Japonya Pazara Giriş Rehberi
- Tür
- Kılavuz
- Tarih
- 06.02.2025
- Yürürlük
- 06.02.2025
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Kılavuzlar
1 – Genel Bilgiler
1.1 – Coğrafi Konum
Japonya, Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuzeydoğusunda, Kore Yarımadasının doğusunda ve Rusya’nın Sibirya bölgesinin güneyinde yer almaktadır. Bir ada ülkesi olan Japonya dört ana ada ve Okinawa adasından oluşmaktadır. Dört ana ada kuzeyden güneye doğru şu şekilde sıralanmaktadır: Hokkaido, Honshu (en büyük ve kalabalık adadır.), Shikoku ve Kyushu. Japonya’nın kuzeyi ve güneyi arasında iklim koşulları büyük farklılıklar göstermektedir. Güney kısımlar tropikal iklim koşulları kuzey kısımlar ise soğuk iklim koşulları göstermektedir. Japonya’nın en yüksek noktası; Japonya’nın sembollerinden biri olan 3.776 metre yüksekliğindeki Fuji Dağıdır. Ülkenin 29.751 km sahil şeridi vardır.
Toplamda yaklaşık 6.852 ada ve adacıktan oluşur. Toplam yüzölçümü 378.000 km karedir. Başkenti Tokyo ülkenin en önemli ekonomik ve kültürel merkezidir. Diğer Önemli Şehirleri Yokohama, Osaka, Nagoya ve Sapparo’dur.
1.2 – Siyasi ve İdari Yapı
Japonya, temsili demokrasi ile yönetilmektedir. Japon Parlamentosu (Diet) devletin en üst organıdır. Parlamento iki kısımdan oluşmaktadır. Alt meclis ve üst meclis. Alt meclis temsilciler meclisi olup daha güçlüdür. Üst meclis ise konsüller meclisidir. Başbakanı meclis seçmektedir. Kabine Diet’e karşı sorumludur. İmparator devletin başı olmakla beraber sembolik bir fonksiyonu bulunmaktadır. İkinci Dünya Savaşı sonrası, 1945-1952 yılları arasında Japonya’yı müttefikler yönetmiştir. Japonya parlamenter sisteme 1952 yılında geçmiştir. Japonya’yı, İkinci Dünya Savaşı sonrası çok partili dönemde, 4 yıl ve 2 ay hariç, hep Liberal Demokrat Parti (LDP) yönetmiştir. LDP 1955 de kurulmuş olan ve muhafazakar bir partidir. Japonya’nın modern dönemi 1868 yılında Tokugawa shogun döneminin son bulması ve İmparator Meiji tarafından beyliklerin birleştirilip ulusal sistemin kurulması ile başlamıştır. Japonya sanayileşme ve batılılaşmaya Meiji dönemi (1868-1912) ile başlamıştır. Japonya’da resmi olarak 47 il bulunmakta olup, her ilin bir valisi ve belediye başkanı bulunmaktadır.
1.3 – Nüfus ve İstihdam
Japonya etnik olarak homojen bir yapıya sahiptir. Yerel orjin halk olarak Japon ırkı dışında sadece Hokkaido bölgesinde sayıları 25 bini bulan Ainu Halkı bulunmaktadır. En büyük etnik grup ise Çin ve Koreliler olup sayıları yaklaşık olarak sırasıyla 627 bin ve 500 bini bulmaktadır. 2023 yılında 125 milyon kişi ile dünyada 11. sırada yer alan Japonya nüfusunun 2028 yılında 122 milyon kişi olacağı tahmin edilmektedir. ([Hindistan 1. (1,4 milyar), Türkiye 18. ( 86 milyon)] (IMF2023)) Demografik yapı şu şekildedir: 0-14 yaş arası: 15,1 milyon kişi 15-64 yaş arası: 74,72 milyon kişi 65 yaş ve üzeri: 36,08 milyon kişi (%28,7) Japonya 65 yaş üzeri nüfus oranında dünya birincisidir. Ortalama beklenen yaşam süresi 86 yıl olup, kadınlarda 87,32 erkeklerde 81,25 yıldır. Japon ekonomisi tam istihdam düzeyindedir, yani işsizlik tarihi dip seviyelerinde olup %2,6 civarındadır. Japonya’da çalışan sayısı 66,28 milyon kişidir. Kendi veya aile işletmesi dışında ücretli çalışanların sayısı 59,23 milyondur. Çalışanların 2,11 milyonu tarımda 10,6 milyonu imalat sektöründe 4,59 milyonu inşaat sektöründe istihdam edilmektedir. Devlet memuru sayısı ise 2,39 milyondur.
1.4 – Doğal Kaynaklar ve Çevre
Japonya’nın %68,5’u dağlık ve ormanlık alanlardan oluşmakta olup tarıma elverişli kısım %12,5’ tur. Japonya’nın gıda tüketiminde kendine yeterlilik oranı yaklaşık %40’ın altında seyretmektedir.
Ülkede önemli miktarda maden kaynağı bulunmamakta olup, hidrokarbon enerji kaynakları son derece sınırlıdır. Ülkedeki mevcut taş kömürü üretimi giderek azalmaktadır. İçinde bulunulan coğrafi koşullar nedeniyle ithal taş kömürü ülkede üretilen taş kömürüne kıyasla daha ucuza temin edilebilmektedir. Bu durum Japonya’yı maden hammaddeleri, bilhassa nadir elementler ve petrol ürünleri bakımından ithalata bağlımı kılmaktadır.
Japonya'nın dağlık arazisinin bir sonucu olarak, ülkenin geniş hidroelektrik potansiyeli bulunmaktadır. Ancak bu potansiyelin büyük ölçüde merkezi Honshu, Tōhoku ve Kyushu'nun bazı bölgelerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Yağışlardaki mevsimsel değişimler ve yeterli depolama tesisleri inşa etmenin zorluğu nedeniyle birçok hidroelektrik santrali yılın birkaç ayından fazla tam kapasiteyle çalışamamaktadır.
2 – Makroekonomik Göstergeler ve Tahminler
2.1 – Ülkenin Genel Ekonomik Görünümü
Japonya, dünyanın en büyük dördüncü ekonomisi olup, son yıllarda ABD-Çin ticaret savaşı, dünya ekonomik büyümesinin yavaşlaması, yaşanan doğa felaketleri ve 2019 Ekim ayında KDV oranının 2 puan artarak %10’a çıkması sebebiyle Japonya ekonomisinde bir yavaşlama ve dış ticaretinde gerileme görülmüştür. 2020 yılında Korona virüsü salgını etkisiyle %4,5 oranında küçülen Japonya ekonomisi, Pandeminin etkilerinin zayıflamasıyla birlikte ekonomi 2021 yılında %1,6, 2022 yılında ise %1, 2023 yılında ise %1,9 büyümüştür. 2024 yılı ikinci çeyreğinde ise büyüme oranı 0,8 ile sınırlı kalmıştır.
Yen/Dolar Paritesi: 2022 Mart ayı başında dolar karşısında değer kaybetmeye başlayan Japon yeni, bir rekor kırarak 2023 Kasım ayı itibarıyla 150 JPY seviyesinin üzerini görmüş ve yendeki dalgalanma 2024 yılı başında da devam etmiştir. Son olarak Japonya Merkez Bankası 19 Mart 2024 tarihinde 2016 yılında uygulamaya konulan negatif faiz politikasını kaldırmış ve 2007 yılından beri ilk kez faiz artırımına gitmiştir. Negatif faiz oranı uygulamasını sonlandırmasıyla kısa vadeli faiz oranları için yüzde sıfır ile yüzde 0,1 aralığında yeni bir hedef belirlenmiştir.
Merkez Bankasınca %2'lik fiyat artışı hedefine ulaşıldığını belirterek, Merkez Bankasının alışılmışın dışındaki önlemlerinin işlevlerini yerine getirdiğini, bundan sonraki dönemde Bankanın normal bir para politikası yürüteceğini ve gelecek dönemde para politikasının temel aracının kısa vadeli faiz oranları olacağını ifade edilmiştir. Kısa vadeli faiz oranlarının, politika aracı olarak kullanan diğer merkez bankalarıyla aynı şekilde, piyasa koşulları doğrultusunda belirleneceği dile getirilmiştir. Diğer taraftan devlet tahvili alımlarına aynı şekilde devam edeceklerini, getirinin hızlı artması halinde alımı da arttırabileceklerini bildirmiştir.
Bununla birlikte bu açıklamaların ardından da Japon yeninin değer kaybetmeye devam ettiği görülmüş, nisan mayıs aylarında devam eden düşüşle birlikte temmuz ayında rekor seviye olan 161,96’yı görmüştür. Devamında Japonya Merkez Bankası faiz yükseltmiş ve yen hızlı bir şekilde toparlanmaya başlamıştır. Bununla birlikte geçmiş yıllara kıyasla genel olarak dolar karşısındaki düşük değerli seyri devam etmektedir.
Enflasyon: Japonya 2021 yılı ağustos ayında tüketici fiyat sepetini yeniden ağırlıklandırmış, bu hesaplamalara göre uluslararası piyasalarda yükselen emtia fiyatlarının etkisiyle, 2021 yılı eylül ayından itibaren enflasyon oranlarında yukarı yönlü bir hareketlilik görülmüş olmakla birlikte 2021 enflasyon oranı yıllık bazda -0,2 olarak gerçekleşmiştir. Küresel piyasalardaki, özellikle enerji fiyatlarındaki artışların sürmesinin de etkisiyle, Japon firmaların daha önce tüketici fiyatlarına yansıtamadıkları girdi maliyetlerini yukarı yönlü revize etmeye başlamalarının bir sonucu olarak, Aralık 2022’de son 20 yılın en yüksek seviyesine çıkarak %4 seviyelerine gelen enflasyon, Ocak 2023’te %4,2’yi gördükten sonra nispeten durağanlaşmış ve sonrasında Şubat ayında indiği %3,3 seviyesine yakın seyretmiştir. 2024 1 Çeyreğinde ufak bir düşüş ile enflasyon %2,5 oranında gerçekleşmiştir.
Japonya’daki enflasyon artışında, zayıflayan yen nedeniyle artan enerji ve petrol ile tüketim malları fiyatlarının önemli etkisi bulunmakta olup, Japonya’nın uzun vadeli tüketici talebi kaynaklı enflasyon oluşturulması yönündeki hedeflerine ulaşılamadığı görülmektedir.
Her ne kadar bahsi geçen enflasyon rakamları dünya geneli ile kıyaslandığında oldukça düşükse de enflasyona alışık olmayan Japon tüketicisi için rahatsızlık oluşturduğuna ilişkin haberler basında yer almaya devam etmektedir. Ayrıca Japonya’da maaşların sabit olması ve enflasyon artışlarının maaşlara yansıtılmaması, hane halkının gelirini son bir yıllık süreçte düzenli olarak düşürmüştür.
Bu gelişmeleri destekleyecek şekilde, hükümetin özel sektör çalışanlarına uygun oranlarda zam yapılması konusunda çalışmaları devam etmekle birlikte kamuoyunda zam oranlarının enflasyonun gerisinde kaldığına dair haberler gündeme gelmektedir.
2.2 – Temel Ekonomik Göstergeler
Tablo 1- Japonya’ya Ait Temel Ekonomik Göstergeler | | | | Ülke Adı | 2022 | 2023 | 2023 2Ç | 2024 2Ç | 2023/2024 2Ç Değişim GSYİH (Cari Fiyatlar - Milyar $) | 4.236 | 4.219 | 4.331 | 3.958 | -8,6% GSYİH Büyüme (Sabit Fiyatlar -%) | 1,0 | 1,9 | 1,5 | 0,8 | Kişi Başına GSYİH (Cari Fiyatlar-$) | 33.906 | 33.959 | 34.780 | 31.939 | -8,2% Tüketici Fiyat Enflasyonu (ort, %) | 2,5 | 3,2 | 3,3 | 2,7 | İşgücü (Milyon) | 69 | 69 | 6,94 | 6,97 | 0,4% İşsizlik Oranı (%) | 2,6 | 2,4 | 2,7 | 2,7 | Kaynak: Trademap.com | | | | |
2023 yılı sonu itibarıyla Japonya'nın gayri safi yurt içi hasılası (GSYİH) yaklaşık 4,2 trilyon ABD dolarıdır. Ülkedeki işsizlik oranı %2,7 civarında olup, iş gücü piyasası oldukça güçlüdür. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık bazda %2 - %3 arasında dalgalanmaktadır.
2.3 – Sektörel Gelişmeler
Japon ekonomisi, imalat sanayi, hizmetler, bilişim teknolojileri, otomotiv ve elektronik gibi sektörlerde güçlüdür. Özellikle yarı iletken teknolojiler ve elektrikli araçlar gibi yenilikçi alanlarda önemli yatırımlar yapılmaktadır. Turizm sektörü, COVID-19 pandemisinin ardından toparlanmaya başlamış ve ülkeye gelen turist sayısı önemli oranda artış göstermiştir. Japonya, aynı zamanda yenilenebilir enerji ve yeşil teknoloji alanlarında büyüme hedeflemektedir. Bu kapsamda, hükümet çeşitli teşvikler ve destek programları ile yatırımları artırmayı amaçlamaktadır.
3 – Ülke Pazarının Genel Özellikleri
3.1 – Dağıtım Kanalları
Japonya yüksek kapasiteli, güçlü bir dağıtım ve lojistik altyapısına sahiptir. Bir ada ülkesi olan Japonya’nın dış ticaretinde hava ve denizyolu ile taşımacılık esastır. Ülke içerisinde ise geniş imkânlara sahip, esnek ve hızlı bir demiryolu ağına ek olarak ülkenin her bölgesine yayılmış karayolu ağı mevcuttur. Tokyo ve Osaka ticaretin en çok geliştiği merkezlerdir.
İthalatın önemli bölümü genel ticaret şirketleri, belirli bir sektörde uzmanlaşmış ticaret şirketleri veya acenteler/temsilciler/yerel iştirakler aracılığıyla gerçekleşmektedir. Bunun dışında üretim tesisleri de gerekli gördüklerinde doğrudan ithalat yapabilmektedir.
Dağıtım kanalı seçiminde ürün mahiyeti ve hedeflenen ticaret hacminin önemli iki kıstas olduğu değerlendirilmektedir. Genel ticaret şirketleri daha çok sanayi ürünleri pazarlamasına odaklanmakta, geniş ölçekli projelerin organizasyonu ile ilgilenmekte ve pazara girişte çeşitli destekler sağlayabilmektedir. Japonya’ya yapılması planlanan sanayi ürünleri ve başlıca gıda ürünleri ihracatı öncesinde söz konusu şirketlerin Türkiye ofisleri ile temasa geçilmesinde fayda görülmektedir.
Uzmanlaşmış ticaret şirketleri kendi alanlarına giren konularda ithalat yapmakta ve satış sonrası destekler ve kullanıcının eğitilmesi gibi hizmetler de vermektedirler. İthalat acenteleri gümrük işlemlerinin yürütülmesi, lojistik çözümler ve yurtiçi dağıtım gibi konularda hizmet sunmaktadırlar. Diğer bir seçenek ise yurtdışında faaliyet gösteren Japon şirketler ile ortak teşebbüs kurulmasıdır. Daha uzun vadede Japonya ile ticaret yapmak isteyen ihracatçılar ithalat ve pazarlama faaliyetlerini yürütmek için satış bürosu veya temsilcilikler kurmaktadırlar.
Satış kanalları incelendiğinde ise yurtiçi toptan satışların perakende satışlara oranının Japonya’da diğer endüstrileşmiş ülkelere nazaran daha yüksek olduğu gözlenmektedir. Bunun durum çok sayıda toptancı olması ve genel ticaret firmalarının satışlarının da bu kalemde gözükmesinden kaynaklanmaktadır.
Başlıca perakende satış kanallarını ise süpermarket zincirleri, indirimli satış mağazaları (discount stores), 24 saat açık küçük market zincirleri (convinience stores-“konbini”), 100 yen mağazaları ile eczaneler (drug stores) oluşturmaktadır. Bunların dışında şehir merkezlerinde ana tren istasyonları, daha çok üst segmente hitap eden alış-veriş merkezleri (department stores); kırsal bölgelerde büyük alış-veriş merkezleri (shopping malls) ve yapı market zincirleri (home centers) bulunmaktadır. Elektrikli cihaz ve elektronik ürün mağaza zincirleri, online alış- veriş siteleri, katalog satışlar ve otomatik satış makinaları diğer yaygın satış kanallarıdır.
Gıda ürünleri ithalatçı veya dış ticaret şirketleri yerel pazarlara, gıda işleme tesislerine veya yemek işletmelerine yönlendirilmektedir. Deniz ürünleri öncelikle soğuk hava depolarına taşınmakta ve sonrasında ihtiyaç kapsamında piyasaya sunulmaktadır. Ayrıca, örneğin bal ve uçucu yağlar için özel satış mağazaları faaliyet göstermektedir.
Dağıtım kanallarında aracı firmalara sıkça rastlanmaktadır. Perakendeciler bir veya daha fazla aracı vasıtasıyla mal tedarik etmektedirler. Bazı perakendecilerin bir ana toptancı ve birkaç yan toptancı ile çalışmayı tercih ettikleri gözlenmektedir. Söz konusu tercihin Japon dağıtım sistemine özgü çeşitli uygulamalardan kaynaklandığı değerlendirilmektedir. Başlıca uygulamalara üreticilerin tavsiye niteliğinde satış liste fiyatları belirlemesi anlamına gelen “tatene” ile perakendecilerde satılamayan malların toptancıya veya üreticiye alış fiyatı üzerinden iade edilebilmesi anlamına gelen “henpin” örnek verilebilir.
3.2 – Fikri Sınai Mülkiyet Hakları
Japonya Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) üyesidir ve fikri mülkiyet politikası ülkenin endüstriyel rekabetçiliğini arttırmaya yönelik en önemli çabalardan biri olarak görülmektedir.
2002 yılında çıkarılan Temel Fikri Mülkiyet Kanunu ile fikri mülkiyet haklarının oluşturulması, korunması ve kullanılması ile ilgili temel önlemler belirlenmekte, ilgili stratejik programların çerçevesi çizilmektedir.
Japonya Patent Ofisi (JPO) patent, faydalı model, tasarım ve ticari markalardan oluşan sınai mülkiyet hakları sisteminin etkili kullanımını sağlamak ve endüstriyel gelişime katkıda bulunmak için buluşlar, tasarımlar ve ticari markalar gibi entelektüel yaratımları korumakla görevlendirilmiş kuruluştur. Başvurular hakkında ayrıntılı bilgiye JPO web sitesinden https://www.jpo.go.jp/e/index.html erişilebilmektedir. Mevcut süreçlerin takibi ise https://www.j-platpat.inpit.go.jp/ bağlantısından yapılabilmektedir.
3.3 – Tüketici Eğilimleri
Japonya gelişmiş ekonomiler arasında nüfus yoğunluğu en fazla olan ülkeler arasındadır. Japon piyasası yaklaşık 125 milyon yerli tüketici ve 30 milyon yabancı turist sayısı ile dünyadaki dördüncü en büyük pazar konumundadır. Japonya piyasası çok iyi eğitilmiş, bilinçli ve tasarruf eğilimi yüksek bir tüketici kitlesine hitap etmektedir.
Yaşam standardı yüksek Japon tüketiciler kaliteli, kendi zevk ve amaçlarına uygun ürün ve hizmetleri satın alabilme ve seçme imkânına sahip bulunmaktadır. Yüksek kaliteli ve düşük maliyetli ürünler gelişmekte olan ülkelerden ithal edilmekte ve pazarda kolayca bulunabilmektedir. Temel tüketim malzemelerine erişimde genellikle sıkıntı yaşanmamakta, dayanıklı tüketim malzemeleri ciddi bir arıza olmadığı müddetçe kullanılmaya devam edilmektedir.
Büyük şehirlerde konut ve ofis alanlarının geniş olmaması sebebiyle sınırlı depolama olanağı bulunmaktadır. Söz konusu durum Japon tüketicisini daha az miktarda, ancak daha sık alışveriş yapmaya, küçük boyutlu paket ve ambalajları tercih etmeye yönlendirmektedir. Yine, gıda ürünlerinde tazelik ve dış görünüş ön plana çıkmakta, ürünler son kullanma tarihinin çok öncesinde tüketilmekte veyahut tavsiye edilen tüketim süreleri çok kısa belirlenmektedir.
Sağlıklı yaşam aktiviteleri ve kişisel bakım ürünleri giderek daha fazla tercih edilmektedir. Japonlar mevsime ve güncel modaya uygun giyinmekte, bununla birlikte indirim sezonlarını takip etmektedirler. Gerek iş yaşamında gerek sosyal yaşamda yaygın bir hediye kültürü görülmektedir. Başta kitap, giysi ve bisiklet olmak üzere pek çok ürün için ikinci el satış yerleri bulunmaktadır.
Pandeminin etkisi ile birlikte Amazon ve Rakuten gibi çevirimiçi B2C alışveriş platformlarının da tüketiciler açısından bir alışveriş kanalı olarak kullanımının arttığı görülmektedir.
3.4 – Perakende Ticaret
Japonya’da nihai ürün satışını etkileyen faktörlerin başında reklam ve tanıtım faaliyetlerinin geldiği söylenebilir. Özellikle katma değerli ürünlerde, pazar hâkimiyeti olan şirketler de yeni giriş yapmak isteyen şirketler de reklam ve satış faaliyetlerine önemli bütçeler ayırmaktadır.
Geleneksel tanıtım mecraları olarak nitelendirilebilecek toplu taşıma hatları, cadde ve bulvarlarda yer alan reklam panoları, televizyon kanalları (özel tele-satış programları dâhil) ile katalog satışlarının önemini koruduğu görülmektedir. Ayrıca, akıllı telefon uygulamaları, sosyal medya, tanınan simaların yer aldığı reklam kampanyaları da sıklıkla başvurulan satış kanallarıdır. Evlere broşür dağıtımı da halen devam ettirilen bir yöntemdir.
Japonya’da başlıca indirim sezonları yaz sonu ile yılbaşı döneminde görülmektedir. Zincir mağazaların sezonda daha az rağbet gören ürün gruplarını indirim reyonlarına aldığı, sonrasında kademeli olarak indirim oranlarının artırıldığı gözlenmektedir. Bunun dışında yıl boyu indirimli ürün satışı sunan discount store ve outlet mağazaları bulunmaktadır.
Kiraz çiçeği (sakura) ve sonbahar yaprakları (momiji) dönemleri, sevgililer günü ve yılbaşı sezonları başta olmak üzere pek çok ürün grubunda mevsime bağlı olarak tat, renk, desen, ambalaj gibi tasarım ögelerinde farklılıklar ön plana çıkmaktadır. Ayrıca, Japonya’da üretilen yaş sebze ve meyvelerin hasat mevsimi yaklaştığında yine söz konusu ürünlere dönük reklam ve tanıtım kampanyaları da hızlanmaktadır.
Genele hitap eden yemek işletmeleri ise büyük, renkli ve ışıltılı tabelaları tercih etmektedir. Deniz ürünleri sunan restoranlar bina dış cephesinde büyük maketler kullanılabilmekte, ürün tazeliğini vurgulamak için akvaryum bulundurabilmektedir.
Şirketler arası satışlarda ise hâlihazırda kurulmuş olan bağlantıların etkili olduğu söylenebilir. Japon piyasasına yeni giriş yapmayı planlayan şirketlerin fuar katılımının dışında sektöre dönük basılı ve görsel mecralarda tanıtım yapmasının faydalı olacağı değerlendirilmektedir.
3.5 – Kamu İhaleleri
Japonya DTÖ Kamu Alımları Anlaşmasına (GPA) taraf olan ülkelerden birisidir. Ayrıca, GPA kapsamında belirlenen kuralların da ötesinde pazar erişimini artırmak için tasarlanmış gönüllü tedbirler belirlenmiştir. Bu önlemler kamu ihale prosedürlerinin sadeleştirilmesi, açık ihale usullerinin benimsenmesi ile kamu ihale bilgilerinin daha iyi paylaşılması olarak özetlenebilir.
Japonya kamu alımları sistemine ilişkin ayrıntılı bilgiler için: https://www.jetro.go.jp/en/database/procurement/procurement.html http://japan.kantei.go.jp/98_abe/documents/2019/_00002.html
Japonya’da açılan kamu ihale duyurularını ise aşağıdaki bağlantılardan takip edebilirsiniz. https://www.jetro.go.jp/en/database/procurement/
https://information1.gov-procurement.go.jp/en/
Japonya'da kamu ihale süreçleri şeffaf ve rekabetçidir. Yabancı firmalar da kamu ihalelerine katılma hakkına sahiptir, ancak genellikle yerel partnerlerle iş birliği yapmaları beklenir. Özellikle altyapı, sağlık, teknoloji ve ulaşım projelerinde kamu ihaleleri sıkça görülmektedir. Japon hükümeti, stratejik sektörlerde yerli üretimi teşvik ederken, uluslararası iş birliklerine açık bir yaklaşım sergilemektedir.
4 – Ülkenin Dış Ticareti
4.1 – Genel Ekonomik Görünümü
Japonya, dış ticaretin küresel ekonominin önemli bir parçası olduğu bir ülke olarak öne çıkar. Dünyanın en büyük dördüncü ekonomisi olarak, güçlü sanayi üretimi, ileri teknoloji ve otomotiv sektörleriyle tanınır. Ekonomisi, özellikle Asya-Pasifik bölgesi ile olan ticari ilişkilerden büyük ölçüde etkilenmektedir. Konuya ilişkin detaylı bilgi 2. Bölümde yer alan “2.1. Ülkenin Genel Ekonomik Görünümü” başlığı altında incelenmektedir.
| Japonya'nın İhracatı (Bin $) | Türkiye'ninJaponya'danİthalatı (Bin $) | Japonya'nın İthalatı (Bin $) | Türkiye'ninJaponya'yaİhracatı (Bin $) | Türkiye-Japonya Arası Toplam Dış Ticaret Hacmi(Bin $) 2022 | 752.071.999 | 3.235.917 | 749.092.205 | 755.236 | 3.991.153 2023 Yıllı | 717.562.758 | 3.983.614 | 720.964.445 | 766.607 | 4.750.221
4.2 – İhracat
Japonya'nın Dünyaya İhracatında İlk 10 Ürün Tarife Pozisyonu | Tarife Pozisyonu Adı (Türkçe) | 2022 | 2023 | 2023 2Ç | 2024 2Ç (6 Basamaklı) '870323 | Motorlu taşıt; kıvılcım ateşlemeli(1500cm3 | 38.033.978 | 38.464.718 | 9.013.567 | 8.132.639 '870340 | Benzinli / elektrik motorlu diğer taşıtlar | 17.669.400 | 24.363.308 | 5.839.843 | 6.849.427 '870324 | Motorlu taşıt; kıvılcım ateşlemeli | 15.086.146 | 18.732.601 | 4.819.229 | 4.832.451 '848620 | Yarı İletken Tertibatın Veya Elektronik Entegre Devrelerin İmali İçin Makine VeCihazlar | 19.025.541 | 15.636.294 | 3.695.502 | 4.623.127 '870840 | Kara taşıtları için vites kutuları ve aksam, parçaları | 14.785.146 | 13.438.390 | 3.340.158 | 3.006.475 '854239 | Diğer entegre devreleri | 13.137.395 | 13.405.380 | 2.825.755 | 2.975.147 '854232 | Bellekler | 13.479.475 | 11.500.685 | 2.788.252 | 3.171.004 '710812 | Altın (diğer işlenmemiş şekillerde olanlar) | 9.254.640 | 10.653.309 | 2.719.463 | 3.072.220 '842952 | Buldozerler, greyderler vb. | 8.943.889 | 9.833.666 | 2.573.627 | 1.934.867 '870322 | Motorlu arabalar ve diğer motorlu taşıtlar | 5.404.879 | 8.510.837 | 2.072.046 | 2.210.479
4.3 – İthalat
Japonya'nın Dünyadan İthalatında İlk 10 Ürün Tarife Pozisyonu | Tarife Pozisyonu Adı (Türkçe) | 2022 | 2023 | 2023 2Ç | 2024 2Ç (6 Basamaklı) '270900 | Ham petrol (petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar) | 101.652.157 | 80.400.471 | 17.988.346 | 17.509.972 '271111 | Doğal gaz (sıvılaştırılmış) | 64.719.663 | 47.006.272 | 8.969.205 | 8.626.929 '270112 | Bitümenli taşkömürü | 55.782.191 | 39.542.111 | 9.443.487 | 6.387.891 '851713 | Kablosuz ağlar için telefonlar | 17.435.691 | 17.405.388 | 2.737.481 | 3.065.556 '854239 | Elektronik entegre devreler (işlemciler, kontrolörler, bellekler ve amplifikatörler hariç) | 17.405.966 | 14.948.178 | 3.717.837 | 2.216.630 '271012 | Petrol ve bitümenli yağlardan elde edilen hafif yağlar | 16.471.473 | 13.902.035 | 3.312.575 | 3.648.631 '300490 | Tedavide/korunmada kullanılan diğer ilaçlar | 15.091.379 | 12.592.115 | 2.944.448 | 2.788.581 '260300 | Bakır cevherleri ve konsantreleri | 13.817.342 | 11.926.848 | 3.778.633 | 3.700.379 '854231 | İşlemci ve kontrolör olarak elektronik entegre devreler, birleşik olan ve olmayan, ... | 10.038.950 | 10.534.309 | 2.769.081 | 2.507.828 '260111 | Demir cevherleri ve konsantreleri | 12.290.794 | 10.049.157 | 2.495.080 | 2.727.022
4.4 – Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA)
4.4.1 – Yürürlükteki Serbest Ticaret Anlaşmaları
Ülkenin yürürlükte olan veya imzalanmış 21 uluslararası veya bölgesel ekonomik anlaşması bulunmakta olup bunlar aşağıda sıralanmıştır.
Singapur, Meksika, Malezya, Şili, Tayland, Endonezya, Brunei, ASEAN, Filipinler, İsviçre, Vietnam, Hindistan, Peru, Avustralya, Moğolistan, TPP12 (imzalandı), TPP11, AB, ABD, İngiltere, RCEP
Trans-Pasifik Ortaklığı için Kapsamlı ve Aşamalı Anlaşma (CPTPP): Tarifeler, hizmetler, yatırımlar, e-ticaret, fikri mülkiyet ve kamu iktisadi teşebbüsleri alanlarında ekonomik entegrasyon. CPTPP, özgürlük, demokrasi, temel insan hakları ve hukukun üstünlüğü gibi temel değerleri paylaşım. Japonya, Avustralya, Brunei, Kanada, Şili, Malezya, Meksika, Yeni Zelanda, Peru, Singapur, ABD ve Vietnam'dan oluşan 12 ülke Şubat 2016'da Trans-Pasifik Ortaklık Anlaşması'nı (TPP12 Anlaşması) imzaladı. Ancak ABD 2017 yılında çekilmiştir. Çin 16 Eylül'de, Tayvan 22 Eylül'de ve Ekvador 17 Aralık 2021'de başvurmuştur.
- Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (RCEP) Anlaşması: ASEAN üyesi ülkeleri, Japonya, Avustralya, Çin, Kore ve Yeni Zelanda olmak üzere toplam 15 üye ülkeden oluşan bir ekonomik ortaklık anlaşmasıdır. 15 Kasım 2020 de imzalandı. Japonya'nın yanı sıra Brunei, Kamboçya, Laos, Singapur, Tayland, Viet Nam, Avustralya, Çin ve Yeni Zelanda'nın 2 Kasım 2021 tarihine kadar depozito yatırmasıyla RCEP Anlaşması bu ülkeler için yürürlüğe girmiştir. Anlaşma, 3 Aralık 2021'de depozito yatıran ROK için 1 Şubat 2022'de yürürlüğe girmiştir. Hindistan gözlemci sıfatıyla iştirak etmektedir.
- ABD-Japonya Ticaret Anlaşması (USJTA) 1 Ocak 2020 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
- Japonya-AB Ekonomik Ortaklık Anlaşması (Japan-EU EPA):Şubat 2019 da yürürlüğe girmiştir.
- Japonya-İngiltere Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması (Japan-UK CEPA): Ocak 2021'de yürürlüğe girmiştir.
4.4.2 – İmzalanan Ancak Henüz Yürürlüğe Girmemiş Olan Serbest Ticaret Anlaşmaları
- Japonya- Çin- G.Kore Serbest Ticaret Anlaşması (Japan-China-ROK FTA): Mart 2013- müzakereler sürüyor.
- Japonya-Türkiye Ekonomik Ortaklık Anlaşması (Japan-Türkiye EPA): 2014- müzakerelerde 17 tur yapılmıştır.
- Japonya Kolombiya Ekonomik Ortaklık Anlaşması (Japan-Colombia EPA): 2012- müzakereler sürüyor.
5 – Dış Ticaret Politikası ve Uygulamaları
5.1 – Dış Ticaret Mevzuatı (İhracat-İthalat Rejimi) Dış Ticaret Mevzuatı
1955 yılından bu yana GATT ve 1995 yılından bu yana DTÖ üyesi olan Japonya’nın dış ticaret politikası serbest ticaretin kurallar temelinde geliştirilmesi, kamu-özel sektör işbirliği ile Japon şirketlerin yurtdışı faaliyetlerinin desteklenmesi, doğal kaynaklara erişimin temini ve yatırımların teşviki üzerine tesis edilmektedir.
Dünyanın üçüncü büyük ekonomisi olarak Japonya söz konusu diplomasiyi G7, G20, APEC ve DTÖ gibi platformlar nezdinde aktif bir şekilde yürütmektedir. Ayrıca, gerek bölgesel gerekse ikili ticaret anlaşması müzakerelerine önem atfedilmekte ve CPTPP, Avrupa Birliği, A.B.D. gibi önde gelen ekonomilerle ticaret anlaşmaları imzalanmış bulunmaktadır.
Japonya, ayrıca, Ticaret ve Kalkınma konusunda öncü rol üstlenmekte ve Aid for Trade (AfT), Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS) gibi DTÖ programları, TICAD gibi bölgesel girişimler ile kalkınma destekleri (ODA) aracılığıyla ticaret sisteminin güçlendirilmesine katkıda bulunmaktadır.
İthalat Rejimi
Japonya ithalat rejimi dış ticaret politikası öncelikleri ile DTÖ hak ve yükümlülükleri çerçevesinde belirlenmektedir. İthalat rejiminde ithalat süreci, sağlık ve güvenlik denetimleri, menşe kuralları, malların sınıflandırılması ile yetkilendirilmiş ekonomik yükümlü programı gibi alanlar düzenlenmektedir.
Japonya’ya ithal edilen malların öncelikle ilgili gümrüklü alanın bağlı bulunduğu gümrük idaresine beyan edilmesi gerekmektedir. İthalat beyanı ithalatçı veya aracı yetkili bir gümrük komisyoncusu tarafından yapılabilmektedir. Gerekli kontroller gerçekleştirilip ilgili vergiler (gümrük vergisi ve KDV) ödendikten sonra ithalat izni verilmektedir. İthalat izni alan mallar ülke içinde dağıtıma hazır hale gelmektedir.
Diğer taraftan, malların mahiyetine göre Gümrük Kanunu dışındaki yasa ve yönetmelikler uyarınca ilave izin veya onaylara ihtiyaç duyulabilmekte ve gümrük idaresinden izin alınmadan önce ilgili başvuru belgelerinin sunulması gerekmektedir. İlave denetimler döviz, yasaklı mallar, gıda ürünleri ve evcil hayvanlar için sağlık ve bitki sağlığı önlemleri, kimyasallar, ilaç ve tıbbi cihazlar ile gübre alanlarına yoğunlaşmaktadır. İthal malların tabii olduğu ilave kontroller Gümrük Tarife Cetvelinde belirtilmektedir.
İthalatı yasaklanmış başlıca mallar uyuşturucu maddeler, ateşli silahlar ve patlayıcılar, bio-terör unsurları, sahte para, fikri mülkiyet haklarını ihlal eden mallar ile kamu güvenliği ve genel ahlaka zarar veren basılı veya görsel yayınlar olarak sıralanabilir.
Öte yandan, bazı temel gıda ürünlerinin (buğday, arpa, pirinç, un, tuz, şeker) ithalatı, piyasadaki arzı, talep ve fiyat istikrarının korunması amacıyla özel mevzuat kapsamında düzenlenmiştir. Bu çerçevede, söz konusu ürünlerin ithalatı devlet tarafından da yapılabilmektedir. (Act on Stabilization of Supply, Demand, Prices for Staple Food)
İhracat Rejimi
Japonya’da ihracat yapacak olan firma veya kişinin, ürünün niteliği, miktar, değer, fiyat ve gerekli belgeler ile ilgili olarak Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne beyanda bulunması gerekmekte olup; söz konusu kontrol tamamlandıktan sonra ihracat izni alınabilmektedir.
Diğer taraftan, dış ticaretin uygun bir şekilde gelişmesini sağlamak ve Japonya ile uluslararası toplumda barışı ve güvenliği sağlamak amacıyla gereken asgari düzeyde Güvenlik İhracat Kontrolleri uygulanmaktadır. Bunların dışında, tamir için yurtdışına gönderilen mallar ile geçici olarak ihraç edilen mallarda vergi indirimi veya vergi muafiyeti uygulanabilmekte, motorlu taşıt ihracatı ise beyana tabi tutulmaktadır.
5.2 – İthalat için Gerekli Belgeler
Gümrük Kanunu dışındaki kanun ve yönetmeliklerin gerektirdiği lisanslar, sertifikalar vb. (bu kanun ve yönetmelikler kapsamında belirli malların ithalatının kısıtlanması durumunda) ürün ile birlikte sunulmalıdır.
Örneğin, hayvansal ürünler, yalnızca menşe ülkenin yetkili makamları tarafından hazırlanan ve bulaşıcı hastalıkların yayılmasına ilişkin herhangi bir korku yaratmadığını gösteren denetim sertifikaları (Veteriner Sağlık Sertifikası) veya bunların kopyaları ile birlikte Japonya'ya ithal edilebilir. (Ülkemizden kırmızı et ve ürünleri ithalatı mümkün değildir)
Bitkiler ve bitkisel ürünler (bu ürünlerin çoğu için ihracatçı ülkenin ilgili devlet kurumundan bitki sağlığı sertifikası gerektirir). Japonya'ya gönderilen bitki içeren tüm ürünler miktarına veya bitkilerin amacına (ör. ticari, araştırma, kişisel tüketim) bakılmaksızın Japonya Tarım, Ormancılık ve Balıkçılık Bakanlığı tarafından incelenmektedir.
Japon Gümrüklerince oluşturulan sayfadan (https://www.customs.go.jp/english/law/customsform/index_e.htm) talep edilen belgelerin örneklerine ulaşılabilmektedir. Ancak ilgili ürün grubuna ve ihracatçı ülkeye göre farklı kurumların farklı belge talepleri olabilmektedir. Ekli tabloda bazı detay bilgilere yer verilmiştir.
Tablo İthalatta Talep Edilen Belgeler | | | Zorunlu belgelendirme talep edilenürünler | Talep edilen belgenin mahiyeti (CE, helalsertifikası, diğer) | Söz konusu belgeleri veren/düzenleyen kurum/kuruluş | Kabul gören diğer ülkelere ait belgeler Genel | ISO/IEC 17021ISO/IEC 17024ISO 14065ISO/IEC 17025ISO/IEC 17020ISO 17034ISO/IEC 17043ISO 15189ISO/IEC 17065 | JAB Akredite Kuruluşlar Listesi: https://www.jab.or.jp/en/accred ited_bodies/ | Asia Pacific Accreditation Cooperation (APAC),International Laboratory Accreditation Cooperation (ILAC) veInternational Accreditation Forum (IAF) ile Multilateral / Mutual RecognitionArrangements Tarım ürünleri(Bitki Koruma İstasyonları web | JAS Standards JAS Organic StandardsHACCP | JAS Kayıtlı Sertifika Kuruluşlarının Listesi: | MHLW’yekayıtlı Türkiye’de faaliyet gösteren sitesinde yer alan veri tabanı ve arama motoru: http://www.pps. go.jp/eximlist/P ages/exp/conditi onE.xhtml) | Bitki Sağlığı Sertifikası | https://www.maff.go.jp/e/polici es/standard/jas/attach/pdf/syste m-5.pdfMAFF Kayıtlı Sertifika Kuruluşlarının Listesi: https://www.maff.go.jp/j/jas/ja s_kikaku/kikan_itiran.htmlMHLW Karantina Şubeleri ve Karantina İstasyonları Listesi: https://www.mhlw.go.jp/englis h/topics/importedfoods/1- 2.htmlFAINS (Gıda Otomatik İthalat Bildirim ve Denetim Ağı) https://www.mhlw.go.jp/englis h/topics/importedfoods/1.html | test muayene ve uygunluk değerlendirme kuruluşları listesi: https://www.mhl w.go.jp/topics/y unyu/5/dl/t8.pdf Sanayi ürünleri | JIS Mark Certification IEC/CAB: IECEE,IECEx, IECQ and IECRE | JISC Akredite Sertifikasyon Kuruluşlarının Listesi: https://www.jisc.go.jp/app/mar k/general/GnrListOfTheAccred itedCertificationBodiesConditi onList?showJLNA Akredite Test Laboratuvarları Listesi: https://www.nite.go.jp/en/iajap an/jnla/mra-lab/index.htmlJCCS Akredite Kalibrasyon Laboratuvarları Listesi: https://www.nite.go.jp/en/iajap an/jcss/labsearch/index.htmlMLAP Akredite Ölçüm Laboratuvarları Listesi: https://www.nite.go.jp/iajapan/ mlap/lab/index.htmlASNITE Akredite Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları Listesi: https://www.nite.go.jp/en/iajap an/asnite/lab/index.html | IAF ve APACile Multilateral Recognition ArrangementsILAC ve APACile Mutual Recognition Arrangements
Tarım gıda ürünlerine ilişkin ithalat bildiriminde sunulması istenebilen başlıca bilgi ve belgeler:
Gıda Sanitasyon Yasası kapsamında ürün özelinde farklı uygulamalar olmakla birlikte genel olarak tüm yiyecek ve içecekler, gıda katkı maddeleri, sofra takımları, kaplar/ambalajlar ve oyuncakların ithalatında analiz belgesi sunulması gerekmektedir. Bu kapsamda Japonya’ya ihracattan önce, ithalatçı tarafından ürün özelinde gerekli belgelerin ilgili Gümrük İdaresinden teyit edilmesinde fayda görülmektedir.
Tablo - Gıda Sanitasyon Yasası kapsamında uygulamalar | İşlenmiş gıda | Ürün adı, ürün numarası ve JAN kodu (barkod), vb. Gıda işletmesinin adı ve adresi (İngilizce)Gıda işleme tesisinin adı ve adresi (İngilizce)Hammaddeler (mümkün olduğu ölçüde araştırma yerleri ve birleştirme oranları; katkı maddeleri, maddelerin isimleri ve kullanımı içeren maddeler ve konu katkı maddeleri için belirtilen kullanım kriterlerine göre, kullanılan miktar; işlenmiş gıdaları çiğ olarak kullanan ürünler için söz konusu işlenmiş gıdalarda belirlenmiş olmayan herhangi bir katkı maddesi kullanılıp kullanılmadığı)Hammadde olarak sağlıklı gıdalar veya oryantal ilaçlar içeren ürünler için bilimsel isimleri, kullanılmış parçalar ve kullanım amaçlarıMaddenin rekombinant DNA teknolojisini kullanan ürünler kategorisine girip girmediğiİşleme / üretim yöntemleri Ambalaj malzemesi türüDepolama yöntemleri (oda sıcaklığında, soğutulmuş veya dondurulmuş) Kullanım (doğrudan satış için, hammadde olarak veya diğer)Pişirme, tüketim veya kullanma yöntemleri Hızlı tüketilen gıdalar | Ürün adı, ürün numarası ve JAN kodu (barkod), vb. İthalatçının adı ve adresi (İngilizce)Paketleme tesisinin adı ve adresi (İngilizce) Menşei ülkeBilimsel ad ve referans materyalleri ve çeşitleri ile ilgili fotoğraflar Herhangi bir katkı maddesi kullanılıp kullanılmadığıAmbalaj malzemesi türüDepolama yöntemleri (oda sıcaklığında, soğutulmuş veya dondurulmuş) Kullanım (doğrudan satış için, hammadde olarak veya diğer)Pişirme, tüketim veya kullanma yöntemleri Katkı maddeleri | Üreticinin adı ve adresi (İngilizce) Üretim tesisinin adı ve adresi (İngilizce)Maddelerin adı (kimyasal adı, Japonca adı ve İngilizce adı) Katkı müstahzarları olması halinde kullanılan madde içeriği Kullanım amacıAmbalaj malzemesi türüDepolama yöntemleri (oda sıcaklığında, soğutulmuş veya dondurulmuş)
5.3 – Gümrük Giriş Beyannamesi, Gümrük Değeri ve Gümrük Vergileri
İthalat rejimi çerçevesinde DTÖ üye ülkeleri, üye olmayan ülkeler ve ikili ticari anlaşmalara bağlı olarak farklı oranlar belirlenmektedir. Japonya DTÖ taahhütleri kapsamında mal gruplarının tamamına yakınında gümrük vergileri için nihai hadler belirlemiştir. Nihai vergi hadleri ortalaması tarım ürünlerinde %19.3, tarım dışı ürünlerde %2,5 düzeyindedir.
Gümrük Tarife Cetveli; Genel oran, Geçici oran, MFN oranı, GTS oranı, EAGÜ oranı ile ticaret anlaşmaları temelinde uygulanan tercihli ticaret oranları olarak farklı kategorilere ayrılmaktadır. Yolcu beraberinde getirilen eşya ile ithal bedeli 200 bin JPY ve altındaki paketler için sadeleştirilmiş oranlar uygulanmaktadır.
Ülkemiz ihracatı GTS kapsamında uygulanan vergilere tabidir. Güncel tarife oranlarına Japonya Gümrük idaresi web sayfasından ulaşım sağlanabilmektedir. https://www.customs.go.jp/english/tariff/index.htm
5.4 – İç Vergiler ve Oranları
Ülkede uygulanmakta olan başlıca doğrudan vergiler:
Kişisel Gelir Vergisi
Stopaj Vergisi
Kurumlar Vergisi
Veraset Vergisi
Ülkede uygulanmakta olan başlıca dolaylı vergiler:
Tüketim Vergisi (KDV)
Alkol ve Sigara Vergileri
Akaryakıt Vergileri
Damga Vergisi
Ülkede standart mal ve hizmet alımlarında Katma Değer Vergisi (KDV) oranı %10’dur. Gıda ürünleri ile gazete ve dergide %8 oranında indirilmiş KDV oranı söz konusudur.
Kurumlar vergisi KOBİ’ler için %15 veya %23,4 olarak belirlenmekte, diğer şirketler ise sermaye oranına göre değişen vergi oranlarına tabidir. Ödemekle yükümlü olunan diğer kurumsal vergiler ile beraber (yerel yönetimler için kurumlar vergisi, mukim vergisi, işletme vergisi, emlak vergisi) vergi yükünün KOBİ için %22 ila %37 arasında değiştiği, KOBİ dışındaki şirketler için ise %30 civarında olduğu hesaplanmaktadır. Vergi oranları ile ilgili bilgiler JETRO genel ağ sayfasında yer almaktadır:
https://www.jetro.go.jp/en/invest/setting_up/section3/page3.html
5.5 – Ürün Standartları ile İlgili Uygulamalar
Japon Sanayi Standartları-Japanese Industrial Standarts (JIS) ve Japon Tarım Standartları- Japanese Agricultural Standarts (JAS) Japonya’da en geniş şekliyle kullanılan iki kalite standardını ifade etmektedir.
JIS Standardı JIS’ın işleyişi 1940 tarihli “Sanayide Standardizasyon” Kanunu’na dayanmaktadır. JIS markası, tekstil hazır giyim, ısıtıcılar, elektrikli aletler, ayakkabılar, mutfak eşyaları, spor malzemesi, müzik aletleri gibi geniş bir ürün grubunun standart, kalite, boyut ve diğer özelliklerine uygulanmaktadır.
Söz konusu marka Japonya henüz ihracata başladığı sıralarda ihraç ürünlerinde belli bir kalitenin yaratılmasını teşvik etmek amacı ile geliştirilmiştir. Söz konusu standartlar “Japon Sanayi Standartları Komitesi” tarafından tespit edilmiştir ve Japon Standartlar Derneği’nden elde edilebilmektedirler. JIS standartları teknolojik gelişmeler doğrultusunda periyodik olarak gözden geçirilmektedir.
Söz konusu markalı ürünlerin satın alımı, Japon devlet teşekkülleri tarafından özel olarak tercih edilmektedir. JIS bütün sanayi ve maden ürünlerini kapsamakla birlikte, ilaçlar, tarımsal kimyasallar, suni gübre, ipek ipliği, gıda ve diğer tarımsal ürünlerin kendilerine özgü standartları bulunmaktadır. Söz konusu ürünler “Tarım ve Orman Ürünlerinin Standardizasyon ve İşaretlenmesi” konulu kanun çerçevesinde ele alınmaktadır. Yabancı ülke ürünleri de JIS markası alabilmektedir.
JAS Standardı tüketicinin çıkarlarının korunması politikasının bir gereği olarak gıda ve orman ürünlerinin kalitesi ile ilgili bir işaretleme ve sıralama sistemi oluşturulmuştur. “JAS markası” olarak bilinen standart sistemi “Japon Tarım Standartları Kanunu” ile düzenlenmiştir. Söz konusu Kanun Japonya’da üretilen veya ithal edilen tüm gıda ürünlerini kapsamaktadır. Kanun çerçevesinde yapılan düzenlemeler ürün kapsamı genişledikçe çeşitlenmektedir.
JAS markası ürün listesi, içecekler, işlenmiş gıda, sıvı ve katı yağlar tarımsal mallar, orman ürünleri, et ve balık sanayi ürünleri, tarım ve orman ürünleri hammaddelerini, konserve gıda, meyve suyu, işlenmiş domates gibi ürünlerin yerli ve ithal olanlarını kapsamaktadır.
JAS kuralları, standartlarla belirlenmiş ürünü tanımlamaktadır. Standarda konu ürünlerin pek çoğunda minimum kalite standardı belirtilmiştir. Ancak bazı ürünler için kurallar sadece kalite artırımını sağlamaya yönelik direktifleri içermektedir. Söz konusu standartların uygulanması zorunlu olmayıp, ancak tüketicinin ithal edilen ürünü tercih etmesi amacıyla, ithalatçı firmaları bu standartları uygulama yoluna sıkça gitmektedir.
Japon standartlarına ilişkin ayrıntılı bilgiye JETRO web sitesinden erişilebilmektedir. https://www.jetro.go.jp/en/reports/regulations.html
5.6 – Test Etme, Muayene ve Belgelendirme
Kısaca JAB olarak bilinen ve ilk olarak 1993 yılında kurulan Japon Akreditasyon Kurulu (Japan Accreditation Board) Japon ekonomisinin ve endüstrisinin düzenli gelişimini teşvik etmek ve katkıda bulunmak adına uygunluk değerlendirme programı kapsamındaki en geniş yetkili akreditasyondan sorumlu kuruluştur. 2010 yılında özel bir sivil toplum kuruluşu statüsünde yeniden yapılandırılmıştır. JAB; International Accreditation Forum-IAF, International Laboratory Accreditation Forum-ILAC ve Asia Pasific Accrediation Cooperation-APAC üyesidir.
JAB’ın görevleri arasında kalite ve çevre yönetim sistemi belgelendirme kuruluşlarının akreditasyonu, kaydının tutulması ve uluslararası çok taraflı tanıma anlaşmalarının (MLA) koordinasyonun sağlanması, test laboratuvarları ve tıbbi laboratuvarların akreditasyonu, kaydının tutulması ve uluslararası karşılıklı tanıma anlaşmalarının (MRA) koordinasyonunun sağlanması ile yetkili kuruluşların yayınlanması gibi konular yer almaktadır. Yine, akreditasyon veya belgelemeye ilişkin talepler ve diğer başvurular için yetkili mercii JAB’dır.
Japonya uygunluk değerlendirme kuruluşları ve yetkilendirilmiş kuruluşlar listesi için: https://www.jab.or.jp/en/accredited_boadies/ https://www.jab.or.jp/en/certified_organization/
Teknik düzenlemeler ilişkin duyurulara aşağıdaki bağlantılardan ulaşılabilmektedir: https://www.jsa.or.jp/en/
https://webdesk.jsa.or.jp/books/W11M0010
5.7 – İthalat Lisansları ve İthalatı Kontrole Tabi Ürünler
Bir ada ülkesi olan Japonya’nın kendinde olmayan hastalıklara karşı uyguladığı bitki karantina kuralları gereği, ülkemizde Akdeniz sineği zararlısı, elma kurdu ve Erwinia Amylovora vb. karantina zararlılarının varlığı sebebiyle bir çok yaş meyve ve sebzenin Japonya’ya ihracatı mümkün değildir. Sınırlı sayıda ürün ise belirli karantina şartlarını sağlayarak ülkeye girebilmektedir.
İlaçlar, yarı ilaçlar (saç tonikleri ve banyo katkı maddeleri gibi insan vücudu üzerinde hafif etkileri olan ürünler ) , kozmetikler, tıbbi cihazlar vb. ürünler, İlaçların, Tıbbi Cihazların vb. Kalitesini, Etkinliğini ve Güvenliğini Sağlama Yasası kapsamında Sağlık, Çalışma ve Refah düzenlemelerine tabidir. İlaç ve Tıbbi Cihazlar Kanunu kapsamında pazarlama veya imalat ruhsatı olmayanların bu ürünleri ticari amaçla ithal etmesi mümkün değildir.
Bu ürünleri ithal etmek isteyenlerin, gümrüğe ithalat beyanında bulunurken İlaç ve Tıbbi Cihaz Kanunu kapsamında izin veya onay alındığına ilişkin belge sunulmalıdır.
5.8 – Ambalaj, Paketleme ve Etiketleme
Sanayi ürünleri için Ev Eşyaları Kalite Etiketleme Kanunu kapsamında belirlenen gıda ürünleri, tekstil ürünleri ve hammaddeleri, plastik ürünler, elektrikli ev aletleri ve aparatları ile günlük yaşamlarında kullanılan diğer muhtelif malların etiketlenmesi zorunludur.
JIS Sistemi ise gönüllülük esasına dayanmakta ve “Sanayide Standardizasyon” Kanunu uyarınca yalnızca JIS ile uyumluluğu akredite belgelendirme kuruluşlarca onaylanan ürünlerin ambalaj, paket veya faturası üzerinde “JIS Markası” kullanılabilmektedir.
Tarım ürünlerine ilişkin JAS Sisteminin diğer bir ayağı ise tüketicilere ürün seçimlerinde uygun bilgi akışının tesis edilebilmesini amaçlayan “JAS markası” etiketleme sistemidir. Standartlaştırılmış Kalite Etiketleme Sistemi ile üretici, imalatçı ve distribütörler tüm yiyecek ve içecekleri belirlenen kalite standartlarına uygun olarak etiketlemekle yükümlü kılınmıştır.
Her bir ürünün kendine özgü bir etiketlenme biçimi bulunmaktadır. Örneğin, işlenmiş gıdalar için işaretleme standartları, ürünün adı, tatlandırıcıları, ağırlığı, üretim tarihi ve üreticinin adı gibi ayrıntıları talep etmektedir. Bozulabilir gıdalar üzerinde ürün ismi ve menşe ülkelerin gösterilmesi gerekmektedir.
Bazı hammaddeler ve bunlardan yapılan işlenmiş gıdalar için genetik modifikasyonla ilgili etiketleme uygulanmaktadır. Ayrıca, alerjen içeren 7 maddenin etikette belirtilmesi zorunlu, 18 maddenin belirtilmesi ise tavsiye edilmektedir. Organik tarım ürünleri, organik hayvancılık ürünleri, organik işlenmiş gıdalar ve organik yemler için belirlenen JAS standartları uyarınca Organik JAS işareti yapıştırılmalıdır.
Diğer taraftan, etiketleme ürünlerin iç pazara sunulma aşamasında gerekli olup JAS Kanunu uyarınca ihracatçı ülkedeki işletmeler veya acentelerin herhangi bir etiketleme yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Ambalaj, paketleme ve etiketleme hakkında sektör bazında ayrıntılı bilgi için kaynaklar: https://www.jetro.go.jp/ext_images/en/reports/regulations/pdf/cons2010ep.pdf https://www.jetro.go.jp/ext_images/en/reports/regulations/pdf/industry2009e.pdf https://www.jetro.go.jp/ext_images/en/reports/regulations/pdf/agri2009e.pdf
5.9 – Geçici İthalat
Japonya, 1973 yılında ATA Sözleşmesi'ne katılmıştır. Sözleşmeye taraf olan ülkeler ve bölgelerden ithal edilen mallar, genellikle ATA Sözleşmesi kapsamında işleme tabi tutulabilir ve gümrük vergisi ile ödenmesi gereken özel tüketim vergilerinden muaf tutulabilir. Taraf olmayan ülkeler ve bölgelerden ithal edilen veya Sözleşme'nin uygulanmasına uygun olmayan mallar da, Gümrük Tarifesi Kanunu’nun 17. Maddesinde belirtilen koşulları sağladıkları takdirde (Yeniden İhracat için Gümrük Vergisinden Muafiyet), gümrük vergisi ve ödenmesi gereken özel tüketim vergilerinden muaf tutulabilir.
ATA Sözleşmesi kapsamında yer alan profesyonel ekipman, mal numuneleri, sergilerde kullanılacak eşyalar gibi ürünlere ek olarak, geçici ithalat kapsamında uygun olan bazı mal örnekleri aşağıda sıralanmıştır:
• Özel işlemlerden geçirilecek mallar (kesme, kaplama vb.)
• Onarımı yapılacak mallar
• Bilimsel araştırma için kullanılan eşyalar
• Test amacıyla kullanılacak eşyalar
• İthal veya ihraç edilen malların kapasite veya performansını test etmek ya da kalite incelemesi yapmak amacıyla ithalat veya ihracat yapan kişiler tarafından kullanılacak eşyalar
• Japonya'ya giriş amacıyla ikamet değişikliği dışında bir nedenle getirilen ve kişisel kullanım için ithal edilen otomobil, gemi, uçak veya diğer tüm eşyalar
Detaylı bilgi ve prosedürler için: Japon Gümrük İdaresi Web sitesi : https://www.customs.go.jp/english/summary/temporary.htm#:~:text=Procedures%20on%20T emporary%20Admission,an%20import%20permit%20from%20Customs.
5.10 – Devlet Alımları
Japonya DTÖ Kamu Alımları Anlaşmasına (GPA) taraf olan ülkelerden birisidir. Ayrıca, GPA kapsamında belirlenen kuralların da ötesinde pazar erişimini artırmak için tasarlanmış gönüllü tedbirler belirlenmiştir. Bu önlemler kamu ihale prosedürlerinin sadeleştirilmesi, açık ihale usullerinin benimsenmesi ile kamu ihale bilgilerinin daha iyi paylaşılması olarak özetlenebilir.
Japonya kamu alımları sistemine ilişkin ayrıntılı bilgiler için: https://www.jetro.go.jp/en/database/procurement/procurement.html http://japan.kantei.go.jp/98_abe/documents/2019/_00002.html
Japonya’da açılan kamu ihale duyurularını ise aşağıdaki bağlantılardan takip edebilirsiniz. https://www.jetro.go.jp/en/database/procurement/
https://information1.gov-procurement.go.jp/en/
Japonya'da kamu ihale süreçleri şeffaf ve rekabetçidir. Yabancı firmalar da kamu ihalelerine katılma hakkına sahiptir, ancak genellikle yerel partnerlerle iş birliği yapmaları beklenir. Özellikle altyapı, sağlık, teknoloji ve ulaşım projelerinde kamu ihaleleri sıkça görülmektedir. Japon hükümeti, stratejik sektörlerde yerli üretimi teşvik ederken, uluslararası iş birliklerine açık bir yaklaşım sergilemektedir.
5.11 – Teknik Engeller
Japonya tarafından dış ticarette uygulanmakta olan teknik engeller hakkında bilgiye https://www.teknikengel.gov.tr/ sitesinden erişilebilmektedir.
Ticarette Teknik Engeller web sitesi, kullanıcıların teknik engeller alanında yararlanacağı ve etkin olarak kullanacağı temel bir platform olarak yapılandırılmıştır. Bu çerçevede, söz konusu siteden ülkeler itibariyle ticarette teknik engeller uygulamaları hakkında bilgi sahibi olunabilmekte, ülkelerin mevzuat ve uygulamaları hakkında Bakanlığımızdan bilgi talep edilebilmekte ve ihracatta karşılaşılan teknik engeller interaktif olarak Bakanlığımıza bildirilebilmektedir. Söz konusu siteye ücretsiz olarak üye olunabilmektedir. Sitenin üyelerine ilgilendikleri ülke ve ürün gruplarına ilişkin düzenlemeler günlük olarak e-posta ile gönderilmektedir.
5.12 – Diğer Hususlar
Japonya’nın uygulamalarının teknik engel yaratmasa bile genel olarak başka ülke ihracatçılarına daha avantajlı durum sağlamadığı gözlenmektedir. Daha avantajlı muamele gören ülkeler olsa bile söz konusu durum ikili ticari anlaşmalar ve diğer ikili münasebetlerden kaynaklanmaktadır. Diğer taraftan, karantina süreçlerinde bazı ülkelere belirli ürünlerde ülkemizden daha hızlı işletilmiş/işletilmekte olan süreçler olduğu bilinmektedir.
Japonya pazarında Türk ürünleri için uygun bir pazar alanı olmasının yanı sıra, Japon firmalarının Türkiye'de yatırım yapma ve Türk şirketleri ile uygun işbirliği yapma konusunda ilgilerinde de önemli ölçüde olumlu gelişmeler meydana gelmektedir.
Ancak, Japon firmaları ile ticaret ve işbirliği hususunda harekete geçecek firmalarımızın, çok hazırlıklı olmaları, ne yapmak istediklerini iyi belirlemeleri, uzun vadeli düşünmeleri, Japon firmalarının çok detaylı bilgiler isteyeceklerini bilerek kendi işleri ve şirketleri ile ilgili iyi bir altyapılarının olması ve uzun vadeli bir işbirliği yaklaşımı ile hareket etmeleri gerekmektedir.
İlgili birimlerle yapılan istişarelere bağlı olarak Japonlarla işe başlama sürecinin göreceli olarak biraz uzun sürebileceği akılda tutulmalıdır. Olumlu temas kurulan ya da ticarete başlanan firmalarla düzenli ve periyodik ilişkiler ve ziyaretlerin yapılması önem taşımaktadır. Karar verme süreci daha yavaş görülse bile alınan kararlar hızlı bir şekilde uygulamaya geçirilmekte ve iş bağlantıları uzun vadeli kurgulanmaktadır.
Güven unsuru ön planda olmakla birlikte; ihraç malının fiyatı, standardı, Japon tüketicilerin beğenisine uygun tasarım ve kalitede üretilmiş olması, zamanında ve talep edilen miktarlarda teslimat önem taşımaktadır. Sözleşme koşullarına uygun olmayan ürünlere rastlanması halinde ticari bağlantılar olumsuz yönde etkilenebilmektedir.
Yine güven unsuruna bağlı olarak Japon ithalatçılar, yazışmalar yoluyla yapılan tekliflere genellikle ilgi göstermemektedir. Bu bakımdan yüz yüze ilişki kurulması, ülkeye gitmeden önce bazı temel kavramlara vakıf olunması, ürünlere ilişkin Japonca tanıtım materyali hazırlanması ile güvenilir ve Japonya’da saygın aracılar (acente, tercüman vb.) eşliğinde potansiyel alıcılarla temas kurulmasında fayda görülmektedir.
• Japon Sanayi Standartları-Japanese Industrial Standarts (JIS) ve Japon Tarım Standartları-Japanese Agricultural Standarts (JAS) Japonya’da en geniş şekliyle kullanılan iki kalite standardını ifade etmektedir. Söz konusu standartların uygulanması zorunlu olmayıp, ancak tüketicinin ithal edilen ürünü tercih etmesi amacıyla, ithalatçı firmaları bu standartları uygulama yoluna sıkça gitmektedir.
• İhracatçılarımızın Japonya’ya ihraç etmek istedikleri ürünler için Japon makamları tarafından istenilen belge ve sertifikalar hakkında bilgi edinilmesi ve ihracat öncesi bu belgelerin hazır edilmesi hususuna dikkat etmeleri tavsiye edilmektedir.
5.13 – E-Ticaret
Datareportal raporuna göre 2022 yılında 125 milyonluk Japonya’nın nüfusunun %94'ü internet kullanmakta iken çevrim içi alışveriş yapanların nüfusa oranı 2021 yılında %52,7 olarak kaydedilmiştir. Statista verilerine göre bunun görece düşük olmasının nedeni yaşlı nüfus oranı (70’i 35 yaş üstünde) ve geleneksel alışveriş modellerine kısmen bağlılıktır.
Japonya’nın 2022 yılında B2C e-ticaret hacmi, 161 Milyar ABD doları (20,7 trilyon Japon yeni) gerçekleşmiş olup, genel perakende sektöründeki oranı 2021 yılında %8,78 olarak gerçekleşmiştir. Küresel B2C perakende e-ticarette ülkenin payı yaklaşık %4,89 olup, Çin, ABD, Birleşik Krallık’tan sonra en büyük e-ticaret pazarı konumundadır.
Statista verilerine göre, 2021 yılında aylık ortalama hane başı 33.470 Japon Yeni (yıllık 3.127 ABD doları) tutarında çevrim içi tüketim harcaması yapılmaktadır. E-ticaret alışverişlerin %23’ü mobil üzerinden yapılmaktadır. Çin’de yaygın olan ve özellikle Uzakdoğu’da giderek yaygınlaşan canlı video üzerinde alışveriş (livestreaming e-commerce) oranı %5,8 oranındadır. Japonya tarafından, e-ticaret rakamları, B2B, B2C, D2C ve C2C olarak tutulmaktadır. 2019 yılı verilerine göre 3,42 Trilyon ABD dolarlık e-ticaretin %93,8’i B2B, %5,2’si B2C, %0,5’er D2C ve C2C’dir.
Japonya, nüfusunun büyük bir kısmının internet kullanıcısı olmasıyla küresel olarak dördüncü büyük e-ticaret pazarıdır. Japonya'daki işletmelerin %24'ü çevrimiçi satış yapmakta, buna ek olarak, internet kullanımının yaygınlığının nüfusun %92'si olduğu tahmin edilmekte olup, bu da e-ticaret operatörleri için önemli bir pazar fırsatı yaratmaktadır. Bu nedenle, yabancı şirketlerin e-ticaret yoluyla Japon pazarına girmeleri için fırsatlar bulunmaktadır. Covid-19 salgınında yaşanan kısıtlamalar ve yeni teknolojilerin gelişmesi ve yaygınlaşması nedeniyle günlük yaşamlarında çevrimiçi alışveriş daha sık kullanılır olmuş ve e-ticarete güveni arttırmıştır. Japon müşterilerin online alışveriş yaparken ağırlıklı olarak "gıda ve bakkaliye", "kişisel hijyen ürünleri", "ev temizlik ürünleri" ve "giyim-kuşam ve moda aksesuarları" kategorilerinde alışveriş yaptığı gözlemlenmektedir. Japon tüketicilerin yabancı ürünleri, özellikle de beklentilerini karşılayan ürünleri sevdiklerini bilmek önemlidir.
5.13.1 – E-Ticarete Yönelik Düzenlemeler
Japonya köklü bir e-ticaret pazarına sahiptir ve hükümet adil ticareti teşvik etmek ve tüketici haklarını korumak için çeşitli düzenlemeleri uygulamaya koymuştur. Japonya'da e-ticareti düzenleyen temel mevzuat, 2000 yılında yürürlüğe giren Belirli Ticari İşlemler Yasası'dır. Bu yasa, tüketicilerin çevrim içi satın aldıkları ürün ve hizmetler hakkında tam olarak bilgilendirilmelerini sağlamak amacıyla çevrim içi reklamları, satış promosyonlarını ve sözleşme koşullarını düzenlemektedir. Ayrıca, tüketici ve kişisel bilgi/veri koruma yasaları online pazar için de geçerlidir.
Japonya hükümeti, e-ticaretin Japonya'da gelişmesini teşvik etmek amacıyla E-Ticaret Stratejik Başkanlığı'nı kurmuştur. Bu başkanlık, e-ticaret sektörünün büyümesini destekleyen ve müşterilerin çevrim içi alışverişte güvenini artırmayı amaçlayan politikaları ve önlemleri koordine etmektedir.
Mayıs 2020'de Japonya Meclisince, e-Ticaret platformlarının iş uygulamaları hakkında yıllık bir rapor sunmasını gerektirecek yeni bir yasa olan “Belirli Dijital Platformlarda Ticarette Şeffaflık ve Adilliğin Geliştirilmesi Yasası” kabul edildi.
Hükümet, Japonya'daki e-ticaretin gelişmesini teşvik etmek için çeşitli girişimler başlatmıştır. Bu, küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ'lerin) çevrim içi işletmelerini genişletmelerine yardım etmek ve potansiyel müşteriler ve ortaklar ile bağlantı kurmak gibi önlemleri içermektedir.
Ayrıca finansal teknoloji düzenlemesi ile hükümet, Japonya'da e-ödeme ve e-ticaret hizmetleri gibi finansal teknolojilerin gelişmesini teşvik etmek için düzenlemeler getirmiştir. Bu düzenlemeler, çevrim içi işlemler için güvenli ve kullanışlı bir ortam sağlamayı, müşterileri korumayı ve e-ticaret pazarında rekabete teşvik etmeyi amaçlamaktadır.
5.13.2 – Yurtiçi E-Ticaret (B2C)
Amazon www.amazon.co.jp ve Rakuten İchiba www.rakuten.co.jp Japon tüketicilere doğrudan perakende “B2C” satış için yapabileceğiniz belli başlı çevrimiçi satış platformlarıdır.
5.13.3 – Sınır Ötesi E-Ticaret
Denizaşırı ülkelerden Japonya’ya e-ticaret kapsamında mal gönderirken akılda tutulması gereken birkaç husus vardır. Japonya'ya gönderim yaparken bir İthalatçı Kaydı (IOR) gereklidir. Bu, ihraç edilen malların Japonya'ya ulaştığında sorumluluğunu üstlenecek birini ifade eder. Japonya’nın popüler e-ticaret pazar yerleri olan Amazon Japonya ya da Rakuten Ichiba bir IOR olamayacağından, satıcıların IOR olabilecek birini veya bir kuruluşu bulmaları gerekir. Alternatif olarak satıcılar, kendileri adına harç ve vergilerle ilgilenen bir Gümrük İşlemleri Vekili (ACP) atayarak yerleşik olmayan ithalatçı (IOR) olarak hareket edebilirler. IOR'si olmayan tüm satıcıların Gümrük İşlemleri Vekili (ACP) olarak bir hizmet sağlayıcı ataması zorunludur. Bir Gümrük İşlemleri Vekili (ACP) atandıktan sonra, vekil azledilmediği sürece sonsuza kadar geçerlidir. Ancak, sadece harç ve vergilerden sorumludurlar. Malların yerel yasa ve yönetmeliklere uygun olmasını sağlamak satıcının sorumluluğundadır.
(Detaylı bilgi için https://www.customs.go.jp/shiryo/leaflet_jimukanrinin_e.pdf)
Ülkemiz ihraç ürünlerinin bahse konu mağazalarda satışının yapılabilmesi için, ürünlerin Japon mevzuatına uygun olarak ithalatının tamamlanmış ve Japonya’da bulunan bir lojistik hizmet alanına depolanmış olması gerekmektedir. Söz konusu ithalat işlemleri Amazon veya Rakuten Ichiba tarafından yapılmamakta olup, her iki platform da bu işlemlerin (farklı gereklilikler ile) tamamlanmış olmasını istemektedir. Diğer taraftan her iki platform lojistik merkezlere sahip olup, depolama ve dağıtım konusunda ise hizmet sunmaktadır.
Aşağıda her iki platform bakımından bahse konu iş süreçleri hakkında bilgi sunulmaktadır.
AMAZON JAPAN
Amazon Japonya’daki faaliyetlerine 2000 yılında başlamıştır. Amazon Japonya’da, www.amazon.co.jp olarak faaliyet göstermekte ve Japonca ve yabancı kitaplar, CD'ler ve DVD'ler, PC yazılımları, oyunlar, elektronik, kırtasiye ve ofis malzemeleri, ev ve mutfak, oyuncaklar ve hobiler, spor, sağlık ve güzellik, kozmetik, saat, bebek ve hamile, giyim ve ayakkabı, mücevher ve yiyecek ve içecek dahil olmak üzere 200 milyondan fazla ürün sunan kapsamlı bir çevrimiçi mağazadır. 2019 yılında Amazon.co.jp, bir önceki yıla göre +%14 artışla aylık ortalama 89 milyon ziyaretçiye sahipti. Ayrıca, Amazon'un gücü, hem doğrudan işletilen kendi e-ticaret işletmesini hem de üçüncü taraf satıcı platformlarını desteklemesidir. Amazon'a göre, 150.000'den fazla KOBİ üçüncü taraf satıcı platformu aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Ürün merkezli bir alışveriş formatına sahip olan Amazon Japonya, Amazon Satıcı Hesabı açılması bakımından dünyanın diğer yerleri ile aynı işlem gerekliliklerine sahiptir. Buna ek olarak, Japonya'da elde edilen satış gelirleri, masraflar düşüldükten sonra satıcının tayin edilen banka hesabına çok kolay bir şekilde aktarılabilir. Amazon Japonya'nın bir diğer avantajı da müşteri siparişlerini hızlı, sorunsuz ve düşük maliyetle işleme koyabilmesi ve temel müşteri hizmetlerini sunabilmesidir. Kayıt ücreti aylık 4,900 JPY'dir. Bu nedenle, birçok denizaşırı tüccar Amazon ile başlamaktadır. Ancak, dezavantajlardan biri, müşteri desteğinin e-posta ile sınırlı olması, geri dönüş süresini ve müşteriyle iletişim kurmayı zorlaştırmasıdır. Diğer bir husus ise tüketicilerin ürün seçimi için sınırlı bilgiye sahip olmasıdır.
www.amazon.co.jp’de çevrimiçi mağaza açabilmek için Japonya’da şube açılması ya da şirket kurulması yoluna gidilebileceği gibi bunlar olmadan da e-ticaret işleri yapılması mümkündür. Ancak Japonya’da ticari işlemleri yapabilecek nitelikte hukuki bir ticari varlık kurulmadan ülkemizden gönderilecek eşyaların Japonya’ya ithalatının yapılması için ya kayıtlı ithalatçı (IOR) kullanılması ya da kendileri adına harç ve vergilerle ilgilenen bir Gümrük İşlemleri Vekili (ACP) atayarak yerleşik olmayan ithalatçı (IOR) olarak kendilerinin hareket etmesi gerekmektedir.
Japonya’daki www.amazon.co.jp’de ürün satmak için özel bir şirketten fullfilment hizmeti satın almanız mümkün olabileceği gibi; ‘Fulfillment by Amazon’ olarak adlandırılan, Amazon’nun kendi ürün dağıtım mekanizması da bulunmakta ve bu hizmetin satın alınması durumunda Amazon tarafından müşteriye kapıya kadar teslim hizmeti sunulmaktadır. Öte yandan, bu hizmeti kullanmak için dahi öncelikle yukarıda belirtilen şekilde kayıtlı ithalatçı (IOR) belirlemesinin yapılması gerekmektedir.
Amazon’da satıcı olarak platforma kayıt olma gerekliliklerini tamamlanmasının ardından, çeşitli hizmetler sunan 3. taraf firmaların listesine de Amazon ‘Service Provider Network’ https://sellercentral.amazon.com/gspn?ref_=sc_gspn_hp- ls_hp&sellFrom=TR&sellIn=JP&localeSelection=tr_TR bağlantısından erişmek mümkündür. Amazon’da mağaza açma yöntemi için daha detaylı ve güncel bilgileri aşağıdaki bağlantılardan inceleyebilirsiniz.
-‘Amazon Expand to Japan’ (Genel bilgi) : https://sell.amazon.com/global- selling/japan?ref_=sdus_gs_2nav_jp
-How To Start Selling On Amazon In Japan (Guidebook) :
https://m.media-amazon.com/images/G/01/AmazonServices/Site/AssetLibrary/Japan- SellingGuide_Eng.pdf?initialSessionID=apay%3D357-0176417- 3602423&ld=SDUSAGSDirect&ldStackingCodes=SDUSAGSDirect
-Amazon Seller Central “Import and export inventory” : https://sellercentral.amazon.co.jp/help/hub/reference/external/201468520?locale=en-US
-Amazon ‘Service Provider Network’ : https://sellercentral.amazon.com/gspn?ref_=sc_gspn_hp- ls_hp&sellFrom=TR&sellIn=JP&localeSelection=tr_TR
RAKUTEN ICHIBA’DA MAĞAZA AÇILMASI
Rakuten Ichiba, 1997 yılında kurulmuş bir çevrimiçi alışveriş platformudur. Japonya'nın e- ticaret pazar payının %26,8'i ile Japonya'nın en büyük e-ticaret pazarına sahiptir ve küresel olarak dördüncü büyük e-ticaret pazarı olarak kabul edilmektedir. 120 milyondan fazla üyeyi ve 55.000'den fazla mağazayı bir araya getiren Rakuten'in günlük yaklaşık 18 milyon aktif kullanıcısı bulunmaktadır. Yurtdışındaki şirketlerin Rakuten Ichiba'da bir çevrimiçi mağaza oluşturması mümkündür.
Rakuten Ichiba, alışveriş merkezi benzeri bir mağaza anlayışına sahip olup; şirketlere, tüm mağazalarda ortak olan genel bir düzen kullanmak yerine, ilgili tüm bilgilerin belirtilmesini mümkün kılan, son derece özelleştirilebilir bir dijital vitrin oluşturma fırsatı vermektedir. Ayrıca satış, promosyon veya yeni ürün gibi yeni önemli bilgileri sağlamak için istenildiği zaman güncellenebilmesine imkan sunmaktadır. Aynı durum, gerektiği kadar bilgi içerebilen ürün sayfaları için de geçerlidir. Bu özellik, müşterilerin ürünlerin özellikleri, fiyatı, aynı zamanda nakliye ve iade politikaları vb. gibi gerekli tüm bilgilere erişmesini sağlar.
Bir şirketin Rakuten Ichiba'da satış yapabilmek için başvuru sürecinden geçmesi gerekiyor ancak öncesinde Rakuten Ichiba'nın ayrıntılı tarama sürecinden geçilip geçilemeyeceğinin kontrol edilmesi uygun olacaktır. İlk ve en önemli sorun, iş yapmak için bir Japon kuruluşun varlığının gerekliliğidir. Rakuten Ichiba, bir şirketin yurtdışında yerleşik kuruluşuyla Rakuten Ichiba'da doğrudan mağaza açabileceği bir plan olan Doğrudan Mağaza Planı'nı yalnızca Fransa ve Almanya'ya sunmakta olup ülkemiz firmalarının bu uygulamadan yararlanabilme imkanı bulunmamaktadır. Bu bakımdan, ülkemizde mukim firmaların Rakuten İchiba’da kendi mağazasını açmak için Japonya’da şube açmaları ya da şirket kurmaları zorunda olup, bahsi geçen platform tarafından doğrulanabilecek Japonya’ya ait bir adres, telefon numarası ve Japonya’ya ait bir banka hesap numarası sağlanması gerekmektedir.
Bu durumda Japonya’da yerleşik bir ithalatçı olacağından ayrıca bir kayıtlı ithalatçı bulunması ya da Gümrük İşlemleri Vekili atayarak yurtdışında yerleşik IOR sıfatıyla işlemlerin yürütülmesi gerekmeyecektir.
Ayrıca Rakuten Ichiba’ya Japonca müşteri hizmetleri sağlama yetkinliğinizi ispatlanmanızda ikinci bir zorluk olup, Rakuten Ichiba'da satış yapabilmek için bir şirketin uygun şekilde Japonya’da kurulmuş olması yanında halihazırda bir e-ticaret sitesine sahip olması veya üçüncü taraf bir platformda satış yapıyor olması da ayrı bir gerekliliktir. Şirketin ayrıca müşterilerin siparişlerini yerine getirebilmesi için güvenilir lojistik sistemi kurabilmesi ve Rakuten'deki ürünlerin JPY cinsinden satılması nedeniyle kur riskinden de sorumlu olacağını bilmesi önemlidir. Şirketin ayrıca kendi marka ismine sahip olması ve benzersiz bir üretici kimliği sunması ve UPC, EAN, JAN, ISBN gibi kabul edilebilir formatta barkodlu ürünlere sahip olması ve benzeri nitelikte Rakuten Ichiba tarafından belirlenen pek çok gerekliliği önceden dikkate alınması ve hazırlık yapması gerekliliği, Rakuten Ichıba’da mağaza açılmasına ilişkin ayrı zorluklardır.
Diğer taraftan Japonya’da şube ya da şirket kurmanın tercih edilmemesi halinde, Rakuten’de hâlihazırda faaliyet gösteren bir mağazanın sizin ürünlerinizi satışa sunulması denenebilecek başka bir yöntemdir.
Japonya’daki www.rakuten.co.jp’de ürün satmak için özel bir şirketten fullfilment hizmeti satın almanız mümkün olabileceği gibi; ‘Rakuten süper logistics’ olarak adlandırılan, Rakuten’in kendi ürün dağıtım mekanizmasından da hizmet alabilirsiniz. Rakuten tarafından müşteriye kapıya kadar teslim hizmeti sunulmaktadır.
Rakuten İchiba hakkında güncel ve detaylı bilgileri aşağıdaki bağlantılardan inceleyebilirsiniz.
-Rakuten Ichiba hakkında (Genel bilgi) : https://www.rakuten.co.jp/ec/sellinjapan/
-How to open a shop on Rakuten Ichiba? : https://marketplace.rakuten.net/how-it-works
5.13.4 – Ödeme Yöntemleri
E-ticaret ödemelerinde mobil cüzdan/dijital cüzdan kullanım oranı %12 iken yaygın ödeme araçları sırasıyla PayPay, Rakuten Pay, D Barai, Au Pay, Fami Pay, Line Pay & Merpay.
Yamato Transport, Japan Post, Seino Transportation da hızlı kargo çözümleri arasındadır. Pazaryerlerinin yanı sıra Yamato Transport, Sagawa Xtorm, Transcosmos SGH Global Japan sipariş karşılama hizmetleri vermektedir.
5.13.5 – Mobil E-Ticaret
Japonya’da elektronik ticaret üzerinden satış yapan pazaryerlerinin mobil uygulamaları da bulunmakta ve yoğunlukla kullanılmakta olup, gümrük işlemleri açısından herhangi bir farklılık arz etmemektedir.
5.13.6 – E-Ticarete Yönelik Beklenti ve Öngörüler
E-ticarette Japoncanın alternatif bir dilinin bulunmadığını bilmek önemlidir. Öncelikli olarak ürünün tüm Japon yönetmeliklerini karşıladığından ve Japonya'ya ithalat için uygun olduğundan emin olunmalıdır.
Japonya'da tüketicilerin kaliteli beklentisi yüksek olup, ürünün kapsamlı açıklaması ve iade kolaylığı oldukça önemlidir. Japonya'da çevrim içi satış yapılabilmesi için Japon bir ortakla çalışarak Japon diline uygun bir çevrim içi mağaza inşa edilmesi de ülkeye e-ihracatını arttırmak isteyen firmalarımız için tavsiye niteliğindedir.
Japon tüketicilerin tüketim alışkanlıkları geleneksel ihraç pazarlarımızdaki tüketicilerden oldukça farklıdır. Tercih edilen ürünlere ilişkin beklentiler haricinde ambalaj ve etiketlemeye dair de ciddi farklılıklar bulunmaktadır.
Ülkede geçerli olan standartlara ve tüketici taleplerine uygun ürün çeşitlendirmesi yapma gerekliliği, ihracatçılarımızın bu pazara girişlerindeki en büyük engellerdendir.
Ülkemiz ihraç ürünlerinin e-ticaret üzerinden satışının yapılabilmesi için, ürünlerin Japon mevzuatına uygun olarak ithalatının tamamlanmış ve Japonya’da bulunan bir lojistik hizmet alanına depolanmış olması gerekmektedir. Söz konusu ithalat işlemlerinin Amazon veya Rakuten Ichıba gibi başat platformlar tarafından yapılmadığı ancak e-ticaret sitelerinin bu işlemlerin (farklı ek gereklilikler ile) tamamlanmış olmasını istedikleri görülmektedir. Bununla birlikte önde gelen e-ticaret platformları, lojistik merkezlere sahip olup, depolama ve dağıtım konusunda ise hizmet sunmaktadır.
Diğer taraftan, tüketicilerin kalite beklentisi, dağıtıcı ile çalışmanın gerekliliği ve yaşlı nüfusun yüksekliği nedeniyle geleneksel alışveriş modellerinin de önemli olduğu Japon pazarında, e- ticaret sadece pazaryerleri ile sınırlı kalmamalıdır. Çok kanallı yöntemiyle satış yapan mağazalar hedeflenerek bu pazara girilmesi önem arz etmektedir.
Japonya'da sınır ötesi alışveriş oranı düşük olsa da e-ticaret satışlarının %9,5'ini veya 18,2 milyar ABD dolarını oluşturması nedeniyle önemlidir. ABD, Çin ve Kore ilk üç destinasyon arasındadır. "Şimdi Al, Sonra Öde" seçeneği Japonya'da gittikçe popüler hale gelmektedir. Yerli "Şimdi Al, Sonra Öde" markası Paidy, 2021 yılında PayPal ile iş birliği yaparak Japon çevrim içi müşterilerin dijital cüzdanları üzerinden doğrudan Paidy'ye erişmelerini sağlamıştır.
Paidy, şu anda 700.000 satıcı tarafından ödeme sırasında sunulmaktadır. Bu iş birliği ise Japon müşterilerin PayPal kabul eden herhangi bir uluslararası sitede Paidy'yi kullanmasına olanak tanıyarak sınır ötesi harcamaları artırabilir.
Firmalarımızın Japonya e-ticaret pazarında başarılı olabilmesi için Avrupalı tüketicilerden farklılaşmış olan alışkanlıklarını yakından incelemeleri önemlidir.
E-ticarette yükte hafif pahada ağır, Türkiye'ye mahsus, sezonu veya raf ömrü uzun, sağlıklı, doğal, organik ürünlerin tercih edilme olasılığı yüksektir. Ülkemiz özelinde markalı ürünlerin, sağlıklı uzun ömürlü gıda ve içecek ürünlerinin ve yaşlı nüfusa hitap eden ürünlerin pazarda potansiyel arz edebileceği düşünülmektedir.
6 – ÖNEMLİ SEKTÖRLER
Japonya halen dünyanın üçüncü büyük ekonomisi konumundadır. Ekonomik büyüme oranları OECD ülkeleri ortalamasına yakın seyretmektedir. Bununla birlikte, azalan ve hızla yaşlanan nüfus, azalan işgücü arzı, yüksek kamu borcu gibi zorluklar önemini korumaktadır. Dış ticaretin yaklaşık beşte birini Çin ile gerçekleştiren Japonya, özellikle ara malı tedariki bakımından anılan ülke ekonomisindeki gelişmelerden etkilenmeye devam etmektedir. Japon ekonomisinde hizmet sektörü %69’luk pay ile ağırlığını sürdürmektedir. İmalat sanayi %30, tarım sektörü ise %1 paya sahiptir.
6.1 – Tarım ve Hayvancılık
Japonya’nın gıda tüketiminde kendine yeterlilik oranı yaklaşık %38 seviyesinde seyretmektedir. Tarım sektörü toplam ithalattan %10’undan fazla pay almaktadır. Ülke olarak önemli miktarda protein tüketilmektedir. Ülke yüzölçümünün yaklaşık %11,5’lık bölümü (4,34 milyon hektar) tarım arazilerine ayrılmıştır. Hokkaido adası 1,14 milyon hektar ile toplam tarım arazilerinin dörtte birini barındırmaktadır.
Ürün bazında ise çeltik 2,37 milyon hektar ile en çok ekili alana sahiptir. Çeltik dışında çay, yaş sebze ve meyve, deniz ürünleri, köklü bitkiler, kesme çiçekler, buğdaygiller ve hayvansal gıda ürünleri yaygın bir şekilde üretilmektedir.
6.2 – İmalat Sanayi
Japonya dünyanın önde gelen motorlu taşıt ve elektronik ekipman üreticileri arasındadır. Makine, çelik ve demir dışı metaller, gemicilik, kimya, tekstil, işlenmiş gıda diğer önemli sektörler arasında yer almaktadır.
6.3 – Doğal Kaynaklar ve Madencilik
Ülkede önemli miktarda maden kaynağı bulunmamaktadır. Ülkedeki mevcut taş kömürü üretimi giderek azalmaktadır. İçinde bulunulan coğrafi koşullar nedeniyle ithal taş kömürü ülkede üretilen taş kömürüne kıyasla daha ucuza temin edilebilmektedir. Bu durum Japonya’yı maden hammaddeleri ve bilhassa nadir elementler bakımından ithalata bağımlı kılmaktadır.
6.4 – Enerji ve Gaz
Hidrokarbon enerji kaynaklarının son derece sınırlı olmasına bağlı olarak Japonya dünyanın en büyük petrol, sıvılaştırılmış doğal gaz ve kömür ithalatçısı konumundadır. Bu kapsamda, Japonya’nın enerji politikası öncelikleri kaynak çeşitliliğinin artırılması, iklim değişikliği ile mücadele, elektrik ve gaz piyasası reformları ve yenilebilir enerji projeleri olarak sıralanabilir.
Diğer taraftan, 2011 yılında yaşanan deprem felaketinden sonra 1970’lerdeki petrol krizlerinde olduğu gibi Japon hükümeti enerji tasarrufu önlemlerine yatırım yapmıştır. 2010’ların sonuna doğru toplam enerji arzı ve sera gazı salınımları 1990’lar düzeyine gerilemiştir. Yine, 2011 sonrasında yenilenebilir enerji kaynakları kurulumunda önemli artış görülmüştür.
6.5 – İnşaat Sanayi
Japon inşaat pazarı, dünyadaki en büyük pazarlardan biridir. 1990’ların başında gerileme eğilimindeki Japon inşaat sektörü 2010 yılından bu yana toparlanma sürecine girmiştir.
2016 yılından bu yana Japonya’da nominal Gayrisafi Milli Hasılanın yaklaşık %5.4’ünü oluşturan inşaat sektörünün nominal GSYH içindeki payı 2020 yılında en yüksek seviyesi olan %5,7’ye yükselmiştir. Takip eden iki yılda sırasıyla %5.6 ve son olarak 2022 yılında %5.2’ye düşmüştür. 2021 yılında müteahhitlik sektörünün GSYH’ye katkısı 28.91 trilyon JPY iken 2022 yılında 27.11 trilyon JPY’ye düşmüştür.
Japonya inşaat sektörünün, ulaşım, yenilenebilir enerji, telekomünikasyon, doğal afetlerine karşı önlemleri ve imalat sektörlerine yapılması öngörülen yatırımların da desteğiyle 2024 yılında önceki seneye göre %0,9’luk bir büyüme kaydetmesi beklenmektedir. Bunda özel sektör yatırımlarının ve Osaka EXPO’sunun önemli bir payı olduğu değerlendirilmektedir. Devamında 2025-2028 yılları için ise büyüme beklentisi%1,2 seviyesindedir.
6.6 – Perakende Ticaret
Satış kanalları incelendiğinde ise yurtiçi toptan satışların perakende satışlara oranının Japonya’da diğer endüstrileşmiş ülkelere nazaran daha yüksek olduğu gözlenmektedir. Bunun durum çok sayıda toptancı olması ve genel ticaret firmalarının satışlarının da bu kalemde gözükmesinden kaynaklanmaktadır.
Başlıca perakende satış kanallarını ise süpermarket zincirleri, indirimli satış mağazaları (discount stores), 24 saat açık küçük market zincirleri (convinience stores-“konbini”), 100 yen mağazaları ile eczaneler (drug stores) oluşturmaktadır. Bunların dışında şehir merkezlerinde ana tren istasyonları, daha çok üst segmente hitap eden alış-veriş merkezleri (department stores); kırsal bölgelerde büyük alış-veriş merkezleri (shopping malls) ve yapı market zincirleri (home centers) bulunmaktadır. Elektrikli cihaz ve elektronik ürün mağaza zincirleri, online alış- veriş siteleri, katalog satışlar ve otomatik satış makinaları diğer yaygın satış kanallarıdır.
Dağıtım kanallarında aracı firmalara sıkça rastlanmaktadır. Perakendeciler bir veya daha fazla aracı vasıtasıyla mal tedarik etmektedirler. Bazı perakendecilerin bir ana toptancı ve birkaç yan toptancı ile çalışmayı tercih ettikleri gözlenmektedir. Söz konusu tercihin Japon dağıtım sistemine özgü çeşitli uygulamalardan kaynaklandığı değerlendirilmektedir.
6.7 – Hizmetler
Başlıca hizmet sektörleri toptan ve perakende satış, finansal hizmetler ve müteahhitlik hizmetleri olarak sıralanabilir. Bunun dışında eğitim, sağlık, eğlence, iletişim ve haberleşme hizmetleri de yüksek kalite ve teknoloji standartları ile ön plana çıkan diğer sektörlerdir.
6.8 – Bilişim
Japonya yazılım piyasası yaklaşık 150 milyar dolar büyüklüğünde olup, bunun %45’ini ısmarlama yazılımlar, %4’ünü oyunlar oluşturmaktadır. Tahmin edileceği üzere, Japonların sermaye, insan kaynağı ve donanım açısından güçlü yerel yazılım firmaları bulunmaktadır.
Bilhassa, sipariş tarzı yazılımlarda talebin mahiyetini ve işin algoritmasını anlamak için yüz yüze görüşme ve Japonca bilmek gerekmektedir. Arka planda yazılım kodu çalışıyor olsa da kullanıcı sayfasının Japonca olması beklenmektedir. Oyun ve animasyon piyasası için ise Japon kültürü ve eğilimlerini yakından tanımak önem taşımaktadır. Bu itibarla, pazarlama, siparişe uygun yazılım geliştirme ve satış sonrası hizmet için Japonya’da çekirdek kadroyla yerel birim kurulması lüzumlu görülmektedir.
7 – DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR
7.1 – Doğrudan Yabancı Yatırımların Görünümü
Dünya Bankasına 2020 yılı İş Yapma Endeksi raporuna göre, Japonya genel olarak iş yapma kolaylığı açısından 29. sırada yer almaktadır. 190 ülkenin değerlendirildiği raporda, şirket kurma kolaylığı, inşaat izinlerinin alınması, elektriğe ulaşım, tapu siciline kayıt, kredi alma, azınlık hissesi sahibi yatırımcıların korunması, vergilerin ödenmesi, sınır ötesi ticaret, sözleşmelerin uygulanması ve iflasın çözümü olmak üzere toplam 10 kategorideki değerlendirmeler sonucunda oluşturulmuştur.
Gösterge Bazında Japonya’nın Doing Business 2020 Raporu’ndaki Görünümü | | | Değerlendirmenin yapıldığı 10 kategoride Japonya: | DB 2020 Sıralaması | DB 2020 Puanı | DB 2019 Puanı | Puan değişimi (%) Genel Sıralama | 29 | 78,0 | 75,65 | 2,35 Şirket kurulumu- işe başlama | 106 | 86,1 | 86,1 | 0 İnşaat izni almak | 18 | 83,1 | 74,95 | 8,15 Elektriğe ulaşım | 14 | 93,2 | 89,88 | 3,32 Tapu siciline kayıt | 43 | 75,6 | 74,21 | 1,39 Kredi temini | 94 | 55 | 55 | 0 Azınlık hissedar haklarının korunması | 57 | 64 | 60 | 4 Vergilerin ödenmesi | 51 | 81,6 | 71,14 | 10,46 Dış Ticaret | 57 | 85,9 | 86,51 | 0,61 Sözleşmelerin icrası | 50 | 65,3 | 65,26 | 0,04 İflasın çözümü | 3 | 90,2 | 93,45 | 3,25 Kaynak: Dünya Bankası Doing Business Raporu (*1) | | |
Japonya’ya yapılan uluslararası doğrudan yatırım stokunun ülke ve bölgelere göre dağılımı aşağıdaki Tablo’da sunulmaktadır (birim: milyon ABD doları).
| 2000 | 2005 | 2010 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 Asya | 3.936 | 6.702 | 23.279 | 47.450 | 52.820 | 70.102 | 86.668 | 84.594 | 84.305 | | Çin | 84 | 102 | 399 | 2.535 | 3.452 | 5.433 | 7.306 | 7.411 | 7.306 | | Diğer Asya | 3.762 | 6.475 | 22.134 | 41.571 | 45.876 | 59.728 | 72.187 | 72.067 | 72.187 | | Hong Kong | 1.756 | 2.612 | 4.044 | 8.484 | 9.228 | 11.320 | 19.818 | 23.973 | 19.818 | | Tayvan | 1.499 | 1.391 | 2.255 | 5.992 | 6.667 | 7.638 | 8.123 | 7.795 | 8.123 | | Güney Kore | 107 | 313 | 1.933 | 5.102 | 6.712 | 7.365 | 7.745 | 8.078 | 7.745 | | Singapur | 400 | 2.159 | 13.901 | 21.993 | 23.269 | 33.405 | 36.501 | 32.221 | 36.501 | | ASEAN-4 | 65 | 105 | 688 | 3.187 | 3.293 | 4.712 | 4.549 | 4.591 | 4.549 | | Tayland | 3 | 42 | 100 | 2.000 | 2.121 | 3.127 | 2.858 | 3.122 | 2.858 | | Endonezya | 4 | 6 | 60 | 333 | 219 | 232 | 227 | 232 | 227 | | Malezya | 13 | 13 | 460 | 733 | 798 | 1.175 | 1.267 | 1.003 | 1.267 | | Filipinler | 45 | 44 | 68 | 121 | 155 | 177 | 198 | 235 | 198 | | Vietnam | n.a. | n.a. | 0 | 6 | 10 | 33 | 41 | 32 | 41 | | Hindistan | 9 | 10 | 40 | 95 | 100 | 96 | 102 | 371 | 102 Kuzey Amerika | 16.238 | 47.729 | 73.900 | 61.299 | 59.463 | 74.926 | 92.806 | 82.252 | 84.157 | | A.B.D. | 14.147 | 43.888 | 72.497 | 59.692 | 57.889 | 73.246 | 77.788 | 80.228 | 77.788 | | Kanada | 2.091 | 3.841 | 1.403 | 1.608 | 1.574 | 1.680 | 6.369 | 2.024 | 6.369 Latin Amerika | 3.526 | 8.218 | 23.593 | 15.542 | 18.724 | 20.172 | 16.768 | 19.354 | 22.585 | | Meksika | 1 | 4 | 261 | 3 | 3 | 319 | 2 | 3 | 2 | | Brezilya | 12 | 31 | 38 | 32 | 40 | 41 | 35 | 46 | 35 | | CaymanAdaları | n.a. | 5.599 | 18.784 | 11.964 | 15.187 | 15.405 | 18.912 | 15.202 | 18.912 Okyanusya | 544 | 478 | 1.245 | 3.692 | 5.297 | 6.940 | 6.903 | 9.284 | 7.057 | | Avusturalya | 540 | 472 | 983 | 3.154 | 4.279 | 4.635 | 4.737 | 6.163 | 4.737 | | Yeni Zelanda | 2 | 3 | 248 | 314 | 312 | 268 | 218 | 275 | 218 Avrupa | 25.988 | 38.148 | 92.203 | 128.076 | 139.614 | 139.649 | 179.305 | 154.751 | 149.709 | Batı Avrupa | 25.946 | 38.101 | 92.126 | 127.946 | 139.476 | 139.463 | 179.109 | 183.205 | 183.205 | | Almanya | 4.829 | 5.904 | 10.009 | 8.195 | 9.936 | 8.804 | 10.549 | 10.549 | 10.549 | | İngiltere | 3.695 | 3.033 | 9.386 | 15.831 | 23.301 | 22.947 | 58.246 | 58.246 | 58.246 | | Fransa | 8.263 | 10.777 | 19.193 | 31.086 | 34.059 | 36.189 | 24.451 | 24.451 | 24.451 | | Hollanda | 5.352 | 11.654 | 36.890 | 42.540 | 41.842 | 36.296 | 25.650 | 25.650 | 25.650 | | İtalya | 7 | 559 | 909 | 1.488 | 1.475 | 1.402 | 1.268 | 1.268 | 1.268 | | Belçika | n.a. | 474 | 94 | 1.003 | 1.638 | 1.746 | n.a. | n.a. | n.a. | | Lüksemburg | n.a. | 1.632 | 4.842 | 7.634 | 7.581 | 9.408 | 160 | 160 | 160 | | İsviçre | 2.175 | 2.264 | 5.271 | 11.173 | 14.394 | 14.619 | 6.224 | 6.224 | 6.224 | | İsveç | 430 | 352 | 827 | 2.187 | 2.600 | 2.858 | 16.455 | 16.455 | 16.455 | | İspanya | 19 | 111 | 223 | 972 | 763 | 716 | 461 | 461 | 461 | Doğu Avrupa,Rusya, diğer. | 42 | 47 | 77 | 130 | 138 | 186 | 196 | 719 | 719 | | Rusya | 42 | 46 | 68 | 55 | 58 | 65 | 153 | 153 | 153 Orta Doğu | 91 | 14 | 59 | 521 | 1.798 | 1.931 | 614 | 806 | 55 | | Suudi Arabistan | 44 | 2 | 15 | 25 | 25 | 27 | 767 | 198 | 767 | | B.A.E. | 0 | 1 | 3 | 281 | 278 | 416 | 198 | 471 | 198 | | İran | - | - | -2 | - | - | - | 446 | | 446 Afrika | 0 | 1 | 387 | 165 | 174 | 768 | 808 | 770 | - | | Güney Afrika | - | - | 0 | 1 | 1 | 1 | 777 | 57 | 777
OECD üyeleri | 42.779 | 86.553 | 164.867 | 197.840 | 211.519 | 228.202 | 285.061 | 251.154 | 108 ASEAN | 466 | 2.264 | 14.596 | 25.193 | 26.582 | 38.162 | 47.149 | 36.857 | 246.034 AB | 23.708 | 35.758 | 82.236 | 116.043 | 124.323 | 124.014 | 98.652 | 87.414 | 41.104 Dünya | 50.323 | 101.322 | 214.722 | 256.780 | 277.924 | 314.523 | 383.909 | 351.845 | 73.615 Kaynak: JETRO | | | | | | | | |
7.2 – Yabancı Yatırımlara İlişkin Ülke Mevzuatı
a.Genel:
Şirket kurulumu hakkında bilgilere https://www.jetro.go.jp/en/invest/setting_up.html teşvik sistemleri hakkındaki bilgilere https://www.jetro.go.jp/en/invest/incentive_programs.html bağlantı yolundan erişilebilmektedir. JETRO bünyesinde yatırımcı danışma merkezi kurulmuştur.
7.3 – Yabancı Sermayeye Yönelik Kısıtlamalar
Japonya’da Japon vatandaşlarının yatırımları ile yabancı yatırımlar aynı uygulamalara tabi olup, herhangi bir önlem veya ayrımcılık uygulanmamaktadır.
7.3.1 – Yabancıların Gayrimenkul Edinmeleri
Yabancıların gayrimenkul edinmeleri önünde herhangi bir engel bulunmamaktadır
7.3.2 – Yabancı Sermayeli Şirketlere Uygulanan Ayrımcılıklar
Herhangi bir ayrımcılık bulunmamaktadır. Ancak Japon şirketleri arasında tarihsel ve sermaye ortaklı yoğun bağlantılar bulunmakta olup, yabancı bir şirketin (özellikle KOBİ’lerin) Japonya pazarı içindeki iş ağına girmekte oldukça zorlandığı gözlemlenmektedir.
7.3.2.1 – Şirket Kuruluşunda Ayrımcılık
Yabancılara yönelik olarak, şirket kuruluşunda herhangi bir ayrım bulunmamaktadır.
7.3.2.2 – Vergi Hukukunda Ayrımcılık
Yabancılara yönelik olarak, vergi hukukunda herhangi bir ayrım bulunmamaktadır.
7.3.2.3 – Yabancıların Serbest Dolaşımı
Yasal bir statüye sahip olan herhangi bir yabancının Japonya içerisinde serbest dolaşması önünde bir engel bulunmamaktadır.
Belgenin devamı (34 madde daha) okuyucuda yükleniyor. 7.4 – Yatırım Teşvik Mevzuatı ve sonrası