KolayuyumGiriş yap

8/984 Karayoluyla Uluslararası Eşya ve Yolcu Taşıma Esasları Hakkında Karar (mülga)

Bakanlar Kurulu Kararı

Tür
Bakanlar Kurulu Kararı
Resmi Gazete
29.06.1980 / Sayı 17032
Yürürlük
14.07.1980
Son değişiklik
02.06.2018
Durum
Yürürlükten kalktı (02.06.2018)
Seri
Yürürlükten Kalkan Bakanlar Kurulu Kararları

Madde 1 – Konu

Türkiye üzerinden karayoluyla transit; Türkiye’ye demiryolu, denizyolu, havayolu ile gelip karayolundan üçüncü ülkelere ve Türkiye’den veya Türkiye’ye karayolu ile yapılan taşımalardır.

Madde 2 – Şümul

Bu esaslar,

a) Türkiye’ye karayoluyla herhangi bir hudut kapısından giren veya Türkiye’nin herhangi bir deniz limanına gemi ile gelen karayolu taşıtlarıyla yapılan transit taşımalarını,

b) Türkiye’ye demiryolu, denizyolu, havayolu ile gelen eşyanın varış yerlerinden karayolu taşıtlarıyla üçüncü ülkelere yapılan taşımalarını,

c) Türkiye’den karayolu taşıtları ile diğer ülkelere yapılan eşya ve yolcu taşımalarını,

d) Diğer ülkelerden karayolu taşıtları ile Türkiye'ye yapılan eşya ve yolcu taşımalarını,

kapsar.

Madde 3 – Yetkili taşımacı ve taşıtlar

Son değişiklik: 01.01.1989 · R.G. 20101 · 89/13816 Karayoluyla Uluslararası Eşya ve Yolcu Taşıma Esaslarına Dair Karara Ek Karar

a) 2. maddenin (a) bendindeki taşımalar uluslararası çok taraflı veya ikili Karayolu taşıma anlaşmalarına göre taşıma yapmaya yetkili veya Ulaştırma Bakanlığınca izin verilmiş yabancı taşıtlar ve Uluslararası taşımalar için Ulaştırma Bakanlığından yetki belgesi almış Türk taşımacıların taşıtları ile yapılabilir.

b) 2. Maddenin (b) bendindeki taşımalar karayolunda Uluslararası taşıma için Ulaştırma Bakanlığından yetki belgesi verilmiş taşımacılar tarafından yapılabilir. Bu taşımaların varış yerinin yurtdışında olması zorunludur.

Hangi ülkelere hangi deniz limanı, hava limanı ve demiryolu istasyonundan taşıma yapılabileceği Ulaştırma Bakanlığınca tespit edilir.

c) 2. Maddenin (c) ve (d) bendindeki taşımaları Ulaştırma Bakanlığından yetki belgesi verilmiş Türk taşımacıları ve bunların Türkiye'de kayıt ve tescil edilmiş taşıtları ile uluslararası çok taraflı veya ikili karayolu taşıma anlaşmalarına göre izin verilmiş veya Ulaştırma Bakanlığından özel izin belgesi verilen yabancı taşıtlar yapabilir.

d) Geçici ve gümrük idarelerince verilmiş tescil plâkalı taşıtlarla taşıma yapılamaz. Mecburi ve gerekli hallerde bir geçiş için Ulaştırma Bakanlığınca izin verilebilir.

e) Mecburi hallerde Ulaştırma Bakanlığınca verilecek izin dışında yolcu ve eşyanın gümrük kapılarına taşınması; buralarda aktarma edilmesi ve eşyanın depolanması veya yolcuların huduttan yaya geçerek başka taşıta binmesi yasaktır.

f) Taşıt kararlarındaki araçların aynı ülkede tescil edilmiş olması gereklidir. Mecburi ve gerekli hallerde değişik ülkelerde tescil edilmiş araçlardan meydana gelen katara Ulaştırma Bakanlığınca izin verilebilir.

Mülga fıkra: Karayoluyla Uluslararası Eşya ve Yolcu Taşıma Esaslarına Dair Karara Ek Karar (R.G.-07/03/1989/20101-89/13816) m.1

Madde 4 – Taşımaların düzenlenmesi

a) Türkiye üzerinden karayolu ile yapılacak transit taşımalarda, yurtiçi taşımaları aksatmamak ve ülkemiz üzerinden yapılan uluslararası taşımaları daha düzenli ve süratli kılmak amacıyle, altyapının fiziksel sınırlamaları da gözönüne alınarak, gerektiğinde kota sistemi uygulanabilir.

Türkiye ile karayolu taşıma anlaşması bulunan ülkelerle anlaşma yapılacak ülkeler için tanınacak kotalar İçişleri, Dışişleri, Bayındırlık ve Ticaret Bakanlıklarının görüşleri alınarak Ulaştırma Bakanlığı tarafından tespit olunur.

Karayolu taşıma anlaşmamız olmayan ülkeler taşıtları için Ulaştırma Bakanlığınca özel izin belgeleri verilebilir.

Gerek transit kotaların, gerek özel izin belgelerinin miktarı yurtiçi taşımaları aksatmayacak şekilde ve altyapı kapasitesi gözönüne alınarak tespit edilir.

b) Transit trafiğin, yurtiçi trafiği büyük ölçüde olumsuz etkilendiği yerlerde, özellikle büyük şehirler ve civarında, transit eşya taşımalarının belirli gün veya saatlerde, belirli şekilde altyapıyı kullanmaları kısıtlanabilir veya yasaklanabilir.

Kısıtlama ve yasaklamaya İçişleri, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlıkları birlikte yetkilidir. Alınan kararlar Resmi Gazete’de yayınlanır.

Madde 5 – Taşımacıların ön izin alması

a) Bir yıllık sürede toplam olarak 20.000 ton’dan fazla eşyanın 2. Maddenin (b) bendi kapsamı içinde Türkiye üzerinden taşınabilmesi için taşımacılar taşınacak eşyanın cinsini, miktarını, taşıma süresini ve yolunu Ulaştırma Bakanlığına bildireceklerdir. Ulaştırma Bakanlığı gerektiğinde ilgili Bakanlık ve Kuruluşların görüşünü alarak taşımanın teklif edilen süre içinde yapılıp, yapılmayacağını bildirecektir.

b) 2. maddenin (a), (b) ve (c) bendindeki taşımaları yapacak Türk Taşımacıları, aynı süreyi ihtiva etmemek kaydiyle, bir yılda anlaşma yapılacak tarihte taşıma yetki belgesinde gösterilen sahip oldukları karayolu taşıt filosu kapasitesinin;

i. 2. Madde (a) bendinde belirtilen taşımalar için yirmi katını,

ii. 2. Madde (b) ve (c) bendlerindeki taşımalar için kırk katını,

geçen taşıma anlaşması yapmak istedikleri takdirde Ulaştırma Bakanlığından ön izin almak zorundadırlar.

Eşya taşımacılarının, bağlantı yapacakları tarihte taşıma yetki belgesinde gösterilen karayolu taşıt filosu kapasitesine göre, birden fazla taşımacının taşımayı birlikte yapmasına Ulaştırma Bakanlığınca ön izin verilebilir.

Madde 6 – Geçiş ücretleri

Karayolunun bakım ve korunması ile karayolu ve taşımanın yönetimine ilişkin giderlere katkıda bulunmak üzere geçiş ücretleri DM (Deutsche Mark) veya karşılığı T. C. Merkez Bankasınca ilan edilen konvertibl döviz olarak ve son rakamı tam sayı olacak biçimde yukarıya yuvarlatılarak aşağıda belirtildiği gibi alınacaktır.

Bu geçiş ücretleri karayolu altyapısının kullanılmasından alınan ücret (köprü ücreti gibi) ile eşya ve taşıtlar için yapılan hizmetlerin ücretleri dışındadır.

A) 2. Madde (a) bendine göre eşya taşıması yapan,

a) Anlaşmalı ülke taşıtlarından:

i) Taşınan eşyanın Ton x km’si için 0.02 DM

ii) Boş taşıtların Taşıt x Km'si için 0,1 DM

b) Anlaşmasız ülke taşıtlarından:

(i) ve (ii)'nin 1,5 kat’ı

ücret alınır.

B) 2. Madde’nin şümulüne giren eşya taşımalarını yapan Türk plâkalı taşıtlar ile 2. Madde (c), (d) bendlerine göre taşıma yapan yabancı ülke taşıtlarından anlaşmalarında karşılıklı olarak ücret alınmayacağı belirtilmiş ise yukarıda gösterilen ücretler alınmaz.

2. Madde (c), (d) bendlerine göre taşıma yapan Türk taşımacı ve taşıtlarından taşımanın yapılacağı ülkede geçiş ücreti, vergi veya diğer bir nam altında ücret alınıyorsa, ülkenin taşımacı ve taşıtlarına yukarıda gösterilen ücretleri, Ulaştırma, Maliye Bakanlıkları birlikte uygulayabilir.

C) Değişik ülkelerde tescil edilmiş araçlardan meydana gelen katara izin verilmesi halinde ücret tarifesi yüksek olan araç esas alınarak tüm katarın ücreti bulunur. Söz konusu katarda ücretten muaf olan ülkede tescil edilmiş araç bulunsa bu da tüm katara uygulanan ücrete tabidir.

D) Çok taraflı uluslararası ve ikili anlaşmalar hükümleri saklıdır.

Madde 7 – Taşıt ağırlık ve boyutları

Son değişiklik: 07.07.1999 · R.G. 23748 · 99/12971 Karayoluyla Uluslararası Eşya ve Yolcu Taşıma Esaslarında Değişiklik Yapılması Hakkında Esaslar

2 nci maddenin kapsamına giren taşımalarda, taşıtların boyutları, dingil ve dingil grubu ağırlıkları ile toplam ağırlıkları Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirlenen sınırları geçemez.

Dingil ve dingil grubu ağırlıkları, tahriksiz tek dingilde 10 tonu, tahrikli tek dingilde 11.5 tonu; iki dingilli aks grubu için, motorlu araçlarda, dingil mesafesine bağlı olarak en çok 19 tonu, römork ve yarı römorklarda dingil mesafesine bağlı olarak en çok 20 tonu ve üç dingilli aks grubu ağırlığı dingil mesafesine bağlı olarak en çok 24 tonu aşmamak kaydı ile toplam ağırlıkları en çok;

a) İki dingilli motorlu araçlar ve römorklarda: 18 ton,

b) Üç dingilli motorlu araçlarda: 25 ton,

c) Üç dingilli motorlu araçlarda (Aks grubu tahrikli, hava süspansiyonlu ve çift lastikli olması halinde): 26 ton,

d) Üç dingilli yarı römorklu araçlarla mafsallı otobüslerde: 28 ton,

e) Dört dingilli motorlu araçlarda: 32 ton,

f) Dört dingilli römorklu ve yarı römorklu araçlarda: 36 ton,

g) Dört dingilli yarı römorklu araçlarda yarı römork dingil grubu ağırlığı 20 ton olan araçlarda: 38 ton,

h) Beş veya daha çok dingilli yarı römorklu ve römorklu katarlarda: 40 ton,

ı) Konteyner taşıyan yarı römorklu araçlarda: 44 tonu,

geçemez.

Ancak, karayolundan başka bir ulaşım imkanının olmadığı zorunlu ve istisnai durumlarda, sadece bölünemeyen yüklerin taşınabilmesi için Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddelerindeki boyutlar ile yukarıdaki ağırlıkların aşılmış olması halinde Karayolları Genel Müdürlüğünden özel izin belgesi alınması zorunludur.

İzin verildiği takdirde 2 nci maddenin (a) ve (b) bentlerine göre eşya taşıması yapan taşıtlardan 45 tona kadar (45 ton dahil) 250 DM ve sonra gelen her 5 tonluk dilim için 300 DM veya karşılığı T.C. Merkez Bankasınca ilan edilen konvertibl döviz cinsinden 6 ncı maddenin (A) bendindeki geçiş ücretlerine ek olarak alınır.

Yukarıda belirlenen ücretler, transit mal taşıyan ve sadece bölünemeyen yükler için Karayolları Genel Müdürlüğünden her sefer için özel izin alınması şartı ile taşıma müsaadesi verilen Türk plakalı taşıtlardan aynı miktar döviz karşılığı Türk Lirası olarak alınır.

Değişik madde: Karayoluyla Uluslararası Eşya ve Yolcu Taşıma Esaslarında Değişiklik Yapılması Hakkında Esaslar (R.G.-07/07/1999/23748-99/12971) m.1

Madde 8 – Ücretlerin tesbitinde yetkili makamlar

a) 6. Madde (A) bendinde belirtilen ücretlerin indirilmesine, artırılmasına veya tamamen kaldırılmasına Maliye ve Ulaştırma Bakanlıkları yetkilidir.

Bu artırma ve indirimler taşıtların cinslerine, ülkelerine, taşıdıkları yüklere, taşımanın türüne ve diğer şartlara göre değişik nisbette olabilir.

b) 7. Maddedeki ücretlerin indirilmesine veya artırılmasına Maliye, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlıkları yetkilidir.

c) Diğer ülkelerde Türk taşımacıları ve taşıtlarına bu "Esaslar" da gösterilmeyen herhangi bir ücret uygulanması halinde o ülkenin taşımacısı ve taşıtlarına aynı ücretleri, Maliye ve Ulaştırma Bakanlıkları birlikte uygulayabilir.

d) Ücret değişiklikleri Resmi Gazete'de yayınlanır.

Madde 9 – Akaryakıt bedel farkı

Akaryakıt satış fiyatının Devletçe sübvansiyonu halinde, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının görüşü alınarak, akaryakıt bedel farkının alınmasına Maliye ve Ulaştırma Bakanlıkları yetkilidir.

Uygulanacak esaslar Resmi Gazete’de yayınlanır.

Madde 10 – Taşıma ücretleri ve ödeme

a) 2. Maddenin şümulüne giren tüm taşımalar uluslararası rayiçlere göre yapılacaktır.

İhracatta C.I.F. veya C.F., ithalatta F.O.B. dışında kalan tüm taşımalar dövizle yapılır.

b) Bu "Esaslar" da yazılı ücretlerin tahakkuk ve tahsili ülke girişlerinde Maliye Bakanlığınca yapılacaktır.

Bu ücretlerin gümrük kapıları veya yükleme yerlerinde ödenmediği veya eksik ödendiği herhangi bir yerde yapılan denetimle tespit edildiğinde ödenmeyen veya eksik ödenen miktarlar 3 katı olarak alınır.

Madde 11 – Denetim

Bu esaslarla ilgili olarak yapılacak denetimlerde:

Trafik konusunda: İçişleri Bakanlığı

Altyapı konusunda (Özellikle ağırlık ve Boyut Kontrolü): Bayındırlık Bakanlığı

Ulaştırma konusunda: Ulaştırma Bakanlığı

Vergi, ücret vb. konusunda: Maliye Bakanlığı

Gümrük konularında: Gümrük ve Tekel Bakanlığı

Görevli, yetkili ve sorumlu olacaktır.

Denetim gümrük kapılarında, yükleme yerlerinde ve güzergâh üzerinde etkili bir şekilde yapılacaktır.

Diğer Bakanlıkların yapacağı denetim için, İçişleri Bakanlığı gerekli yardımı yapacaktır.

Madde 12 – Yürütme Komisyonu

Bu esasların uygulanmasını sağlamak, alınacak tedbirleri tespit ve teklif etmek üzere, Ulaştırma Bakanlığının koordinatörlüğünde İçişleri, Dışişleri, Maliye, Bayındırlık, Ticaret, Enerji ve Tabii Kaynaklar ve Gümrük ve Tekel Bakanlıkları temsilcilerinden bir komisyon kurulur.

Komisyon, gerekli gördüğü takdirde Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği ve DPT Müsteşarlığı ile diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin komisyon çalışmalarına katılmasını sağlar. Komisyonun çalışma usul ve esasları bir talimat ile düzenlenir.

Madde 13 – Kuruluş

Son değişiklik: 01.01.1989 · R.G. 20280 · 89/14153 Karayoluyla Uluslararası Eşya ve Yolcu Taşıma Esasları Hakkında Karar

Kuruluş; 2 nci maddede belirtilen taşımaların yetkili taşımacılar ve taşıtlarla yapılıp yapılmadığını, geçiş, kota ve ücret şartlarının ikili ve çok taraflı anlaşmalara uygunluğunun tesbiti ve denetlenmesi, hudut kapılarında, denetleme noktalarında ve gereken yerlerde Ulaştırma Bakanlığı birimlerince yapılır.

Ulaştırma birimlerinin görevini yapabilmeleri için gerekli uygun yerler ilgili kuruluşlarca sağlanır.

Değişik madde: Karayoluyla Uluslararası Eşya ve Yolcu Taşıma Esasları Hakkında Karar (R.G.-12/09/1989/20280-89/14153) m.1

Madde 14 – Gerekli personel, araç ve gereç ayrılması

Bu esasların eksiksiz ve etkili şekilde uygulanması için ilgili Bakanlık ve Kuruluşlar gerekli tedbirleri alacaklar yeterli vasıf ve miktarda personel, araç ve gereç sağlayacaklardır.

Madde 15 – Esaslar’ın kısmen veya tamamen uygulanmaması

Bu "Esaslar" da belirtilen şartların mevcut olması veya olmaması haline göre, bu esasların tamamının veya bir kısmının uygulanmasını geçici veya sürekli olarak durdurmaya, bazı ülke taşıtlarına veya bir kısım taşınan mallara kısmen veya tamamen uygulamamaya Maliye ve Ulaştırma Bakanları birlikte yetkilidir.

Geçici madde 1

Son değişiklik: 10.08.1980 · R.G. 17074 · 8/1373 Karayoluyla Uluslararası Eşya ve Yolcu Taşıma Esaslarına İki Geçici Madde Eklenmesine Dair Ekli Karar

8/984 sayılı Kararname eki Esaslar’ın 10 uncu maddesinin (b) fıkrası uyarınca Maliye Bakanlığınca yapılması öngörülen işlemler için gerekli hazırlıklar en geç iki ay içinde yapılıncaya kadar, söz konusu Esaslarda yazılı ücretlerin tahakkuk ve tahsili ilgili Gümrük İdarelerince yapılır.

Ek madde: Karayoluyla Uluslararası Eşya ve Yolcu Taşıma Esaslarına İki Geçici Madde Eklenmesine Dair Ekli Karar (R.G.-10/08/1980/17074-8/1373) m.1

Geçici madde 2

Son değişiklik: 10.08.1980 · R.G. 17074 · 8/1373 Karayoluyla Uluslararası Eşya ve Yolcu Taşıma Esaslarına İki Geçici Madde Eklenmesine Dair Ekli Karar

14/7/1980 tarihinden sonra ilgili Gümrük İdarelerince 14/12/1979 tarihli ve 7/18540 sayılı Kararnameye göre tahakkuk ve tahsil edilmiş ücretler varsa bunlar hakkında 8/984 sayılı Kararname hükümleri uygulanmaz ve herhangi bir düzeltme işlemi yapılmaz.

Ek madde: Karayoluyla Uluslararası Eşya ve Yolcu Taşıma Esaslarına İki Geçici Madde Eklenmesine Dair Ekli Karar (R.G.-10/08/1980/17074-8/1373) m.1

Madde 16 – Yürürlük

Bu "Esaslar" yayımı tarihinden 15 gün sonra yürürlüğe girer.

Madde 17

Bu "Esaslar"ı Bakanlar Kurulu yürütür.