KolayuyumGiriş yap

2365 4/1/1961 Gün ve 213 Sayılı Vergi Usul Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun

Kanun · 2365 sayılı Kanun

Tür
Kanun
Numara
2365
Resmi Gazete
31.12.1980 / Sayı 17207
Son değişiklik
31.12.1980
Durum
Yürürlükte
Seri
Kanunlar, Vergi Usul Mevzuatı

Madde 1

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 3 ncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

A) Vergi kanunlarının uygulanması: Bu Kanunda kullanılan «Vergi Kanunu» tabiri işbu Kanun ile bu Kanun hükümlerine tabi vergi, resim ve harç kanunlarını ifade eder.

Vergi kanunları lafzı ve ruhu ile hüküm ifade eder. Lafzın açık olmadığı hallerde vergi kanunlarının hükümleri, konuluşundaki maksat, hükümlerin kanunun yapısındaki yeri ve diğer maddelerle olan bağlantısı gözönünde tutularak uygulanır.

B) İspat; Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır.

Vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti yemin hariç her türlü delille ispatlanabilir. Şu kadar ki vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan şahit ifadesi ispatlama vasıtası olarak kullanılamaz.

İktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfeti bunu iddia eden tarafa aittir.

Madde 2

Aynı kanunun 5 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Ancak, vergi güvenliğini sağlamak amacıyla Gelir Vergisi mükelleflerinin yıllık Gelir Vergisi, sermaye şirketlerinin Kurumlar Vergisi beyannamelerinde gösterdikleri matrahları (zarar dahil) ve beyanları üzerinden tartı olunan Gelir ve Kurumlar Vergileri ile mükelleflerin ad ve unvanları, bağlı oldukları vergi dairelerince beyannamelerin verildiği yıl içinde dairenin münasip yerlerine asılacak cetvellerle ilan olunur. Mükellefin bağlı bulunduğu teşekkül varsa, bu ilan orada da yapılır.

Gelir Vergisi mükellefleri (Götürü usulde vergilendirilen mükellefler dahil) ile sermaye şirketleri her yıl Mayıs ayının son gününe kadar vergi tarhına esas olan kazanç tutarları ile bunlara isabet eden vergi miktarlarını gösteren levhayı merkezlerine, şubelerine, satış mağazalarına iş sahipleri ile mükellefler tarafından kolayca okunup görünecek şekilde asmak zorundadırlar. İlan re levhalara ilişkin diğer hususlar Maliye Bakanlığınca belli edilir.

Madde 3

Aynı Kanunun 29 ncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

İkmalen vergi tarhı, her ne şekilde olursa olsun bir vergi tarh edildikten sonra bu vergiye müteallik olarak meydana çıkan ve defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak miktarı tespit olunan bir matrah veya matrah farkı üzerinden alınacak verginin tarh edilmesidir.

Özel kanunlarında ikmalen tarhiyata ilişkin olarak yer alan hükümler saklıdır.

Madde 4

Aynı Kanunun 30 ncu maddesinin bir ve ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve ikinci fıkrasına aşağıdaki 6 numaralı bent eklenmiştir.

Re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunamayan hallerde takdir komisyonlarınca tespit edilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh edilmesidir.

Aşağıdaki hallerden herhangi birinin bulunması durumunda, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığı kabul edilir.

6. Tutulması zorunlu olan defterlerin veya verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair delil bulunursa.

Madde 5

Aynı Kanunun 42 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Ortalama kâr hadleri Maliye Bakanlığınca emtia ve iş nevilerine göre hazırlanacak cetveller üzerine il merkezlerinde o il defterdarının veya mazereti halinde tevkil edeceği maliye memurunun başkanlığı altında gelir müdürü ve vergi dairesi müdürü olmak üzere üç memur üye ile tüccarlar için il merkezindeki ticaret odalarınca, esnaf ve sanatkârlar için kanunla kurulan esnaf dernekleri birliğince, birlikleri yoksa esnaf ve sanatkâr teşekküllerince, odaların, birlik ve teşekküllerin bulunmadığı yerlerde il merkezindeki belediyelerce seçilecek iki kişiden kurulan özel bir komisyon tarafından ilçeler itibariyle gayri safi kazanca göre ayrı ayrı tayin olunur. Bu teşekküllerce belli edilecek üyeler bir asıl bir yedek olmak üzere seçilir. Üyelerin Komisyon Başkanının talebi üzerine bir ay içinde seçilmemesi halinde, üyeler komisyon başkanının teklifi üzerine vali tarafından seçilir. Şu kadar ki merkez ilçesi dışındaki mükelleflere ait ortalama kâr hadlerinin tespitinde, il merkezinden seçilmiş olan üyelerden birinin yerine o ilçelerden aynı mahiyetteki teşekküller tarafından seçilmiş olan bir üye toplantılara katılır.

Ortalama kâr hadlerinin tayininde nazara alınacak esaslar Maliye Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirtilir.

Komisyon, defterdarın yazılı isteği tarihinden başlayarak üç ay içinde takdir işini tamamlar, lüzum görülen yerlerde ve hallerde bu süre Maliye Bakanlığınca bir yıla kadar uzatılabilir.

Madde 6

Aynı Kanunun 43 ncü maddesinin yedinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Ortalama Kâr Hadleri Merkez Komisyonu, Maliye Bakanlığı Müsteşarının, başkanlığında, Gelirler Genel Müdürü, ilgili Genel Müdür Baş Yardımcısı veya bunların tevkil edeceği kimselerle Türkiye Ticaret Odaları, Sanayi Odaları ve Ticaret Borsaları Birliğinin iki temsilcisinden kurulur.

Madde 7

Aynı Kanunun 46 ncı maddesinin son iki fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddenin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir:

Ancak, zirai kazançlar il komisyonlarınca verilen ısrar kararları uygun görülmediği takdirde uygun görülmeyen ölçüler yerine merkez komisyonunca re’sen ve nihai olarak yeni ölçüler tayin ve tespit olunur.

Kara ve su avcılığında 45 nci maddede yazılı ölçülerden 2 numaralı bentteki ölçünün tespiti ile iktifa olunur.

Zirai kazançlar için tespit edilecek götürü gider emsalleri % 70 (dahil) nispetinden fazla olamaz.

Madde 8

Aynı Kanunun Dördüncü Kısım Başlığı «Takdir, Zirai Kazançlar ve özel Komisyonları» olarak 72 nci maddesinin birinci fıkrası ise aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Takdir Komisyonu; illerde defterdarın, ilçelerde malmüdürünün (Müstakil vergi dairesi olan ilçelerde ilgili vergi dairesi müdürünün) veya bunların tevkil edecekleri memurların başkanlığı altında ilgili vergi dairesinin yetkili iki memurundan ve seçilmiş iki üyeden kurulur.

Madde 9

Aynı Kanunun 73 ncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Üyeler, tüccarlar için ticaret odasınca, diğer sanat ve meslek erbabı için bunların mensup oldukları mesleki teşekküllerce kendi üyeleri arasından veya hariçten seçilir. Bu teşekküller, Takdir Komisyonu Başkanının yazılı talebi üzerine en geç bir ay içinde iki asıl ve iki yedek üye seçmeye mecburdurlar. Bu mecburiyet zamanında yerine getirilmezse üyeler mahallin en büyük mülkiye amiri tarafından seçilir.

Madde 10

Aynı Kanunun 75 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Komisyon, servetleri, sınai hakları ve telif haklarını, imtiyazları, madenleri, mücevheratı, eski eserleri ve sanat eserlerini değerlemede bilirkişiye müracaat edebilir.

Madde 11

Aynı Kanunun Dördüncü Bölümünün başlığı «Zirai Kazançlar il ve Merkez Komisyonları ile Özel Komisyonlar» olarak 83 ncü maddesi ise aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Zirai Kazançlar İl Komisyonu valinin başkanlığında defterdar, gelir müdürü, ziraat müdürü, veteriner müdürü, il merkezindeki ziraat bankası şube müdürü ve seçilmiş üç üyeden kurulur. Ormancılığa ilişkin konuların görüşülmesinde komisyona veteriner müdürü yerine orman işletme müdürü veya tevkil edeceği bir temsilci katılır.

Madde 12

Aynı Kanunun 84 ncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Zirai Kazançlar İl Komisyonunun seçilmiş üyelerinden biri mahalli çiftçi birlikleri, biri il ziraat odası ve biri de il ticaret odası tarafından mıntıka çiftçileri arasından seçilir.

Madde 13

Vergi Usul Kanununa, 86 ncı maddeden sonra gelmek üzere, aşağıdaki mükerrer 86 ncı madde eklenmiştir.

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 117 nci maddesinde belirtilen mükelleflerin girecekleri dereceleri tayin etmek üzere aşağıdaki komisyonlar kurulur. Bu komisyonlar 86 ncı maddede belirtilen yetkileri haizdir.

A) Merkez özel Komisyonu Kuruluş, Görev ve Yetkileri:

Merkez Özel Komisyonu, Maliye Bakanlığı Müsteşarının başkanlığında, Gelirler Genel Müdürü, Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürü İle Türkiye Ticaret Odaları, Sanayi Odaları ve Ticaret Borsaları Birliğinin ve esnaf tevekküllerinin bağlı olduğu birliklerin gösterecekleri en az dört aday arasından Maliye Bakanınca seçilecek iki üyeden kurulur.

Merkez Özel Komisyonu, il ve İlçe özel komisyonlarının kararlarıyla tespit edilen derecelere yapılacak itirazları inceler ve nihai olarak karara bağlar. Merkez özel Komisyonu Kararlan Resmi Gazete ile ilan olunur.

B) İl Özel Komisyonu Kuruluş, Görev ve Yetkileri:

İl Özel Komisyonu, valinin veya mazereti halinde tevkil edeceği vali yardımcısının başkanlığında, defterdar, gelir müdürü ve ilgili mesleki teşekküllerin gösterecekleri en az dört aday arasından vali tarafından seçilecek iki üyeden kurulur. Mesleki teşekkül bulunmayan yerlerde üyeler belediye meclisi üyeleri arasından seçilir.

İl Özel Komisyonu, merkez ilçedeki mükelleflerin girecekleri dereceleri tespit ederek karara bağlar.

C) İlçe Özel Komisyonu Kuruluş, Görev ve Yetkileri:

İlçe Özel Komisyonu, Kaymakamın başkanlığında mal müdürü (Müstakil vergi dairesi olan ilçelerde vergi dairesi müdürü), gelir vergi dairesinin bir memuru ve ilgili mesleki teşekküllerin gösterecekleri en az dört aday arasından kaymakamca seçilecek iki üyeden kurulur. Mesleki teşekkül bulunmayan yerlerde üyeler belediye meclisi üyeleri arasından seçilir.

İlçe Özel Komisyonu, ilçedeki mükelleflerin girecekleri dereceleri tespit ederek karara bağlar.

Merkez, il ve ilçe özel komisyonlarının seçilen üyeleri için aynı esaslara göre ayrıca iki yedek üye belirlenir.

İl ve ilçe özel komisyonlarınca tespit edilen dereceler; mükelleflerin bağlı oldukları vergi dairelerinin ilan koymaya mahsus yerlerinde listeler halinde asılmak suretiyle ilan olunur.

İlanın asılması keyfiyeti ve tarihi tutanakla tespit olunur.

Mükellefler tespit edilen derecelerine, ilan tarihinden itibaren bir ay içinde itiraz edebilirler. Ancak, bu itiraz peşin ödemenin tahakkuk ve tahsilini durdurmaz.

Madde 14

Aynı Kanunun 87 nci maddesinin birinci fıkrası ile 5 ve 6 ncı bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve 7 nci bendi kaldırılmıştır.

Takdir, tadilat ve zirai kazançlar il komisyonları ile özel komisyonlara, memurların dışında, seçilecek kimselerde aşağıdaki vasıflar aranır:

5. Takdir ve Özel komisyonlara seçileceklerde, ayrıca 30 yaşını bitirmiş olmak;

6. Tadilat ve zirai kazançlar il komisyonlarına seçileceklerde ayrıca mensup olduğu şehir veya kasabanın iktisadi şartlarına ve emlak ve ziraat işlerine vukufu olmak ve yirmibeş yaşını bitirmiş bulunmak;

Madde 15

Aynı Kanunun 89 ncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Bu kısımda yazılı komisyonlar üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanır ve çoğunlukla karar verirler. Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunlukta sayılır.

Madde 16

Aynı Kanunun 90 ncı maddesinin son fıkrası kaldırılmıştır.

Madde 17

Aynı Kanunun 92 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

Bu kısımda yazılı Komisyonlarla ortalama kâr hadlerini tespit eden özel komisyonların (Zirai Kazançlar Merkez Komisyonu, Ortalama Kâr Hadleri Merkez Komisyonu ile Mükerrer 86 ncı maddede yazılı Merkez Özel Komisyonu hariç) Başkan ve üyeleri ile Gelir Vergisi Kanununun 111 nci maddesinde yazılı komisyonun üyelerine bu komisyonlardaki görevleri dolayısıyla, mahalli defterdarlığın teklifi üzerine Maliye Bakanlığınca tayin olunacak miktarda ücret verilir.

Ödenecek ücretin yıllık miktarı, 5000 lirayı geçemez.

Zirai Kazançlar Merkez Komisyonu, Ortalama Kâr Hadleri Merkez Komisyonu ile Merkez özel Komisyonu Başkan ve üyelerine bu komisyonlardaki çalışmaları dolayısıyla verilecek ücret Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararıyla tayin olunur.

Madde 18

Aynı Kanunun 94 ncü maddesinin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

Tebliğ, kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde ikametgâh adresinde bulunanlardan veya işyerlerinde memur ya da müstahdemlerinden birine yapılır. (Muhatap yerine bu şekilde kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görünüşüne nazaran 18 yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması gerekir.)

Madde 19

Aynı Kanunun 104 ncü maddesinin 3 numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

3. İstanbul Belediye sınırları dışındaki yerlerde ilan yolu ile yapılan tebliğin konusu bir milyon lirayı aşan vergi veya vergi cezasına taalluk ettiği takdirde ilan ayrıca Ankara ve İstanbul'da çıkan birer gazete ile yayınlanır.

Madde 20

Aynı Kanunun 107 nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Maliye Bakanlığı tebliğleri posta yerine memur vasıtasıyla da yaptırtmaya yetkilidir.

Madde 21

Aynı Kanunun 127 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Yoklamadan maksat; mükellefleri ve mükellefiyetle ilgili maddi olayları, kayıtları ve mevzuları araştırmak ve tespit etmektir. Yoklamaya yetkili memurlar, vergi kanunlarının uygulanmasıyla ilgili olarak nakil vasıtalarında yolcu listeleri ve nakliye irsaliyelerinin muhtevası ile taşınan yolcu ve malların miktar ve mahiyetini tespit etmeye de yetkilidir.

Madde 22

Aynı Kanunun 134 ncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Vergi incelemesinden maksat, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır.

Madde 23

Aynı Kanunun 171 nci maddesinin 5 numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

5. Mükellefin hesap ve kayıtlarının yardımıyla üçüncü şahısların vergi karşısındaki durumlarını (emanet mahiyetindeki değerler dahil) kontrol etmek ve incelemek.

Madde 24

Aynı Kanunun 172 nci maddesinin 4 numaralı bendi ile son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

4. Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler.

İktisadi kamu müesseseleriyle dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler defter tutma bakımından tüccarların tabi oldukları hükümlere tabidirler.

Madde 25

Aynı Kanunun 173 ncü maddesinin birinci fıkrasının 3/b bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

b) Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler.

Madde 26

Aynı Kanunun 177 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Aşağıda yazılı tüccarlar, I nci sınıfa dahildirler:

1. (28 Şubat 1963 tarihli 205 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle değişen 1, 2, 3 No. lu bentler) Satın aldıkları mallan olduğu gibi veya işledikten sonra satan ve yıllık alımlarının tutarı 6.000.000 lirayı veya satışlarının tutarı 6.600.000 lirayı aşanlar;

2. Birinci bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşıp da bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hâsılatı 1.200.000 lirayı aşanlar;

3. 1 ve 2 numaraları bentlerde yazılı işlerin birlikte yapılması halinde 2 numaralı bentte yazılı iş hâsılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı 6.000.000 lirayı aşanlar;

4. Her türlü ticaret şirketleri (Adi şirketler iştigal nevileri yukardaki bentlerden hangisine giriyorsa o bent hükmüne tabidir.);

5. Kurumlar Vergisine tabi olan diğer tüzelkişiler (Bunlardan işlerinin icabı bilanço esasına göre defter tutmalarına imkân veya lüzum görülmeyenlerin, işletme hesabına göre defter tutmalarına Maliye Bakanlığınca müsaade edilir.);

6. İhtiyari olarak bilanço esasına göre defter tutmayı tercih edenler.

Madde 27

Aynı Kanunun 182 nci maddesine aşağıdaki 4 numaralı bent eklenmiştir.

4. Günlük Kasa Defteri.

Madde 28

Aynı Kanuna 185 nci maddeyi takiben aşağıdaki Mükerrer 185 nci madde eklenmiştir.

Günlük Kasa Defteri, işletmenin kasa ile ilgili muamelelerinin günü gününe yazıldığı defterdir.

Defterin bir tarafına: Bir önceki günden devredilen kasa mevcudu, o gün içinde tahsil edilen paralar ve günlük peşin satış tutarları;

Diğer tarafına: O gün içinde yapılan ödemeler,

Müfredatlı olarak kaydedilir.

Perakende satışlarla sair hâsılat, belgelerine dayanılarak deftere topluca yazılabilir.

Madde 29

Aynı Kanunun 193 ncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

İşletme hesabı esasında aşağıdaki defterler tutulur:

1. İşletme hesabı defteri (İşletme hesabını ihtiva eden);

2. Günlük perakende satış ve hâsılat defteri,

Madde 30

Aynı Kanuna, 194 ncü maddeyi takiben aşağıdaki mükerrer 194 ncü madde eklenmiştir.

İkinci sınıf tüccarlar, günlük perakende satışları ile hizmet karşılığı ve sair suretle alınan paralan kaydetmek üzere günlük perakende satış ve hâsılat defteri tutmak zorundadırlar. Bu deftere, günlük perakende satışlar ile sair işletme hâsılatı günü gününe yazılır.

Perakende satışların günlük tutarı ile sair işletme hâsılatı bu deftere, perakende satış fişleri, makinalı kasaların kayıt ruloları, giriş ve yolcu taşıma biletleri ve diğer belgelere dayanılarak topluca yazılabilir.

Madde 31

Aynı Kanunun 204 ncü maddesinin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

Bankalar ile mevduat faizi ödeyen bankerler yukarıda belirtilen defter kayıtlarında bu hususlara ilişkin bilgileri müfredatlı olarak göstermeye mecburdurlar.

Madde 32

Aynı Kanunun 219 ncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Muameleler defterlere zamanında kaydedilir. Şöyleki:

a) Muamelelerin işin hacmine ve icabına uygun olarak muhasebenin intizam ve vuzuhunu bozmayacak bir zaman zarfında kaydedilmesi şarttır. Bu gibi kayıtların on günden fazla geciktirilmesi caiz değildir.

b) Kayıtlarını devamlı olarak muhasebe fişleri, primanota ve bordro gibi yetkili amirlerin imza ye parafını taşıyan mazbut vesikalara dayanarak yürüten müesseselerde, muamelelerin bunlara işlenmesi, deftere işlenmesi hükmündedir. Ancak bu kayıtlar, muamelelerin esas defterlere 45 günden daha geç intikal ettirilmesine cevaz vermez.

c) Günlük kasa, günlük perakende satış ve hâsılat defterleri ile serbest meslek kazanç defterine muameleler günü gününe kaydedilir.

Madde 33

Aynı Kanunun 220 nci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki 9 ve 10 numaralı bentler eklenmiştir.

9. Günlük kasa defteri;

10. Günlük perakende satış hâsılat defteri.

Madde 34

Aynı Kanunun 230 ncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Faturada en az aşağıdaki bilgiler bulunur:

1. Faturanın düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası;

2. Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası;

3. Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası;

4. Malın veya işin nevi, miktarı, fiyatı ve tutarı;

5. Satılan mallar, faturanın düzenlenmesinden önce teslim edilmişse malın teslim tarihi ve irsaliye numarası, (Malın faturanın düzenlenmesinden önce teslim edildiği veya bir mükellefin birden çok iş yerleri ile şubeleri arasında taşındığı veya satılmak üzere bir komisyoncuya veya diğer bir aracıya emtia gönderildiği hallerde, teslim edilen malların satıcı tarafından bir sevk irsaliyesine bağlanması şarttır. Bu bentte yazılı irsaliyeler hakkında, fiyat ve bedel ile ilgili bilgiler hariç olmak üzere, bu madde hükmü ile 231 nci madde hükmü uygulanır. İrsaliyelerde malın nereye ve kime gönderildiği ayrıca belirtilir. Ancak, satılan malın satıcı veya müşteri tarafından taşınması halinde de faturanın veya sevk irsaliyesinin taşıtta bulundurulması zorunludur. Faturanın bulunduğu hallerde ayrıca sevk irsaliyesi aranmaz.)

Madde 35

Aynı Kanunun 231 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Faturanın düzenlenmesinde aşağıdaki kaidelere uyulur:

1. Faturalar sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir. Aynı müessesenin muhtelif şube ve taamlarında her biri aynı numara ile başlamak üzere ayrı ayrı fatura kullanıldığı takdirde bu faturalara şube ve kısımlarına göre şube veya kısmın isimlerinin yazılması veya özel işaretle seri tefriki yapılması mecburidir.

2. Faturalar mürekkeple, makine ile veya kopya kurşun kalemi ile doldurulur.

3. Faturalar en az bir asıl ve bir örnek alarak düzenlenir. Birden fazla örnek düzenlendiği takdirde her birine kaçıncı örnek olduğu işaret edilir.

4. Faturaların baş tarafında iş sahibinin veya namına, imzaya mezun olanların imzası bulunur.

5. Fatura, malın teslim tarihinden itibaren azami on gün içinde düzenlenir.

Madde 36

Aynı Kanunun 233 ncü maddesinin 4 numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddenin sonuna aşağıdaki iki fıkra eklenmiştir.

4. Giriş ve yolcu taşıma biletleri.

Perakende satış fişi ile giriş ve yolcu taşıma biletleri seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir. Bu fiş ve biletler kopyalı iki nüsha olarak tanzim edilir ve bir nüshası müşteriye verilir.

İşletme vergisi mükellefleri tarafından tanzim edilen perakende satış belgeleri, perakende satış fişi yerine geçer.

Madde 37

Aynı Kanunun 234 ncü maddesinin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

Gider pusulaları, sert ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir.

Madde 38

Aynı Kanunun 235 nci maddesinin 2 nci bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddenin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

2. Malı satın alan tüccar veya çiftçinin soyadı, adı, unvanı ve adresi;

Müstahsil makbuzları seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir.

Madde 39

Aynı Kanunun 236 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasını müşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir.

Madde 40

Aynı Kanunun 237 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Serbest meslek makbuzlarına:

1. Makbuzu verenin soyadı, adı veya unvanı, adresi, vergi dairesi ve hesap numarası;

2. Müşterinin soyadı, adı veya unvanı ve adresi;

3. Alınan paranın miktarı;

4. Paranın alındığı tarih;

Yazılır ve bu makbuzlar serbest meslek erbabı tarafından imzalanır.

Serbest meslek makbuzları seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir.

Madde 41

Aynı Kanunun 240 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Taşıma işletmeleri ile otel, motel ve pansiyon gibi konaklama yerleri (götürü usulde vergiye tabi olanlar dahil) aşağıda yazılı belgeleri düzenlemek zorundadırlar.

A) Taşıma İrsaliyeleri: Ücret karşılığında eşya nakleden bütün gerçek ve tüzelkişiler naklettikleri eşya için, 209 ncu maddede yazılı bilgilerle, sürücünün ad ve soyadı ve aracın plaka numarasını ihtiva eden ve seri ve sıra numarası dahilinde teselsül eden irsaliye kullanmak zorundadırlar. Bu irsaliyenin bir nüshası eşyayı taşıttırana, bir nüshası eşyayı taşıyana aracın sürücüsüne veya kaptanına verilir ve bir nüshası da taşımayı yapan nezdinde saklanır. Bu bent hükmü nakliye komisyoncuları ile acenteleri de kapsar,

B) Yolcu listeleri: Şehirler arasında yapılan yolcu taşımalarında 233 ncü madde gereğince yolcu taşıma bileti kesmeye mecbur olan mükellefler, (T.C. Devlet Demiryolları hariç) taşıtların her seferi için müteselsil seri ve sıra numaralı ve oturma yerlerini planlı şeklide gösteren iki nüsha yolcu listesi düzenlerler ve bu listenin bir nüshasını sefer sonuna kadar taşıtta ve diğer nüshasını işyerinde bulundururlar. Yolcu taşıma biletlerinin komisyoncu veya acenteler tarafından kesilmesi halinde yolcu listeleri 3 nüsha olarak düzenlenir ve bir nüshası bu kimseler tarafından saklanır.

Yolcu listelerinde aşağıdaki bilgiler bulunur:

1. Yolcu listesini düzenleyen işletmenin adı veya unvanı ile adresi,

2. Taşıtı işleten mükellefin adı, soyadı varsa unvanı, adresi, vergi dairesi ve hesap numarası,

3. Taşıtın plaka numarası, sefer tarihi ve hareket saati,

4. Bilet numaraları işaretlenmek suretiyle yolcu sayısı ve toplam hâsılat tutarı.

C) Günlük müşteri listeleri: Otel, motel ve pansiyon gibi konaklama yerleri, odalar, bölmeler ve yatak planlarına uygun olarak müteselsil seri ve sıra numaralı günlük müşteri listeleri düzenlerler ve işetmede bulundururlar.

Bu listelerde aşağıdaki bilgiler bulunur:

1. Mükellefin adı, soyadı, varsa unvanı ve adresi,

2. Oda numaraları yazılmak suretiyle müşterinin adı, soyadı ve oda ücreti,

3. Düzenleme tarihi

Madde 42

Aynı Kanunun 247 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Madde 43 – Vergi Karnesi:

Aynı Kanunun 255 nci maddesinin iki ve üçüncü fıkraları kaldırılmıştır.

Madde 44

Aynı Kanunun 257 nci maddesinin birinci fıkrası ile 4 numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki 5 numaralı bent eklenmiştir.

Vergi inceleme ve kontrolları ile gayrimenkullerin rayiç bedelinin tespiti sırasında, mükellefler aşağıda yazılı ödevleri yerine getirmeye mecburdurlar.

4. Bina ve arazinin rayiç bedelinin tespitinde değeri tespit edilecek bina ve araziyi, takdir komisyonuna gösterip gezdirmek, bu gibi gayrimenkullerin genel ahvaline, kullanılış tarzına ve kirada ise kiranın miktarına müteallik her türlü bilgileri vermek (Bu fıkrada yazılı mecburiyetler kiracılara da şamildir.);

5. İşletmede 13 ncü madde gereğince envanter yapılması halinde araç, gereç ve personeliyle bu işlemlerin intacına gerekli yardım ve kolaylığı göstermek.

Madde 45

Aynı Kanuna 257 nci maddeyi takiben aşağıdaki Mükerrer 257 nci madde eklenmiştir.

Maliye Bakanlığı, Bu Kanuna göre tutulacak defter ve düzenlenecek belgeler ile bunlara ek olarak tutulması veya düzenlenmesini uygun gördüğü defter ve belgelerin mahiyeti, şekli ve ihtiva edeceği hususları belirlemeye ve bunlarda değişiklik yapmaya; bunlar için tasdik, muhafaza ve ibraz mecburiyeti koymaya ve kaldırmaya, gerektiğinde mühürlü otomatik kasa kullandırmaya yetkilidir.

Madde 46

Aynı Kanunun 261 nci maddesine 6 numaralı bendi takiben aşağıdaki 7 numaralı bent eklenmiş ve 7 numaralı bendin numarası 8 olarak değiştirilmiştir.

7. Rayiç bedel.

Madde 47

Aynı Kanuna 266 ncı maddeyi takiben aşağıdaki mükerrer 266 ncı madde eklenmiştir.

Rayiç bedel, bir iktisadî kıymetin değerleme günündeki normal alım satım değeridir.

Madde 48

Aynı Kanunun 268 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Vergi değeri, bina ve arazinin rayiç bedelidir. Bu bedel Emlâk Vergisi Kanununun 29 ncu maddesi ile aynı maddede belirtilen tüzük hükümlerine uygun olarak tespit olunur.

Madde 49

Aynı Kanunun 270 nci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Noter, mahkeme, kıymet takdiri, komisyon ve tellaliye giderleri ile Emlak Alım ve Taşıt Alım Vergilerini maliyet bedeline ithal etmekte veya genel giderler arasında göstermekte mükellefler serbesttirler.

Madde 50

Aynı Kanunun 272 nci maddesinin birinci fıkrasından sonra gelen parantez içi hüküm aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

(Bir geminin, iktisap tarihindeki süratini fazlalaştırmak, yolcu ve eşya yükleme ve barındırma tertibatını genişletmek veya değiştirmek suretiyle iktisadi kıymetini devamlı olarak artıran giderlerle bir motorlu kara nakil vasıtasının kasa veya motorunun yenisi ile değiştirilmesi veya alımında mevcut olmayan yeni bir tertibatın eklenmesi için yapılan giderler maliyet bedeline eklenmesi gereken giderlerdendir.)

Madde 51

Aynı Kanunun 275 nci maddesinin son fıkrası kaldırılmıştır.

Madde 52

Aynı Kanunun 297 nci maddesinin ikinci ve son fıkraları kaldırılmıştır.

Madde 53

Aynı Kanunun 298 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Bu bölümde yazılı emsal bedelleri ile alacak ve borçlar ve rayiç bedeller 72 nci maddede yazılı takdir komsiyonları tarafından tespit olunur.

Madde 54

Aynı Kanunun 313 ncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

Değeri 5.000 lirayı aşmayan peştemallıklar ile işletmede kullanılan ve değeri 5.000 lirayı aşmayan alet, edavat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmayarak doğrudan doğruya gider yazılabilir. İktisadi ve teknik bakımdan bütünlük arz edenlerde bu had topluca dikkate alınır.

Madde 55

Aynı Kanunun 323 ncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olmak şartıyla;

1. Dava ve icra safhasında bulunan alacaklar;

2. Yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla istenilmesine rağmen borçlu tarafından ödenmemiş bulunan dava ve icra takibine değmeyecek derecede küçük alacaklar;

Şüpheli alacak sayılır.

Yukarıda yazılı şüpheli alacaklar için değerleme gününün tasarruf değerine göre pasifte karşılık ayrılabilir.

Bu karşılığın hangi alacaklara ait olduğu karşılık hesabında gösterilir. Teminatlı alacaklarda bu karşılık teminattan geri kalan miktara inhisar eder.

Şüpheli alacakların sonradan tahsil edilen miktarları tahsil edildikleri dönemde kâr-zarar hesabına intikal ettirilir.

Madde 56

Aynı Kanunun 328 nci maddesinin birinci ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satılması halinde alman bedel ile bunların envanter defterinde kayıtlı değerleri arasındaki fark kâr ve zarar hesabına geçirilir. İşletme hesabı esnasında defter tutan mükelleflerle serbest meslek kazanç defteri tutan mükellefler bu farkı defterlerinde hâsılat veya gider kaydederler.

Şu kadarki, satılan iktisadi kıymetlerin yenilenmesi, işin mahiyetine göre zaruri bulunur veya bu hususta işletmeyi idare edenlerce karar verilmiş ve teşebbüse geçilmiş olursa bu takdirde, satıştan tahassül eden kâr, yenileme giderlerini karşılamak üzere, pasifte geçici bir hesapta azamî üç yıl süre ile tutulabilir. Her ne sebeple olursa olsun bu süre içinde kullanılmamış olan kârlar üçüncü yılın vergi matrahına eklenir. Üç yıldan önce işin terki, devri veya işletmenin tasfiyesi halinde bu kârlar o yılın matrahına eklenir.

Madde 57

Aynı Kanunun 329 ncu maddesinin sonuna aşağıdaki fıkralar eklenmiştir:

Üç yıldan önce işin terki, devri veya işletmenin tasfiyesi halinde bu tazminat fazlası, o yılın matrahına eklenir.

Yukarıdaki esaslar dahilinde yeni değerlerin iktisabında kullanılan tazminat fazlası, yeni değerler üzerinden bu Kanun hükümlerine göre ayrılacak amortismanlara mahsup edilir. Bu mahsup tamamlandıktan sonra itfa edilmemiş olarak kalan değerlerin amortismanına devam olunur.

Madde 58

Aynı Kanunun 331 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Vergi kanunları hükümlerine aykırı hareket edenler, bu kitapta yazılı vergi cezaları (kaçakçılık, ağır kusur, kusur ve usulsüzlük cezaları) ve diğer cezalar ile cezalandırılırlar.

Madde 59

Aynı Kanunun 333 ncü maddesinin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

Bu Kanunun 344 (1-6 numaralı bentlerine giren fiiller) ile 358 ve 361 nci maddelerinde yazılı fiillerin işlenmesi halinde bu fiiller için 359, 360 ve 361 nci maddelerinde öngörülen cezalar tüzelkişilerin kanuni temsilcileri adına hükmolunur.

Madde 60

Aynı Kanunun 334 ncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Damga Vergisi ve Damga Resmi uygulamalarında gerek nispi, gerek maktu vergi ve resimlerle ilgili cezadan sorumlu olanlar birden fazla olduğu taktirde, yekdiğerine müracaat baklan mahfuz kalmak üzere, müteselsilen sorumlu tutulurlar.

Belgenin devamı (40 madde daha) okuyucuda yükleniyor. Madde 61 ve sonrası