükümlerin bir korunma ilişkisine uygulanmasına son verildiğinde (bakınız 102J-102O paragrafları), işletme gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği değişiklikleri yansıtmak amacıyla bu korunma ilişkisinin önceden belgelendirilmiş resmi tanımlamasını değiştirir (diğer bir ifadeyle değişiklikler TFRS 9’un 5.4.6-5.4.8 paragraflarındaki hükümlerle uyumlu olur). Bu kapsamda, korunma işleminin tanımlanması sadece aşağıda yer alan bir veya birden fazla değişikliği yapmak üzere değiştirilir:
(a) Alternatif bir gösterge oranının (sözleşmeyle belirlenen veya sözleşmeyle belirlenmeyen) korunulan risk olarak tanımlanması,
(b) Korunulan nakit akışlarının ya da gerçeğe uygun değerin tanımlanmış kısmına ilişkin açıklama da dâhil, korunan kaleme ilişkin açıklamanın değiştirilmesi,
(c) Korunma aracına ilişkin açıklamanın değiştirilmesi veya
(d) İşletmenin korunma etkinliğini nasıl değerlendireceğine ilişkin açıklamanın değiştirilmesi.
102Q İşletme ayrıca aşağıdaki üç koşulun da sağlanması durumunda 102P(c) paragrafındaki hükmü uygular:
(a) İşletmenin, korunma aracına ilişkin sözleşmeye bağlı nakit akışlarının belirlenmesinde kullanılan esasın değiştirilmesi (TFRS 9’un 5.4.6 paragrafında belirtilen şekilde) dışında bir yaklaşım kullanarak gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği bir değişiklik yapması,
(b) Başlangıçtaki korunma aracının finansal tablo dışı bırakılmaması ve
(c) Seçilen yaklaşımın, başlangıçtaki korunma aracına ilişkin sözleşmeye bağlı nakit akışlarının belirlenmesinde kullanılan esasın değiştirilmesiyle ekonomik olarak eş değer olması (TFRS 9’un 5.4.7 ve 5.4.8 paragraflarında belirtilen şekilde).
102R 102D-102I paragraflarındaki hükümlerin uygulaması farklı zamanlarda sona erebilir. Bu nedenle, 102P paragrafını uygularken işletmenin, korunma ilişkisinin resmi tanımlamasını farklı zamanlarda değiştirmesi veya korunma ilişkisinin resmi tanımlamasını birden fazla kez değiştirmesi gerekebilir. İşletme 102V-102Z2 paragraflarını (bu paragraflardan uygun olanını), ancak ve ancak korunma tanımında böyle bir değişiklik yapıldığında uygular. İşletme ayrıca, korunan kalemin veya korunma aracının gerçeğe uygun değerinde meydana gelen her türlü değişimi muhasebeleştirmek için 89 uncu paragrafı (gerçeğe uygun değer değişiminden korunma için) veya 96 ncı paragrafı (nakit akış değişkenliğinden korunma için) uygular.
102S İşletme; korunulan riskte, korunan kalemde veya korunma aracında gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği değişimin gerçekleştiği raporlama dönemi sonu itibariyle 102P paragrafının gerektirdiği şekilde korunma ilişkisini değiştirir. Herhangi bir şüphenin doğmaması için, korunma ilişkisinin resmi tanımlamasında yapılan böyle bir değişiklik, korunma ilişkisinin sona erdirilmesini veya yeni bir korunma ilişkisinin tanımlanmasını gerektirmez.
102T Gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği değişikliklere ilave olarak bir korunma ilişkisinde tanımlanan finansal varlık veya finansal yükümlülükte (TFRS 9’un 5.4.6-5.4.8 paragraflarında belirtilen şekilde) veya korunma ilişkisinin tanımlamasında (102P paragrafında belirtilen şekilde) değişiklik yapılması durumunda, işletme bu ilave değişikliklerin korunma muhasebesinin sona erdirilmesi soncunu doğurup doğurmadığını belirlemek için öncelikle bu Standarttaki geçerli hükümleri uygular. İlave değişikliklerin, korunma muhasebesinin sona erdirilmesi sonucunu doğurmaması durumunda, işletme 102P paragrafında belirtilen şekilde korunma ilişkisinin resmi tanımlamasını değiştirir.
102U 102V-102Z3 paragrafları yalnızca bu paragraflarda belirtilen hükümlere ilişkin istisna sağlar. İşletme, gösterge faiz oranı reformundan doğrudan etkilenen korunma ilişkilerine, 88 inci paragrafta yer alan gerekli kıstaslar da dâhil olmak üzere bu Standarttaki diğer tüm korunma muhasebesi hükümlerini uygular.
Nitelikleri sağlayan korunma ilişkilerinin muhasebeleştirilmesi
Geriye dönük etkinliğin değerlendirilmesi
102V Yalnızca korunma ilişkisinin etkinliğinin 88(e) paragrafı uygulanarak birikimli bazda geriye dönük olarak değerlendirilmesi kapsamında, 102M paragrafının gerektirdiği şekilde 102G paragrafının uygulanmasına son verilmesi durumunda işletme, korunan kalem ve korunma aracının gerçeğe uygun değerinde meydana gelen toplam değişimleri sıfır olarak yeniden belirlemeyi seçebilir. Bu seçim her bir korunma ilişkisi için ayrı olarak (diğer bir ifadeyle korunma ilişkisi bazında) yapılır.
Nakit akış değişkenliğinden korunma
102W 97 nci paragrafın uygulanması açısından işletme, 102P(b) paragrafının gerektirdiği şekilde korunan kaleme ilişkin açıklamayı değiştirdiği anda, diğer kapsamlı gelirde biriken toplam kazanç veya kaybın, korunan gelecekteki nakit akışlarının belirlenmesinde esas alınan alternatif gösterge oranına bağlı olduğu kabul edilir.
102X Sonlandırılmış bir korunma ilişkisi söz konusu olduğunda, korunan gelecekteki nakit akışlarının belirlenmesinde esas alınan gösterge faiz oranının, gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği şekilde değiştirilmesi durumunda, 101(c) paragrafının uygulanması kapsamında, korunan gelecekteki nakit akışlarının gerçekleşmesinin beklenip beklenmediğinin belirlenmesi için, ilgili korunma ilişkisine ait diğer kapsamlı gelirde biriken tutarın, korunan gelecekteki nakit akışlarının belirlenmesinde esas alınan alternatif gösterge oranına bağlı olduğu kabul edilir.
Kalem grubu
102Y Gerçeğe uygun değer değişiminden korunma veya nakit akış değişkenliğinden korunma işlemleri kapsamında korunan kalem olarak tanımlanan kalem grubuna 102P paragrafını uyguladığında işletme korunan kalemleri, korunulan gösterge oranına dayalı olarak alt gruplara dağıtır ve gösterge oranını her alt grup için korunulan risk olarak tanımlar. Örneğin, gösterge faiz oranı reformu kapsamındaki bir gösterge faiz oranında meydana gelen değişikliklere karşı bir kalem grubunun korunduğu bir korunma ilişkisinde, grup içerisindeki bazı kalemlerin korunan nakit akışları veya gerçeğe uygun değeri, gruptaki diğer kalemler değiştirilmeden önce, alternatif bir gösterge oranını referans almak için değiştirilebilir. Bu örnekte 102P paragrafını uygularken işletme, korunan kalemlere ilişkin ilgili alt grup için, alternatif gösterge oranını korunulan risk olarak tanımlayacaktır. Bu kalemlere ilişkin korunan nakit akışları veya gerçeğe uygun değer, alternatif bir gösterge oranını referans almak için değiştirilinceye veya kalemlerin süresi dolup bunlar alternatif gösterge oranını referans alan korunan kalemlerle değiştirilinceye kadar, işletme korunan kalemlere ilişkin diğer alt grup için, mevcut gösterge faiz oranını korunulan risk olarak tanımlamaya devam edecektir.
102Z İşletme, korunan kalemlerin uygunluğuna ilişkin 78 inci ve 83 üncü paragraflardaki hükümlerin karşılanıp karşılanmadığını her bir alt grup için ayrı ayrı değerlendirir. Herhangi bir alt grubun 78 inci ve 83 üncü paragraflardaki hükümleri karşılamaması durumunda, işletme korunma ilişkisinin tamamı için korunma muhasebesini ileriye yönelik olarak sonlandırır. İşletme ayrıca bu korunma ilişkisinin tamamıyla ilgili etkinsizliği muhasebeleştirmek için 89 uncu veya 96 ncı paragraflardaki hükümleri de uygular.
Finansal kalemlerin korunan kalemler olarak tanımlanması
102Z1 Ancak ve ancak işletmenin alternatif gösterge oranının 24 ay içerisinde ayrı olarak belirlenebilir olacağını makul bir seviyede beklemesi durumunda, tanımlandığı tarihte ayrı olarak belirlenebilir olmayan (bakınız 81 inci paragraf ve AG99F paragrafı) ve sözleşmeyle belirlenmeyen bir riskin parçası olarak tanımlanan alternatif bir gösterge oranının, ayrı olarak belirlenebilir olma hükmünü o tarihte yerine getirdiği kabul edilir. Söz konusu 24 aylık süre, her bir alternatif gösterge oranı için ayrı ayrı uygulanır ve işletmenin bu alternatif gösterge oranını ilk kez sözleşmeyle belirlenmeyen bir riskin parçası olarak tanımladığı tarihten itibaren başlar (diğer bir ifadeyle 24 aylık süre faiz oranı bazında uygulanır).
102Z2 İşletmenin alternatif gösterge oranını sözleşmeyle belirlenmeyen riskin bir parçası olarak ilk kez tanımladığı tarihten itibaren 24 ay içerisinde bu gösterge oranının ayrı olarak belirlenebilir hale gelmeyeceğine dair daha sonradan makul bir seviyede beklentisi oluşması durumunda, işletme ilgili alternatif gösterge oranına 102Z1 paragrafındaki hükmü uygulamaya son verir ve alternatif gösterge oranının sözleşmeyle belirlenmeyen riskin bir parçası olarak tanımlanmış olduğu tüm korunma ilişkileri için korunma muhasebesini bu yeniden değerlendirme tarihinden itibaren ileriye yönelik olarak sonlandırır.
102Z3 102P paragrafında belirtilen korunma ilişkilerine ilave olarak işletme, alternatif gösterge oranını sözleşmeyle belirlenmeyen bir riskin parçası (bakınız 81 inci paragraf ve AG99F paragrafı) olarak tanımladığı yeni korunma ilişkilerine, riskin söz konusu parçasının gösterge faiz oranı reformu nedeniyle tanımlandığı tarihte ayrı olarak belirlenebilir olmaması durumunda 102Z1 ve 102Z2 paragraflarındaki hükümleri uygular.
Yürürlük tarihi ve geçiş dönemi
108H Aralık 2020’de yayımlanan ve TFRS 9, TMS 39, TFRS 7, TFRS 4 ve TFRS 16’da değişiklikler yapan Gösterge Faiz Oranı Reformu - 2. Aşama’yla, 102O-201Z3 ve 108I-108K paragrafları eklenmiş ve 102M paragrafı değiştirilmiştir. İşletme bu değişiklikleri 1 Ocak 2021’de veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygular. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Erken uygulama halinde bu husus dipnotlarda açıklanır. Söz konusu değişiklikler, 108I-108K paragraflarında belirtilen durumlar dışında TMS 8’e göre geriye dönük olarak uygulanır.
108I İşletme yeni bir korunma ilişkisini (örneğin; 102Z3 paragrafında belirtilen şekilde) sadece ileriye yönelik olarak tanımlar (diğer bir ifadeyle işletmenin yeni korunma muhasebesi ilişkisini önceki dönemlerde tanımlaması yasaktır). Bununla birlikte işletme, ancak ve ancak aşağıdaki koşulların sağlanması durumunda sonlandırdığı bir korunma ilişkisini tekrar başlatır:
(a) İşletme sadece gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği değişiklikler nedeniyle ilgili korunma ilişkisini sonlandırmıştır ve bu değişiklikler o zaman da uygulanmış olsaydı işletmenin bu korunma ilişkisini sonlandırması gerekmeyecektir ve
(b) İşletmenin bu değişiklikleri ilk kez uyguladığı raporlama döneminin başında (bu değişikliklerin ilk uygulama tarihinde), sonlandırılmış olan ilgili korunma ilişkisi, korunma muhasebesi için gerekli kıstasları yerine getirmektedir (bu değişiklikler dikkate aldıktan sonra).
108J İşletmenin, 108I paragrafının uygulanmasıyla, sonlandırdığı bir korunma ilişkisini tekrar başlatması durumunda 102Z1 ve 102Z2 paragraflarında yer alan, alternatif gösterge oranının ilk kez sözleşmeyle belirlenmeyen bir riskin parçası olarak tanımlandığı tarihe yapılan atıflar, bu değişikliklerin ilk kez uygulandığı tarih olarak dikkate alınır (diğer bir ifadeyle söz konusu alternatif gösterge oranının sözleşmeyle belirlenmeyen bir riskin parçası olarak tanımlanmasına ilişkin 24 aylık süre bu değişikliklerin ilk kez uygulandığı tarihten itibaren başlar).
108K Söz konusu değişikliklerin uygulamasını yansıtmak için önceki dönem bilgilerinin yeniden düzenlenmesi zorunlu değildir. Önceki dönemler, yalnızca sonraki dönemlere ilişkin durumlar dikkate alınmaksızın yeniden düzenlemenin mümkün olması durumunda yeniden düzenlenebilir. Önceki dönem bilgilerinin yeniden düzenlenmemesi durumunda, önceki defter değeri ile söz konusu değişikliklerin ilk uygulama tarihini içeren raporlama döneminin başındaki defter değeri arasındaki herhangi bir fark, söz konusu değişikliklerin ilk uygulama tarihini içeren raporlama dönemine ilişkin dağıtılmamış kârların (ya da uygun olması durumunda, diğer bir özkaynak bileşeninin) açılış bakiyesine yansıtılır.
TFRS 7 Finansal Araçlar: Açıklamalarda Yapılan Değişiklikler
24I-24J paragrafları ve 44GG-44HH paragrafları eklenmiştir. 24I paragrafından önce yeni bir alt başlık eklenmiştir. Okuma kolaylığı açısından bu paragrafların altı çizilmemiştir.
Diğer açıklamalar
Gösterge faiz oranı reformuyla ilgili ilave açıklamalar
24I Finansal tablo kullanıcılarının gösterge faiz oranı reformunun işletmenin finansal araçları ve risk yönetim stratejisi üzerindeki etkisini anlamalarını sağlamak için, işletme aşağıdakilere ilişkin bilgileri açıklar:
(a) Gösterge faiz oranı reformuna tabi olan finansal araçlardan kaynaklanan ve işletmenin maruz kaldığı risklerin niteliği ve kapsamı ile işletmenin bu riskleri nasıl yönettiği ve
(b) İşletmenin alternatif gösterge faiz oranlarına geçişi tamamlamak açısından kaydettiği ilerleme ve işletmenin bu geçiş sürecini nasıl yönettiği.
24J 24I paragrafında belirtilen amacı yerine getirmek üzere işletme aşağıdakileri açıklar:
(a) İşletmenin alternatif gösterge faiz oranlarına geçişi nasıl yönettiği, raporlama tarihinde kaydettiği ilerleme ve geçişten dolayı finansal araçlardan doğan maruz kalınan riskler,
(b) Gösterge faiz oranı reformuna tabi olan önemli gösterge faiz oranlarını ayrıştırmak suretiyle raporlama döneminin sonunda alternatif gösterge faiz oranına geçiş süreci henüz tamamlanmamış olan finansal araçlara ilişkin, aşağıdakiler için ayrı ayrı olmak üzere, nicel bilgiler:
(i) Türev olmayan finansal varlıklar,
(ii) Türev olmayan finansal yükümlülükler,
(iii) Türev ürünler ve
(c) 24J(a) paragrafında belirtilen riskler sonucunda işletmenin risk yönetim stratejisinde değişiklikler olması durumunda (bakınız 22A paragrafı), bu değişikliklerin tanımı.
Yürürlük tarihi ve geçiş hükümleri
44GG Aralık 2020’de yayımlanan ve TFRS 9, TMS 39, TFRS 7, TFRS 4 ve TFRS 16’da değişiklikler yapan Gösterge Faiz Oranı Reformu - 2. Aşama’yla 24I-24J ve 44HH paragrafları eklenmiştir. Bu değişiklikler, TFRS 9, TMS 39, TFRS 4 veya TFRS 16’da yapılan değişiklikler uygulandığı zaman uygulanır.
44HH Gösterge Faiz Oranı Reformu - 2. Aşama’nın ilk kez uygulandığı raporlama döneminde, TMS 8’in 28(f) paragrafı uyarınca açıklanması gerekecek olan bilgilerin açıklanması gerekmez.
TFRS 4 Sigorta Sözleşmeleri’nde Yapılan Değişiklikler
20R-20S paragrafları ve 50-51 paragrafları eklenmiştir. 20R paragrafından önce yeni bir alt başlık eklenmiştir. Okuma kolaylığı açısından bu paragrafların altı çizilmemiştir.
Muhasebeleştirme ve ölçme
...
Gösterge faiz oranı reformu nedeniyle sözleşmeye bağlı nakit akışlarının belirlenmesinde kullanılan esasta yapılan değişiklikler
20R TFRS 9’daki geçici istisnayı uygulayan bir sigortacı, ancak ve ancak, bir finansal varlık veya finansal yükümlülükten kaynaklanan sözleşmeye bağlı nakit akışlarının belirlenmesinde kullanılan esasta gösterge faiz oranı reformu nedeniyle bir değişiklik olması durumunda, TFRS 9’un 5.4.6-5.4.9 paragraflarındaki hükümleri ilgili finansal varlık veya finansal yükümlülüğe uygular. Bu kapsamda, “gösterge faiz oranı reformu” ifadesi, TMS 39’un 102B paragrafında tanımlandığı şekilde, bir gösterge faiz oranına ilişkin piyasa genelinde yapılan reformu ifade eder.
20S TFRS 9’da yapılan değişiklikler kapsamındaki 5.4.6-5.4.9 paragraflarının uygulanması açısından, TFRS 9’un B5.4.5 paragrafına yapılan atıflar, TMS 39’un AG7 paragrafı olarak dikkate alınır. TFRS 9’un 5.4.3 ve B5.4.6 paragraflarına yapılan atıflar ise TMS 39’un AG8 paragrafı olarak dikkate alınır.
Yürürlük tarihi ve geçiş
50 Aralık 2020’de yayımlanan ve TFRS 9, TMS 39, TFRS 7, TFRS 4 ve TFRS 16’da değişiklikler yapan Gösterge Faiz Oranı Reformu - 2. Aşama’yla 20R-20S paragrafları ve 51’inci paragraf eklenmiştir. İşletme bu değişiklikleri 1 Ocak 2021’de veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygular. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Erken uygulama halinde bu husus dipnotlarda açıklanır. Söz konusu değişiklikler, 51’inci paragrafta belirtilen durumlar dışında TMS 8’e göre geriye dönük olarak uygulanır.
51 Söz konusu değişikliklerin uygulamasını yansıtmak için önceki dönem bilgilerinin yeniden düzenlenmesi zorunlu değildir. Önceki dönemler, yalnızca sonraki dönemlere ilişkin durumlar dikkate alınmaksızın yeniden düzenlemenin mümkün olması durumunda yeniden düzenlenebilir. Önceki dönem bilgilerinin yeniden düzenlenmemesi durumunda, önceki defter değeri ile söz konusu değişikliklerin ilk uygulama tarihini içeren raporlama döneminin başındaki defter değeri arasındaki herhangi bir fark, söz konusu değişikliklerin ilk uygulama tarihini içeren raporlama dönemine ilişkin dağıtılmamış kârların (ya da uygun olması durumunda, diğer bir özkaynak bileşeninin) açılış bakiyesine yansıtılır.
TFRS 16 Kiralamalar’da Yapılan Değişiklikler
104-106, C1B ve C20C-C20D paragrafları eklenmiştir. 104. paragraftan önce yeni bir başlık eklenmiş ve C20C paragrafından önce yeni bir alt başlık eklenmiştir. Okuma kolaylığı açısından bu paragrafların altı çizilmemiştir.
Gösterge faiz oranı reformundan kaynaklanan geçici istisnalar
104 Kiracı gösterge faiz oranı reformu nedeniyle gelecekteki kira ödemelerinin belirlenmesinde kullanılan esasta değişiklik yapan kiralama işlemlerindeki tüm değişikliklere 105-106 paragraflarını uygular (bakınız TFRS 9, 5.4.6 ve 5.4.8 paragrafları). Bu paragraflar sadece kiralama işlemlerindeki bu tür değişikliklere uygulanır. Bu kapsamda, “gösterge faiz oranı reformu” ifadesi, TFRS 9’un 6.8.2 paragrafında tanımlandığı şekilde, bir gösterge faiz oranına ilişkin piyasa genelinde yapılan reformu ifade eder.
105 Kolaylaştırıcı bir uygulama olarak kiracı, kiralamada gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği değişiklikleri muhasebeleştirmek için 42’nci paragrafı uygular. Bu kolaylaştırıcı uygulama yalnızca bu tür değişikliklere uygulanır. Bu kapsamda, ancak ve ancak aşağıdaki iki koşulun birlikte sağlandığı durumlarda gösterge faiz oranı reformu, kiralamada değişiklik yapılmasını gerektirir:
(a) Gösterge faiz oranı reformunun doğrudan bir sonucu olarak bir değişiklik yapılmasının gerekli olması ve
(b) Sözleşmeden doğan nakit akışlarının belirlenmesinde kullanılan yeni esasın bir önceki esasla (diğer bir ifadeyle değişikliğin hemen öncesinde kullanılan esasla) ekonomik olarak eşdeğer olması.
106 Bununla birlikte, gösterge faiz oranı reformu uyarınca kiralamada yapılan bu değişikliklere ilaveten kiralamada değişiklik yapılırsa, kiracı gösterge faiz oranı reformunun gerektirdiği değişiklikleri de içerecek şekilde aynı zamanda yapılan tüm kiralama değişikliklerini muhasebeleştirmek için bu Standarttaki geçerli hükümleri uygular.
Yürürlük tarihi
C1B Aralık 2020’de yayımlanan ve TFRS 9, TMS 39, TFRS 7, TFRS 4 ve TFRS 16’da değişiklikler yapan Gösterge Faiz Oranı Reformu - 2.Aşama’yla 104-106 ve C20C-C20D paragrafları eklenmiştir. İşletme bu değişiklikleri 1 Ocak 2021’de veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygular. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Erken uygulama halinde bu husus dipnotlarda açıklanır.
Geçiş
Gösterge Faiz Oranı Reformu - 2. Aşama
C20C Bu değişiklikler, C20D paragrafında belirtilen durumlar dışında, TMS 8’e göre geriye dönük olarak uygulanır.
C20D Söz konusu değişikliklerin uygulamasını yansıtmak için önceki dönem bilgilerinin yeniden düzenlenmesi zorunlu değildir. Önceki dönemler, yalnızca sonraki dönemlere ilişkin durumlar dikkate alınmaksızın yeniden düzenlemenin mümkün olması durumunda yeniden düzenlenebilir. Önceki dönem bilgilerinin yeniden düzenlenmemesi durumunda, önceki defter değeri ile söz konusu değişikliklerin ilk uygulama tarihini içeren raporlama döneminin başındaki defter değeri arasındaki herhangi bir fark, söz konusu değişikliklerin ilk uygulama tarihini içeren raporlama dönemine ilişkin dağıtılmamış kârların (ya da uygun olması durumunda, diğer bir özkaynak bileşeninin) açılış bakiyesine yansıtılır.