KolayuyumGiriş yap

8/984 Karayoluyla Uluslararası Eşya ve Yolcu Taşıma Esasları Hakkında Karar

Tür
Resmi Gazete
Atıf
8/984 Karayoluyla Uluslararası Eşya ve Yolcu Taşıma Esasları Hakkında Karar (R.G. 29.06.1980/17032)
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – Konu

Türkiye üzerinden karayoluyla transit; Türkiye’ye demiryolu, denizyolu, havayolu ile gelip karayolundan üçüncü ülkelere ve Türkiye’den veya Türkiye’ye karayolu ile yapılan taşımalardır.

Madde 2 – Şümul

Bu esaslar,

a) Türkiye’ye karayoluyla herhangi bir hudut kapısından giren veya Türkiye’nin herhangi bir deniz limanına gemi ile gelen karayolu taşıtlarıyla yapılan transit taşımalarını,

b) Türkiye’ye demiryolu, denizyolu, havayolu ile gelen eşyanın varış yerlerinden karayolu taşıtlarıyla üçüncü ülkelere yapılan taşımalarını,

c) Türkiye’den karayolu taşıtları ile diğer ülkelere yapılan eşya ve yolcu taşımalarını,

d) Diğer ülkelerden karayolu taşıtları ile Türkiye'ye yapılan eşya ve yolcu taşımalarını,

kapsar.

Madde 3 – Yetkili taşımacı ve taşıtlar

a) 2. maddenin (a) bendindeki taşımalar uluslararası çok taraflı veya ikili Karayolu taşıma anlaşmalarına göre taşıma yapmaya yetkili veya Ulaştırma Bakanlığınca izin verilmiş yabancı taşıtlar ve Uluslararası taşımalar için Ulaştırma Bakanlığından. yetki belgesi almış Türk taşımacıların taşıtları ile yapılabilir.

b) 2. Maddenin (b) bendindeki taşımalar karayolunda Uluslararası taşıma için Ulaştırma Bakanlığından yetki belgesi verilmiş taşımacılar tarafından yapılabilir. Bu taşımaların varış yerinin yurtdışında olması zorunludur.

Hangi ülkelere hangi deniz limanı, hava limanı ve demiryolu istasyonundan taşıma yapılabileceği Ulaştırma Bakanlığınca tespit edilir.

c) 2. Maddenin (c) ve (d) bendindeki taşımaları Ulaştırma Bakanlığından yetki belgesi verilmiş Türk taşımacıları ve bunların Türkiye'de kayıt ve tescil edilmiş taşıtları ile uluslararası çok taraflı veya ikili karayolu taşıma anlaşmalarına göre izin verilmiş veya Ulaştırma Bakanlığından özel izin belgesi verilen yabancı taşıtlar yapabilir.

d) Geçici ve gümrük idarelerince verilmiş tescil plâkalı taşıtlarla taşıma yapılamaz. Mecburi ve gerekli hallerde bir geçiş için Ulaştırma Bakanlığınca izin verilebilir.

e) Mecburi hallerde Ulaştırma Bakanlığınca verilecek izin dışında yolcu ve eşyanın gümrük kapılarına taşınması; buralarda aktarma edilmesi ve eşyanın depolanması veya yolcuların huduttan yaya geçerek başka taşıta binmesi yasaktır.

f) Taşıt kararlarındaki araçların aynı ülkede tescil edilmiş olması gereklidir. Mecburi ve gerekli hallerde değişik ülkelerde tescil edilmiş araçlardan meydana gelen katara Ulaştırma Bakanlığınca izin verilebilir.

Madde 4 – Taşımaların düzenlenmesi

a) Türkiye üzerinden karayolu ile yapılacak transit taşımalarda, yurtiçi taşımaları aksatmamak ve ülkemiz üzerinden yapılan uluslararası taşımaları daha düzenli ve süratli kılmak amacıyle, altyapının fiziksel sınırlamaları da gözönüne alınarak, gerektiğinde kota sistemi uygulanabilir.

Türkiye ile karayolu taşıma anlaşması bulunan ülkelerle anlaşma yapılacak ülkeler için tanınacak kotalar İçişleri, Dışişleri, Bayındırlık ve Ticaret Bakanlıklarının görüşleri alınarak Ulaştırma Bakanlığı tarafından tespit olunur.

Karayolu taşıma anlaşmamız olmayan ülkeler taşıttan için Ulaştırma Bakanlığınca özel izin belgeleri verilebilir.

Gerek transit kotaların, gerek özel izin belgelerinin miktarı yurtiçi taşımaları aksatmayacak şekilde ve altyapı kapasitesi gözönüne alınarak tespit edilir.

b) Transit trafiğin, yurtiçi trafiği büyük ölçüde olumsuz etkilendiği yerlerde, özellikle büyük şehirler ve civarında, transit eşya taşımalarının belirli gün veya saatlerde, belirli şekilde altyapıyı kullanmaları kısıtlanabilir veya yasaklanabilir.

Kısıtlama ve yasaklamaya İçişleri, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlıkları birlikte yetkilidir. Alınan kararlar Resmi Gazete’de yayınlanır.

Madde 5 – Taşımacıların ön izin alması

a) Bir yıllık sürede toplam olarak 20.000 ton’dan fazla eşyanın 2. Maddenin (b) bendi kapsamı İçinde Türkiye üzerinden taşınabilmesi için taşımacılar taşınacak eşyanın cinsini, miktarını, taşıma süresini ve yolunu Ulaştırma Bakanlığına bildireceklerdir. Ulaştırma Bakanlığı gerektiğinde ilgili Bakanlık ve Kuruluşların görüşünü alarak taşımanın teklif edilen süre İçinde yapılıp, yapılmayacağım bildirecektir.

b) 2. maddenin (a), (b) ve (c) bendindeki taşımaları yapacak Türk Taşımacıları, aynı süreyi ihtiva etmemek kaydiyle, bir yılda anlaşma yapılacak tarihte taşıma yetki belgesinde gösterilen sahip oldukları karayolu taşıt filosu kapasitesinin;

1. 2. Madde (a) bendinde belirtilen taşımalar için yirmi katını, il. 2. Madde (b) ve (c) bendlerindeki taşımalar için kırk katını, geçen taşıma anlaşması yapmak istedikleri takdirde Ulaştırma Bakanlığından ön izin almak zorundadırlar.

Eşya taşımacılarının, bağlantı yapacakları tarihte taşıma yetki belgesinde gösterilen karayolu taşıt filosu kapasitesine göre, birden fazla taşımacının taşımayı birlikte yapmasına Ulaştırma Bakanlığınca ön izin verilebilir.

Madde 6 – Geçiş ücretleri

Karayolunun bakım ve korunması ile karayolu ve taşımanın yönetimine ilişkin giderlere katkıda bulunmak üzere geçiş ücretleri DM (Doutscbe Mark) veya karşılığı T. C. Merkez Bankasınca ilan edilen konvertibl döviz olarak ve son rakamı tam sayı olacak biçimde yukarıya yuvarlatılarak aşağıda belirtildiği gibi alınacaktır.

Bu geçiş ücretleri karayolu altyapısının kullanılmasından alınan ücret (köprü ücreti gibi) ile eşya ve taşıtlar için yapılan hizmetlerin ücretleri dışındadır.

A) 2. Madde (a) bendine göre eşya taşıması yapan,

a) Anlaşmalı ülke taşıtlarından:

I) Taşınan eşyanın Ton x km’si için 0.02 DM

II) Boş taşıtların Taşıt x Km'si için 0,1 DM

b) Anlaşmasız ülke taşıtlarından:

(I) ve (II)‘nin 1,5 kat’ı

ücret alınır.

B) 2. Madde’nin şümulüne giren eşya taşımalarını yapan Türk plâkalı taşıtlar ile 2. Madde (c), (d) bendlerine göre taşıma yapan yabancı ülke taşıtlarından anlaşmalarında karşılıklı olarak ücret alınmayacağı belirtilmiş ise yukarıda gösterilen ücretler alınmaz.

2. Madde (c), (d) bendlerine göre taşıma yapan Türk taşımacı ve taşıtlarından taşımanın yapılacağı ülkede geçiş ücreti, vergi veya diğer bir nam altında ücret alınıyorsa, ülkenin taşımacı ve taşıtlarına yukarıda gösterilen ücretleri, Ulaştırma, Maliye Bakanlıkları birlikte uygulayabilir.

C) Değişik ülkelerde tescil edilmiş araçlardan meydana gelen katara izin verilmesi halinde ücret tarifesi yüksek olan araç esas alınarak tüm katarın ücreti bulunur. Söz konusu katarda ücretten muaf olan ülkede tescil edilmiş araç bulunsa bu da tüm katara uygulanan ücrete tabidir.

D) Çok taraflı uluslararası ve ikili anlaşmalar hükümleri saklıdır.

Madde 7 – Taşıt ağırlık ve boyutları

2. Maddenin şümulüne giren taşımalarda, taşıtlarını tek dingil ağırlığı 10 tonu, iki dingillik aks grubu ağırlığı 16 tonu, yüklü ağırlıkları 38 tonu ve boyutları Karayolları Trafik Tüzüğündeki sınırlan geçemez.

Ancak mecburi ve istisnai hallerde toplam ağırlığın 38 tonu ve/veya taşıt boyutlarının Karayolları Trafik Tüzüğündeki sınırları geçmesi halinde, Bayındırlık Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğünden her taşıma için özel izin alınması zorunludur.

İzin verildiği takdirde 2. Maddenin (a) ve (b) bendlerine göre eşya taşıması yapan taşıtlardan 40 tona kadar (40 ton dahil) 200 DM ve sonra gelen her 5 tonluk dilimler için 250 DM ilâve olarak alınır.

Bu ücretler, DM veya karşılığı TC. Merkez Bankasınca ilân edilen konvertibl döviz cinsinden 6. Madde (A) bendindeki geçiş ücretlerine ek olarak alınacaktır.

Yukardaki ücretler Türk plâkalı taşıtlardan aynı döviz karşılığı Türk Lirası olarak alınır.

Madde 8 – Ücretlerin tesbitinde yetkili makamlar

a) 6. Madde (A) bendinde belirtilen ücretlerin indirilmesine, artırılmasına veya tamamen kaldırılmasına Maliye ve Ulaştırma Bakanlıkları yetkilidir.

Bu artırma ve indirimler taşıtların cinslerine, ülkelerine, taşıdıkları yüklere, taşımanın türüne ve diğer şartlara göre değişik nisbette olabilir.

b) 7. Maddedeki ücretlerin indirilmesine veya artırılmasına Maliye, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlıkları yetkilidir.

c) Diğer ülkelerde Türk taşımacıları ve taşıtlarına bu «Esaslar da gösterilmeyen herhangi bir ücret uygulanması halinde o ülkenin taşımacısı ve taşıtlarına aynı ücretleri, Maliye ve Ulaştırma Bakanlıkları birlikte uygulayabilir.

d) Ücret değişiklikleri Resmi Gazete'de yayınlanır.

Madde 9 – Akaryakıt bedel farkı

Akaryakıt satış fiyatının Devletçe subvansiyonu halinde, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının görüşü alınarak, akaryakıt bedel farkının alınmasına Maliye ve Ulaştırma Bakanlıkları yetkilidir.

Uygulanacak esaslar Resmi Gazete’de yayınlanır.

Madde 10 – Taşıma ücretleri ve ödeme

a) 2. Maddenin şümulüne giren tüm taşımalar uluslararası rayiçlere göre yapılacaktır.

İhracatta C.I.F. veya C.F., ithalatta F.O.B. dışında kalan tüm taşımalar dövizle yapılır.

b) Bu «Esaslar» da yazılı ücretlerin tahakkuk ve tahsili ülke girişlerinde Maliye Bakanlığınca yapılacaktır.

Bu ücretlerin gümrük kapılan veya yükleme yerlerinde ödenmediği veya eksik ödendiği herhangi bir yerde yapılan denetimle tespit edildiğinde ödenmeyen veya eksik ödenen miktarlar 3 katı olarak alınır.

Madde 11 – Denetim

Bu esaslarla ilgili olarak yapılacak denetimlerde:

Trafik konusunda: İçişleri Bakanlığı

Altyapı, konusunda (Özellikle ağırlık ve Boyut Kontrolü): Bayındırlık Bakanlığı

Ulaştırma konusunda: Ulaştırma Bakanlığı

Vergi, ücret vb. konusunda: Maliye Bakanlığı

Gümrük konularında: Gümrük ye Tekel Bakanlığı

Görevli, yetkili ve sorumlu olacaktır.

Denetim gümrük kapılarında, yükleme yerlerinde ve güzergâh üzerinde etkili bir şekilde yapılacaktır.

Diğer Bakanlıkların yapacağı denetim için, İçişleri Bakanlığı gerekli yardımı yapacaktır.

Madde 12 – Yürütme Komisyonu

Bu esasların uygulanmasını sağlamak, alınacak tedbirleri tespit ve teklif etmek üzere, Ulaştırma Bakanlığının koordinatörlüğünde İçişleri, Dışişleri, Maliye, Bayındırlık, Ticaret, Enerji ve Tabii Kaynaklar ve Gümrük ve Tekel Bakanlıktan temsilcilerinden bir komisyon kurulur.

Komisyon, gerekil gördüğü takdirde Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği ve DPT Müsteşarlığı ile diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin komisyon çalışmalarına katılmasını sağlar. Komisyonun çalışma usul ve esasları bir talimat ile düzenlenir.

Madde 13 – Kuruluş

2. Maddede belirtilen taşımaların yetkili taşımacılar ve taşıtlarla yapılıp yapılmadığını, geçiş kota ve ücret koşullarının ikili ve çok taraflı anlaşmalara uygunluğunu tespit ve denetlemek üzere, Ulaştırma Bakanlığı gereken yerlerde Ulaştırma birimleri kurar.

Ticarî amaçla eşya ve yolcu taşımalarında kullanılan taşıtların giriş ve çıkış işlemleri bu birimlerin ulaştırma yönünden uygunluğunu gösterir vizesinden sonra yapılacaktır.

Ulaştırma Birimlerinin görevlerini yapabilmeleri için gerekli uygun yerler diğer kuruluşlarca sağlanır.

Madde 14 – Gerekli personel, araç ve gereç ayrılması

Bu esasların eksiksiz ve etkili şekilde uygulanması için ilgili Bakanlık ve Kuruluşlar gerekil tedbirleri alacaklar yeterli vasıf ve miktarda personel, araç ve gereç sağlayacaklardır.

Madde 15 – Esaslar’ın kısmen veya tamamen uygulanmaması

Bu «Elsaslar» da belirtilen şartların mevcut olması veya olmaması haline göre, bu esasların tamamının veya bir kısmının uygulanmasını geçici veya sürekli olarak durdurmaya, bazı ülke taşıtlarına veya bir kısım taşınan mallara kısmen veya tamamen uygulamamaya Maliye ve Ulaştırma Bakanları birlikte yetkilidir.

Madde 16 – Yürürlük

Bu «Esaslar» yayımı tarihinden 15 gün sonra yürürlüğe girer.

Madde 17

Bu «Esaslar»ı Bakanlar Kurulu yürütür.