4/12059 Tebligat Nizamnamesi
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- 4/12059 Tebligat Nizamnamesi (R.G. 11.09.1959/10303)
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Tebligatın PTT vasıtasiyle yapılması
Kazai merciler, umumi ve mülhak bütçeli daireler, belediyeler, köy hükmi şahsiyetleri, barolar ve noterler tarafından yapılacak bilcümle tebligat, 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile bu Nizamname hükümleri dairesinde Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi (PTT) vasıtasiyle yapılır.
Bu Nizamnamenin 2, 41, 42, 43, 56, 57, 58, 62, 65, 66, 67, 69, 71 ve 73 üncü maddeleri hükümleri mahfuzdur.
Madde 2 – Tebligatın memur vasıtasiyle yapılması
Tehirinde zarar umulan işlerde veya şehir, kasaba, köy, hava meydanı, iskele ve istasyon gibi aynı yerde bulunan birinci maddede yazılı merci, daire ve müesseseler arasında veyahut bunlarda bulunan şahıslara yapılacak tebligat, kendi memurları veya mahallî mülkiye âmirinin emriyle zabıta vasıtasiyle yaptırılabilir.
Memur vasıtasiyle tebligat yaptırılmasını icabettiren sebep, işin taallûk ettiği evrakta gösterilir.
Zabıta vasıtasiyle tebligat yaptırılabilmesi için, tebliği çıkaran merciin, sebebini de zikretmek suretiyle mahallî mülkiye âmirine müracaat etmesi lâzımdır.
Zor kullanılmasını gerektiren veya hazırlık tahkikatına taallûk eden vazifelerin zabıta tarafından yapılacağına dair olan hükümlerle bu Nizamnamenin hususi hükümleri mahfuzdur.
Madde 3 – Ücret tarifesi
PTT İşletmesinin bu Nizamnameye göre yapacağı işlerden dolayı alacağı ücretler, bir tarife ile tesbit ve tâyin edilir.
Madde 4 – Tarifenin hazırlanması ve tasdiki
Ücret tarifesi, PTT İşletmesince hazırlanıp ve Münakalât Vekâletince uygun görüldüğü takdirde diğer vekâletlerin de mütalâaları alındıktan sonra İcra Vekilleri Heyetinin tasdikine arz olunur. Bu suretle tasdik edilen tarife Resmî Gazetede yayınlanır.
Madde 5 – Memur vasıtasiyle tebliğde zaruri masraflar
Memur vasıtasiyle yapılacak tebliğlerde, 6245 sayılı Harcırah Kanununun 49 uncu maddesine göre tazminat alan memur ve hizmetlilere ayrıca zaruri masraf namiyle bir para verilmez.
Yukarıki fıkraya tevfikan tazminat alan memurların dışında kalan memur ve hizmetliler tarafından, bu Nizamnamenin 2 nci maddesi mucibince yapılacak tebligat için tebliğ yapana yalnız zaruri masrafları verilir. Zaruri masrafların miktarı, kendisine tebliğ yapılacak şahsın bulunduğu yerin mesafesine nazaran her malî sene başında Vilâyet İdare Heyetleri tarafından o vilâyetin gerek merkez, gerekse bağlı kazaları için ayrı ayrı tesbit olunur.
Madde 6 – Ücret ve masrafların peşin ödenmesi
Tarifede yazılı PTT ücretlerini veya beşinci madde mucibince verilecek zaruri masrafları, hilâfına bir hüküm bulunmadıkça tebligatın yapılmasını istiyen peşin olarak öder. Tebligat masrafları kesin olarak tâyin edilemezse avans olarak alınıp bilâhare mahsubu yapıldıktan sonra bakiyesi iade edilir.
Tebliği çıkaracak merci tarafından tâyin olunan mehil içinde gerekli masrafı vermiyen, talebinden sarfınazar etmiş addolunur. Zaruri sebeplerden dolayı bu mehile riayetsizlik halinde yeni bir mehil verilir.
Adlî müzaherete nail olanların, yukarıki fıkra mucibince vermeleri icabeden ücret veya masraflar, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere alâkalı mercilerce ödenir.
Yabancı elçilik ve konsolosluklardan gönderilen evraka ait ücret veya masrafın bu elçilik veya konsolosluklardan talep edilebilmesi, anlaşmalar hükümlerine ve mütekabiliyet esaslarına tabidir.
Yabancı memleketlerde yapılacak tebligat ücretleri, 37 nci madde mucibince ilân edilecek cedveldeki esaslara göre tebligatı çıkaran merci tarafından alınır.
Madde 7 – Tebliğ evrakının ziyaı halinde masraflar
PTT İşletmesine tevdi edilen tebliğ evrakı, mücbir haller dışında ziyaa uğrarsa, Posta Kanununun taahhütlü maddelere mütaallik hükümlerine göre tazmin edilir. Şu kadar ki verilecek tazminat, tebliğ evrakının yeniden tanzim ve tebliği için gerekli masrafların miktarından fazla olamaz.
Tebliğ evrakı, postaya (Değerli) olarak verilirse, ziyaı halinde tazminat, Posta Kanununun değerli maddeler hakkındaki hükümleri mucibince ödenir.
Telgraf servisinde zıya veya gecikme vukuunda Telgraf ve Telefon Kanunu hükümleri tatbik olunur.
Madde 8 – Uçak telgraf ve diğer vasıtalarla tebligat
Tebligat uçakla veya postada kullanılan diğer seri ve hususi vasıtalarla veya muhtelif işaretli telgraflarla da yaptırılabilir.
Tebliğin bu vasıtalardan hangisiyle yapılacağı alâkalının talebi üzerine veya re’sen, mahkeme reisi hâkim veya tebliği yaptıracak diğer merciler tarafından tensip edilir.
Alâkalının yazılı bir müracaatı yoksa, talebi, ilgili evrak üzerine yazılarak kendisine imza ettirilir. Gerek alâkalının talebi gerek re’sen görülen lüzum üzerine birinci fıkrada yazılı vasıtalardan biri ile tebligat yapılabilmesi için, ikinci fıkrada yazılı merci tarafından mucip sebebin evrak üzerinde gösterilmesi lâzımdır.
Madde 9 – Uçak, telgraf ve diğer vasıtalarla tebligat ücretleri
Tebligat re’sen veya talep üzerine 8 inci madde mucibince yapıldığı takdirde bunlara ait ücretler, PTT ücretleri tarifesine göre tebliği isteyenden tebliğ ücretine ilâveten alınır.
Madde 10 – Tebliğ evrakının nüshaları ve makbuz verilmesi
Tebliğ olunacak her nevi evrak, biri dosyasına konulmak ve diğeri tebliğ edilecek kimselere verilmek üzere lüzumu kadar nüshadan terekküp eder. Bu nüshalarda, iş sahibi veya vekilinin imzası bulunur. Re'sen yapılan tebligata ait evrakı, tebliği çıkaran merciin salâhiyetli memuru imzalar.
Tebliğ olunmak üzere salahiyetli mercilere verilecek evrakın her nüshasına bu mercilerce, verildiği tarih yazılır ve istenirse makbuz verilir.
Her nevi evrakın tebliğine ve davetiyelere ait tebliğ mazbataları dosyasına konur.
Madde 11 – Davetiyelerin tanzimi
Tebligat Kanununun 9 uncu maddesinde yazılı kayıtları ihtiva etmek üzere tanzim olunacak davetiyelerin şekli, bu Nizamnameye ekli 1 numaralı örnekte gösterilmiştir.
Madde 12 – Müddet tâyini
Nizamnamenin 8 inci maddesinde sayılan vasıtalarla yapılanlar dışındaki her nevi tebliğ evrakı ve davetiyelerin alâkalılara ulaşması ve alâkalıların tebliğin veya davetiyenin icaplarını yerine getirebilmesi için bu evrakı çıkaran merci tarafından tâyin edilecek müddetin hesabında; evrakın gönderileceği mahallin yakınlık veya uzaklığı, mevsimin yaz veya kış olması, nakil vasıtalarının durumu gibi hususlar nazara alınır. Bu suretle tâyin edilecek müddet, tebliği çıkaran merciin bulunduğu köy veya belediye hududu dâhilinde tebligat yapılacaksa 3 günden, köyde veya aynı vilâyetin diğer bir kazasında tebligat yapılacaksa 15 günden, diğer bir vilâyet içinde tebligat yapılacaksa bir aydan az olmaz.
Madde 13 – Bilinen adreste tebligat
Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa kendi müracaatı, diğer alâkalıların bildirmesi, mevcut vesaik tahkikat veya sair suretlerle bilinen en son adresinde yapılır.
Tebligat yapılacak adresin takdiren tesbit edilmiş olması lâzımdır. Gösterilen adreste tebligat yapılmayan ahvalde, tebligatı çıkaran merci tarafından memurların ve diğer meslek ve sanat erbabının adresleri mensup oldukları teşkilâttan, avukatlarınki barodan veya Adliye Vekâletinden, askerî şahısların adresleri askerlik şubesi, Millî Müdafaa Vekâleti gibi salâhiyetli mercilerden sorulur.
Bu merciler sorulan adresi en kısa zamanda ve sahih olarak bildirirler.
Madde 14 – Adresten başka yerde tebligat
Bir şahsa, adresinden başka bir yerde tebligat yapılabilmesi, o şahsın kabulüne mütevakkıftır.
Tebliğ yapılacak şahıs, tebliği çıkaran mercie veya PTT merkezine veyahut tebliğ memuruna müracaat ederse kendisine tebligat yapılır.
Madde 15 – Vekile tebligat
Avukat veya müvekkili namına işi takip salâhiyetini haiz olan diğer bir kimse vasıtasiyle takip edilen işlerde tebligat, vekile yapılır.
Bir şahsın birden ziyade vekili varsa, tebligat bunlardan birine yapılır.
Madde 16 – Kanuni mümessile tebligat
Tebligat, kanuni mümessili bulunanların mümessillerine yapılır.
Kanuni mümessili olmayıp da bulunması gerekenlere usulü dairesinde kanuni mümessil tâyini cihetine gidilir.
Kanunlara göre, kanuni mümessili bulunanların bizzat kendilerine tebligat yapılması icap ederse, mümessile tebligat yapılamaz.
Madde 17 – Hükmi şahıslara ve ticarethanelere tebligat
Hükmi şahıslara tebliğ salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise yalnız birine yapılır.
Vekâletlerin ve bunların teşkilâtının, mülhak ve hususi bütçeli idarelerle belediyelerin, köylerin ve hususi kanunlarına müsteniden kurulmuş olan teşekküllerle, şirketlerin ve cemiyetlerin salahiyetli oldukları mümessilleri tabi kanunlara ve statülerine göre tâyin edilir.
Hükmi ve hakikî şahsa ait bir ticaret hanenin muamelelerinden doğan ihtilâflarda, ticarethanenin o muamelede salâhiyetli ticari mümessiline yapılan tebliğ muteberdir.
Madde 18 – Hükmi şahısların memur ve müstahdemlerine tebligat
Yukarıki madde mucibince tebliğ yapılacak kimseler herhangi bir sebeple mutâd iş saatlerinde işyerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamıyacak bir halde oldukları takdirde tebliğ, hükmi şahsın o yerdeki memur veya müstahdemlerinden birine yapılır.
Şu kadar ki, kendisine tebliğ yapılacak memur veya müstahdemin, hükmi şahsın o yerdeki teşkilâtı veya personeli içinde vazife itibariyle tebligatın muhatabı olan hükmi şahsın mümessilinden sonra gelen bir kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu kabil işlerle tavzif edilmiş bir şahıs olması lâzımdır.
Bunların da bulunmadığı tebliğ mazbatasında tesbit edildiği takdirde tebligat, o yerdeki diğer bir memur veya müstahdeme yapılır.
Madde 19 – Astsubaylar haricindeki erata tebligat
Astsubaylar hariç olmak üzere erata yapılacak tebliğler, kıta kumandanı ve müessese âmiri gibi en yakın üste yapılır.
Nöbetçi âmiri veya subayı, tebliğ memurunun en yakın üste tebligat yapmasını temin eder.
Madde 20 – Diğer askerî şahıslara tebligat
Yukarıki maddede yazılı olanların haricindeki askerî şahıslara birlik veya müessesede tebligat yapılması icabeden ahvalde, tebliğin yapılmasını nöbetçi âmiri veya subayı temin eder. Bunlar tarafından muhatap derhal buldurulamaz veya tebellüğden imtina ederse yahut da diğer bir sebeple tebliğin temini mümkün olmazsa, tebliğ o nöbetçi âmiri veya subayına yapılır.
Madde 21 – Seferde askerî şahıslara tebligat
Sefer halinde olan birlik veya müesseseye mensup askeri şahıslara tebligat, bağlı bulundukları kara, deniz veya hava kuvvetleri kumandanlıkları vasıtasiyle yapılır.
Tebligatı, kıta kumandanı, müessese âmiri gibi en yakın üst yapar.
Madde 22 – Aile efradına tebligat
Kendisine tebliğ yapılacak şahıs adresinde bulunmazsa tebliğ, ailesi efradından veya hizmetçi ve uşak gibi müstahdemlerinden birine yapılır.
Ancak muhatap namına kendisine tebligat yapılacak olan aile ferdi veya müstahdemin, muhatapla birlikte oturması şarttır.
Karı, koca, hısım ve evlâtlık gibi birlikte oturan kimseler aynı aile efradından sayılır.
Madde 23 – Meslek ve sanat erbabına tebligat
Belli bir yerde devamlı olarak meslek veya sanatını icra edenler, o yerde bulunmadıkları takdirde tebliğ aynı yerdeki daimî memur veya müstahdemlerinden birine yapılır.
Muhatap meslek veya sanatını evinde icra ediyorsa, kendisi bulunmadığı takdirde memur veya müstahdemlerinden birine, bunlardan hiç biri bulunmazsa tebliğ, birlikte oturan yukarıki maddenin son fıkrasında gösterilen ailesi efradına veya hizmetçilerinden birine yapılır.
Madde 24 – Otel, hastahane, fabrika ve mektep gibi yerlerde tebligat
Tebliğ yapılacak şahıs otel, pansiyon, hastahane, tedavi veya istirahat evi, fabrika, mektep, talebe yurdu, resmî veya hususi daire veya müessese gibi içine serbestçe girilmeyen veya arananın kolayca bulunması mümkün olmayan bir yerde bulunuyorsa, tebliğin yapılmasını o yeri idare eden veya muhatabın bulunduğu kısmın âmiri temin eder.
Bunlar tarafından muhatap derhal buldurulamaz veya tebellüğden imtina ederse yahut da diğer bir sebeple tebliğin temini mümkün olmazsa tebliğ o yeri idare eden veya muhatabın bulunduğu kısmın âmirine yapılır.
Madde 25 – Mevkuf ve mahkûmlara tebligat
Mevkuf ve mahkûmlara ait tebliğlerin yapılmasını, bunların bulunduğu müessese müdürü, müdür yoksa orayı idare eden memur temin eder.
Bir sene veya daha ziyade hürriyeti bağlayıcı ceza ile mahkûm olanlara ait tebligat 16 ncı madde mucibince yapılır. Mahkûma tebligat yapılamazsa, tebliğ mazbatasına, müdür veya memur tarafından sebebi gösterilmek suretiyle şerh verilir.
Mevkuf veya mahkûmun hastahanede bulunması halinde dahi tebligat, yukarıki fıkralar hükümlerine göre yapılır.
Madde 26 – Muhatabın muvakkaten başka yere gitmesi
19, 20, 22 ve 24 üncü maddelerde, muhatap namına kendilerine tebligat yapılacağı gösterilen şahıslar, muhatabın muvakkaten başka yere gittiğinden bahsile tebliğ kabul etmezlerse, keyfiyet ve beyanda bulunanın hüviyeti tebliğ mazbatasına yazılarak altı beyanı yapan tarafından imzalanır.
Beyanda bulunan imzadan imtina ederse, tebliğ memuru bu ciheti yazar ve imza eder.
Birinci ve ikinci fıkralarda yazılı hallerde tebliğ edilemiyen evrak, çıkaran mercie iade olunur.
Madde 27 – İkinci tebliğ
Yukarıki madde mucibince tebliğ evrakının iade edilmesi üzerine, tebligatı çıkaran merci tarafından, muhatabın gittiği yerin mesafesi de nazara alınmak suretiyle münasip bir mehil tâyin olunarak yeniden tebliğ çıkarılır. Bu takdirde muhatabın adresinin üzerine «İkinci tebliğdir» ibaresi ve bunun altına tâyin edilen mehil yazılır.
Muhatap muvakkaten gittiği yerden gelmiş ise kendisine; o sırada adresinde mevcut değilse 19, 20, 22 ve 24 üncü maddeler mucibince bu maddelerde, gösterilen şahıslara tebligat yapılır. Bu takdirde, tebliğ mazbatasının düzenlendiği tarih, tebliğ tarihi sayılır.
Muhatap muvakkaten gittiği yerden dönmemiş ise, tebligat 19, 20, 22 ve 24 üncü maddeler mucibince yapılır. Muhatabın henüz avdet etmemiş olması tebliğin yapılmasına mâni değildir. Yukarıki fıkra gereğince yapılan tebliğ, tebliğ evrakının alınarak mazbatanın imzalandığı tarihten itibaren başlıyacak olan mehilin bittiği günü takip eden günde yapılmış sayılır.
Tebellüğden imtina halinde 30 uncu madde mucibince muamele yapılır.
Madde 28 – Tebliğ imkânsızlığı
Kendisine tebliğ yapılacak kimse ve yukarıki maddeler mucibince muhatap namına tebligat yapılabilecek kimselerden hiç biri gösterilen adreste bulunmazsa tebliğ memuru adreste bulunmama sebebini bilmesi muhtemel olan komşu, kapıcı gribi kimselerden veya o yerin muhtar veyahutta ihtiyar heyeti veya meclisi azalarından veyahut zabıta âmir veya memurlarından tahkik ederek, vâki olacak beyanı tebliğ mazbatasına yazıp altını imzalatması, beyanı yapan imzadan imtina ederse bu ciheti şerh ve kendi imzası ile tasdik etmesi lâzımdır.
Yukarıki fıkrada tebligat yapılabileceği gösterilen kimselerden hiç birinin adreste bulunmaması, muvakkaten başka bir adrese gitmelerinden veya daimi olarak o adresi terketmelerinden ileri gelmiş ve yeni adres tebliğ memuru tarafından tesbit edilememiş veya muhatap ölmüş, ise tebliğ evrakı çıkaran mercie iade olunur.
Yeni adres tebliğ memuru tarafından tesbit edilmiş ise bu adres tebliğ mazbatasındaki mahsus yerine ve tebliğ evrakındaki adresin bulunduğu tarafa yazılır.
Bu halde;
A) Yeni adres, tebliğ memurunun tevzi bölgesi dâhilinde bulunduğu takdirde tebligat o adrese yapılır.
B) Yeni adres, aynı PTT merkezinin diğer bir tevzi bölgesinde veya başka bir PTT merkezinin mıntıkası içinde bulunursa, tebliğ evrakı yeni adreste tebliğinin temini için tebliğ memuru tarafından bağlı olduğu merkeze iade olunur.
Tebligat evrakında yazılı tarihe kadar 12 nci maddede gösterilen müddetlerden daha az bir zaman kalmış veya yeni adres yabancı bir memlekete ait ise PTT merkezi tebliğ evrakını tebligatı çıkaran mercie geri gönderir.
Muhatap ve onun yerine tebligat yapılacak kimseler, o adreste bulundukları halde tebliğin yapılacağı sırada orada mevcut değillerse 30 uncu maddeye göre muamele yapılır.
Madde 29 – Tebellüğden imtina
Kendisine tebliğ yapılacak kimse veya yukarıki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimseler tebellüğden imtina ederlerse 30 uncu maddeye göre muamele yapılır.
Madde 30 – Tebliğ imkânsızlığı ve tebellüğden imtina halinde yapılacak muamele
28 inci maddenin son fıkrasında ve 29 uncu maddede zikredilen ahvalde tebliğ memuru, tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti veya meclisi âzasından birine veyahut zabıta âmir, veya memuruna imza mukabilinde teslim eder.
Tebliğ memuru bundan sonra tesellüm edenin adresini ihtiva eden bu Nizamnameye ekli 2 numaralı Örneğe göre tanzim edilen ihbarnameyi, gösterilen adrese ait kapıya yapıştırır. Ayrıca keyfiyetin muhataba haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşulardan birine söyler.
İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.
Madde 31 – Tebliğ evrakının saklanması ve ihbarnamenin talik müddeti
Yukarıki maddenin 1 inci fıkrasında zikredilen kimseler, kendilerine teslim edilen tebliğ evrakını, 3 ay saklamakla mükelleftirler. Tebliğ evrakı muayyen müddeti ihtiva ederse, mezkûr evrak ihtiva ettiği müddetin bitiminden itibaren 3 ay daha saklanır.
Yukarıki maddede yazılı ihbarname kapıya yapışmış olarak 10 gün kalır.
Madde 32 – Muhatap yerine tebligat yapılacak kimsenin yaş ve ehliyet şartı
Muhatap yerine kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görünüşüne nazaran 15 yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması lâzımdır.
Akıl hastalığı, akıl zayıflığı veya diğer bir hastalık, sağırlık, körlük ve dilsizlik gibi sebeplerden biri ile kendisi ile anlaşma imkânı olmayan kimse, ehliyetsiz sayılır.
Muhatap namına kendisine tebligat yapılacak olan, görünüşüne nazaran 15 yaşından aşağı veya bariz bir surette ehliyetsiz olur ve o adreste muhatap yerine tebligat yapılacak başka bir kimse de bulunmazsa. 28 ve 30 uncu maddeler hükümlerine göre muamele yapılır.
Madde 33 – Tebliğ mazbatasının tanzimi
Tebliğ mazbatası, bu Nizamnameye ekli 3 numaralı örneğe göre tebliğ memuru tarafından tebliğ yerinde tanzim olunur.
Her tebligatta bir tebliğ mazbatası düzenlenmesi ve bunu tebliği yapanın da imzalaması şarttır.
Tebliğ memuru muhatap yerine kendilerine tebligat yaptığı kimselere evrakın muhataba en kısa zamanda verilmesi lüzumunu ve buna riayetsizliğin cezayı müstelzim bulunduğunu hatırlatır.
Madde 34 – Hüviyet tahkikı
Tebliğ memuru tebligat yaparken, muhatabın veya nizamname hükümlerine göre onun namına tebliğ yapılacak kimselerin hüviyetlerini tahkike salahiyetlidir.
Madde 35 – İmza edemiyecek durumda olmak
Kendisine tebliğ yapılacak kimse, imza edecek kadar yazı bilmez veya körlük, hastalık yaralı olmak vesair sebeplerle imza edemiyecek durumda bulunursa, komşulardan bir kimse, okur yazar bir komşu bulunmaz veya bulunan komşu imzadan imtina ederse, tebliğ memurunun daveti üzerine gelecek olan o mahalle veya köyün muhtar veya ihtiyar heyeti veyahut meclisi âzasından biri yahutta bir zabıta memuru huzurunda aşağıdaki fıkra hükümleri dairesinde tebligat yapılır.
Bu halde kendisine tebliğ yapılan kimsenin sol elinin baş parmağı, sol elinin baş parmağı bulunmayan kimsenin, aynı elin diğer bir parmağı ve sol eli yoksa sağ elinin baş parmağı ve buda mevcut değilse diğer parmaklarından biri bastırılır.
Tebliğ yapılacak kimsenin iki eli de yoksa tebliğ evrakı kendisine verilir.
Tebliğ mazbatasında hangi elin hangi parmağının bastırıldığı ve sebebi, tebliğ yapılacak kimsenin iki eli de yoksa evrakın kendisine verildiği ve huzurunda tebligat yapılan şahsın hüviyeti yazılarak, hazır bulunan şahsa da imza ettirilir.
Madde 36 – Tebliğ evrakının yabana memleketlere gönderilmesi
Yabancı memleketlerde bulunan kimselere tebliğ olunacak evrak, tebligatı çıkaran merciin bağlı bulunduğu vekâlet vasıtasiyle Hariciye Vekâletine, oradan da memuriyet havzası nazarı itibara alınarak ilgili Türkiye elçiliğine veya konsolosluğuna gönderilir.
Tebliği çıkaran merciin bağlı bulunduğu vekâlet ve Hariciye Vekâleti, tebliğ evrakını, 37, 38, 39, 41 ve 43 üncü maddeler hükümlerine göre tanzim edilip edilmediği yönünden tetkik eder. Evrakta noksanlık varsa tamamlatılır.
Madde 37 – Tebliğ evrakının tanzimi
Yabancı memleketlere gönderilecek tebliğ evrakının tanziminde, anlaşmalar hükümleri ve mütekabiliyet esasları nazara alınır.
Yabancı memleketlere gönderilecek tebliğ evrakında, muhatabın isim ve soyadının, tam adresinin ve tâbiiyetinin gösterilmesi ve bunların yazı makinesi ile yazılması lâzımdır.
Adliye Vekâleti, Hariciye Vekâleti ile istişare ederek her takvim yılı başında, tebligat işleri ile ilgili anlaşmalar hükümlerini, mütekabiliyet esaslarını ve hangi memleketler için avans olarak ne kadar tebligat masrafı yatırılması icabettiğini bir cetvel halinde Resmi Gazete ile neşir ve ilân eder ve ayrıca vekâletlere bildirir.
Bir takvim yılı içinde vukua gelen değişikliklerde aynı suretle ilân edilir ve bildirilir.
Madde 38 – Tebliğ evrakının tercüme ettirilmesi
Tebliğ evrakı ve tebliğ mazbatalı kapalı zarf 37 nci maddeye tevfikan Adliye Vekâletince ilân edilen cetvelde, muhatabın bulunduğu meleket için gösterilen lisana tercüme ettirilir.
Tebliğ evrakı, alâkalı tarafından ilgili mercie verilmişse, tercümenin bir noterlikte yaptırılması lâzımdır.
Alâkalının bulunduğu yerdeki noterlikte o lisanı bilen mütercim mevcut olmaz ve alâkalının tercümeyi şahsen veya bir vekil marifetiyle diğer bir şehirdeki noterlikte yaptırması imkânı da bulunmazsa, tercümeyi ilgili merci tercüme yapılabilecek yerdeki mümasili merci vasıtasiyle oradaki noterlikte yaptırır. Tebligat evrakı, ilgili merci tarafından re'sen tanzim edilmişse, merciin mütercimi varsa onun tarafından tercüme ve mercice tasdik edilir; yoksa, o yerdeki noterlikte veya diğer bir yerdeki mümasili merci vasıtasiyle tercüme ettirilir.
Şu kadarki ilgili merci, adli mercilerden madut ise, tercüme mütercim bulunabilecek yerdeki salâhiyetli merciin istinabesi suretiyle yaptırılır.
Madde 39 – Müddet tayini
Yabancı memleketlere gönderilecek olan ve muayyen günü ihtiva eden tebliğ evrakının, tebliği çıkaran merci tarafından, muayyen günden asgari 3 ay evvel alâkalı vekâlete gönderilmesi lâzımdır.
Madde 40 – Yabancı memlekette tebligat
Yabancı memlekette tebliğ, o memleketin salahiyetli makamı vasıtasiyle yapılır. Bunun için anlaşma veya o memleket kanunları müsait ise, o yerdeki Türkiye siyasi memuru veya konsolosu tebligat yapılmasını salahiyetli makamdan ister.
Madde 41 – Yabancı memleketle Türk vatandaşına tebligat
Yabancı memlekette kendisine tebliğ yapılacak kimse, Türk vatandaşı olduğu takdirde tebliğ o yerdeki Türkiye siyasi memuru veya konsolosu vasıtasiyle de yapılabilir.
Bu halde tebligatı Türkiye siyasi memuru veya konsolosu yahutta bunların tavzif edecekleri bir memur yapar.
Tebligat, bu Nizamnameye ekli 4 numaralı örneğe göre tanzim edilecek bir mazbata ile tevsik edilir.
Tebellûğdan imtina halinde bu cihet mazbataya yazılarak altı tebliğ yapan tarafından imza edilir.
Türkiye siyasi memuru veya konsolosu Türk vatandaşına tebligata tevessül eder ve fakat kendisine tebliğ yapılacak kimsenin davete icabet etmemesi veya bulunduğu yerin uzaklığı itibariyle esasen kendisinin davetine mahal görülmemesi gibi sebeplerle tebligat ifasına imkân bulunmazsa, evrak iade edilmiyerek yukarıki madde hükmü tatbik olunur.
Madde 42 – Yabancı memlekette Türk memurlarına tebligat
Yabancı bir memlekette şahsi bir sebep dışında her hangi resmî bir vazife ile bulunan Türk memurlarına tebligat, 36 ncı maddenin birinci ve 41 inci maddenin birinci ikinci ve üçüncü fıkraları hükümlerine göre yapılır.
Madde 43 – Yabancı memlekette Türk askerî şahıslarına tebligat
Yabancı memlekette bulunan Türk askeri şahıslarına yapılacak tebligat bağlı bulundukları Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri Kumandanlığı ve Jandarma Umum Kumandanlığı vasıtasiyle yapılır.
Bu kumandanlıklar tebliğ evrakını, tebligat yapılacak şahsın bulunduğu yabancı memleketteki birlik veya müessese kumandan veya âmirine gönderirler.
Tebligatı, kıta kumandanı, müessese âmiri gibi en yakın üst yapar. Kıta veya bir müessese yoksa tebligat en yakın âmiri tarafından yapılır.
Üçüncü fıkradaki haller dışında, yabancı memlekette bulunan askerî bir şahsa ait tebliğ evrakı, birinci fıkrada yazılı kumandanlıklar tarafından Hariciye Vekâletine gönderilir ve tebligat 42 nci maddeye tevfikan yapılır.
Madde 44 – Yabancı memleketlerden gelen evrakın tebliği
Türkiye'de mukim yerli veya yabancı şahıslara tebliğ edilmek üzere yabancı bir memleketin elçiliğinden veya havzasında bulunduğu valilik kanalı ile konsolosluğundan Hariciye Vekâletine tevdi olunan evrak, Hariciye Vekâleti tarafından anlaşmalar hükümleri vs mütekabiliyet esaslarına uygun görüldüğü takdirde, bu Nizamnameye ekli 5 numaralı örnek şeklindeki tebliğ mazbatası, zarf içinde tebligatın mahiyetine göre ilgili vekâlete gönderilir. İlgili vekâlet tebligatı, muhatabın bulunduğu yerdeki salahiyetli mercii vasıtasiyle bu Nizamname hükümleri gereğince yaptırır.
Tebliğ muamelesinin ifasını mütaakip tebliğ mazbatası aynı yollardan iade edilir.
Madde 45 – Türkiye’de yabancılara tebligat
Türkiye'de kendisine tebligat yapılamıyacak olan bir yabancıya tebligat çıkarılan ahvalde muhatap, tebliğ memuruna kendisine tebligat yapılamıyacağını beyan eder veya tebliğ memuru bu hususu bizzat öğrenirse, keyfiyet tebliğ mazbatasına şerh edilerek evrak iade olunur.
Muhatap kendisine tebliğ yapılabilecek bir kimse olduğu halde, adresi, «memleket dışı» muamelesi gören bir yer ise ve tebliğ memuru tebligatı yapamazsa birinci fıkra mucibince muamele olunur.
Birinci ve ikinci fıkralardaki ahvalde, tebellûğdan imtina gibi bu Nizamname hükümlerine göre diğer bir muamele yapılmaz.
Yukarıki hallerde tebligatı çıkaran merci, tebliğ evrakını, mensup olduğu vekâlet kanalından Hariciye Vekâletine gönderir.
Türkiye’de kendilerine tebligat yapılamıyacak olan elçi, elçilik kâtibi gibi kimseler 37 nci madde mucibince neşir ve ilân edilecek olan cetvelde gösterilir.
Madde 46 – Adresin meçhul olması
Adresi meçhul olanlara tebligat ilânen yapılır.
Bu Nizamname hükümlerine göre tebligat yapılamıyan ve 13 üncü madde mucibince yapılan soruşturmaya rağmen ikametgâhı, meskeni veya iş yeri de bulunamıyan kimsenin adresi meçhul sayılır.
Adresi meçhul olması halinde keyfiyet tebliğ memuru tarafından mahalle veya köy muhtarına tebliğ mazbatasına şerh verdirilmek suretiyle tesbit edilir. Bununla beraber tebliği çıkaran merci, lüzum görürse, muhatabın adresini resmî veya hususi müessese ve dairelerden veya zabıta vasıtasiyle tahkik ve tesbit ettirebilir.
İlân, tebligatta başvurulacak son çaredir.
Madde 47 – İlânen tebligat usulü
İlânen tebliğ, alâkalı merciin yukarıki maddeye müsteniden sebebini göstermek suretiyle vereceği karar üzerine aşağıdaki şekilde yapılır:
1- İlân, kendisine tebliğ yapılacak kimsenin ıttılaına en emin bir surette vasıl olacağı umulan bir gazete de yapılır.
Ayrıca, varsa tebliği çıkaran merciin bulunduğu yerde intişar eden bir gazeteye de ilân verilir. Bu gazetenin intihabında da yukarıki fıkra hükmü nazara alınır.
Muhatabın ıttılaına en emin surette vasıl olacağı umulan gazete, tebliği çıkaran merciin bulunduğu yerde intişar eden bir gazete ise, ayrıca bir diğer gazete ile ilân yapılmaz.
2- Tebliğ olunacak evrak ve ilân sureti, bir ay müddetle, tebliği çıkaran merciin herkesin kolayca görebileceği bir yerine de asılır.
Merci icabına göre ikinci defa ilân yapılmasına karar verebilir, ikinci ilân da yukarıki fıkralar hükümlerine göre yapılır. İki ilân arasındaki müddet, üç haftadan aşağı olamaz. Muhatabın yabancı bir memlekette olduğu muhtemel ise, ikinci ilân, o memlekette muhatabın ıttılaına en emin bir surette vasıl olacağı umulan bir gazete ile de yaptırılabilir.
Adresi yabancı bir memlekette bulunanlara ilânen tebligat yapılmasını icap ettiren ahvalde tebliği çıkaran merci, tebliğ olunacak evrak ile ilân suretlerini yabancı memlekette bulunan kimsenin bilinen en son adresine ayrıca iadeli taahhütlü mektupla gönderir ve posta makbuzunu dosyasında saklar.
Madde 48 – İlânın ihtiva edeceği kayıtlar
İlânda, alâkalıların ad ve soyadları, işleri, ikametgâh veya mesken yahut işyerleri, tebliğ olunacak evrak muhteviyatının hülâsası, tebliğin anlaşılabilecek şekilde mevzuu, sebebi, ilânın hangi merciden verildiği, ilân daveti tazammun ediyorsa nerede ve ne için, hangi gün ve saatte hazır bulunacağı yazılmak lâzımdır.
Madde 49 – Tebliğ tarihi
İlânen tebliğ, ilânın asıldığı ve gazetelerde neşredildiği tarihlerden sonuncusunu takip eden günden itibaren on beş günün hitamından sonraki gün yapılmış sayılır. İlânen tebliğe karar veren merci, icabına göre onbeş günden daha uzun bir zaman tâyin edebilir.
Madde 50 – İlânın yaptırılması
İlân, tebliği çıkaran merci tarafından masrafı 6 ncı maddeye tevfikan alâkalısından alınarak 47 nci madde mucibince tâyin edilecek gazete de neşrettirilir.
İlân yabancı bir memleket gazetesi ile neşredilecekse 36 ilâ 39 uncu maddeler hükümleri de kıyasen tatbik olunur.
Madde 51 – Usulüne aykırı tebliğin hükmü
Tebliğ, usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteberdir. Aksi takdirde tebligat yapılmamış addedilir. Muhatap, her ne suretle olursa olsun tebliğ evrakını veya davetiyeyi alır veyahut bunların münderecatını öğrenirse tebliğe muttali olmuş sayılır.
Muhatabın beyan ettiği tarih, tebliğ tarihi addolunur.
Muhatabın tebliğe muttali olduğunun ve bunun tarihinin iddia ve ispatına cevaz yoktur.
Madde 52 – Gece vakti tebligat
Gece vakti tebligat yapılamaz, bununla beraber her nasılsa bu hükme aykırı olarak yapılan tebligat, kabulden imtina vukuu bulmamışsa, muteberdir.
Gece vakti, güneş batmasından bir saat sonra başlar ve güneş doğmasından bir saat önceye kadar devam eder.
Madde 53 – Tatil günlerinde tebligat
Resmi ve adli tatil günlerinde de tebligat yapılabilir.
Madde 54 – Kazai tebligat şumulü
Adlî, idari ve askeri kaza mercilerince yapılacak tebligat işlerinde bu fasıl hükümleri ile birinci babın bu fasla muhalif olmıyan hükümleri tatbik olunur. Malî kaza mercilerince yapılacak tebligatta bu fasıl hükümleri cari değildir.
Madde 55 – Değiştirilen adresin bildirilmesi mecburiyeti ve yapılacak muameleler
Muhataba veya adresinde bu Nizamnamenin gösterdiği usullere göre onun yerine tebellüğ edebilecek birine veya 30 uncu madde mucibince tebligat yapılmış ve fakat muhatap sonradan adresini değiştirmiş, olursa yeni adresini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır.
Adresini değiştiren kimse yenisini alâkalı mercie bildirmez ve fakat çıkarılan tebligat üzerine tebliğ memuru 28 inci maddenin ilk fıkrasındaki usule göre yeni adresi tesbit ederse aynı maddenin üç ve dördüncü fıkraları mucibince ve son fıkrasındaki hal vâki ise 30 uncu maddeye tevfikan muamele yapar.
Tebliğ memuru bu suretle muhatabın yeni adresini tesbit edemezse, tebliğ evrakı, çıkaran mercie iade edilir. Bu mercie muhatabın yeni adresi bir diğer alâkalı tarafından bildirilirse, tebliğ evrakı o adrese gönderilir. Aksi takdirde mercice tahkik muamelelerine tevessül olunmayarak bu Nizamnameye ekli 6 numaralı örneğe göre düzenlenecek tebliğ evrakının bir nüshası eski adrese ait kapıya ve diğer nüshası da divanhaneye talik ettirilir. Eski adresin kapısına talik tarihi, tebliğ tarihi sayılır.
Mütaakıp tebliğler, yalnız o kazai merciin divanhanesine talik suretiyle yapılır.
Tebliğ evrakı kapıda iki gün, divanhanede bir ay müddetle asılı kalır.
Madde 56 – Celse esnasında tebligat
Celse esnasında dâvaya ait evrakın taraflara, mudahillere, temsilcilerine veya bunların vekillerine verilmesi, tebliğ hükmündendir.
Madde 57 – Avukat kâtiplerine ve stajyerlerine tebligat
Celse esnasında kazai merci tarafından, sıfatları usulen tesbit edilen avukat kâtiplerine ve stajyerlerine mütaakıp celse gün ve saatinin bildirilmesi, avukata tebliğ hükmündedir.
Madde 58 – Vekillerin yekdiğerine tebligat yapması
Vekil vasıtasiyle takip edilen dâvalarda, vekiller makbuz mukabilinde yekdiğerine tebligat yapabilirler.
Madde 59 – Tebliğ mazbatası tanzim edilmemesi
56, 57 ve 58 inci maddeler mucibince yapılan tebligatta, ayrıca tebliğ mazbatası tanzim edilmez.
Madde 60 – Tebellüğ edecek şahsın hasım olması
Bu Nizamname hükümlerine göre muhatap namına kendilerine tebliğ yapılması caiz olan kimselerin, o dâvada hasım olarak alâkaları varsa, muhatap namına kendilerine tebliğ yapılamaz.
Belgenin devamı (29 madde daha) okuyucuda yükleniyor. Madde 61 ve sonrası