Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde ve Dışında Planı Bulunmayan Alanlarda Uygulanacak İmar Yönetmeliği
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde ve Dışında Planı Bulunmayan Alanlarda Uygulanacak İmar Yönetmeliği (R.G. 02.11.1985/18916)
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç
Bu Yönetmeliğin amacı belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan ve plânı bulunmayan alanlardaki yapılaşmaların fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamaktır.
Madde 2 – Kapsam
Bu Yönetmelik Hükümleri;
1) İmar plânı bulunmayan ve/veya son nüfus sayımına göre nüfusu 10. 000 in altında olan belediyelerin yerleşik alan sınırları içinde;
Nüfusu ne olursa olsun;
2) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup da imar planı bulunmayan yerleşik alan (mahalle, köy ve mezralar) sınırları içinde;
3) Belediye mücavir alan sınırları dışında olup da imar plânı bulunmayan köylerde ise bu Yönetmeliğin köy ve mezraların yerleşik alanları için getirdiği hükümler;
4) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde veya dışında mevcut imar plânı ve yerleşik alan sınırlan haricinde kalan alanlarda bu Yönetmeliğin yerleşme alanı dışı (iskân dışı) alanlar için getirdiği hükümler uygulanır.
(Kapsam: açıklayan izah şeması Yönetmeliğin sonuna eklenmiştir.)
Madde 3 – İstisnalar
Mevcut imar plânı ve Yönetmeliği bulunan yerler ile yeni imar plânı yapılıp onaylanarak yürürlüğe giren yerlerde bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.
Madde 4 – Tanımlar
Bu Yönetmelikte adı geçen terimler aşağıda tanımlanmıştır:
1) Yerleşik alan: Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki imar plânı bulunmayan mevcut yerleşmelerin (mahalle, köy ve mezralar) müstakbel gelişme alanlarını da içine alan ve sınırları Belediye Meclislerince karara bağlanan alanlardır.
2) Yerleşme alanı: İmar plânı sınırı içindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümüdür. Diğer bir deyimle imar plânının kapsadığı alandır.
3) Yerleşme alanı dışı (iskân dışı) alan: Her ölçekteki imar plânı sınırı, yerleşik alan sınırı ve köy ve mezraların yerleşik alan sınırlan dışında kalan alanlardık.
4) Belediye mücavir alan sınırları dışında kalan köy ve mezraların yerleşik alanı: Köy ve mezraların toplu olarak bulunduğu yerlerde mevcut binaların en dışta olanlarının dış kenarlarının (100) m. dışından geçirilecek bir çizginin içinde kalan ve sınırlan İl İdare Kurulunca karara bağlanan alandır.
Daha önce Valiliklerince tesbit edilmiş ve İl İdare Kurullarınca karara bağlanmış olan köy ve mezraların yerleşik alan sınırları geçerlidir.
5) Resmi bina: Genel, katma ve özel bütçeli idarelerle İl Özel İdaresi ve Belediyeye veya bu kurumlarca sermayesinin yansından fazlası karşılanan kurumlara ait olan ve bir kamu hizmeti için kullanılan binalardır.
6) Umumi bina: Resmi binalarla, köy, özel idare veya belediyelere ait olan ve bir kamu hizmeti için kullanılan binalarla ibadet yerleri, eğitim, sağlık ve spor tesisleri, sinema, tiyatro gibi binalardır.
7) Bina cephesi:
a - Parsel nizamında: Binanın toprak üstündeki ilk katının parselin yol tarafındaki duvarının dış yüzüdür.
b - Köşe başı parsellerde: Binanın kot aldığı yol tarafındaki toprak üstündeki ilk kat duvarının dış yüzüdür.
8) Bina derinliği: Binanın ön cephe hattı ile arka cephe hattının en uzak noktası arasındaki dik hattın uzaklığıdır.
9) Parsel cephesi: Parselin üzerinde bulunduğu yoldaki cephesidir. Köşe başına rastlayan parsellerde geniş yol üzerindeki kenar parsel cephesidir. İki yolun genişliklerinin eşit olması halinde dar kenar, parsel cephesidir.
10) Parsel derinliği: Parsel ön cephe hattı ile arka cephe hattı arasındaki ortalama uzaklığıdır.
11) Ayrık bina: İki yanı komşu parsellerdeki binalara bitişik olmayan binalardır.
12) Bitişik bina: İki yanı komşu parsellerdeki binalara kısmen veya tamamen bitişik olan binalardır.
13) Blok başı bina: İkiden fazla binadan oluşmuş blokta yalnız bir yanı komşu parseldeki binaya kısmen veya tamamen bitişik olan binalardır.
14) İkili blok (ikiz bina): İki binadan oluşmuş bir blokta bir yanı komşu parseldeki binaya kısmen veya tamamen bitişik olan binalardır.
15) Bodrum kat: Zemin kat altındaki kat veya katlardır.
16) Zemin kat: Taban döşemesi binaya kot verilen nokta seviyesinde veya bu seviyenin üzerinde olan ilk kattır.
17) Asma kat: Binaların, iç yüksekliği en az 5.50 m. olan, zemin katında düzenlenen ve ait olduğu bağımsız bölümü tamamlayan ve bu bölümden bağlantı sağlayan kattır. Asma katlar iç yüksekliği 2. 40 m. den az olmamak, yola bakan cephe veya cephelere 3. 00 m. den fazla yaklaşmamak üzere yapılabilirler.
18) Normal kat: Zemin ve bodrum katların dışında kalan kat veya katlardır.
19) Son kat: Çatı ve çatı katları altında bulunan normal katların en üstte olan katıdır.
20) İmar mevzuatına aykırı yapı: Ruhsatsız yapılar, ruhsat ve eklerine, fen ve sağlık kurallarına, kat nizamına, taban alanına, komşu mesafelerine, imar yoluna. ön cephe hattına, bina derinliğine, imar plânı bölgeleme esaslarına aykırı olan komşu parsele veya imar plânlarında yol, yeşil alan, otopark gibi kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış alanlara tecavüz eden, başkasının mülküne veya kesin inşaat yasağı olan yerlere inşa edilen yapılardır.
21) Yapı inşaat alanı: Bodrumlarda iskân edilen katların % 50si ile, asma kat, çekme kat ve çatı katları dahil, iskânı mümkün olan bütün katların ışıklıkları çıktıktan sonraki alanları toplamıdır.
Kapalı çıkmalar, açık ve kapalı merdivenler veya yapıya mahreç veren zemin kat dışındaki, açık koridorlar yapı inşaat alanına dahildir.
Açık çıkmalar ve iç yüksekliği (1.80) m. yi geçmeyen ve sadece tesisatın geçirildiği tesisat galerileri ve katlan ve yangın merdivenleri ile müştemilat (garaj, kalorifer dairesi, kömürlük, kapıcı dairesi, sığınak v.b.) bu alana dahil değildir.
İskânı mümkün katlar ifadesi ile konut, işyeri, eğlence ve dinlenme yerleri gibi ikamete, çalışmaya ve eğlenmeye tahsis edilmek üzere yapılan katlar kastedilmektedir.
22) İnşaat alanı kat sayısı: İnşaat alanının imar parseli alanına oranıdır.
23) Arka bahçe mesafesi: Bina arka cephesinin parsel arka cephesine en yakın uzaklığıdır.
24) Konut dışı kentsel çalışma alanları: İçerisinde motel ve lokanta da bulunabilen akaryakıt satış ve bakım istasyonları, resmi ve sosyal tesisler, dumansız, kokusuz atık ve artık bırakmayan ve çevre sağlığı yönünden tehlike arzetmeyen imalathaneler ile patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı maddeler içermeyen depoların yapılabileceği alanlardır.
25) Saçak seviyesi: Binaların son kat tavan döşemesi üst kotudur.
26) Bina yüksekliği: Binanın kot aldığı noktadan saçak seviyesine kadar olan yüksekliktir. % 33 meyilli çatı gabarisi içinde kalan çatılar, yüksekliği (1. 00) m. yi geçmeyen korkuluklar, bacalar, merdiven gereçleri, asansör kuleleri, lüzumlu su depoları v. b. elemanlar bina yüksekliğine dahil değildir.
27) Taban (bina) alanı: Yapının parsele oturacak bölümünün yatay izdüşümünde kaplayacağı azamî alandır. Bahçede yapılan eklentiler (müştemilat) taban alanı içinde sayılır.
28) Taban alanı kat sayısı: Taban alanının imar parseli alanına oranıdır.
29) Mevcut teşekkül: Bir yapı adasında inşa edildiği tarihte yürürlükte olan hükümlere uygun olarak yapılmış olup da halen o yerde uygulanması gereken plân ve mevzuat hükümlerine göre aynen veya ek veya değişiklik yapılmak suretiyle korunması mümkün olan yapılardır.
30) Ön izin: Belediye ve mücavir alan sınırları dışındaki plânsız alanlarda yapılacak her türlü sanayi tesislerine, Valilikçe verilen izin belgesidir.
31) Azami bina alanı: Parsel içerisinde bina yapılması mümkün olan alandır.
Madde 5 – Yerleşme Alanları ile İlgili Genel Esaslar
Bu Yönetmelikte yer almayan hususlarda lüzum ve ihtiyaca, civarın karakterine göre uygulanacak şekli takdire, belediye ve mücavir alan sınırları içinde, Belediyeler; dışında ise, Valilikler yetkilidir.
Madde 6
Anlaşılmayan veya anlaşmazlığa düşülen konularda Valiliklerin görüşü alınır ve bu görüşe uyulur.
Madde 7
Bu Yönetmelik esaslarına göre yapılacak bütün yapıların fen ve sağlık şartlarına ve ilgili diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklerin hükümlerine de uygun olması mecburidir.
Madde 8
«Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik» hükümlerine göre yapılacak binalarda, bu Yönetmeliğin adı geçen Yönetmeliğe aykırı hükümleri uygulanmaz.
Madde 9
Kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapılar, bu Yönetmeliğin iç ölçülerine, sanayi ve konut dışı kentsel çalışma alanlarında yapılacak yapılar ise bu Yönetmeliğin bina derinlik ve yüksekliklerine ait hüküm ve ölçülerine tabi değildir.
Madde 10
Ruhsat alınması gerektiği halde ruhsat alınmadan yapılan veya ruhsat ve eklerine aykırı olan yapılar İmar Kanunu ve Yönetmelik esaslarına uygun hale getirilmedikçe bunların tamir, tadil ve ilavelerine izin verilmez. Ancak bu gibi yapıların bulunduğu parsel içerisinde mevzuata uygun olarak yapılmış olan diğer binaların tamir, tadil ve ilavelerinde veya yeniden yapılması mümkün olan yapılarda bu hüküm uygulanmaz.
Madde 11
Belediyeye ait yerler üzerinde otobüs durağı, büfe, hela, trafo ve benzeri belediye hizmetlerinin görülebilmesi için, lüzumlu tesislerin inşaasına ancak belediyece mahzur görülmeyen hal ve şekillerde ve o yerin karakterini muhafaza etmek kaydı ile izin verilebilir.
Madde 12
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce mevzuata uygun olarak ruhsat alınıp, yapılmasına başlanmış olan yapılara ruhsatnamedeki esaslara göre devam edilir. Ruhsat süresi içinde yapıya başlanmamış olan yapılarda bu fıkra hükümleri uygulanmaz.
Madde 13 – Parsel büyüklükleri
Yapılacak ifrazlarda oluşturulacak parsellerin minumum genişlik ve derinlikleri bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca bırakılması zorunlu bahçe mesafelerine, yapılacak binanın boyutları eklenmek suretiyle tesbit edilir. Bu hükmün uygulanmasında minumum bina cephesi olarak küçük sanayi siteleri ile (1) katlı çarşı yapılacak yerlerde (5.00) m., konut alanlarında (6. 00) m. alınır. Konut dışı kentsel çalışma alanlarında ise minumum parsel cephesi (40.00) m.’dir.
Madde 14 – Bahçe mesafeleri
Yapılacak yapıların:
1) Ön ve yol kenarına rastlayan yan bahçe mesafeleri minumum (5.00) m.’dir. Ancak, mevcut teşekkülde bu mesafeler (5. 00) m. den fazla ise bu teşekküle uyulur.
2) Bitişik olmayan yan cephelerde, çelik, kagir ve benzeri yapılarda minumum (3.00) m., diğer yapılarda ise minumum (5.00) m. mesafe bırakılması şarttır.
3) Ön bahçesiz bitişik veya blok olarak teşekkül etmiş yerlerde, mevcut teşekküle uygun olarak yapılacak uygulamayı takdire Belediye yetkilidir. Ancak blok uygulamalarında blok her halûkarda (40.00) m. yi aşamaz.
4) Arka bahçe mesafesi bina yüksekliğinden az olamaz.
Madde 15 – İfraz ve tevhid işleri
İfraz suretiyle yeniden oluşturulacak parsellerin kamuya ait bir yola cephesi bulunması şarttır. Yalnız çıkmaz sokaklara cephesi olan parseller ifraz edilemez. İfraz suretiyle çıkmaz sokak ihdas edilemez.
Madde 16
İfraz suretiyle meydana gelecek yol, otopark, yeşil alan gibi kamunun yararlanacağı yerler düzenleme ortaklık payı olarak ifraz edilen parsel alanlarının % 35’ini geçmemek şartı ile Belediye adına bedelsiz terkedilir.
Madde 17 – Parselde birden fazla yapı yapılıp yapılamayacağı
Binaların hepsi tek ruhsata bağlanmak şartı ile bir parselde birden fazla bina yapılabilir. Bu takdirde yapılacak binaların arasındaki mesafeler (10.00) m. den az olamaz.
Bu tür yerlerde maliklerin talebi halinde tapu idareleri bu parseller üzerinde yatay kat mülkiyeti veya kat irtifakı tesis ederler.
Madde 18 – Yapı yerinin tayini
Ayrık yapı nizamına tabi olan yerlerde, bu Yönetmelik hükümlerine dayanılarak tayin edilen azami bina alanını aşmamak, asgari bahçe mesafelerini muhafaza etmek şartı ile yapı yerini tayine ve daha uygun çözüm yolları bulmak amacı ile bir kaç dar parseli birlikte mütalâa ederek toplam bina cephesi (20.00) m. yi geçmemek şartı ile ikili veya üçlü blok tertibine Belediye yetkilidir. Bu işlem dolayısıyla civarın yapı karakterinin bozulmamasına dikkat edilmelidir.
Madde 19 – Bina derinlikleri
1) Bina derinlikleri
Burada:
I = Bina derinliği
L = Parsel derinliği
K = Ön bahçe mesafesi
H = Bina yüksekliği’dir.
2) Yukarıdaki formüle göre bulunacak bina derinliği daha fazla olsa bile (40.00) m. den daha fazla derinlikte bina yapılamaz ve her halükârda yapılacak binanın taban alanı kat sayısı % 40'ı aşamaz.
3) Formülün kullanılması sonucunda (10.00) m. den az çıkan bina derinlikleri, arka bahçe mesafesi (2.00) m. den az olmamak üzere (10.00) m. ye çıkartılabilir.
Madde 20 – Bina yükseklikleri
1) Yerleşik alanlarda yapılacak binalara yanındaki mevcut en yüksek bina yüksekliği kadar yükseklik verilir. Bu yükseklik (9.50) m. yi, (3) kat’ı geçemez.
2) İki yanındaki mevcut binaların yüksekliği daha az ise verilecek azami bina yüksekliği (6.50) m., (2) kat’dır.
3) Hiç uygulama görmemiş yerlerde, yol genişliği ve ön bahçe mesafeleri dahil iki bina cephesi arasındaki mesafenin yarısından fazla olmamak kaydı ile 3 kat’a (9.50) m. kadar yükseklik verilir.
4) Çekme ve çatı katı yapılamaz.
5) Meyilden dolayı birden fazla iskân katı kazanılamaz.
6) Zemin döşemesi üst seviyesi tabii zemine (0.50) m. den fazla gömülü olan hacimler iskân edilemez.
Madde 21 – Binalara kot verilmesi
Binalara parselin yüz aldığı yolun:
1) Bordür taşı konulmuş ise binanın ön cephe hattı ortası hizasındaki bordür taşı üst seviyesinden,
2) Yol kaplaması yapılmış, bordür taşı konulmamış ise, bina ön cephe ortası hizasındaki yol kaplamasının en yüksek seviyesinden,
3) Yol kaplaması yapılmamış, bordür taşı da konulmamış ise, yolun halihazır başlangıç ve bitiş noktaları arasında geçirilecek bir kırmızı hatta göre bina ön cephe ortası hizasından kot verilir.
4) Yol seviyesinden dolayı kat adedi arttırılıp eksiltilemez. Bunu sağlamak amacı ile yoldaki kat düzenini korumak için bina cephesi boyunca binada kademeler yapmağa ve her kademenin ön cephe ortası hizasından kot vermeye Belediye yetkilidir. Köşe başı parsellerde de aynı esasa uyulur.
5) Hiç uygulama görmemiş yerler ile ön bahçe mesafeleri (10.00) m. veya daha çok olan yerlerde binalara kot, binanın oturacağı tabii zemin ortalamasından verilir.
6) Zemin kat döşeme üst seviyesi binanın kot aldığı nokta seviyesinden aşağı düşürülemez ve + (1.00) m. den daha yüksekte yapılamaz.
Madde 22 – Bazı yapılarda aranacak şartlar
1) Kerpiç binalar 1 bodrum ve 1 zemin kattan yani (3.50) m. den, hımış, ahşap, yarım ahşap ve yarım kagir binalar 1 bodrum ve 2 normal kattan yani (6.50) m den fazla yükseklikte olamaz.
2) Ahşap binalar bitişik olarak yapılamaz.
3) Hımış ve yarım kagir binalar, komşu hudutlarına temelden itibaren çatının her yerinde (0. 50) m. yükselen yangına dayanıklı duvar yapılması şartı ile bitişik olarak inşa edilebilirler.
4) Toplumun yararlanmasına ayrılan binalar çelik veya kagir olarak yapılır. Ancak, mimari karakteri veya kullanma şart ve şekilleri itibarı ile özellik arzeden yapılar bu hükme tabi değildir.
5) Her türlü binanın temel ve bodrum duvarının kagir olması mecburidir.
Madde 23 – Çıkmalar
Binalarda tesbit edilen azami bina alanı dışında aşağıdaki şartlarla kapalı veya açık çıkma yapılabilir:
1) Açık çıkmalar binanın her cephesinde, kapalı çıkmalar binanın yalnızca ön ve arka cephelerinde yapılabilir.
2) Çıkmalar parsel sınırını taşamaz.
3) Arka ve yan komşu mesafesi içinde kapalı çıkma yapılamaz.
4) Ön bahçelerde yapılacak çıkmalar parselin yol sınırına (3. 50) m. den fazla yaklaşamaz.
5) Ön ve arka cephelerde yapılacak kapalı çıkma genişliği (1. 50) m. den, yan komşu mesafelerinde yapılacak açık çıkma genişliği (1. 00) m. den fazla olamaz.
6) Açık çıkma uzunluğu bina cephesinin 2/3 ünden fazla olamaz.
7) Bitişik nizamda, bitişik olduğu komşu sınırına (2. 00) m. den fazla yaklaşamaz.
8) Çıkmanın (krişler dahil) en alt noktasının, zemine olan yüksekliği (2. 40) m. den az olamaz.
9) (0. 20) m. yi geçmeyen motifler, denizlikler, bina saçakları ve zeminden yüksekliği (2. 40) m. den az olmayan giriş saçakları, yatay olarak (0. 60) m. yi geçmeyen güneş kesiciler çıkma sayılmaz.
Madde 24 – Işıklıklar ve hava bacaları
Her müstakil ev veya dairede, en az 1 oturma odası ile yatak odalarının doğrudan doğruya hariçten ışık ve hava alması şarttır. Diğer odalarla mutfaklar ışıklıktan, yıkanma yerleri ve helalar hava bacalarından faydalanabilirler.
Işıklık ve hava bacaları ihtiyaç olan kattan itibaren başlayabilir. Bu ölçüler temiz ölçüler olup, ışıklık içinde balkon ve baca gibi ışıklık alanını küçültücü imalat yapılamaz.
Madde 25 – Evlerde bulunması gereken piyesler ve ölçüleri
Her müstakil evde ve dairede en az;
1 oturma odası
1 yatak odası veya nişi
1 mutfak veya yemek pişirme yeri
1 banyo veya yıkanma yeri
1 hela
bulunacaktır. Üç veya daha az odalı ev veya dairelerde mutfak yerine yemek pişirme yeri yapılabilir. Yıkanma yeri ile hela bir hacimde olabilir.
Evlerde bulunması mecburi olan bu piyeslerden;
En az 1 oda | (2.80x4.00) m. Yatak ve çalışma odaları | (2.10x2.80) m. Mutfak veya yemek pişirme yeri | (1.50x2.00) m. Banyo veya yıkanma yeri | (1.20x2.00) m. Hela | (0.90x1.20) m. Antre, ofis, koridor, yatak holü vb. geçitler | (1.00x1.20) m. Birden fazla daire ile ilgili genel geçitler | (1.10x1.20) m.
Ölçüsünden daha küçük yapılamaz.
Madde 26 – İç yükseklikler
1) Genel olarak binalarda, içerisinde insan oturan, yatan, çalışan bölümlerin bitmiş tavan yüksekliği (döşeme kaplaması üstünden tavan sıvası ve varsa dekorasyon kaplaması altına kadar) (2. 40) m. den az olamaz. Diğer servis bölümleri ve iskân edilmeyen katların yüksekliği (2. 20) m. olabilir.
2) Düğün ve oyun salonları, kahvehane ve benzeri gibi insanların toplu olarak uzun süre içinde kaldığı bölümlerin yükseklikleri (döşeme kaplaması üstünden tavan sıvası ve varsa dekorasyon kaplaması altına kadar) ise (3. 50) m. den az olamaz.
Madde 27 – Pencereler
1) Binalarda pencere boşlukları toplamı uygulama projesinde gösterilen net döşeme alanının % 15'inden büyük olamaz. (Isı Yalıtımı Yönetmeliği hükümleri saklıdır).
2) Pencerelerin zemin döşemesi üst seviyesinden en az (0. 90) m. yüksekten başlaması pencerelerin döşemeye kadar inmesi halinde (0. 90) m. yüksekte sabit ve korkuluk görevi yapılabilecek bir kayıt geçirilmesi mecburidir.
Madde 28 – Kapılar
1) Kapı yüksekliği ana giriş kapılarında (2. 10) m. den, oda ve servis kapılarında (2. 00) m. den az olamaz.
2) Kapı genişlikleri:
Daire kapılarında (1. 00) m. den, oda kapılarında (0. 90) m. den, diğer kapılarda (0. 70) m. den az olamaz.
3) Garaj, odunluk, kömürlük, depo ve benzeri yerlerin kapılarında yukarıdaki fıkraların hükümleri aranmaz.
4) Binaların komşu parsele bitişik cephelerinde ilgili komşu parsel sahibinin muvafakati alınıp, tapuya tescil ettirilmedikçe kapı ve pencere açılamaz.
Madde 29 – Merdivenler
Bu Yönetmelikte sözü geçen umumi binalarla, otel, işhanı, büro, pasaj, çarşı ve benzerlerinin 1’den fazla katı olan ev ve apartmanların bağımsız bölümlerinin ortak merdivenleri ahşap olamaz.
Merdiven kolu ve sahanlık genişlikleri:
Yukarıda belirtilen binalarda ve 4’den fazla dairesi bulunan apartmanlarda (1. 20) m. den, diğer binalarda (1. 10) m. den az olamaz.
Bu ölçüler tek aileye mahsus evlerde (1. 00) m. ye, çatı aralan ve bodrum katları ile servis merdivenlerinde (0. 70) m. ye kadar indirilebilir.
Merdiven evlerin bina cephesinden, çatıdan veya ışıklıktan direk ışık alması ve merdivenlerin çatıya kadar çıkartılması zorunludur.
Merdiven basamaklarının ölçüleri:
1) Basamak yüksekliğini göstermek ve (0. 18) m. den fazla olmamak,
2) Basamak genişliğini göstermek üzere: 2a+b = 60 ilâ 63 formülüne göre hesaplanır. Ancak bu genişlik (0.25) m. den az olamaz. Balansmanlı merdivenlerde merkezden (0.15) m. uzaklıkta asgari basamak genişliği (0.10) m. olacak, bu genişlik basamak ortasında (0.25) m. den aşağı düşmeyecektir.
İmar Kanunu ile plân ve yönetmelik hükümlerine göre muhafazası mümkün olan binalarda kat ilavesi halinde, mevcut merdivenler bu madde hükümlerine uymadığı takdirde bu konuda yapılacak işlemleri tayine, Belediye yetkilidir.
Madde 30 – Bacalar
1) Normal bacaların iç genişlikleri en az (0. 13x0. 13) m. olacak ve sıvanacaktır. Her katın bacası müstakil olacak ve her baca ancak bir mahal için kullanılacaktır. Şönt baca yapılamaz.
2) Kalorifer bacaları projesine göre yapılır.
3) Kaloriferli binalarda konutların her dairesi için mutfak ve banyo dışında en az bir mahalde, işhanı ve benzeri binaların ise her katında en az bir baca yapılması mecburidir.
Madde 31 – Kapalı çarşılar ve pasajlar
1) Bina alanı içinde yapılan geçitli kapalı çarşıların ve pasajların temiz iç yüksekliği (3. 50) m. den, geçit genişlikleri ise (30. 00) m. ye kadar uzunluktaki kapalı geçitlerde (3. 00) m., daha uzunlarında (4. 00) m. den az olamaz.
2) Kapalı çarşıların ve pasajların en az 2 girişi olması şarttır. Aynı binada başka maksatlarla kullanılan bölümler veya katlar varsa buraların kullanılmasına ait giriş, asansör, geçit ve benzeri tesisler, çarşının kullanılmasıyle ilgili olan bu gibi tesislerden tamamen ayrı tertiplenir.
Madde 32 – Sıhhi tesisler
Umumi binalarla otel, işhanı ve benzerlerinde ihtiyaca göre en az (10) tonluk su deposu bulunacaktır. Bu gibi binalarda en çok 25 kişi için, sinema ve tiyatrolarda en çok 50 kişi için 1 kadın ve 1 erkek helası ile lüzumu kadar pisuvar ve lavabo yapılması gereklidir.
Madde 33 – Bodrumlar
1) Meyilli veya yol kenarında set teşkil eden parsellerde bu Yönetmeliğin pencere, ışıklık ve diğer hükümlerine uygun olmak ve en az 2 oda ve 1 mutfağı, taban döşeme üst seviyesi tabii zemine (0. 50) m. den çok gömülü olmamak şartı ile binanın kot aldığı seviyenin altında iskâna tahsis edilen bodrum katı yapılabilir.
2) Binaların odunluk, kömürlük, kalorifer dairesi gibi müştemilat kısımları bodrum katlarda tertiplenir. Ancak zeminde su çıkması veya sert kaya olması halinde Belediyeden alınacak izin ile bu türlü müştemilat; arka bahçelerde, yoldan görünmemek ve çatının en yüksek noktası tabii zeminden itibaren (2.50) m. den yüksek olmamak, esas binaya (3.00) m. den fazla yaklaşmamak şartı ile yapılabilir.
Madde 34 – Bahçe Duvarları
1) Bahçe duvarlarının yüksekliği, binaların yol tarafından ve yoldan bina cephe hattına kadar (1.00) m. yi, gerisinde ise (1.50) m. yi geçemez. Bu duvarlar üzerine yüksekliği (1.00) m. yi aşmayan ve görüşü kapatmayan parmaklık yapılabilir.
2) Fazla meyilli yerlerde uygulanacak şekli takdire belediye yetkilidir.
3) Okul, hastane, cezaevi, ibadet yerleri, elçilik binaları, açık hava sineması ve benzerleri gibi özellik arzeden bina ve tesislerin bahçe duvarları ile sanayi bölgelerinde yapılacak bahçe ve çevre duvarları 1. fıkra hükmüne tabi değildir.
Madde 35 – Şantiye binaları
Lüzum ve ihtiyaca göre inşaatın devamı süresinde kullanılıp yıkılmak üzere yapılacak şantiye binaları bu Yönetmelikte belirlenen şart ve ölçülere tabi değildir. Ancak, şantiye binaları yıkılmadıkça yapıya kullanma izni verilmez.
Madde 36 – Yapı ruhsat işleri
Yeni inşaat, ilave ve esaslı tadil işlerinde; yapı ruhsatiyesi almak için yapı sahipleri veya kanuni vekillerince dilekçe ile yapılan müracaatlarda, dilekçeye eklenmesi gereken tapu (istisnai hallerde tapu senedi yerine geçecek belge), plan, proje ve resimleri aşağıda gösterilmiştir.
1) Tapu kayıt örneği;
Ruhsat verme aşamasında tapu kayıt örneği yerine geçen belgeler:
a - Tapu senedi,
b - Özel kanunlara göre tahsisi yapılıp henüz tapu siciline kaydedilmemiş, ilgili kamu kuruluşlarınca verilmiş tahsis belgesi (14/6/1934 tarih 2510, 11/6/1945 tarih 4753, 22/3/1950 tarih 5618, 15/5/1959 tarih 7269, 20/7/1966 tarih 775, 2/7/1968 tarih 1051 sayılı Kanunlara göre),
c - Mülkiyete ait kesinleşmiş mahkeme kararı ve bu mahkeme kararına müstenit, yetkili diğer makamlar tarafından verilmiş belge,
d - Kesinleşmiş kamulaştırma kararları.
2) Mimari proje;
a - 1/500 ölçekli umumi vaziyet planı.
Binanın büyüklüğüne göre A -1 normuna sığmayan projelerde; b - 1/50 veya 1/100 ölçekli temel, bodrum ve kat planları,
c - 1/50 veya 1/100 ölçekli en az 2 tam kesit,
d - 1/50 veya 1/100 ölçekli cephe resimleri,
(Projenin 1/100 ölçeğinde hazırlanması halinde tatbikat projesi niteliğinde olacaktır.)
3) Statik proje,
a - Çelik karkas binalarda çelik yapı hesabı, betonarme binalarda betonarme hesap ve 1/20, 1/50, 1/100 ölçekli resimleri,
b - Asma çatılı binaların çatı hesabı ve projesi,
c - Belediye gerekli gördüğünde, tesisat planı, proje, resim ve hesapları.
Madde 37 – Kamuya ait yapı ve tesisler
Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak ve yaptırılacak yapılara, imar planlarında o maksada tahsis edilmiş olmak, plan ve mevzuata aykırı olmamak üzere mimari, statik, tesisat ve her türlü fenni mes'uliyetinin bu kamu kurum ve kuruluşlarınca üstlenilmesi ve mülkiyetin belgelenmesi kaydı ile avan projeye göre ruhsat verilir.
Devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekat ve savunması bakımından gizlilik arzeden yapılara; ilgili idareden alınan imar durumuna, kat nizamı, cephe hattı, inşaat derinliği ve toplam inşaat metrekaresine uyularak projelerinin kurumlarınca tasdik edildiği, statik ve tesisat sorumluluğunun kurumlarına ait olduğunun ilgili idareye yazı ile bildirildiği takdirde 36 ncı maddede sayılan belgeler aranmaksızın yapı ruhsatı verilir.
Ancak, kamu kuruluşlarınca yapılan veya yaptırılacak olan enerji, sulama, tabii kaynaklar, ulaştırma ve benzeri hizmetler ile ilgili tesisler ve bunların müştemilatı için ruhsat alınmasına gerek olmayıp, yatırımcı kamu kuruluşunca yazılı olarak ilgili idareye, inşaata başlandığının bildirilmesi yeterlidir.
Madde 38 – Proje değişiklikleri
Ruhsatiyesi alınmış yeni inşaat, ilave inşaat ve esaslı tadillerde som adan değişiklik yapılmak istendiğinde;
1) Değişiklik binanın bütününde ise mimari projenin yeniden düzenlenmesi,
2) Bu değişiklik statik hesap ve projelerde de değişiklik gerektiriyorsa, bunların da gerekenlerinin yeniden düzenlenmesi,
3) Yapılacak değişiklik belirli katlara inhisar ediyorsa sadece bu kat planlarının, bir katın belirli bir kısmına inhisar ediyorsa sadece bu kısmın tadil planının ibrazı yeterlidir.
Madde 39 – Sanayi yapıları
Her türlü sanayi yapısının inşaat, ilave inşaat ve esaslı tadillerinde varsa bölge planı, çevre düzeni planı ve imar planına göre, planı olmayan yerlerde ise valilikçe verilen ön izin koşullarına uygun olarak hazırlanacak 1/100 ölçekli avan proje ibraz edilir.
Madde 40 – Esaslı tamirler
Binanın plan ve görünüşüne, statik bünyesine tesir etmeyen esaslı tamirler ruhsata tabi olup; bunlar için plan, proje resim ve hesap istenmez.
Madde 41 – Adi tamir
Derz, iç ve dış sıva, badana, boya, oluk, dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik, sıhhi tesisat, korkuluk, paratoner, pergole ve benzerlerinin tamirleri ile bölme duvarı, bahçe duvarı, baca ve saçak ve benzeri elemanların tamiri ve yoldan görünmeyen küçük ve basit kümes yapılması ruhsata tabi değildir.
Madde 42 – İskele kurulması
Cadde ve kaldırım üzerine iskele kurulmasını gerektiren hallerde ilgili idareye iskele kurulması için yazı ile müracaat edilmesi zorunludur ve yeterlidir.
Madde 43 – İfraz ve tevhid işleri
Köy ve mezraların yerleşik alanları içinde yapılacak ifraz işlemlerinde, parsel genişlikleri (10.00) m. den, parsel derinlikleri de (20.00) m. den az olamaz.
Madde 44
İfraz suretiyle yeniden ihdas edilecek parsellerin kamuya ait bir yola cephesi bulunması şarttır. Çıkmaz sokaklarda cephesi olan paneller ifraz edilemez, ifraz suretiyle çıkmaz sokak ihdas edilemez.
Madde 45
İfraz suretiyle meydana gelecek yol, otopark, yeşil alan gibi yerler düzenleme ortaklık payı olarak köy tüzel kişiliği adına bedelsiz terkedilir. Bu oran parselin % 35 inden fazla olamaz.
Madde 46 – Bina cephe ve istikametleri
Bina cephe ve istikametlerinin, köy ve mezraların mevcut teşekkülü esas alınarak tayin ve tesbitine Köy İhtiyar Heyeti yetkilidir.
Madde 47 – Komşu mesafeleri
Komşu mesafeleri, civarın yapı düzeni ve karakterine, yapılacak binaların münferit konut veya tarımsal işletme birimi (ahır, samanlık, arabalık v.b.) oluşuna göre Köy İhtiyar Heyeti tarafından takdir ve tayin olunur.
Madde 48 – Binalara kot verilmesi
Binalara parselin yüz aldığı yolun;
1) Bordür taşı konulmuş ise, binanın ön cephe hattı ortası hizasındaki bordür taşı üst seviyesinden,
2) Yol kaplaması yapılmış, bordür taşı konulmamış ise, bina ön cephe hattı ortası hizasındaki yol kaplamasının en üst seviyesinden,
3) Yol kaplaması yapılmamış, bordür taşı konulmamış ise, yolun halihazır başlangıç ve bitiş noktaları arasında geçirilecek bir kırmızı hatta göre bina ön cephe ortası hizasından,
kot verilir.
Madde 49 – Yapı şartları
Parsel büyüklükleri hakkındaki hükümlere uymayan parsellerde, uygun hale getirilmedikçe yeni yapı ve ilave yapı yapılmasına izin verilmez.
Madde 50
İfraz edilmedikçe bir parsel üzerine lüzumlu müştemilat binaları dışında, birden fazla yapı yapılamaz.
Madde 51
Köy ve mezraların yerleşik alanlarında taban alanı kat sayısı (müştemilat ta dahili % 50 yi geçemez.
Madde 52
Köy ve mezraların yerleşik alanlarında 2 kat (6. 50) m. den fazla katlı bina yapılamaz. Meyilden dolayı birden fazla kat kazanılamaz.
Zemin döşemesi üstü tabii zemine (0. 50) m. den fazla gömülü olan hacimler ikamete tahsis edilemez.
Madde 53
Çatı yapılması halinde kiremit kaplamalı çatıların % 33 meyille yapılması ve civarın karakterine uyulması lazımdır. Saçaklar (1.20) m. yi aşmayacak şekilde lüzumu kadar genişlikte yapılabilir.
Madde 54
Parsel dışına taşan çıkma yapılamaz. Çıkmalar, bitişik veya blok nizamında komşu sınırına (2.00) m. den fazla yaklaşamaz. Saçaklar, (0.20) m. yi geçmeyen çıkıntılar, bina içine dahil edilmemek şartı ile çıkma sayılmaz.
Madde 55
Her müstakil ev veya dairede en az;
1 oturma odası
1 yatak odası
1 mutfak veya yemek pişirme yeri
1 banyo veya yıkanma yeri
1 hela
bulunacaktır.
Madde 56
Genel olarak konut, otel, işhanı, büro, mağaza, dükkan ve benzeri, içerisinde insan oturan, yatılan veya çalışılan binaların taban döşeme kaplaması üzerinden tavan kaplaması altına kadar olan yükseklikleri (2.40) m. den, düğün ve oyun salonları, kahvehane ve benzeri gibi halkın toplu olarak uzun süre içinde kaldığı mahallerin yükseklikleri ise (3.50) m. den az olamaz.
Madde 57 – Yapı ruhsat işleri
Köy ve mezraların yerleşik alanlarında sadece köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlarca yapılacak konut, tarım ve hayvancılık amaçlı yapılar ile köy odası, köy camii ve benzeri köy ortak yapıları inşaat ve yapı kullanma iznine tabi değildir. Ancak, yapının fen ve sağlık kurallarına uygun olması ve Köy İhtiyar Heyeti’nden izin alınması şarttır.
Madde 58
Yukarıdaki maddede sayılan yapılar dışındaki ruhsata tabi yapılara inşaat ve yapı kullanma izni, Valiliklerce veya Yeminli Serbest Mimarlık ve Mühendislik Bürolarınca verilir.
Madde 59
Ruhsatsız ve ruhsata aykırı yapılar hakkında 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uygulanır.
Madde 60 – Bina projeleri
Ruhsata tabi yeni ve ilave inşaatlarla esaslı tamirler için Valiliklerine veya Yeminli Serbest Mimarlık ve Mühendislik Bürolarına yapılacak mü-
racaatlarda, dilekçelere eklenmesi gereken mimari, statik ve tesisat projelerinden hangilerinin ve ne ölçekte istenmesi gerektiği, adı geçen idare veya bürolar tarafından, yapılacak binanın önemi nazarı dikkate alınarak takdir olunur.
Belgenin devamı (6 madde daha) okuyucuda yükleniyor. Madde 61 ve sonrası