25-94 Elektrik Üretim Tesis ve Varlıklarının Teminat Altına Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar Yönergesi
- Tür
- Yönerge
- Tarih
- 27.05.2022
- Yürürlük
- 27.05.2022
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Yönergeler, Enerji Mevzuatı
BİRİNCİ BÖLÜM — Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar
Madde 1 – Amaç
(1) Bu yönergenin amacı, Teşekkül bünyesindeki üretim tesisleri, Bağlı Ortaklıklar ile EÜAŞ’ın mülkiyetinde olup, İşletme Hakkı Devir Sözleşmeleri (İHDS) ile devredilen üretim tesislerinde teminat konusunda ilgililerin görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarının tayini ve teminat işlerinin sigorta tekniğine uygun olarak işleyişine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Madde 2 – Kapsam
(1) Bu yönerge, EÜAŞ Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı, Bağlı Ortaklıklar ile EÜAŞ’ın mülkiyetinde olup, İşletme Hakkı Devir Sözleşmeleri (İHDS) ile devredilen üretim tesislerindeki teminat işlemlerinin yürütülmesini kapsar.
Madde 3 – Hukuki dayanak
(1) Bu yönerge, 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri hakkındaki kanun hükmünde kararname, Elektrik Üretim A.Ş. ana statüsü ve 02.11.2013 tarih, 28809 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 47.maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar ve Kısaltmalar
(1) Bu yönergede geçen;
a) Bağlı Ortaklık: Sermayesinin yüzde ellisinden fazlası EÜAŞ’a ait olan İşletme veya İşletmeler topluluğundan oluşan Anonim Şirketlerini,
b) Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,
c) Birim: Ünitelerin altındaki birinci kademeleri,
ç) Çalışan: 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ekli I sayılı cetvelde yer alan personel ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (c) bendinde tanımlanan, söz konusu Kanun Hükmünde Kararnameye tabii olarak sözleşme ile çalıştırılan personel ve 4857 sayılı Kanuna tabii kadrolu işçi personeli,
d) EÜAŞ: Elektrik Üretim Anonim Şirketinin kısaltılmış adını,
e) Genel Müdür: EÜAŞ Genel Müdürünü,
f) Genel Müdürlük: EÜAŞ Genel Müdürlüğünü,
g) İşletme: Mal ve hizmet üreten tesis ve diğer birimlerini,
ğ) İşletme Yılı: Teşekkülümüzce enerji alım yükümlüğü olan santral için ticari işletme tarihinde başlayan ve İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi (İHDS) süresince devam eden bir yıllık süreyi; diğer İHDS'ler için ise takvim yılını,
h) Merkez Teşkilatı: Genel Müdürlük Merkez Birimlerini,
ı) Taşra Teşkilatı: Merkez teşkilatı dışında kalan İşletme, Tesis ve diğer Müdürlükler ile doğrudan merkeze bağlı Müdür Yardımcılıkları,
i) Teşekkül: Elektrik Üretim Anonim Şirketini,
j) TETAŞ: Mülga Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketini,
k) Ünite: EÜAŞ'a bağlı merkez ve taşra teşkilatında yer alan; Başkanlık/Müstakil Müdürlük, İşletme Müdürlüğü veya Müdür Yardımcılıklarını,
l) Üretim Tesisi: Elektrik enerjisinin üretildiği tesisler ile maden işletmeleri,
m) Yönetim Kurulu: EÜAŞ Yönetim Kurulunu,
n) Yüklenici: EÜAŞ ile sözleşme imzalayan şirket, kişi veya bunların oluşturdukları ortak girişimleri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM — Teminat Altına Alma İşlemleri ve Dâhili Teminat Fonu
Madde 5 – Teminat
(1) Teminat altına alma işleminin amacı, Teşekkül bünyesinde teminat altına alınan kıymetlere belirli bir karşılık ayrılarak, bu kıymetlerin ve/veya üçüncü şahısların zarara uğraması halinde belirli bir prim ödenerek zararın ve/veya yapılacak ödemelerin karşılanması olup, bu hizmet karşılığı hiçbir zaman kâr ve temettü amacı güdülmez.
Madde 6 – Teminat şekilleri
Teminatlar şekil itibariyle iki kısma ayrılır.
(1) Dâhili Teminat: Tamamı, Teşekkül bünyesinde tesis edilmiş veya edilecek olan dâhili teminat fonu ile karşılanan teminatlar,
(2) Harici Teminat: Sigorta şirketleriyle yapılan anlaşmalarla temin edilen teminatlardır.
Madde 7 – Teminat işlemleri
(1) Dâhili ve harici teminat işlemlerinin aksatılmadan yürütülmesi Genel Müdürlükte Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığınca, Ünitelerde de ilgili birim tarafından sağlanır.
(2) Teminat işleri dâhili ve harici teminat konulan ile hasar, dosyalama, kayıt ve istatistik işlemlerini kapsar.
Madde 8 – Hizmet alımı ihaleleri ile işletilen üretim tesisleri ve varlıkları için teminat işlemleri
(1) İşletme, bakım ve onarımı hizmet alımı ile özel sektör tarafından yürütülen üretim tesisleri dâhili teminat fonu ile teminat altına alınmaktadır. Ancak, Yüklenicinin veya çalıştırdığı personelinin hata, kusur ya da kastından kaynaklanan nedenlerden dolayı tesislerde; hasar, zarar ve ziyan meydana gelmesi halinde, EÜAŞ’ın bilgisi dahilinde söz konusu hasar ve 3.kişilere verilecek hasar, zarar ve ziyanlar, en kısa sürede giderilerek, tüm masrafları kendisine ait olmak üzere Yüklenici tarafından karşılanacaktır.
Madde 9 – EÜAŞ’ın işletme hakkı devri yoluyla devrettiği üretim tesisleri ve varlıkları için teminat işlemleri
(1) EÜAŞ’ın mülkiyetinde olup, İşletme Hakkı Devir Sözleşmeleri (İHDS) ile özelleştirme kapsamında devredilen üretim tesislerinin işletilebilmesi için varlığı zorunlu bulunan her türlü taşınır ve taşınmazlarda meydana gelebilecek hasar, zarar ve ziyanlara karşı lehtarı EÜAŞ olacak şekilde, mutabakatlı eksper raporuna göre belirlenecek değer üzerinden her İşletme Yılı için;
a) Yeni yatırım konusu tesisler için İnşaat All-Risk (CAR) Sigortası,
b) Yeni yatırım konusu tesisler için Montaj (EAR) Sigortası,
c) Yangın Sigortası,
ç) Makine Kırılması Sigortası,
d) İşveren Mali Sorumluluk Sigortası,
e) Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası,
f) Tehlikeli Madde ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası,
g) İlgili Enerji Satış Anlaşmasında (ESA) yer alması halinde, ilgili madde hükmüne göre iş aksaması nedeniyle oluşacak zararın karşılanmasına yönelik sigorta.
Devralan Yüklenici firma tarafından harici teminat ile teminat altına alınacaktır. Söz konusu sigortalarla ilgili prim, masraf ve her türlü ödeme Yüklenici tarafından karşılanır. Yüklenici bu tür ödemeler nedeniyle EÜAŞ'dan herhangi bir bedel talep etmeyeceğini kabul ve taahhüt eder.
(2) Sözleşmenin imza tarihinden itibaren 30 (otuz) iş günü içerisinde bu sigortalar Yüklenici tarafından yaptırılacak ve EÜAŞ’a bildirilecektir.
(3) Yüklenici, aynı zamanda üretim tesislerinin yenilenmesi, güçlendirilmesi ve/veya genişletilmesi başta olmak üzere her türlü yatırımın gerçekleşmesi aşamasındaki tüm sigortaları, üretim tesislerine ilişkin sigorta içeriği ile aynı olacak şekilde yaptıracaktır.
(4) Meydana gelen hasarların muafiyet kısmı Yüklenici tarafından karşılanacaktır.
(5) EÜAŞ’ın lehtar olarak kaydedildiği sigorta poliçelerinde; sözleşmede aksine bir hüküm yoksa sigorta şirketi tarafından EÜAŞ'a doğrudan ödenen bedeller, ödeme tarihinden itibaren 7 (yedi) iş günü içerisinde, gerçekleşen rizikonun giderilmesi için, Yüklenici tarafından ilgili tutar miktarınca teminat gösterilmesi şartıyla Yüklenici firmaya ikame masrafı olarak verilir. Hasar, zarar ve ziyanın giderildiğinin EÜAŞ tarafından tespitini müteakip alınan teminat 7 (yedi) iş günü içerisinde Yüklenici firmaya iade edilir. Bu durumda eksik sigorta kapsamı oluşursa bu eksiklik Yüklenici tarafından tamamlatılır. Yüklenici, sigorta tazminatının miktarından bağımsız olarak, ancak İmtiyaz Sözleşmesi ve İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi (İHDS) hükümleri çerçevesinde söz konusu hasar ve ziyanı mümkün olan en kısa süre içinde gidermekle yükümlüdür. Bu madde kapsamında yapılan sigortalardan alman ödeme ve tazminatlar amaçları dışında kullanılamaz.
(6) Yukarıda belirtilen sigorta kapsamı dışında taraflarca gerekli görüldüğü takdirde Bakanlığın onayı alınarak ilave sigortalar yaptırılabilir.
Madde 10 – Dâhili teminat fonu
(1) Rizikoları Teşekkül tarafından teminat altına alınan tesis ve varlıklar için belirlenecek her türlü teminat primleri dâhili teminat fonunda toplanır.
Madde 11 – Dâhili teminat fonu kaynakları
(1) Dâhili teminat fonu kaynaklan;
a) Şimdiye kadar fonda birikmiş bulunan meblağlar,
b) Dâhili teminat fonu için belirlenen oranlarda ayrılan primler,
c) Dâhili teminat fonundan tazmin edilip kusurlu bulunan gerçek ve tüzel kişilerden yapılan tahsilatlar,
ç) Dâhili teminat fonundan tazmin edilmiş teminatlar için hasarlı kıymetlerin satışından elde edilen meblağlardır.
(2) Genel Müdürlükçe üniteler adına yapılan dâhili teminat işlemlerinde, dâhili teminat kaynakları masraf ile birlikte ilgili ünitenin dâhili teminat fonu hesaplarına aktarılır.
Madde 12 – Dâhili teminat kayıtları
(1) Dâhili teminatlarda poliçe tanzim edilmeyerek gerekli kayıtlar ilgili birimler tarafından tutulur.
Madde 13 – Harici teminat işlemleri
(1) Harici teminatların hangi sigorta şirketlerine yaptırılacağı yürürlükte bulunan ilgili kanunun hizmet alımıyla ilgili esaslarına göre tespit edilir.
Madde 14 – Harici teminat
(1) Değeri çok yüksek olan bina ve tesislere ait rizikonun cinsi, arz ettiği tehlike derecesi ve bu tür tehlikelerin meydana gelebilirlik ihtimalinin mevcudiyeti ile meydana gelen hasarın büyüklüğü sebebiyle dâhili teminat fonundan teminat altına alınan rizikonun tehlikeye düşmesi halinde, Genel Müdürlük Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığının teklifi üzerine Yönetim Kurulu Kararı ile dâhili teminat fonundan teminat altına alınan rizikonun tamamı veya bir kısmı harici teminat ile teminat altına alınabilir.
Madde 15 – Teminat değerlerinin tespiti ile teminat primi
(1) Teminat altına alınması gerekli görülen kıymetlerin teminata esas değerleri; Bilanço değeri, yeniden değerlendirme artışı ve rayiç fiyatlar da gözönünde bulundurulmak suretiyle muhasebe birimleri ve ilgililerce tespit edilir ve ilgili ünite amirince onaylanır.
(2) Teminat altına alınan tesis ve varlıklarda riskin gerçekleşmesiyle hasarın oluşması durumunda dâhili teminat fonundan karşılanacak olan teminat bedeli, hasarlanan kıymetin teminat değeri üzerinden 22.madde hükmüne göre tespit edilerek, tazminata esas tutulur.
(3) Ek-5’de yer alan dâhili teminat fonu prim oranları tablosunda değişikliğe ihtiyaç duyulması halinde yeni prim oranlan Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığınca belirlenir ve Yönetim Kurulu Kararı ile uygulamaya konulur. Bu primlere idare harcı ve gider vergisi tahakkuk ettirilmez.
Madde 16 – Teminatlı kıymetlerde artış veya eksiliş
(1) Yıl içerisinde teminatlı sabit kıymetlerde artış veya eksilişler, prim hesabında dikkate alınmamakla birlikte söz konusu artışlar dâhili teminat fonu kapsamındadır.
Madde 17 – Kiralanan binalar, vasıtalar ve teçhizat
(1) Teşekkül adına kiralanan binalar, vasıtalar ve iş makinalan kira sözleşmesinde belirtilmek suretiyle kiraya veren veya kiralayan tarafından kira süresince harici teminat ile teminat altına alınır.
Madde 18 – Kiraya verilen binalar, vasıtalar ve teçhizat
(1) Teşekkülün kiraya verdiği binalar, vasıtalar ve iş makinaları kiracı tarafından Teşekkül adına sözleşme süresince harici teminat ile teminat altına alınır. Bu husus kira sözleşmelerinde belirlenir.
Madde 19 – Muafiyetler
(1) Harici teminat poliçelerinin genellikle muafiyetsiz olarak akdedilmesi esastır. Ancak rizikonun cinsi ve arz ettiği tehlike derecesi veya tahakkuk ihtimali gözönüne alınarak muafiyetli poliçe yapılabilir.
(2) Dâhili teminatlarda muafiyet tatbik edilmez.
Madde 20 – Sigorta birimlerinin görevleri
(1) Merkez Teşkilatında Sigorta Birimi;
a) Dâhili ve harici teminat işlemlerinin sigorta tekniğinin gereklerine uygun olarak doğru ve muntazam bir şekilde yürütülmesinin sağlanması,
b) Meydana gelen hasar ve/veya zararlar ile ilgili dosya düzenlenmesi,
c) İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi (İHDS) kapsamında ilgili Daire Başkanlıkları tarafından
gönderilen sigorta poliçelerinin incelenerek, sözleşmenin ilgili maddesine göre kontrol edilmesi, ç) Teminat kapsamına giren hasarların/zararların tediye ve tahsil işlemlerinin Mali İşler ve Finans Yönetimi Dairesi Başkanlığı kanalıyla yürütülmesi, görevlerini yerine getirir.
(2) Taşra Teşkilatında Sigorta Birimleri;
a) Dâhili ve harici teminat işlemlerinin sigorta tekniğinin gereklerine uygun olarak doğru ve muntazam bir şekilde yürütülmesinin sağlanması,
b) Dâhili teminatlara ait teminat primine esas olacak değerlerin merkez teşkilatı sigorta birimine bildirilmesi,
c) Harici teminat ile ilgili hazırlanan mukavele, poliçe ve zeyilnamelerin zamanında merkez teşkilatı sigorta birimine gönderilmesi,
ç) Dâhili ve harici teminat kapsamına giren hasarların/zararların tazmini için, bu yönergeye göre tanzimi gerekli olan tutanaklar ile evrakların esas ve usulüne uygun, tam ve eksiksiz olarak hazırlanması ve süresinde merkez teşkilatı sigorta birimine intikalinin sağlanması,
d) Sevki yapılacak malzemeler için, “Nakliye Teminatı Talep Formu”nun usulüne uygun, tam ve eksiksiz olarak doldurulması ve malzemenin sevkinden önce en seri vasıta ile merkez teşkilatı sigorta birimine intikalinin sağlanması,
e) Her türlü tediye ve tahsil işlemlerinin muhasebe birimi aracılığıyla yürütülmesi, görevlerini yerine getirir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Ortak Hükümler
Madde 21 – Teminatta prensip ve yetki
(1) Teşekkül bünyesindeki üretim tesisleri, Bağlı Ortaklıklar ile EÜAŞ’ın hizmet alımı yoluyla işlettirilen üretim tesisleri ve varlıklarının dâhili teminat fonundan teminat altına alınması esastır.
(2) Teminat altına alınacak tesis ve varlıkların hangi teminata tabi olacağı hususu ile bu yönergede bulunmayan teminat türlerinin uygulanmasına, ilke ve yöntemlerinin belirlenmesine Yönetim Kurulu yetkilidir.
Madde 22 – Hasar ödeme yetki limitleri
(1) Hasarın dâhili teminat fonundan ödenmesine ait Ek-5’de yer alan yetki limitleri tablosunda değişikliğe ihtiyaç duyulması halinde yeni yetki limitleri Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığınca belirlenir ve Yönetim Kurulu Kararı ile uygulamaya konulur.
Madde 23 – Hasarların tespiti ve dâhili teminat fonundan ödenmesi
(1) Teşekkül bünyesindeki teminat altına alınan tesis ve varlıklarda meydana gelen hasarların teminat bedellerinin ödenmesine ilişkin ilkeler aşağıda belirtilmiştir;
a) Teminat altına alınan tesis ve varlığın tamamı hasara uğramış, tamir edilme veya tekrar kullanma imkanı yok ise emsal bedel üzerinden tazminata esas tutulur.
b) Teminat altına alman tesis ve varlıkta meydana gelen hasarın tamiri mümkün ise öncelikle Teşekkül atölyelerinde tamiri esas olup, Teşekkül dışında tamir edilmesi halinde fiili onarım masrafı ile teminatlı varlığın hasarlanmadan önceki hal ve şartlarına getirilmesi için gerekli olan malzeme masraflarının KDV hariç bedelleri tazminata esas tutulur.
c) (a) ve (b) bentlerine göre tespit edilen teminat bedelleri, faaliyetleri çerçevesinde teminat türlerine göre dâhili teminat fonundan karşılanır.
ç) Teminat altına alınan tesis ve varlıkta meydana gelen hasarın genişlemesini önlemeye ve gidermeye yönelik işlemler ile hasarlanan tesis ve varlığın hasarı esnasında çevresindeki diğer varlıklarda meydana getireceği hasarlar da teminat dahilindedir.
d) Teminat altına alınan tesis ve varlıklarda meydana gelen hasarların oluşmasında Teşekkül personelinin veya üçüncü şahısların kusurunun tespit edilmesi halinde teminat bedeline demontaj, montaj masrafları ile varsa işçilik masrafları ve nakliye masrafları da ilave edilir.
(2) Hasarların tespit edilen teminat bedellerinin ödeme kararı, bu yönergenin ilgili maddelerinde belirtilen ve sigorta tekniğinin gerektirdiği belgeleri ihtiva eden dosyanın tekamülü ve Ek-5’de yer alan yetki limitleri dahilinde onaylanması sonucu kesinleşir.
Madde 24 – EÜAŞ zararının kusurlu olanlardan talep ve tahsili
(1) Dâhili teminat kapsamındaki tesis ve varlıklarda meydana gelen hasarın oluşmasında kusuru olan Teşekkül personeli ve/veya üçüncü şahıslar var ise, bir tutanakla belirlenir ve hasarın müsebbibinden alınan taahhütname ile birlikte bu tutanak “Ekspertiz Tutanaklarına eklenir. Bu şekilde tutanak altına alınan hasarlanmalar sonucu meydana gelen zararlar, Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığınca Mali İşler ve Finans Yönetimi Dairesi Başkanlığına bildirilir.
(2) Hasar müsebbibinin Teşekkül personeli olması ve taahhütname vermesi halinde rücu işlemleri, Genel Müdürlükçe teşkil ettirilen rücu komisyonları tarafından konuyla ilgili yönetmelik, yönerge, sözleşme ve genelge hükümleri dahilinde uygulanır.
Rücu komisyonu tarafından; Teşekkül zararının rücu edilip edilmeyeceği, edilecekse rücu edilecek bedelin tespiti ile ne kadarının rücu edileceği gibi hususlarda verilen kararlar doğrultusunda, Teşekkül zararı ilgiliden tazmin edilerek, hasar tazminatının rücu edilmeyen kısmı dâhili teminat fonundan karşılanır.
(3) Hasar müsebbibinin üçüncü şahıslar olması veya kusurlu Teşekkül personelinin taahhütname vermemesi halinde, hasar dosyası, olayda kusurlu olanlardan Teşekkül zararının tahsiline ait yasal işlemlere başlanmak üzere alınacak makam onayı ile birlikte Hukuk Müşavirliğine gönderilir. Meydana gelen zarar ilgiliden yasal yollardan tahsil edilir.
Madde 25 – Hasar dosyalarının tanzim ve takibi
(1) Teminat kapsamına giren her olay için birer sıra numarası verilmek suretiyle ayrı dosyalar açılarak bütün safahat bu dosyalarda takip olunur. Sonuçlanan hasar dosyalan, Mali İşler ve Finans Yönetimi Dairesi Başkanlığınca tazminatların ve/veya ödemelerin hesaplara intikal etmesinden sonra işlemden kaldırılarak dosya kapanır.
Madde 26 – Bilgi ve belgelerin temini
(1) İlgililer, teminatı ilgilendiren hususlarda ilgili birimi tarafından talep olunacak her türlü bilgi ve belgelerin zamanında ve doğru olarak verilmesinden sorumludurlar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM — Yangın Teminatı ile Makine Kırılması Teminatı
Madde 27 – Yangın teminatının kapsamı
(1) Teşekkülümüz tasarrufu altında bulunan bilumum tesis, idari, işletme, depo ve sosyal binalarla, bu binalar dahilinde ve haricinde bulunan tesisat, teçhizat, makine, alet ve edavat, demirbaş malzeme, mefruşat, büro malzemeleri, stok ve transit her türlü malzeme bütün koruma tedbirlerinin alınmasına rağmen maruz kalabilecekleri sigorta tekniğinin kabul gördüğü rizikolar, dâhili teminat fonu ile teminat altına alınır.
Madde 28 – Yangın teminatına ilişkin rizikolar
(1) Yangın teminatı rizikoları;
a) Yangın, yıldırım, infilak,
b) Deprem, seylap, heyelan, kar ağırlığı, çığ, tayfun, kasırga ve fırtına gibi doğal afetler ile hava muhalefetleri,
c) Dâhili su baskını,
ç) Elektrik hasarları,
d) Grev, lokavt, kargaşalık ve benzeri halk hareketleri, terör ve hırsızlık gibi kötü niyetli hareketler ile bunların gerektirdiği askeri inzibati hareketler,
e) Hava, deniz ve kara taşıtlarının çarpmasını, kapsar.
(2) Hasara uğrayan varlıkların üzerinde sarfedilen, söndürme, kurtarma, enkaz kaldırma gibi gayretler sırasında diğer varlıklarda meydana gelecek hasarlarda yangın teminatı dahilindedir.
Madde 29 – Makine kırılması teminatının kapsamı
(1) Teşekkül envanterinde bulunan sayı, imalat yılı, nitelik ve değerleri yazılı makine ve tesislerin kesin kabulünden ve varsa garanti süresinden sonra, normal çalışır halde iken veya aynı iş yerinde temizleme, bakım-onarım, revizyon ve değiştirme esnasında veya dururken ani ve beklenmedik her türlü sebepten dolayı maruz kalabilecekleri ve sigorta tekniğinin kabul gördüğü rizikolara karşı dâhili teminat fonu ile teminat altına alınır.
Madde 30 – Makine kırılması teminatına ilişkin rizikolar
(1) Makine kırılması teminatı rizikoları;
a) İşletmelerde meydana gelen kazaları,
b) İşin yürütülmesi esnasında meydana gelen kazaları,
c) Elektrik enerjisinin doğrudan veya dolaylı etkileri,
ç) Tesis ve teçhizat bölümlerine canlı varlıkların veya cansız yabancı maddelerin girmesi,
d) Kapalı kaplardaki basınç dolayısıyla meydana gelen ezilme, yırtılma, buruşma gibi deformasyonları,
e) Fırtına ve kasırgadan, dondan veya çözülen buz parçalarının yürümesi,
f) Vinç ve kaldırma araçları ile indirme-kaldırma ve taşıma yaparken meydana gelen kazaları,
kapsar.
Madde 31 – Değer tespiti
(1) Teminat altına alınacak varlıkların teminata esas olacak değerleri, 15.maddedeki değer tesbiti esaslarına göre, inşa ve tesis halindeki varlıkların değeri ise inşa halinde kaydı konulmak suretiyle tahmini bedel üzerinden tespit edilir.
Madde 32 – Hasar bildirimi
(1) 28. ve 30.maddelerdeki rizikoların oluşması halinde fiiliyata uygun olarak derhal itfaiye, polis, jandarma ve ilgili resmi makamlar haberdar edilmekle beraber olay en geç beş (5) iş günü içinde bağlı bulunduğu Daire Başkanlığı ile Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığına, harici teminatlarda ayrıca ilgili sigorta şirketlerine yazılı olarak bildirilir.
Madde 33 – Hasar tespiti ve muhafazası
(1) Hasar meydana geldikten sonra hasar tespiti için, hasarlanan değerlere adli ve sıhhi müdahaleler dışında, hasarın meydana geldiği yer ve tehlikeye maruz kalan varlıklar aynen muhafaza edilir. Aksi hareketten dolayı çıkacak ihtilaflardan ilgilileri sorumlu tutulur.
Madde 34 – Hasar evrakının düzenlenmesi
(1) Hasar meydana geldikten sonra olay ve olay yeri ile ilgili bulunanlar tarafından, hasarın meydana geldiği yer, gün, saat, olayın açıklaması ve süresi, hasarın meydana geliş sebepleri, varsa müsebbipleri, hasar neticesi zarara uğrayan varlıkların ve varsa kurtarılan malların müfredatı ve tekrar kullanılıp kullanılmayacağına dair görüşleri, ayrıca, olay sonrası meydana gelen zararlara dair tespitleri ve yapılan masrafları içeren Ek-1’de yer alan “Ekspertiz (Hasar) Tutanağı” iki nüsha olarak düzenlenir. Tutanağın bir nüshası ünitesince saklanır. Diğer nüshası bildirimle birlikte bağlı bulunduğu Daire Başkanlığının aracılığıyla Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığına gönderilir.
(2) Ünite amirince onaylanan Ekspertiz Tutanağındaki bilgilerin doğruluğu ünitenin sorumluluğundadır. Ünite amirince onaylanmayan Ekspertiz (Hasar) Tutanağı işleme konulmaz.
Madde 35 – Hasar dosyasının kapsamı
(1) Hasar dosyasında;
a) Hasar bildirim yazısının,
b) Ekspertiz (Hasar) Tutanağı ve eklerinin,
c) Olayla ilgili itfaiye, jandarma ve ilgili resmi makamların raporlarının tasdikli suretlerinin,
ç) Olayı müteakip Cumhuriyet Savcılığınca tahkikat yapılmış ise, neticesinde verilecek karar ile hadisede kusurlu personel varsa haklarındaki mahkeme kararlarının,
d) Teknik arıza raporlarının,
e) Hasarı detaylarıyla gösteren fotoğraflar ve varsa kamera kayıtlarının, bulunması gerekir.
Madde 36 – Tazminat hesaplanması ve ödenmesi
(1) Hasara uğrayan kıymet dâhili teminat fonu ile teminat altına alınmışsa kıymette meydana gelen zararın bedeli 23. ve 24.madde hükümlerine göre tazminata esas tutularak dâhili teminat fonundan karşılanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM — Nakliye Teminatı
Madde 37 – Nakliye teminatının kapsamı
(1) Teşekkül tarafından her türlü nakil vasıtalarıyla, gerek yurt dışında ve gerekse yurt içinde gerçek veya tüzel kişi aracılığıyla teslim yerine taşınması, yüklenmesi, boşaltılması, istiflenmesi, tamir-bakım ve diğer herhangi bir nedenle üniteler arası malzeme transferleri ile makine, ekipman ve yedek parçaların ilgili yerlere teslimine kadar tüm koruyucu tedbirlerin alınmasına rağmen sevk, teslim ve tesellümünde sigorta tekniğinin kabul gördüğü rizikolara karşı dâhili teminat fonu veya harici teminat ile teminat altına alınır.
(2) Yurt içinde kamyon, tren gibi nakil vasıtalarıyla taşınan kum, çakıl, kömür gibi maddeler ile sigorta tekniğinin kabul görmediği diğer maddeler teminat altına alınmaz.
Madde 38 – Nakliye abonman sözleşmesi
(1) Harici teminatlarda; dış ülkelerden getirilen malzeme ile yurt içinde nakledilecek malzemenin nakliye teminatı, her parti sevkiyat için ayrı bir poliçe tanzim edilmek suretiyle Teşekkül ile sigorta şirketi arasında akdedilecek abonman sözleşmesine bağlı olarak düzenlenir.
(2) Dâhili teminatta; sözleşme akdine ve poliçe düzenlenmesine lüzum yoktur. Malzemenin sevk işlemini yapan birim amirince onaylanan ve Ek-2’de yer alan “Nakliye Teminatı Talep Formu” ile yapılan bildirimle teminat işlemlerine başlanılır.
Madde 39 – Nakliye teminatı değer tespiti
(1) Nakliye teminatı kapsamına alınacak malın kıymeti;
a) Harici teminat kapsamına giren malzemenin teminata esas kıymetine, mal bedeli, navlun ve teminat masraflarının ilavesi suretiyle,
b) Dâhili teminat kapsamına giren malzeme nakliyesinde sevk edilen malın ambar kayıt bedeline, ambalaj, nakliye, teminat masraflarının ilavesi suretiyle,
c) Dâhili teminat kapsamına giren ve ekiplerin seyyar çalışmaları esnasında kullanılan test ayar, ölçü-kalibrasyon cihazları ile diğer cihazlarda teminata esas değeri üzerinden,
bulunacak miktardır.
Madde 40 – Nakliye teminat talebi
(1) Nakliye teminat talebi; malın sevkinden önce aşağıdaki şekilde yapılır.
a) Harici teminatlarda doğrudan sigorta şirketine yazılı müracaatla gerçekleştirilir.
b) Dâhili teminatta işlemler, ünitelerin Genel Müdürlük Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığına yazılı olarak ve tanzim ettikleri Ek-2’de yer alan onaylı “Nakliye Teminatı Talep Formu” ile müracaatları sonucunda gerçekleştirilir.
(2) Nakliye Teminatı Talep Formundaki bilgilerin doğruluğu ünitenin sorumluluğundadır. Bu formun malzemenin sevk işlemini yapan birim amirince onaylanmaması ve formdaki bilgilerden bir kısmının henüz mevcut olmaması halinde dâhili teminat kapsamında işlem yapılmaz.
(3) Harici teminatlarda, teminat talebi yapılıp kuvertür temin edildikten sonra eksik bilgiler elde edilince ilgili sigorta birimine ve bu birim tarafından da sigorta şirketine bildirilir.
Madde 41 – Nakliye teminatı altına alma esasları
(1) Nakliye teminatı, malzemenin teslim ve tesellüm durumuna göre;
a) Nakliye teminatı malzemenin bulunduğu işletme ambarından yurt içinde işletme aracı veya yükleniciye ait araçlarla sevki sırasında sevk edildiği ünite adına, teslim eden ünite tarafından,
b) Malzeme fabrikadan teslim alınacaksa tesellüm edildiği anda teslim alan ünite tarafından,
c) Tesellümü herhangi bir ünite tarafından yapılıp daha sonra çeşitli ünitelere sevk edilecek malzemeler yedd-i emanete istinaden tesellüm edilseler dahi, teslim alan ünite tarafından ve sevki yapıldığı anda sevk edildiği ünite adına düzenlenen sigorta mahsup emri göndermek kaydıyla,
sevk işleminden önce düzenlenen “Nakliye Teminatı Talep Formu” ile yapılır.
(2) Kaza sigortası kapsamında bulunan araçların bir başka araç üzerinde sevkleri esnasında ayrıca nakliye teminatı yapılmaz.
Madde 42 – Nakliye teminat süresi
(1) Nakliye teminatına ait süreler aşağıda gösterilmiştir.
a) Dâhili teminat fonu ile teminat altına alınan nakliyelerde poliçe tanzim edilmediğinden, Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığınca Mali İşler ve Finans Yönetimi Dairesi Başkanlığına gönderilecek teminat talep yazısıyla o kıymet dâhili teminat fonundan teminat altına alınır. Teminat süresi, malzemenin ambar yetkililerince tesellüm işlemlerinin yapılmasıyla sona erer.
b) Harici teminatlarda ithal malzemelerde, zorunlu durum sebebiyle poliçenin geçerli bulunduğu süre içerisinde gümrük işlemleri tamamlanmasına rağmen tesellümün mümkün olmadığı hallerde teminat, ihtiyaç süresi kadar uzatılarak geçerliliği sağlanır. Ancak, böyle bir uzatma fazla prim ödenmesini gerektirdiğinden istisnai hallerde yapılır.
Madde 43 – Teminat bekleme süresi
(1) Harici teminatlarda, teminatlı malzemenin nakliye abonman poliçesindeki bekleme süresini aşması halinde ekspertiz işlemlerinin tamamlanması ve sigortaya rücu mümkün olmayacaksa, sigortaya sürprim ödemek suretiyle bu müddetin uzatımı yapılarak zamanaşımı sebebiyle rizikonun kaybı önlenir.
(2) Dâhili teminatlarda, nakliye teminatı altına alınan malzeme için sigorta poliçesi tanzim olunmaz. Sigorta birimince gerekli kayıtlar tutulur. Teminatlı malzemenin sevk olunan yerin ambarına girmesiyle teminat bekleme süresi başlar ve bir ay devam eder. Malzemede hasar varsa bu müddet zarfında hasarlı malzeme miktarı giriş fişi veya faturaları eklemek suretiyle bir tutanakla tesbit olunarak hasar bedelinin dâhili teminat fonundan karşılanması sağlanır.
Madde 44 – Malzeme hasar tespiti
(1) Malzemenin nakliyesi esnasında hasar meydana gelmesi veya malzeme teslim alınırken hasar tespit edilmesi durumunda olay ve olay yeri ile ilgili bulunanların iştiraki ile taraflarca “Malzeme Hasar Tespit Tutanağı” iki nüsha olarak tanzim edilir. Ayrıca hasarlı malzemenin teslimi anında taraflarca “Teslim Tesellüm Belgesi” düzenlenir.
Madde 45 – Hasar bildirimi
(1) Malzeme Hasar Tespit Tutanağı düzenlendikten sonra durum en geç beş (5) iş günü içinde;
a) Harici teminatlarda sigorta şirketine bildirilerek hasarın tespiti için eksper talep edilir.
b) Dâhili teminatlarda bağlı bulunduğu Daire Başkanlığı ile Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığına, düzenlenen “Malzeme Hasar Tespit Tutanağı”da eklenmek suretiyle yazılı olarak bildirilir.
Madde 46 – Ekspertiz işlemi
(1) Gerek stok ve gerekse transit malzemenin ekspertizi, abonman sözleşmesi hükümleri gereğince bekleme süresi içerisinde bulunmuş olduğu mahalde yapılır.
Madde 47 – Malzeme ekspertiz tutanağının hazırlanması
(1) Dâhili teminatta Malzeme Hasar Tespit Tutanağı düzenlendikten ve bağlı bulunduğu Daire Başkanlığı ile Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığına bildirim yapıldıktan sonra Ek-3’de yer alan “Malzeme Ekspertiz Tutanağı” iki nüsha olarak düzenlenir.
(2) Dâhili teminat fonundan temin olunacak hasarların ekspertiz işlemleri Teşekkül elemanlarınca, Malzeme Ekspertiz Tutanağının eksiksiz olarak doldurulması ve tutanakta istenilen belgelerin eklenmesi suretiyle yapılır.
(3) Malzeme Hasar Tespit Tutanağı ile Malzeme Ekspertiz Tutanağının birer nüshası ünitesince saklanır. Malzeme Ekspertiz Tutanağının diğer nüshası da ünite amirince onaylanarak bağlı bulunduğu Daire Başkanlığı aracılığıyla Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığına gönderilir. Onaylanan tutanaktaki bilgilerin doğruluğu, ünitenin sorumluluğundadır. Ünite amirince onaylanmayan Malzeme Ekspertiz Tutanağı işleme konulmaz.
(4) Harici teminatlarda Ekspertiz Tutanağı, sigorta eksperi ve Teşekkül yetkili elemanlarınca hasara uğrayan veya yok olan kıymetler tespit edilerek, üç (3) nüsha olarak hazırlanır. Tutanağın bir nüshası sigorta eksperine verilir, bir nüshası ünitesinde saklanır, bir nüshası da teminat limitinin aşılması halinde, aşan kısmın dâhili teminat fonundan karşılanması için bağlı bulunduğu Daire Başkanlığı aracılığıyla Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığına gönderilir.
Madde 48 – Hasar dosyasının kapsamı
(1) Dâhili teminat kapsamındaki hasar dosyasında;
a) Nakliye teminatı talep yazısı ve formunun,
b) Hasar bildirim yazısının,
c) Malzeme Hasar Tespit Tutanağının,
ç) Malzeme Ekspertiz Tutanağı ve eklerinin,
d) Hasarı detaylarıyla gösteren fotoğraflar ve varsa kamera kayıtlarının,
e) Olayla ilgili itfaiye, jandarma ve ilgili resmi makamların raporlarının suretlerinin, bulunması gerekir.
(2) Harici teminatlarda, hasarın sigorta şirketine ihbar şekli, müddetleri ve hasar talebine ait diğer hususlar poliçe hükümlerine göre yürütülmekle beraber, hasar veya noksanlık bedellerinin tahsilini sağlamak için;
a) Ekspertiz tutanağı aslı,
b) Sigorta poliçesinin aslı,
c) Noksan çıkan ve hasara uğrayan mallara ait fatura sureti,
ç) Deniz nakliyesinde gemi acentesine yazılan mektubun ve alınan cevaplarının sureti,
d) Kara nakliyesinde demiryollarına, hava nakliyesinde de havayollarına yazılan mektupların ve alınan cevapların suretleri,
e) Deniz nakliyesinde konşimento, kara nakliyesinde hamule senedi sureti,
f) Avarya gerekçesini gösterir belge veya noksan mallar için yapılan ambalaj, kurtarma ve ekspertiz masraflarına ait belgelerin sureti,
temin edilip sigorta şirketine gönderilir.
Madde 49 – Tazminatın hesaplanması ve ödenmesi
(1) Hasara uğrayan kıymet dâhili teminat ile teminat altına alınmışsa kıymette meydana gelen zararın bedeli 23. ve 24.madde hükümlerine göre tazminata esas tutularak dâhili teminat fonundan karşılanır.
ALTINCI BÖLÜM — Araç Kaza Teminatı
Madde 50 – Kaza teminatının kapsamı
(1) Teşekkül bünyesindeki mevcut tüm motorlu ve motorsuz kara, hava ve deniz araçlarının teferruatı ile birlikte gerek hareket halinde ve gerekse bulundukları yerde iken her türlü koruma tedbirlerinin alınmasına rağmen maruz kalabilecekleri ve sigorta tekniğinin kabul gördüğü rizikolara karşı dâhili teminat fonu ile teminat altına alınır. Ayrıca, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili alt mevzuat hükümleri kapsamında trafiğe çıkan Teşekkülümüz araçları harici teminat yoluyla Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile teminat altına alınır.
Madde 51 – Kaza teminatına ilişkin rizikolar
(1) Kaza teminatı rizikoları;
a) Hasar; araçların hareket halinde veya bulundukları yerde iken kullanıcısının iradesi dışında harici ve ani tesirler neticesinde sabit veya hareket eden bir cismin çarpması veya böyle bir cisme çarpma, müsademe ve benzeri devrilme, düşme, yuvarlanma gibi kazalardan dolayı meydana gelen zarar, zayi ve hasarlar ile üçüncü şahısların kötü niyetle yaptıkları hasarları,
b) Yangın; yangından, infilaktan veya yıldırımdan ve bunların söndürülmesinden dolayı meydana gelen zarar ve hasarları,
c) Çalınma; aracın veya diğer her türlü aksamının çalınması veya çalınmasına teşebbüs edilmesi neticesinde meydana gelen zarar, zayi ve hasarları,
kapsar.
Madde 52 – Rücu halleri
(1) Kaza teminatı ile ilgili Rücu işlemleri “EÜAŞ Rücu Yönergesi"nin “Trafik kazalarında rücu işlemleri” başlıklı 13.maddesi hükmü kapsamında tesis edilecektir.
Madde 53 – Araç kayıtlarının tutulması
(1) Kaza teminatına tabi tutulan araçların;
a) Ünitesi,
b) Aracın nevi,
c) Aracın markası,
ç) Aracın motor ve şasi numarası,
d) Aracın beygir gücü,
e) Aracın imal yılı,
f) Aracın plaka numarası,
g) Aracın satın alma değeri,
ğ) Aracın hizmete girdiği tarih,
h) Aracın teminat değeri,
ı) Aracın faal olup olmadığı,
i) Aracın geçirdiği hasarlar, belirtilmek suretiyle teminat kayıtları tutulur.
Madde 54 – Kaza teminatı bildirimi
(1) Teşekkül nakil araçlarını sevk ve idare eden elemanlarca görevli bulundukları süre içinde meydana gelen kazalarda durum derhal en yakın trafik merciine ve en geç beş (5) iş günü içinde de bağlı bulunduğu Daire Başkanlığı ile Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığına yazılı olarak bildirilir. Yapılacak bildirime ilgililerce düzenlenecek “Trafik Kaza Tespit Raporu”nun bir örneği ile 56.maddeye uygun olarak tanzim edilecek “Kaza Ekspertiz Tutanağı” eklenir.
Madde 55 – Önleyici tedbirlerin alınması
(1) Kaza sebebi ile meydana gelen hasarın artmaması için gerekli tedbirler alınır. Kazaya uğramış olan araç, sıhhi ve adli müdahale halleri hariç, kaza yerindeki duruma mahalli ve adli makamlarca müdahale edilmesi gerekiyorsa, Karayolları Trafik Kanunu hükümleri gereği aynen muhafaza olunur.
Madde 56 – Kaza ekspertiz tutanağının hazırlanması
(1) Meydana gelen kazayla ilgili trafik mevzuatına göre yapılması gereken işler yürütülmekle beraber ayrıca olayın EÜAŞ yönünden de tespiti için Ek-4’de yer alan “Kaza Ekspertiz Tutanağı” iki nüsha olarak düzenlenir. Düzenlenen bu tutanak ünite amirince onaylanır. Onaylanan tutanaktaki bilgilerin doğruluğu, ünitenin sorumluluğundadır. Ünite amirince onaylanmayan Kaza Ekspertiz Tutanağı işleme konulmaz.
(2) Düzenlenen Kaza Ekspertiz Tutanağının bir nüshası ünitesince saklanır, diğer nüshası, ünite amirinin olayla ve sürücüyle ilgili görüşlerini de bildiren bir yazı ile birlikte bağlı bulunduğu Daire Başkanlığı aracılığıyla Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığına intikal ettirilir.
Madde 57 – Kaza dosyasının kapsamı
(1) Kaza dosyasında;
a) Kaza bildirim yazısının,
b) Trafik Kaza Tespit Raporunun,
c) Kaza Ekspertiz Tutanağı ve eklerinin,
ç) Ünite amirinin olayla ve sürücüyle ilgili görüşlerini bildiren yazının,
d) Sigorta eksperi ya da bilirkişi tarafından düzenlenen tespit raporlarının bir suretinin,
e) Meydana gelen kaza ile ilgili varsa açılan dava sonucunda verilen mahkeme kararının bir suretinin,
bulunması gerekir.
Madde 58 – Aracın çalınması
(1) Motorlu veya motorsuz bir aracın çalınması halinde olayın fark edildiği an adli ve idari makamlara, ilgili ünite tarafından bağlı bulunduğu Daire Başkanlığı ile Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığına bildirilir. Yapılan adli ve idari takibat sonucu çalınan aracın altı ay içinde bulunmaması halinde dâhili teminat fonundan değeri karşılanır. Çalınan aracın değerinin dâhili teminat fonundan karşılanmasından sonra bulunması halinde, dâhili teminat fonundan karşılanan tazminat tutarı dâhili teminat fonu hesabına alacak kaydedilerek muhasebeleştirilir.
(2) Çalınan aracın bulunması halinde, aracın bir kısmı hasara uğramış ise bu hasarın bedeli dâhili teminat fonundan karşılanır.
Madde 59 – Hasarlı aracın onarılması
(1) Teminat altına alınan araçta kazalardan dolayı meydana gelen hasarlarda, resmi mercilerce tanzim olunan Kaza Tespit Raporunun bir örneğinin temini ile 56.madde hükmüne uygun olarak “Kaza Ekspertiz Tutanağı” düzenlenir.
(2) Araçta meydana gelen hasarın mahkemece tayin edilen bilirkişi tarafından tespitini müteakip araç tamir ettirilerek ilgili birime verilir. İkili kazalarda da Trafik Kaza Raporuna göre 56.madde hükümleri uygulanır.
Madde 60 – Tazminatın hesaplanması ve ödenmesi
(1) Hasara uğrayan varlık dâhili teminat ile teminat altına alınmışsa meydana gelen zararın bedeli 23. ve 24.madde hükümlerine göre tazminata esas tutularak dâhili teminat fonundan karşılanır.
(2) Aracın kazada üçüncü şahıslara zarar vermesi halinde; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında karşılanan tutarın aşılması halinde, aşan kısım için üçüncü şahıslara ödenecek tazminat ve/veya ödemeler dâhili teminat fonundan karşılanır.
Belgenin devamı (9 madde daha) okuyucuda yükleniyor. Madde 61 ve sonrası