KolayuyumGiriş yap

90/500 Seferberlik ve Savaş Hali Tüzüğü'nün Yürürlüğe Konulmasına Dair Tüzük

Tür
Resmi Gazete
Atıf
90/500 Seferberlik ve Savaş Hali Tüzüğü'nün Yürürlüğe Konulmasına Dair Tüzük (R.G. 16.07.1990/20576)
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – Kapsam

Bu Tüzük, seferberlik ve savaş hallerinde Devletin bütün güç ve kaynaklarının barış durumundan seferberlik ve savaş durumuna en çabuk ve etkin biçimde geçmesini sağlayacak hazırlıkların barıştan itibaren yapılması usul ve esaslarını, seferberliğin ilânının duyurulması, görevli teşkilatı, kamu idare, kurum ve kuruluşlarıyla özel kurum ve kuruluşların ve buralarda görevli personelin, yurttaşların yetki, görev, sorumluluk ve yükümlülükleriyle bunların kullanılması, yapılması ve uygulanması hususlarını kapsar.

Madde 2 – Tanımlar

Bu Tüzükte geçen;

A) Araç, motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlarla iş makineleri, lastik tekerlekli traktörler ve her çeşit kara, deniz, su yolu ve hava ulaştırma araçları,

B) Bakanlık kontrolü, bakanlıkların görev alanına giren ve özel kanunlarla kurulmuş birlik, işletme, kurum ve teşebbüslerle bütün özel kuruluş ve işyerlerinde seferberlik ve savaş hazırlık ve uygulamalarıyla ilgili konularda bilgi toplama, ihtiyaç, üretim ve üretilen mal ve hizmetlerin kullanılmasının planlanması ve gerektiğinde planların uygulanması,

C) Bakanlık kuruluşları, bakanlıkların merkez teşkilatıyla ihtiyaca göre kurulan taşra ve Yurt dışı teşkilatını, bağlı ve ilgili kuruluşları,

D) Erteleme, seferberlik ve savaş hallerinde Silahlı Kuvvetleri destekleyen millî harp gücünü ve genel hayatı olumsuz yönde etkilememesi amacıyla kamu ve özel kurum ve kuruluşlarının çalışmalarını aksatmadan sürdürmesi için, bu yerlerde çalışan bazı personelin silah altına alınmasının veya lojistik yükümlülük uygulanmasının geçici olarak geri bırakılması,

E) Harekât kontrolü, zaman ve bölge olarak sınırlı özel görevlerin başarılabilmesi için Türk Silahlı Kuvvetlerine tahsis edilen kamu kurum ve kuruluşları veya bunlara ait birimlerin idari ve lojistik sorumluluklar kendi teşkilatına ait olmak üzere kullanılmasında ilgili komutana verilen yetki,

F) Hizmet, ihtiyaçların karşılanması İçin belirli bir süre içerisinde çalışmayla gerçekleştirilen üretim, bakım, ulaştırma, inşaat, düzenleme, kutlanmaya hazır hale getirme, bir görevi sevk ve idare etme ve benzeri faaliyetlerle elde edilen belirti bir etki veya sonuç,

G) Kaynak, kamu veya özel kurum ve kuruluşlarla gerçek kişilere ait tesisler, araçlar, insan gücü ve bunlar tarafından üretilen her türlü mal ve hizmetler,

H) Kurum ve kuruluş, bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarıyla özel kanunlarla kurulmuş kurum ve kuruluşlar, kamu ve özel bütün işyerleri,

İ) Olağanüstü hal, tabii afet, tehlikeli salgın hastalık, ağır ekonomik bunalım veya Anayasayla kurulan hür demokrasi düzenini veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yaygın şiddet hareketleriyle ilgili ciddi belirtilerin ortaya çıkması veya şiddet olayları sebebiyle kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması durumlarında gerçek ve tüzel kişiler için uygulanması özel kanununda belirtilen yükümlülüklerle temel bak ve hürriyetlerin sınırlandığı durum,

J) Seferberlik, Devletin bütün güç ve kaynaklarının başta askeri güç olmak üzere, savaşın ihtiyaçlarını karşılayacak biçimde hazırlanması, toplanması, tertiplenmesi ve kullanılmasına ilişkin faaliyetlerin uygulandığı, hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı hal,

K) Genel seferberlik, ülkeye yönelik bir tehdidin karşılanması, bütün güç ve kaynakların kullanılabilmesi için ülkenin bütününde uygulanan seferberlik,

L) Kısmi seferberlik, ülkenin bir veya birden çok bölgesinde uygulanan ve bütün güç ve kaynakların kullanılmasını gerektirmeyen seferberlik,

M) Seferberlik hali, seferberlik uygulamasının başlatıldığı gün ve saatten kaldırıldığı güne kadar devam eden durum,

N) Sefer görev emri, seferberlik ilânında sefer görev emri verilen personel ve araçların gideceği yerin ve katılacağı birliğin seferberlik numarası yazılı, sürekli olarak personelin yanında veya araçta bulundurulan belge,

O) Özel çağrı, uygulanacak harekât planına dahil birlik ve kurumların tamamının veya bir kısmının seferi teşkilat ve kadro seviyesine çıkarılması ve harekât süresince bu seviyeyi korumaları için gerekli personel ve lojistik desteği sağlamak üzere yapılacak çağrı,

P) Savaş, Devletin devamlılığını ve millî menfaatleri sağlamak, millî hedeflere ulaşmak amacıyla, başta askeri güç olmak üzere Devletin maddi ve manevi güç ve kaynaklarını hiç bir sınırlamaya tabi tutulmadan kullanılmasını gerektiren silahlı mücadele,

R) Savaş hali, savaş ilânına karar verilmesinden bu halin kaldırıldığının ilân edilmesine kadar devam eden süre içinde hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı durum,

S) Protokol, İki veya daha çok kamu kuruluşunun, seferberlik ve savaş hali hazırlık ve uygulamasında karşılıklı olarak yerine getirmeyi kabul ettikleri işlemlerle ilgili belge,

T) Sözleşme, bir kamu kurum veya kuruluşuyla gerçek veya tüzel kişilerin seferberlik ve savaş hali hazırlık ve uygulamasında karşılıklı olarak yerine getirmeyi kabul ettikleri her türlü işlemleri gösteren belge,

U) Silah altı davetiyesi, barışta manevra, tatbikat, atış ve konferanslar gibi öğretim ve eğitim amacıyla silah altına alınacak personelle araçların çağrılmalarına ilişkin belge,

Ü) Seferberlik ve Savaş Hali Hazırlıkları Direktifi, bakanlıklar, kamu ve özel sektör kurum ve kuruluşları tarafından yapılacak planlarla bu konuda yapılacak diğer işlemleri açıklayan ve Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğince hazırlanıp Bakanlar Kurulunca uygun bulunduktan sonra Başbakanlıkça dağıtımı yapılan direktif,

V) Yedek personel, askerlik çağı içinde muvazzaflık hizmetini tamamlamış personel,

Y) Kanun 4/11/1983 günlü ve 2941 sayılı Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu,

Z) Yönerge, Türk Silahlı Kuvvetleri Seferberlik ve Savaş Hali Yönergesi

anlamında kullanılmıştır.

Madde 3 – Koordinatörlük görevi

Seferberlik ve savaş hazırlıklarının en üst düzeyde yapılmasında ve uygulanmasında;

Türk Silahlı Kuvvetlerine ilişkin işlemlerde Millî Savunma Bakanlığı, Türk Silahlı Kuvvetlerinin görev alanı dışında kalan işlemlerde Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği,

Yukarıda belirtilen işlemlerin ortaklaşa yürütülmesinde Başbakanlık

koordinatörlük görevini yapar.

Madde 4 – Teşkilat

Bakanlıklarla bunların bağlı ve ilgili kuruluşlarında, kendi görev ve uzmanlık alanlarına ve seferberlik ve savaş hazırlıklarına ilişkin görev ve hizmetlerin, bakanlık ve kuruluşlarda uyumlu olarak nasıl yerine getirileceği, Seferberlik ve Savaş Hazırlıkları Direktifi esasları da dikkate alınarak, bu Tüzük hükümlerine göre bakanlıklarca düzenlenir.

Bakanlıklarla kamu kurum ve kuruluşlarında, il ve ilçelerde, seferberlik ve savaş hazırlık planlarının yapılmasını, geliştirilmesini ve süratle uygulanmasını sağlamak, gerekli faaliyetleri yapmak, yürütmek ve hazırlıkları yönlendirmek, ayrıca, koordinasyon, kontrol ve denetim hizmetlerini sorumlu makamlar adına, öncelikle, bulunan yerlerde savunma sekreterleri, savunma sekreteri yoksa, savunma uzmanları veya sivil savunma uzmanları, il ve ilçelerde sivil savunma müdürlükleri veya memurlukları yürütür. Sayılan hizmetlerin çabuk, verimli ve güvenli biçimde yerine getirilmesi amacıyla bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşlarının yetkili amirleri, valilik ve kaymakamlıklarsa ihtiyaç halinde başka teşkilat elemanları da sivil savunma elemanlarıyla birlikte çalıştırılabilir.

Gerekli görülen belediyelerle özel kurum ve kuruluşlarda yukarıdaki faaliyetler sivil savunma uzmanı veya amirleriyle kendi personeli tarafından yerine getirilir.

Madde 5 – Genelkurmay Başkanlığının görev, yetki ve sorumlulukları

Genelkurmay Başkanlığının, Kanunda yazılı olanlardan başka barışta, seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlıklara ilişkin görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda gösterilmiştir:

A) Seferberlik ve savaş hallerinde Silahlı Kuvvetler ihtiyaçlarının tedariki için kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılacak hazırlıklarla ilgili direktifler vermek,

B) Kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen veya satın alman mal ve hizmetlerden, seferberlik ve savaş hallerinde askeri maksatlarla kullanılabilecek olanların, her iki ihtiyacı da karşılayabilecek hale getirilmesi için Millî Savunma Bakanlığına öneride bulunmak,

C) Bakanlık ve kuruluşların olağanüstü hal ve savaş hazırlıkları planlama koordinasyon kurullarında temsilci bulundurmak suretiyle hazırlıkların işbirliği içerisinde geliştirilmesini sağlamak,

D) Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği koordinatörlüğünde yapılan denetlemelerde gerektiğinde gözlemci bulundurmak,

E) Bakanlıklar tarafından yapılan tahsis planlarıyla tedarikin yetersiz kalması, aksaması, acil ve zorunlu durumlar ortaya çıkması halinde millî müdafaa mükellefiyeti uygulaması yoluyla gerekli hazırlıkları yapmak ve yaptırmak,

F) Tedarik planlarının uygulanmasında bakanlıklar ve kuvvet komutanlıkları arasında koordinasyonu sağlamak.

Madde 6 – Bakanlıkların görev, yetki ve sorumlulukları

Bakanlıkların, Kanunda yazılı olanlardan başka barışta, seferberlik ve savaş hali İçin yapılacak hazırlıklara ilişkin, görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda gösterilmiştir:

A) Seferberlik ve savaş hazırlıkları direktifinde yer alan planları, bu direktifte belirtilen esas ve usullere uygun olarak ilgili makamlarla uyumlu biçimde geliştirmek ve gerektiğinde uygulanmasını sağlamak,

B) Bakanlığın merkez ve taşra birimlerinin, bağlı ve ilgili kuruluşlarla bunlara bağlı ve bunların kurdukları veya özel kanunlarla kurulmuş birlik, işletme, müessese, teşebbüsler ve bakanlık görev alanına giren özel kuruluşların seferberlik ve savaş hazırlıklarını, kendi kuruluş kanununda yer alan görevleri seferberlik ve savaş hallerinde de etkin olarak yerine getirecek biçimde gerekli düzenlemeleri yapmak ve yaptırmak,

C) Bakanlığın kuruluş ve kontrolünde bulunan kaynakları saptamak kataloglar haline getirerek ilgili makamlara göndermek ve kaynak bilgilerinin güncel halde bulunmasını sağlamak,

D) Türk Silahlı Kuvvetleriyle diğer bakanlıkların kendi teşkilatının ve kontrolündeki kurum ve kuruluşlarla valilikler tarafından bildirilen ihtiyaçların karşılanması için tahsis planlamasını yapmak,

E) Bakanlık teşkilatına ve bakanlık kontrolünde bulunan seferberlik planlamasına dahil edilecek özel kurum ve kuruluşlara bu konuda görevler vermek,

F) Seferberlik ve savaş ilân edildiğinde yapılan hazırlıkların noksansız olarak uygulanmasını başlatmak ve yürütmek,

G) Seferberlik ve savaş hazırlıkları hakkında Bakanlar Kurulu kararları ve millî güvenlik siyaseti çerçevesinde saptanan görevlerin yerine getirilmesi için uzun vadeli planlar, kalkınma planları ve yıllık programlarda öncelikle yer alması gerekli görülen önlemleri almak ve uygulamak,

H) Topyekûn savunma, seferberlik ve savaş hazırlıkları için alınan önlemlere ilişkin plan ve programlarla bakanlık yıllık çalışma ve uygulama programlarının yürütülmesinde, kuruluşlarında ortaya çıkan güçlüklerin, aksaklıkların ve tıkanıklıkların, bakanlık düzeyinde veya bakanlıklararası düzeyde giderilmesini sağlamak,

İ) Topyekûn savunma, seferberlik ve savaş hazırlıklarına ilişkin hizmet ve faaliyetlerin ekonomik ve etkin biçimde yerine getirilmesi için personel, para ve malzeme gibi mevcut kaynakların uygun ve verimli kullanılmasını sağlamak,

J) Bakanlık bütçesini, topyekûn savunma, seferberlik ve savaş hazırlıklarının geliştirilmesini ve gerektiğinde tatbikatlarda denenmesini sağlayacak biçimde hazırlamak,

K) Bakanlıkla ilgili seferberlik ve savaş ödeneği ihtiyaçlarının saptanması, planlanması, protokole bağlanması ve Ödeme işlemlerinin zamanında gerçekleştirilmesini sağlayacak önlemler almak,

L) Topyekûn savunma, seferberlik ve savaş hazırlıklarına ilişkin konularda bakanlık teşkilatıyla kontrolunda bulunan, planlamaya dahil özel kurum ve kuruluşların kontrol ve denetimini yapmak, gerektiğinde sürekli çalışmayı sağlayacak önlemleri almak,

M) Planlama ve uygulamada, yürürlükteki mevzuatın yeterli olmadığı durumlarda ihtiyacı karşılayacak yeni yasal düzenlemeler için hazırlık çalışmaları yapmak,

N) Bakanlık merkez ve taşra teşkilatına bağlı ve ilgili kuruluşlarda topyekûn savunma, seferberlik ve savaş hazırlıklarıyla görevli personelin eğitimi için planlar hazırlamak ve uygulamak.

Madde 7 – Millî Savunma Bakanlığının görev, yetki ve sorumlulukları

Millî Savunma Bakanlığının görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda gösterilmiştir:

A) Personel, araç, mal ve hizmet kaynakları hakkında Silahlı Kuvvetler için gerekli bilgileri sağlamak,

B) Bakanlıklar tarafından hazırlanan mal ve hizmet üretimine ilişkin kaynak kataloglarının Genelkurmay Başkanlığı, kuvvet komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığına gönderilmesini sağlamak,

C) Kaynakta meydana gelen değişiklik ve gelişmeleri izleyerek bilgileri günce! durumda bulundurmak,

D) Türk Silahlı Kuvvetlerinin, seferberlik ve savaş hallerinde bakanlıklar kanalıyla tedarik edilecek ihtiyaçlarını saptayarak kaynağı kontrol eden bakanlığa bildirmek,

E) İhtiyaçlara göre kaynağı kontrol eden bakanlıklarca yapılan tahsislerin, Genelkurmay Başkanlığınca saptanan ilke ve önceliklere göre kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına tahsisini düzenlemek,

F) İhtiyaçların süratle karşılanması için bakanlıklar arasında koordinatörlük yapmak,

G) İhtiyaçların yerinde, zamanında, yeterli ve sürekli olarak karşılanması için gerekli görülen malların barıştan itibaren tedarik edilerek stoklanması için önlemler almak,

H) Seferberlik ve savaş hallerinde ihtiyaçların karşılanması konusunda Başbakanlık, Genelkurmay Başkanlığı, bakanlıklar, diğer ilgili makamlar ve özel kuruluşlarla işbirliği yaparak savaş sanayiine geçiş için üretim kaynaklarında yapılması gereken düzenlemeleri ve üretilecek mal ve hizmetleri saptamak,

t) Millî sanayinin olanaklarıyla gelişme durumunu saptamak ve üretimin seferberlik ve savaş ihtiyaçlarını karşılayacak hale getirilmesi için gerekli önlemleri aldırtmak,

J) Yurt dışından tedarik yoluyla karşılanacak ihtiyaçlar için Başbakanlık, Genel Kurmay Başkanlığı ve ilgili bakanlık ve kurutuşlarla işbirliği halinde hazırlık yapmak, gerekli malların barıştan itibaren stoklanmasını sağlamak,

K) Seferberlik ve savaş hallerinde, barış döneminde yapılan hazırlıkların süratle uygulamaya konulması için gerekli işlemleri yapmak,

L) Seferberlik ve savaş İlânında ve bu haller süresince Millî Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasıyla ilgili işlemleri yapmak,

M) Türk Silahtı Kuvvetleri seferberlik ve savaş ödeneği ihtiyaçlarının saptanması, planlanması, protokola bağlanması ve ödeme işlemlerinin zamanında gerçekleştirilmesini sağlayacak önlemleri almak,

N) Seferberlik ve savaş hazırlıklarının tatbikatlarda denenmesiyle ilgili ödeneklerin bütçe kanununda yer almasını sağlamak,

O) Seferberlikle ilgili tedarik hazırlıklarını ve erteleme işlemlerini yapmak.

Madde 8 – Gerçek ve tüzel kişilerin görev ve sorumlulukları

Gerçek kişilerle, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar, Kanunda diğer kanunlarda ve bu Tüzükte, Seferberlik ve savaş hazırlıklarına ilişkin olarak kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirmek, mülki ve askeri makamlar tarafından istenilen her türlü bilgileri zamanında vermek zorundadır. Bu yoldan sağlanan bilgiler, seferberlik ve savaş planlaması dışında başka amaçlarla kullanılamaz.

Madde 9 – Seferberlik ilânının duyurulması

Kanunun 10 uncu maddesindeki usul ve esaslara göre ilân edilen seferberliğin yürürlüğe girdiği tarih, saat ve seferberliğin genel veya kısmi oluşuyla kısmi seferberliğin kapsayacağı yerler belirtilerek Bakanlar Kurulu kararıyla duyurulur.

Gerektiğinde yukarıdakilere ek olarak aşağıdaki hususlara da yer verilir:

A) Seferberlik ilân edilen bölgelerde görevlendirilen komutanlar ve yetkili oldukları bölge sınırları,

B) Sıkıyönetim uygulanacak bölgeler ve görevlendirilen komutanlar,

C) Personel, araç, mal ve hizmet yükümlülüklerinin uygulanmasıyla ilgili esaslar,

D) Kısmi seferberlik ilânında, seferberlik ilân edilen bölgeler dışında uygulanacak yükümlülüklere ilişkin esaslar,

E) Sivil savunma, Yurt içi düşmana karşı silahlı savunma yükümlülüğü ve gerekli görülen diğer konulara ilişkin esaslar,

F) Tahliye ve seyrekleştirmeyle ilgili esaslar,

G) Seferberlik ilânının gizli veya açık olarak duyurulacağına ait açıklamalar,

H) Bakanlar Kurulunca gerekli görülen diğer esaslar.

Madde 10 – Duyuru, planlama ve uygulama esasları

Bakanlar Kurulunca seferberlik ilânı kararı alınınca, duyuru işlemleri, Millî Alarm Sistemi Yönetmeliği esaslarına göre yapılır.

Seferberlik ilânı Genelkurmay Başkanlığınca askeri teşkilata, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği tarafından bakanlıklara, İçişleri Bakanlığınca valiliklere, valiliklerce kaymakamlıklara bildirilir. Seferberlik ilânı açık olarak yapıldığında, duyuru işlemlerinde Başbakanlık ve Genelkurmay Başkanlığınca radyo, televizyon, posta, telgraf, telefon, basın ve her türlü yayın araçlarından yararlanılır. Seferberlik veya savaş ilânı duyurusunda belediyeler, muhtarlıklar, bütün olanaklarım kullanarak hoparlör, davul, tellal, haberci ve benzeri yerel yayın araçlarıyla seferberlik ilânını bütün semt, kasaba, köy, mahalle ve en küçük yerleşim birimlerine kadar duyururlar.

Bakanlar Kurulunca seferberlik ilânının gizli tutulmasına karar verildiğinde, duyurular, "gizli” gizlilik dereceli olarak yapılır.

Bu durumda, bölgedeki kamu kuruluşlarının amirlerine, uygulamada görev alması planlanan yetkili kişilere, yükümlülük uygulanacak personel, araç, mal ve hizmetlerle ilgili olarak görev verilecek kişilere, duyuruların gizli olarak yapılması için önlemler alınır, hazırlıkların uygulanmasına başlanır. Gizli tebligat sırasında, seferberlik ilânının gizliliğine uymayanlara Kanunun ceza hükümleri uygulanır.

Duyurulan kodla sefer görev emrinde belirtilen birlik seferberlik numarası aynı olanlar hazırlıklarını, en kısa sürede tamamlayarak askerlik şubesi veya millî müdafaa mükellefiyeti komisyonlarına başvururlar.

Seferberlik duyurusu üzerine askerlik şubesi başkanlıklarından verilen sefer görev emri bildiri çizelgeleri veya millî müdafaa mükellefiyeti komisyonu kararları köy veya mahalle muhtarlıklarınca ilgililere tebliğ edilir. Muhtarlar, katılmayanların durumunu izleyerek mülki idare amirliklerine ve en yakın askeri makamlara bildirmekle yükümlüdür.

Milli Alarm Sistemi Yönetmeliğiyle uyumlu olarak mülki idare makamları tarafından, seferberlik ve savaş ilânıyla bu hallerin devamında alınacak önlemleri ayrıntılı olarak açıklayan il ve ilçe seferberlik planları hazırlanır.

Madde 11 – Seferberlik planları

Seferberlik planları, barış döneminden itibaren kısmi seferberlik veya özel çağrı durumlarında da uygulanabilecek ve genel seferberlik ihtiyaçlarını karşılayabilecek biçimde yapılır.

Madde 12 – Denetlemeler

Seferberlik ve savaş haline ilişkin planlama ve hazırlıkları;

A) Cumhurbaşkanı ve Başbakanca verilen direktiflerle Millî Güvenlik Kurulu tarafından önerilen ve Bakanlar Kurulunca kabul edilen önlemler çerçevesinde Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği,

B) Bakanlıklarda, bakan adına teftiş kurulu ve 4 üncü Madde belirtilen kurum ve kuruluşların amirleri veya bunların görevlendirecekleri memurlar,

C) Mülki idare amirleri, mahalli idarelerin amirleriyle kamu iktisadi kuruluşlarının amirleri, özel kurum ve kuruluşlarda sorumlu yönetici veya görevlendirecekleri personel

tarafından denetlenir.

Gerektiğinde Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği koordinatörlüğünde yapılacak denetlemelere Genelkurmay Başkanlığı ve Millî Savunma Bakanlığından gözlemciler de katılır.

Madde 13 – Raporlar

Bakanlıkların seferberlik ve savaş hazırlıklarının durumuyla bu hazırlıklara ilişkin yıl içinde yapılan denetlemelerle ilgili raporlar her yıl ocak ayında, tatbikat sonuç raporları tatbikat bitiminden bir ay sonra Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinde bulundurulur, Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğince yapılacak değerlendirme sonuçları, Genelkurmay Başkanlığıyla Millî Savunma Bakanlığına bildirilir,

Madde 14 – Ödenek ihtiyacı

Seferberlik ve savaş halterinde silah altına alınacak personelle tedarik edilecek araçlar, mallar ve hizmetler için ödenek ihtiyacı barışta plan ve programlara bağlanır. Hazırlanan plan ve programlar, ortaya çıkacak yeni durumlara göre ek ödenek ihtiyaçları da dahi) edilerek gerekli değişiklikler yapılmak suretiyle geliştirilir.

Ödeme işlemlerinin süratle yapılabilmesi için gerekli personel, mali ve ekonomik önlemler barış döneminden itibaren belirlenir.

Madde 15 – Ödeneklerin protokolle belirlenmesi

Seferberlik ve savaş hallerinde Türk Silahlı Kuvvetleri ihtiyaçlarının karşılanması için defterdarlıklar, muhasebe müdürlükleri, saymanlık ve mal müdürlüklerinde bulunması zorunlu olan seferberlik ve savaş ödeneği miktarı, Genelkurmay Başkanlığının önerisi üzerine Millî Savunma Bakanlığıyla Maliye ve Gümrük Bakanlıklarınca birlikte hazırlanacak protokolle belirlenir.

Bakanlıkların, Türk Silahlı Kuvvetlerine yapılan tahsisler dışında kalan ödenek ihtiyaçları Maliye ve Gümrük Bakanlığına bildirilir. Bu ihtiyaçların yerinde ve zamanında karşılanması için gerekli önlemler Maliye ve Gümrük Bakanlığınca alınır.

Madde 16 – Ödeneklerin kullanılması

Araç, mal ve hizmet bedelleriyle, personel giderleri 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununa göre ödenir. Ödeme sırasında birlik ve kurumlarda bulunan Millî Savunma Bakanlığına ait bütün ödeneklerin program ve alt programlarına bakılmaksızın harcanması suretiyle ihtiyaçlar karşılanır.

Mevcut ödenek, birlik ve kurumların ihtiyaçlarına yetmezse ve derhal yeni bir ödenek sağlanamazsa, ödeneklerin yasalarda öngörülen fazlası da harcanır.

Bu da yeterli olmadığı ve nakit yokluğunda ödeme yapılamadığı hallerde 3634 sayılı Millî Müdafaa Mükellefiyeti Kanun ve Tüzüğünün ilgili hükümleri uygulanır.

Madde 17 – Genel esaslar

Topyekûn savaş kavramına uygun olarak Ülke kaynaklarını kapsayacak ayrıntılı ve bir biriyle uyumlu planların barış döneminden itibaren yapılması, tatbikatlarda denenmesi, geliştirilmesi ve gerektiğinde çok kısa sürede uygulamanın başlatılmasıyla barışta yapılan hizmet ve faaliyetlerin sürdürülmesi ve ihtiyaçların sıkıntısız olarak karşılanması esastır.

Bakanlıklarca seferberlik ve savaş hazırlık planlan, öncelikle Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı olan her türlü araç, mal ve hizmetlerle bakanlıkların ihtiyaçlarım yeterli ve sürekli olarak sağlayacak plan ve projeleri kapsayacak biçimde ilgili makam ve kuruluşlar arasında işbirliği yapılarak hazırlanır. Kaynaklar, öncelikle Silahlı Kuvvetler ihtiyacına tahsis edilir. İhtiyaç fazlası kaynaklar, öncelik sırasına göre kamu kurum ve kuruluşlarına, seferberlik planlamasında Silahlı Kuvvetleri desteklemek üzere görev verilen özel kurum ve kuruluşlarla halkın zorunlu ihtiyaçlarına tahsis edilir.

Hazırlanan plan ve projelerde, verilecek hasar ve zayiatta savaşın devam süresi dikkate alınarak, barış döneminde çeşitli nedenlerle sağlanamayan, barışta gerekli olmadığı halde seferberlik ve savaş hallerinde ihtiyaç duyulan malzeme, hizmet, tesis ve kolaylıkların ve ulusal sanayiinin harp sanayiine dönüştürülmesiyle sağlanabilecek imkanların, seferberlik ve savaş hallerinde Yurt içi veya gerektiğinde Yurt dışı kaynaklardan ne zaman, nasıl, nereden, ne miktarda sağlanacağı gösterilir.

Madde 18 – Kaynaklar

Kaynakların saptanması ve tahsisinden bakanlıklar sorumludur. Bakanlıklar, kendi kuruluşları, bağlı kuruluşları ve kontrollerindeki kamu ve özel kurum, kuruluş ve işyerlerine ait kaynakları saptar, seferberlik planlamasında kullanılmak üzere kataloglar halinde yayımlar, kaynak bilgilerini güncel halde bulundurur.

İhtiyaçlar, öncelikle, Yurt içi kaynaklardan sağlanır. Yurt içi kaynaklardan sağlanamayan kritik Madde, barıştan itibaren Yurt dışından tedarik edilerek stoklanır.

Madde 19 – Planlama

Bakanlıkların kuruluş ve kontrolunda bulunan kaynaklar, kamu kurum ve kuruluşlarıyla bakanlık teşkilatının olanaklarından yararlanılarak belirlenir,

Bakanlıklarca, Millî Savunma Bakanlığı ve Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığıyla işbirliği yapılarak toplanan bilgiler kataloglar halinde düzenlenir ve Başbakanlık, Genelkurmay Başkanlığı, bakanlıklar, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğiyle diğer ilgili makamlara gönderilir.

Kataloglardaki bilgilerden de yararlanılarak kuvvet komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığınca bildirilen Türk Silahlı Kuvvetleri ihtiyaçları Millî Savunma Bakanlığınca, kamu ve özel kurum ve kuruluşlarla sivil halkın ihtiyaçları ilgili bakanlıklarca saptanır ve ihtiyacı karşılayacak bakanlığa bildirilir. Bakanlıklar 17 nci Madde belirtilen öncelikleri dikkate alarak kaynakların tahsisini yapar.

Bakanlıkların kuruluşunda ve kontrolunda bulunan fabrika ve işyerlerinden hangilerinin harp sanayiine dönüşerek ihtiyaçların nasıl ve ne miktarda karşılanacağı Millî Savunma Bakanlığı koordinatörlüğünde Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, ilgili diğer bakanlıklar, Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, Devlet Planlama Teşkilâtı ve gerektiğinde Türk Standartları Enstitüsüyle Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin de görüşleri alınarak barış döneminden itibaren planlanır.

Madde 20 – Seferberlik ve savaş hazırlıkları direktifi

Seferberlik ve savaş hazırlıklarının bir program çerçevesinde yapılması ve geliştirilmesi için kamu ve özel kurum ve kuruluşlarca yapılacak planlara ve hazırlıklara ilişkin esaslar ve kapsayacağı süre Millî Güvenlik Kurulunda görüşüldükten sonra Bakanlar Kurulu kararıyla saptanır ve Başbakanlıkça Seferberlik ve Savaş Hazırlıkları Direktifi adıyla yayımlanır.

Bu Direktifte, millî gücün (politik, ekonomik, askeri ve psikososyal) seferberlik ve savaş hallerinde yönlendirilmesi, sevk ve idaresi ve koordinasyonu ve benzeri hususlar yer alır.

Madde 21 – İşbirliği

Seferberlik ve savaş hazırlıklarında koordinasyon ve işbirliği, bakanlıklar ve Silahlı Kuvvetlerin organik bağlantılarındaki emir komuta sistemine uygun olarak yapılır. Genelkurmay Başkanlığı ve bakanlıklarca saptanan ilkeler ve öncelikler çerçevesinde, planların geliştirilmesi için kuvvet komutanlıklarıyla bakanlık ve genel müdürlük, yetkili komutanlıklarla bölge müdürlükleri arasında doğrudan koordinasyon, işbirliği ve yazışmalar yapılabilir. Her yıl Nisan ayında valiliklerce belirlenecek tarihlerde il merkezlerinde valilerin, ilçelerde kaymakamların başkanlığında, bölgedeki askeri makamların ve seferberlik planlamasında görev verilen kamu ve özel kuruluşların temsilcilerinin katılacağı seferberlik ve savaş hazırlık toplantıları yapılır. Tugay, eşidi ve daha üst düzeydeki askeri birliklerin bulunduğu garnizonlarda, komutanlıklarca mülki idare amirliğine yapılacak istek üzerine, bu komutanlıklarca saptanacak yer ve zamanlarda da Türk Silahlı Kuvvetleri seferberlik hazırlıklarıyla ilgili toplantılar düzenlenir. Bu toplantılarda konuya ilişkin hazırlıkların durumu değerlendirilir ve geliştirilmesi için alınması gereken önlemler kararlaştırılır. Yapılan çalışmalar hakkında sıralı üst makamlara bilgi verilir.

Madde 22 – Türk Silahlı Kuvvetleri özel İhtiyaçlarının karşılanması

Türk Silahlı Kuvvetlerinin seferberlik ve savaşta özel olarak ihtiyaç duyacağı araç, gereç, mal ve hizmetlerin karşılanmasına ilişkin düzenlemeler barıştan itibaren yapılır. Bu ihtiyaçların karşılanması için gerekli sanayi tesisleri ve hizmet kuruluştan Genelkurmay Başkanlığı ve Millî Savunma Bakanlığı tarafından belirlenir,

Özel kurum ve kuruluşlarda gerekli mali destek ve diğer özendirici önlemler alınarak seferberlik ve savaş ihtiyaçlarının da karşılanması sağlanır.

Kamu kurum ve kuruluşlarında bu tür istek ve ihtiyaçlar ilgili makamlara bildirilir, yapılacak alımlar seferberlik ve savaş halleri ihtiyaçlarını da karşılayacak biçimde planlanır.

Bakanlıklarca yapılacak planlamalarda ve yatırımlarda Millî Savunma Bakanlığınca yapılacak istekler dikkate alınır.

Türk Standartları Enstitüsü, askeri amaçlarla da kullanılabilecek malzeme standartlarının belirlenmesinde Millî Savunma Bakanlığının görüşünü alır.

Madde 23 – Dış Tedarik Planları

Stokların durumu dikkate alınarak seferberlik ve savaş ihtiyaçlarını karşılayacak kritik ikmal madde barış döneminden itibaren ilgili kuruluşlarca tedarik edilerek depolanır.

Seferberlik ve savaş hazırlıkları için Yurt dışından tedarik edilmesi gereken kritik ikmal madde, bakanlıklar tarafından Millî Savunma Bakanlığının uygun görüşü alınarak saptanır. Başbakanlığa bildirilir ve bir program çerçevesinde, ithalât rejimine uygun olarak karşılanmasını sağlayacak planlar, Başbakanlık tarafından hazırlanır ve geliştirilir.

Madde 24 – Hazırlık aşamaları

Kuvvet komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığının ihtiyaçları saptaması, bildirmesi, Genelkurmay Başkanlığının ilke ve öncelik belirlemesi Millî Savunma Bakanlığının kaynak saptaması, tedarik ve tahsis makamı olarak görev yapması ilkesine uygun olarak, Türk Silahlı Kuvvetlerinin kurulu ve seferde kurulacak birlik ve kurumlarının mal ve hizmet seferberliği hazırlık aşamaları aşağıda gösterilmiştir:

A) Kuvvet komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığınca ihtiyaçların saptanması ve Millî Savunma Bakanlığına bildirilmesi,

B) Millî Savunma Bakanlığınca ihtiyacı karşılayacak kaynak üzerinde yetkili bakanlığın saptanması ve Türk Silahlı Kuvvetleri ihtiyaçlarının bildirilmesi,

C) Kaynak üzerinde yetkili olan bakanlık tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri ihtiyacını karşılayacak tahsislerin yapılması ve Millî Savunma Bakanlığıyla protokole bağlanması,

D) Türk Silahlı Kuvvetleri ihtiyaçlarını karşılamak üzere yapılan bakanlık tahsislerinin, Genelkurmay Başkanlığınca saptanacak ilke ve önceliklere göre Millî Savunma Bakanlığınca kuvvet komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığına tahsis edilmesi,

E) Millî Savunma Bakanlığınca yapılan tahsislere göre kuvvet komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı Yurt içi kaynağı tedarik planlarının hazırlanması ve tedarikle görevlendirilen komutanlıklarla ihtiyacı karşılayacak kurum veya kuruluşlar arasında protokol veya sözleşmelerin yapılması,

F) Atımların yapılması, depolama, ulaştırma ve dağıtım.

Madde 25 – İhtiyaçların saptanması ve bildirilmesi

İhtiyaçların saptanmasına ilişkin ilke ve yöntemler, Genelkurmay Başkanlığı yönerge ve direktiflerinde belirtilir.

Kuvvet komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığınca düzenlenen mal ve hizmet ihtiyaç bildirim çizelgeleri Millî Savunma Bakanlığına gönderilir ve Genelkurmay Başkanlığına bilgi verilir.

Millî Savunma Bakanlığında toplanan ihtiyaç bildirim çizelgeleri incelendikten, kontrol ve tasnif edildikten ve birleştirildikten sonra tahsise esas olmak üzere ilgili bakanlıklara gönderilir ve bu husus Genelkurmay Başkanlığıyla Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğine bildirilir.

İhtiyaçların bildirilmesinde Millî Savunma Bakanlığınca düzenlenecek çizelgeler kullanılır.

Madde 26 – Tahsis planlaması ve protokol

İhtiyaçlar, Millî Savunma Bakanlığı tarafından gönderilen çizelgelerde gösterilir ve tahsisler bakanlıklarca bu çizelgelere göre yapılır.

Tahsisi yapılan mal ve hizmetler çizelgelerde belirtilen yerlerden, buna olanak bulunmazsa en yakın yerden teslim alınır.

Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacını karşılamak Üzere seçilecek ikmal maddelerinin barıştan itibaren üretimi ve stoklaması, Millî Savunma Bakanlığınca veya giderleri Millî Savunma Bakanlığınca karşılanmak ve protokole bağlanmak suretiyle ilgili bakanlık tarafından yapılır.

Ödeneği bulunmayan ikmal maddelerinin seferberlik ve savaş hallerinde sağlanması için kaynağı kontrol eden bakanlık, üretim kaynağını ve kendi faaliyeti için bulundurduğu stok miktarlarını da dikkate alarak tahsisler yapar. Tahsisi yapan bakanlık tarafından saptanacak ödenek ihtiyacı, seferberlik ve savaş ödeneği İhtiyacına dahil edilir. İhtiyacın belirlenen zamanda tedarik edilebilmesi için ödeneğin kullanılma biçimi Millî Savunma Bakanlığı tarafından belirlenir.

Madde 27 – Tahsislerin incelenmesi ve yurt içi kaynağı tedarik planlarının hazırlanması

Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacını belirten ve bakanlıkların tahsislerini gösteren çizelgeler Millî Savunma Bakanlığınca incelenir ve değerlendirilir.

Bakanlıklarca yapılan tahsisler ihtiyaçları karşılamazsa Genelkurmay Başkanlığınca bildirilecek ilke ve önceliklere göre, kuvvet komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı Yurt içi kaynağı tedarik planlarının hazırlanmasında gerekli dengeleme, Millî Savunma Bakanlığınca yapılır.

Millî Savunma Bakanlığında son şekli verilerek onaylanan tahsis çizelgeleri ihtiyaçların karşılanması esaslarını belirleyen protokolle birlikte kuvvet komutanlıklarına, Genelkurmay Başkanlığına ve Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğine gönderilir.

Kuvvet komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı yapılan tahsislere göre kendi Yurt içi kaynağı tedarik planlarını hazırlar ve bu planlarda yapılan tahsislere göre yetki verilen komutanlıklar, ihtiyaçları karşılayacak kişi, kurum ve kuruluşlarla protokol veya sözleşme yaparak üst makamlara bilgi verirler.

Tedarik planları bir üst makam tarafından onaylanır.

Bakanlıklarca yapılan tahsis planlamasına göre hazırlanacak Yurt içi kaynağı tedarik planlarıyla ilgili esaslar, Genelkurmay Başkanlığınca çıkarılacak yönergede açıklanır.

Madde 28 – Ulaştırma, dağıtım ve depolama işlemleri

İkmal maddelerinin ihtiyaç sahibi birliklere ve Türk Silahlı Kuvvetleri depolarına sevki için kuvvet komutanlıklarınca ulaştırma planları yapılır. Sevk İşlemlerinde olabildiğince kaynaktaki olanaklardan yararlanılır.

Seferberlik ve savaş hallerinde haberleşme ve ulaştırma hizmetlerinde Türk Silahlı Kuvvetleri ihtiyaçlarının karşılanmasına öncelik tanınır.

Türk Silahlı Kuvvetlerinin ulaştırma, haberleşme ve dağıtım işlemleriyle depolama esasları özel yönergelerinde açıklanır.

Madde 29 – Hazırlık aşamaları

Bakanlıkların mal ve hizmet seferberlik ve savaş hazırlıkları aşağıda gösterilmiştir:

A) Kuruluşundaki ve kontrolündaki kaynaklarının,

B) Türk Silahlı Kuvvetlerinin kamu kurum ve kuruluşlarının seferberlik planlamasında görev verilen özel kurum ve kuruluşlarla sivil halkın ihtiyaçlarının saptanması ve bildirilmesi,

C) Tahsislerin yapılması ve protokole bağlanması,

D) Genel ve özel planların hazırlanması,

E) Protokol ve sözleşmelerin yapılması,

F) Alımların yapılması ve depolanması,

G) Ulaştırma ve dağıtım.

Madde 30 – Kaynakların saptanması ve bilgilerin güncelleştirilmesi

Bakanlıklar, kendi kuruluş veya kontrolunda bulunan kamu ve özel kurum ve kuruluşların kaynakları, tesisleri ve stokları hakkında, barış ve sefer olanaklarını belirten tam ve doğru bilgileri Millî Savunma Bakanlığı ve Devlet İstatistik Enstitüsüyle işbirliği yaparak sağlar. Bu amaçla gerektiğinde diğer bakanlık ve kuruluşların olanaklarından da yararlanılır, Kaynaklardaki değişiklik ve gelişmeler sürekli izlenerek kayıtlar, en son bilgilere göre düzenlenir.

Madde 31 – Kaynak saptamasında esas alınacak bilgiler

Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca bildirilenler dışındaki kaynaklar için Yurt içi kaynak saptama çizelgesi kullanılır. İhtiyaca göre değişik formlar da kullanılabilir.

Madde 32 – Kaynak bilgilerinin gönderilmesi

Bakanlıklarca Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından saptananlara ek olarak, istenen kaynak bilgileri, kaynak saptama çizelgeleri veya bunun yerine kullanılan formlarla aşağıda açıklanan biçimde gönderilir:

A) Kamu kurum ve kuruluşları, kaynak saptama çizelgelerini valilik aracılığıyla bağlı olduğu bakanlığa iletir. Mal ve hizmet üreten kamu kurum ve kuruluşları kaynak saptama çizelgelerinin kendi teşkilat bağlantısı içinde bağlı bulunduğu bakanlığa bildirir, bir suretini de kaynağın bulunduğu ilin valiliğine gönderir.

B) Özel sektör kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen çizelgeler, bulunduğu yerin valiliği aracılığıyla İlgili bakanlığa iletilir.

C) Birden çok tesis ve fabrikası bulunan kuruluşlar, üretim kapasiteleri ve stoklarıyla ilgili bilgileri, her tesis ve fabrika için ayrı ayrı bildirirler,

Değişiklik ve ekler her yıl ekim ayında yeniden düzenlenecek kaynak saptama çizelgeleri veya bunun yerine kullanılacak formlarla ilgili makamlara aynı biçimde gönderilir.

Madde 33 – Yurt içi kaynak katalogları

Kamu kurum ve kurutuşlarıyla özel kurum ve kuruluşların Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca 32 nci madde esaslarına göre saptanan kaynak bilgileri bakanlıklarca değerlendirilir ve bakanlık olanaklarını gösteren bilgiler kataloglar halinde düzenlenerek Başbakanlık, Genelkurmay Başkanlığı, bakanlıklar, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği ve gerekli görülen makamlara gönderilir.

Yurt içi kaynak katalogları, yeni bilgileri kapsayacak biçimde her yılın İlk üç ayı içerisinde gerekli değişiklik ve ekler yapılarak güncelleştirilir.

Madde 34 – Bakanlık ve il ihtiyaçlarının saptanması ve bildirilmesi

Bakanlık ihtiyacı, Bakanlığın planlama sorumluluğunda bulunan her türlü mal ve hizmet ihtiyaçlarının toplamından oluşur. Bunlar, Türk Silahlı Kuvvetlerinin, bakanlığın kendi kurum ve kuruluşlarının, diğer bakanlıkların ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla seferberlik ve savaş planlamasında görev verilen özel kurum ve kuruluşların ve sivil halkın ihtiyaçlarıdır.

Kamu kurum ve kuruluşları seferberlik ve savaş hallerinde, barış dönemindeki etkinliklerini artırarak devam ettirmek için gerekli olan mal ve hizmet ihtiyaçlarını kaynağı kontrolunda bulunduran her bakanlık için ayrı ayrı saptayarak bağlı bulunduğu bakanlığa valilik aracılığıyla bildirirler. Bakanlıklarda toplanan ihtiyaç çizelgeleri kaynağı kontrol ederi bakanlığa bildirilir.

Seferberlik ve savaş planlamasında görev verilen özel kurum ve kuruluşlar, faaliyetlerine devam ederken istekleri karşılaması için ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetler, kuruluşun idari merkezinin bölgesinde bulunduğu valilik aracılığıyla bağlantılı olduğu bakanlığa bildirir, bu bakanlıklar ihtiyaçları inceleyip kontrol ettikten sonra tasnif ederek ve gerektiğinde birleştirerek tahsise esas olmak üzere kaynağı kontrol eden bakanlığa bildirirler.

Sivil halkın ve seferberlik ve savaş planlamasında görev verilmeyen özel kuruluşların bölgeden karşılanamayan ihtiyaçları, valilikler tarafından saptanarak kaynağı kontrol eden bakanlığa bildirilir.

Madde 35 – Bakanlık tahsisi ve ihracat, ithalât planlama esasları

Bakanlık tahsisi, kuruluş ve kontrolunda bulunan kaynaklarda üretilen mat ve hizmetlerle, bakanlık birimleri veya diğer bakanlıklar tarafından bildirilen ihtiyaçların karşılanması için 17 nci maddedeki esas ve önceliklere göre yapılan işlemdir.

Tahsisler, öncelikle, kamu kurum ve kuruluşlarından, bu yolla karşılanamadığı veya ulaşım güçlükleri ortaya çıktığı takdirde özel kuruluşlardan yapılır.

Bakanlıklar, mevcut kaynaklarla saptanan ihtiyaçları karşılamak üzere Türk Silahlı Kuvvetlerine öncelik tanıyarak tahsisleri yaparlar. Yapılan tahsisler bakanlık tahsis çizelgesi veya özel formlarda ihtiyaç bildirim çizelgelerindeki sırasına göre gösterilir.

Bakanlıklarca yapılan tahsislerde Seferberlik ve Savaş Hazırlıkları Direktifiyle verilen görevler ve kamu kuruluşları için saptanan öncelikler de dikkate alınır.

Bakanlıklarca yapılan tahsisler, bakanlık seferberlik ve savaş hali planlarında da gösterilir.

Kaynakların ihtiyaçlara dağıtımından sonra kalan miktarın türleri de belirtilerek İhracat planlarına dahil edilmek üzere dış ticaret planlamasıyla ilgili bakanlıklara ve Millî Savunma Bakanlığına bildirilir.

Bildirilen ihtiyaçların mevcut kaynaklarla karşılanamadığı hallerde ithal, kısıtlama gibi diğer önlemler tahsisi yapan bakanlık tarafından alınır.

Bakanlıkça yapılan tahsislere ilişkin çizelgeler ihtiyaç bildiren bakanlıklara, valiliklere ve bakanlığın kendi kuruluş veya kontrolundaki birimlere gönderilir.

Madde 36 – Bakanlık tahsis planlaması ve protokoller

Silahlı kuvvetlerce, bakanlığın kendi birimlerince ve diğer bakanlıklarca istenen mallar, verilecek veya ayrılacak ödenek karşılığında barıştan itibaren stoklanır. Bu amaçla, ihtiyacı bildiren bakanlıkla stoklamayı yapacak bakanlık arasında protokol düzenlenir. Üretim veya stoklamayı yapacak ve kullanacak kurum veya kuruluşlar arasında da bakanlık protokoluna uygun protokol veya sözleşmeler yapılabilir.

Ödeneği bulunmayan ikmal maddelerinin seferberlik ve savaş hallerinde sağlanması için kaynağı kontrol eden bakanlık, üretim kaynağının çalışması için bulundurduğu stok miktarlarını da dikkate alarak tahsisleri yapar. Tahsisi yapan bakanlık tarafından saptanacak ödenek miktarı, ihtiyaç bildiren bakanlığın seferberlik ve savaş ödeneği ihtiyacına dahil edilir. İhtiyacın belirlenen zamanda tedarik edilebilmesi için ayrılacak ödenek, tahsisi yapan bakanlıkça, ihtiyacı karşılayacak kurum ve kuruluşun tabi olduğu hükümlere göre kullanılır.

Yapılan tahsislere göre ihtiyacı karşılanacaklarla ihtiyacı karşılayacak kişi, kurum ve kuruluşlar arasında da tedarik biçimi ve koşullarını ayrıntılı olarak açıklayan protokol veya sözleşmeler yapılır.

Madde 37 – Bakanlıklarca görev verilen kurum ve kuruluşlara gönderilecek açıklamalar

Bakanlıklar tarafından hazırlanan seferberlik ve savaş haline ilişkin planların ilgili bölümleri, planlamada görev verilen kurum ve kuruluşlarla bu kurum ve kuruluşların bölgesinde bulunduğu valiliklere gönderilir.

Madde 38 – Bakanlıkların haberleşme, ulaştırma ve dağıtım planlaması

Bakanlıklarca tahsislerin yapılmasından sonra, ihtiyacı karşılanan bakanlıkların kamu kurum ve kuruluşlarının ve valiliklerce tahsis edilen malların kendi olanaklarıyla taşınamayan kısmına ait ulaştırma ihtiyaçları, Ulaştırma Bakanlığına bildirilir.

Ulaştırma ihtiyaçları, 17 nci maddede ve Seferberlik ve Savaş Hazırlıkları Direktifinde belirtilen önceliklerle ulaştırma olanakları dikkate alınarak ihtiyacı karşılayacak biçimde Ulaştırma Bakanlığının özel planlarına dahil edilerek yapılacak ulaştırma işlemleri, ihtiyaç bildiren makamlara gönderilir.

Ulaştırma Bakanlığı, seferberlik ve savaş hazırlıklarını, 697 sayılı Ulaştırma ve Haberleşme Hizmetlerinin Olağanüstü Hallerde ve Savaşta Ne Suretle Yürütüleceğine Dair Kanunla Seferberlik ve Savaş Hazırlıkları Direktifinde belirlenen esaslara göre yerine getirir. Ayrıca, karayolu ulaştırmasıyla plaj işletmesi ve bakanlığın ilgi alanına giren özel kuruluşların kullanılma planlarını da hazırlar. Karayolu ulaştırmasıyla ilgili planların uygulanabilmesi için, illerde gerekli önlemlerin alınmasını sağlar.

Haberleşme ihtiyaçları da aynı esaslara göre karşılanır.

Telsiz yayın kontrolü ilanında yapılacak işlemler için gerekli önlemler Ulaştırma Bakanlığınca alınır. Ulaştırma ve haberleşme ihtiyaçlarının bildirilmesinde, Ulaştırma Bakanlığınca saptanarak ilgili makamlara gönderilecek ulaştırma ve haberleşme istek formları kullanılır.

Madde 39 – İllerde seferberlik ve savaş hazırlıkları planlaması

İllerde seferberlik ve savaş hazırlıkları planları, barıştan itibaren hazırlanır. İl sınırları içindeki bakanlık kuruluşlarına ait planların, birbiriyle ve il planlarıyla uyumu sağlanır. Ayrıca, ilde bulunan özel kuruluşların seferberlik ve savaş hazırlıkları, ilgili bakanlığın istek ve direktifleri de dikkate alınarak planlanır ve her an uygulanabilir halde bulundurulur.

İl sınırları içindeki sivil halkın ve seferberlik ve savaş planlamasında görev verilmeyen öze! kuruluşların ihtiyaçlarının mahallinden karşılanması esastır.

Mahallinden karşılanamayan ihtiyaçların, kaynağı kontrol eden bakanlıklardan tedarik edilmesi için, ihtiyaç bildirimi ve bakanlık tahsisleriyle karşılanan mal ve hizmetlerin dağıtımı il seferberlik planına uygun olarak valiliklerce yapılır.

Madde 40 – Genel esaslar

Bakanlıklar kanalıyla tedarik edilemeyen ikmal maddeleri, araçlar, iş makineleri, zirai traktörler, deniz, su yolu ve hava taşıt araçları, iskân, bakım ve onarım tesisleriyle diğer işletmeler ve hizmetler, 3634 sayılı Millî Müdafaa Mükellefiyeti Kanunu ve Tüzüğüne göre tedarik edilir.

Bu Tüzükte öngörülen esaslara göre yapılan Türk Silahlı Kuvvetleri lojistik seferberlik hazırlıkları ve Yurt içi kaynağı tedarik planlarına göre, bakanlıklarca tahsis edilen mal ve hizmetlerin, seferberlik ve savaş hallerinde sağlanmasında engellerle karşılaşılır, aksaklıklar ve eksiklikler ortaya çıkarsa veya acil ve zorunlu durumlar oluşursa, Millî Savunma Bakanı veya bir bölgeyi savunmakla görevli askeri birliğin en büyük komutanının emriyle Millî Müdafaa Mükellefiyeti Kanunu ve Tüzüğünde yer alan hükümlerin uygulanması başlatılabilir.

Madde 41 – Milli müdafaa mükellefiyeti yoluyla tedarik için kaynak saptaması

Silahlı Kuvvetlerin ihtiyaçlarının karşılanması için millî müdafaa mükellefiyeti komisyonları İl-İlçe Kaynak Sayım Cetvelleri Yönergesinde yer alan, mal, hizmet, araç ve benzeri maddelerin sayımını her yıl Ekim ayında yapar. Sayım sonunda iki nüsha olarak kaynak sayım cetvellerini hazırlar, bir nüshası il sivil savunma müdürlüğünce alıkonulur, diğer nüshası da bölgedeki ilgili askeri makama gönderilir. Kaynakta meydana gelen değişiklikler de aynı usule göre bildirilir ve kaynak bilgilerinin güncelliği sağlanır.

Madde 42 – Tugay ve eşidiyle daha üst birliklerin bölgesel tedarik planlaması

Bakanlıklar aracılığıyla tedarik edilemeyen ikmal maddeleriyle iskân, işletme, bakım, onarım, tesis, hizmet ihtiyaçları ve savaşta ortaya çıkabilecek acil ihtiyaçların, gerektiğinde Millî Müdafaa Mükellefiyeti Kanunu ve Tüzüğü hükümlerine göre karşılanması için, tugay ve eşidiyle daha üst birlik ve kurumlar düzeyinde, barıştan itibaren gerekli Önlemler alınır. Bu komutanlıklarca, saptanacak ihtiyaçlar, barış döneminde mülki idare amirlerine bildirilebilir veya seferberlik ve savaş hallerinde bildirilmek üzere gerekli hazırlıklar yapılarak saklanabilir.

Madde 43 – Mülki idare amirlerince yapılacak işlemler

Mülki idare amirleri yetkili askeri makamlar tarafından bildirilen ihtiyaçların millî müdafaa mükellefiyeti komisyonlarınca incelenerek karara bağlanmasını sağlar. Komisyon kararı, yükümlülüğe tabi tutulan malın sahibine veya hizmeti sağlayacak gerçek veya tüzel kişiye kararın bir sureti verilerek tebliğ edilir, kararın bir sureti de istek sahibi birlik veya kuruma gönderilir.

Madde 44 – Milli müdafaa mükellefiyeti kararının uygulama zamanı

Barış döneminde alınan millî müdafaa mükellefiyeti kararlarının uygulanmasına, seferberlik veya savaş ilanıyla seferberlik veya savaş hallerinde alınan mükellefiyet kararlarının uygulanmasına, kararın tebliğinden sonra başlanır.

Madde 45 – Kamu kurum ve kuruluşlarının harekât kontroluna alınması

Seferberlik ve savaş hallerinde, kamu kurum ve kuruluşlarından harekât kontroluna alınması gerekli görülenler, Genelkurmay Başkanlığının isteği Üzerine, bağlı bulunduğu bakanlık tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerine tahsis edilir.

Türk Silahlı Kuvvetleri harekât kontroluna girecek kamu kurum ve kuruluşlarının, harekât kontroluna alınacağı zaman, yerine getirilecek görevler ve bu görevlerin yapılmasıyla ilgili esaslar, barış döneminden itibaren Genelkurmay Başkanlığıyla kuruluşun bağlı veya ilgili bulunduğu bakanlık arasında yapılan protokollerle saptanır. Yerine getirecekleri görevlerin ayrıntıları yetkili komutanlık koordinatörlüğünde yapılacak planlarda belirlenir. Harekât kontroluna alınmayan kamu kurum ve kuruluşları, seferberlik ve savaş planlarını bölgesinde bulunduğu komutanlıklarla işbirliği yaparak hazırlar.

Madde 46 – Hazırlık aşamaları

Türk Silahlı Kuvvetlerinden araç seferber olma hazırlıkları Millî Savunma Bakanlığı tarafından araç ihtiyaçlarının ve kaynakların saptanması, ihtiyaçları karşılayacak tertibin yapılması, araçların getirilmesi, teslim alınması ve sevki suretiyle yürütülür.

Madde 47 – Kara taşıt araçlarının kaynak saptaması

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa tabi araçların kayıtları, trafik şube veya bürolarınca kayda alındıktan sonra (arazi vitesi olmayan otomobiller ve zirai traktörler hariç) taşıt sicil fişleri her ayın ilk haftasında, toplu olarak Millî Savunma Bakanlığına gönderilir. Millî Savunma Bakanlığınca, Silahlı Kuvvetler ihtiyacına elverişli olanlara sefer görev emri düzenlenir. Sefer görevi verilmeyecek araçların sicil fişleri, il sivil savunma müdürlüklerine gönderilir, bu araçlardan gerekli görülenlere mülki idare amirlerince sivil savunma ve diğer kamu hizmetleri için görev verilebilir.

Kamu kuruluşlarının envanterinde bulunan araçlar ve iş makineleri bağlı bulunduğu bakanlık aracılığıyla Millî Savunma Bakanlığına bildirilir. Değişiklikler de her yıl bildirilerek bilgilerin güncelliği sağlanır.

Yabancı uyruklulara ait araçlar, mevcut yasa ve andlaşmalara göre işlem görür.

Madde 48 – İş makinelerinin kaynak saptaması

Gerçek ve tüzel kişilere ait paletli ve lastik tekerlekli dozerler, greyderler, krenyler, skreyperler, yükleyiciler, ekskavatörler, kanal kazıcılar, keçiayağı ve çekilebilir vibrasyonlu motorlu silindirler, asfalt plenti, beton santralı, beton pompası, transmikser, 3 kw den büyük jeneratörler, kompresörler, delici iş makineleri, trafiğe çıkmayan plakasız kamyonlar ve benzeri iş makineleri ve bu sınıfa dahil taşıt araçları, kule vinçleri ve lastik tekerlekli mobil vinçleri, istif makineleri ve bunun gibi iş makinelerinin kayıtları, sicil fişlerine uygun olarak il ve ilçelerdeki ticaret odaları, sanayi odaları veya Ticaret ve Sanayi Odalarınca tutulur.

Ellerinde bu tip makineleri bulunup da hiçbir odaya kayıtlı olmayan gerçek ve tüzel kişiler bu Tüzüğün yürürlüğe girmesini izleyen üç ay içerisinde bulundukları yerdeki ticaret odaları, sanayi odaları veya ticaret ve sanayi odalarına bildirimde bulunurlar.

Bu tür iş makinelerinin herhangi bir nedenle el değiştirmesi halinde, makineyi alanlar, durumu kayıtlı bulundukları ticaret odaları, sanayi odaları veya ticaret ve sanayi odalarına bildirirler. Odalar da makinelerin kayıtlı bulunduğu eski odaya kaydın silinmesi için bildirimde bulunurlar.

Ticaret odaları, sanayi odaları veya ticaret ve sanayi odalarınca tutulacak kaynak defterine, yukarıda sayılan araçların cinsi, markası, modeli, tipi, şasi ve motor numarası, kapasitesi, sahiplerinin isim ve adresleriyle kayıttan sonraki değişiklikler işlenir,

Kaynak defterindeki sıra numaraları il kod numaralarıyla birlikte araçların sicil numarası olur ve bu numaralar il kod numaralarıyla birlikte ilçelerdeki kaynak defterine, ilçe isimleri de eklenerek yazılır.

Ticaret odaları, sanayi odaları veya ticaret ve sanayi odaları, kaynak defterlerine göre düzenledikleri iş makineleri listelerini ve bunlardaki değişiklikleri, her yıl Mart ve Ekim aylarında, Millî Savunma Bakanlığına gönderirler.

İş makinelerinin başka bir bölgeye gönderilmesi halinde bulunacağı yeri veya kullanılamaz duruma geldiğini, bir ay içerisinde aracın kayıtlı bulunduğu odaya, oda da bu bilgileri, izleyen ayın ilk on günü içinde Millî Savunma Bakanlığına bildirir.

Madde 49 – Deniz, su yolu ve hava taşıt araçlarının kaynak saptaması

Liman başkanlıklarında kayıtlı bulunan deniz taşıt araçlarının ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce tutulan hava taşıt araçlarının sicil fişleri Ulaştırma Bakanlığı tarafından Millî Savunma Bakanlığına gönderilir.

Göl, gölet ve nehirlerde çalışan su yolu taşıt araçlarının kaydı, sınırları içinde bulundukları belediyelerin veya muhtarlıkların bildirimi üzerine il ve ilçe sivil savunma müdürlüklerince tutulur, bunların sicil fişleri valiliklerce Millî Savunma Bakanlığına gönderilir.

Madde 50 – Araç sayımı yapılması

Millî Müdafaa Mükellefiyeti Kanununa göre il ve ilçelerde trafiğe kayıtlı kara taşıt araçları trafik şube müdürlüğü ve bürolarınca, iş makineleri ticaret odaları, sanayi odaları veya ticaret ve sanayi odalarınca deniz ve hava taşıt araçları Ulaştırma Bakanlığınca sayımları yapılarak her yıl Ekim ayında üç nüsha olarak hazırlanacak sayım listelerinin bir sureti Millî Savunma Bakanlığına, bir sureti il sivil savunma müdürlüklerine gönderilir, bir nüshası kendilerinde alıkonulur.

Madde 51 – Mülki idare amirlerinin sorumluluğu

İl ve ilçelerde yapılan kaynak saptanması ve sayımların gerçeğe uygun olmasından mülki idare amirleri sorumludur.

Madde 52 – Araç ihtiyaçlarının saptanması

Seferberlik ve savaş hallerinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin, Millî Müdafaa Mükellefiyeti Kanunu hükümlerine uygun olarak Yurt içi kaynaklarından karşılanacak araç ihtiyaçları, barıştan itibaren saptanır.

İhtiyaç saptanmasında uygulanacak esas ve usuller, Yönergede belirlenir.

Madde 53 – İhtiyacı karşılayacak tertibin yapılması ve tebliğ işlemleri

Her türlü araç ve iş makinelerinin tahsisleri, Yönergede belirtilecek komutanlıklar tarafından düzenlenerek gönderilen ihtiyaçlara göre en yeni modelden başlayarak Millî Savunma Bakanlığınca yapılır. Tahsis edilen her araç için düzenlenen sefer görev emirleri millî müdafaa mükellefiyeti kararı alınması ve araç sahibine tebliğ edilmesi için valiliklere gönderilir.

Mülki idare amirlerinin belirleyeceği tarihlerde ve en az ayda bir kez yapılacak toplantılarda, sefer görev emirleri hakkında millî müdafaa mükellefiyeti komisyonu kararı alınır.

Komisyonca karara bağlanan araç sefer görev emirleri, araç sahiplerine tebliğ edilmek

üzere;

A) Trafiğe kayıtlı olanlar, trafik şube veya bürolarına,

B) İş makineleri, ticaret odası, sanayi odası veya ticaret ve sanayi odası başkanlıklarına,

C) Deniz, su yolu taşıt araçları, liman başkanlıklarına,

D) Hava taşıt araçları, Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne

gönderilir.

Yukarıda yazılı merciler, sefer görev emirlerinin kendilerine ulaşmasından sonra en geç 60 gün içinde, araç sahiplerine sefer görev emrini tebliğ eder ve araç tescil belgesine “sefer görev emri verilmiştir" ibaresini yazar.

Tebliğ edilen sefer görev emrinin bir nüshası, trafik belgesiyle birlikte devamlı olarak araçta bulundurulmak üzere araç sahibine verilir. Bir nüshası il sivil savunma müdürlüğünce dosyasında saklanır. Diğer iki nüshası da Millî Savunma Bakanlığına gönderilir.

Madde 54 – Araçların getirtilmesi, teslim alınması ve sevki

Seferberlik ve savaş hali ilânı ve tatbikatlarda araçların getirtilmesi için duyuru işlemleri, gizli veya açık olarak yapılabilir.

Duyuruyla birlikte, sefer görev emrini almış olan araçların sahibi veya sürücüleri için sefer görev emri “getir emri” yerine geçer. Araçların sahibi veya sürücüleri hazırlıklarını yapar, aracı malzeme, avadanlık ve yedek parçalarıyla birlikte duyurudan sonraki altı saat içinde, bulunduğu yerdeki millî müdafaa mükellefiyeti komisyonuna getirir. Komisyonlarca, gelen araçların muayenesi yaptırılır. Aracın o andaki durumuna göre değeri saptanır ve gerekli işlemler tamamlanarak aynı gün, tertip edildikleri birlik veya kuruma gönderilir.

Duyurudan sonra belli süre içinde tahsisti limanda bulunamayacak gemiler İçin sahipleri, sefer görevli geminin yerine, sefer görevi bulunmayan aynı nitelikte başka bir gemiyi tahsis edebilir. Bu mümkün olmazsa, İhtiyacın karşılanması için yeniden millî müdafaa mükellefiyeti kararı alınır.

Kara, deniz, su yolu ve hava taşıt araçlarının sevk işlemi aracın kayıtlı olmadığı bir komisyonca yapılırsa, durum, aracın kayıtlı olduğu il ve ilçe millî müdafaa mükellefiyeti komisyonuna bildirilir.

Madde 55 – Aracını kendisi teslim edemeyeceklerin yerine yükümlülük üstlenenler

Yedek subay ve yedek astsubaylarla ertelemesi yapılmış personelle araçlarını millî müdafaa mükellefiyeti komisyonlarına teslim edemeyecek olanların araçları, yetki verdikleri temsilcileri veya sefer görev emrinin arkasında teslim etmekle yükümlü olacağı belirtilen şahıslar tarafından millî müdafaa mükellefiyeti komisyonlarına teslim edilir.

Madde 56 – Araçların sevkinde görevli personelin yükümlülükleri

Araçlar, bunları kullananlarla, deniz, su yolu ve hava taşıt araçları, mürettebat ve hizmetlileriyle birlikte sevk edilir.

Teslim alınan araçların sürücüsü yoksa sevk işlemi, millî müdafaa mükellefiyeti komisyonlarınca sağlanacak personel tarafından yapılır.

Aracı kullanan, aracını tertip edildiği birlik veya kuruma götürmeye ve kullanabilecek askeri personele teslim edinceye kadar görev yapmak zorundadır. Bunlara, görev yaptıkları süre için 3634 sayılı Millî Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun 7 nci maddesi gereğince ödeme yapılır.

Aracı kullanan, başka bir birliğe gitmek üzere sefer görev emri almışsa, önce aracını tertip edildiği birlik veya kuruma teslim eder, buradan alacağı belgeyle tertip edildiği birliğe gider,

Aracı kullananlar 3634 sayılı Millî Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun 2 nci maddesinde gösterilen yaş sınırı içindeyse ve getirdiği aracı kullanabilecek uygun nitelikli personel yoksa, yetkili birlik komutanlığı aynı Kanunun 9 uncu maddesi gereğince araçları getirenlere yükümlülük uygulayabilir ve durumu ilgilinin askerlik şubesine bildirir.

Madde 57 – Binek, yük ve koşum hayvanlarıyla bunların çektiği araçların sevki

Binek, yük ve koşum hayvanlarıyla bunların çektiği araçlar, donatım ve avadanlıklarıyla, tertip edildiği aynı birlik veya kuruma gidecek olan ve bunları kullanabilecek şahıslarla sevk edilir.

Madde 58 – Akaryakıt, yem ve benzeri ihtiyaçların, millî müdafaa mükellefiyeti komisyonlarınca sağlanması

Tertip edilen canlı ve cansız araçların sevkleri için gerekli akaryakıt, yem gibi maddelere tahdit konmuşsa, bunlar millî müdafaa mükellefiyeti komisyonlarınca sağlanır.

Madde 59 – Araç seferberliği uygulama planlaması

Seferberlik ve savaş halinde silah altına alınan personele sahip, sürücü veya mürettebatı tarafından sefer görev emriyle getirilen araçların karşılanması, kontrol, bakım, ikmal ve tertip edildikleri yerlere sevk işlemleri ve bunlarla beraber gelen personelin

iskân, iaşe ve sağlık ihtiyaçlarının karşılanması mülki idare amirleri tarafından barıştan itibaren askeri makamlarla işbirliği yapılarak planlanır. Planlarda, kamu ve özel kurum ve kuruluşlara verilecek görevler, millî müdafaa mükellefiyeti uygulaması suretiyle gerçek ve tüzel kişilere ait mal ve hizmetlerden yararlanması hususları yer alır.

Madde 60 – Sefer görev emirlerinin kontrolü

Arazi vitesi olmayan otomobillerle zirai traktörler dışındaki her cins aracın fenni muayeneleri yapılırken, aracın sefer görev emri belgelerinin kontrol edilmesinden fenni muayeneyi yapan makamlar sorumludur. Taşıt sefer görev emri verildiği halde tatbikat çağrısına uymayan veya adresinde bulunmayan taşıtlar fenni muayene istasyonuna bildirilir, bu tür araçların muayenesi yapılmaz.

Arazi vitesi olmayan otomobillerle zirai traktörler dışındaki araçların trafik kontrolları sırasında da sefer görev emri ve bunun araç tescil belgesine işlenip işlenmediği hususuna dikkat edilir.

Deniz, su yolu ve hava taşıt araçlarıyla trafiğe kaydı zorunlu olmayan araçlar için de benzeri işlemler uygulanır.

Belgenin devamı (52 madde daha) okuyucuda yükleniyor. Madde 61 ve sonrası