2361 31/12/1980 Gün ve 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun
- Tür
- Kanun
- Numara
- 2361
- Resmi Gazete
- 27.12.1980 / Sayı 17203
- Son değişiklik
- 27.12.1980
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Kanunlar, Gelir Vergisi Mevzuatı
Madde 1
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin sonuna aşağıdaki fıkra ilave edilmiştir.
Bu maddede sayılan kazanç ve iratları elde edenler, 35 inci maddede belirtilen esaslar çerçevesinde vergi karnesi almak ve istenildiğinde ibraz etmekle mükellefler.
Madde 2
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 3 – Mükellefler ve mevzu:
Aynı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının 1 numaralı bendi ile 3 numaralı bendinin (b) işaretli fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
1. Ticari Kazançlarda: Kazanç sahibinin Türkiye'de işyerinin olması veya daimi temsilci bulundurması ve kazancın bu yerlerde veya bu temsilciler vasıtasiyle sağlanması;
b) Türkiye'de kâin müesseselerin idare meclisi başkan ve üyelerine, denetçilerine, tasfiye memurlarına ait huzur hakkı, aidat, ikramiye ve benzerlerinin Türkiye'de değerlendirilmesi.
Madde 4
Aynı Kanunun 9 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 5 – Vergiden muaf esnaf:
Aynı Kanunun 10 ncu maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Küçük çiftçi muaflığının tayini yönünden miras ortaklığı ve yarıcılık ortaklık sayılır.
Madde 6
Aynı Kanunun 11 nci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddenin sonuna bir fıkra eklenmiştir.
Ticari veya mesleki kazançları dolayısıyla gerçek usulde Gelir Vergisine tabi olanlardan zirai faaliyette bulunanlar ile bir biçerdövere veya benzeri mahiyetteki bir motorlu araca veya 25 beygir gücünden fazla bir yahut toplam güçleri bu haddi aşan birden fazla traktöre sahip olan çiftçiler küçük çiftçi muaflığından faydalanamazlar.
Küçük çiftçi muaflığının, bu Kanunun 94 ncü maddesi uyarınca tevkif suretiyle ödenecek vergiye şümulü yoktur.
Madde 7
Aynı Kanunun 12 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 8 – İşletme büyüklüğü ölçüsü:
Aynı Kanunun 13 ncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Küçük çiftçi muaflığından faydalanabilmek için zirai mahsullerin bir takvim yılı içindeki satış bedelleri tutarının 250 000 lirayı geçmemesi şarttır.
Madde 9
Aynı Kanunun 14 ncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
12 veya 13 ncü maddelerde yazılı hadleri aşan çiftçiler bu durumun meydana geldiği takvim yılı başından itibaren küçük çiftçi muaflığını kaybederler.
Madde 10
Aynı Kanunun 17 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 11 – Göçmen ve mülteci muaflığı:
Aynı Kanunun, mükerrer 17 nci maddesi kaldırılmıştır.
Madde 12
Aynı Kanunun 18 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 13 – Serbest meslek kazançlarında:
Aynı Kanunun 19 ncu maddesi kaldırılmıştır.
Madde 14
Aynı Kanunun 20 nci maddesi kaldırılmıştır.
Madde 15
Aynı Kanunun 21 nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen ve toplamı 120 000 lirayı aşmayan gayri safi hâsılatın 40 000 lirası Gelir Vergisinden müstesnadır. Elde edilen gayri safi hâsılatın 120 000 lirayı aşması halinde tamamı vergiye tutulur.
Madde 16
Aynı Kanunun 22 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 17 – Menkul sermaye iratlarında:
Aynı Kanunun 23 ncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 18 – Ücretlerde:
Aynı kanunun 24 ncü maddesi aşağıdaki şeklide değiştirilmiştir.
Madde 19 – Gider karşılıklarında:
Aynı kanunun 25 nci maddesinin 3 numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
3. Kanunla kurulan veya tüzelkişiliği haiz olan emekli sandıklarınca kendilerine zat aylığı bağlananlara aylıkları dışında, kanunları veya statüleri gereğince verilen emekli dul, yetim ve evlenme ikramiyeleri veya iade olunan mevduatı ve sürelerini doldurmamış bulunanlarla dul ve yetimlerine toptan ödenen tazminatlar (Kamu idare ve müesseseleri ile kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumları dışında kalan tüzelkişiliği haiz emekli sandıkları tarafından ödenen tazminat ve yardımlar, hizmet süresi ve aylık seviyesi aynı olan Devlet memurlarına verilen miktardan fazla ise, aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulur. Bu mukayesede gerek muhtelif emekli sandıklarından, gerek aynı emekli sandığından muhtelif zamanlarda alınan ikramiye ve tazminatlar topluca dikkate alınır.)
Madde 20
Aynı Kanunun 29 ncu maddesinin 2, 3 ve 4 numaralı bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
2. Subay, astsubay, erbaş ve erlere ve Ordu hizmetinde bulunan sivil makinistlere, uçuş, dalış gibi hizmetleri dolayısıyla verilen tazminatlar, gündelikler, ikramiyeler, zamlar ile Türk Hava Kurumu veya kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunan müesseselerde uçuş maksadıyla görevlendirilenlere; uçuş hizmetleri, denizaltına dalış yapanlara dalış hizmetleri dolayısıyla yapılan aynı mahiyetteki ödemeler;
3. Spor yarışmalarına katılan amatör sporculara ödenen ödül ve ikramiyeler;
4. Spor yarışmalarını yöneten hakemlere ödenen ücretler.
Madde 21
Aynı Kanunun ikinci kısım yedinci bölümünün başlığı «indirimler» olarak, 31 nci maddesi ise aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 22 – İndirim hadleri:
Aynı Kanunun 32 nci maddesi aşağıdaki şeklide değiştirilmiştir.
Madde 23 – Medeni hal esası:
Aynı Kanunun 33 ncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Yukarıdaki maddelerde sözü edilen çocuk tabiri, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan (nafaka verilmek suretiyle bakılanlar dahil) 18 yaşını veya tahsilde olup, 25 yaşını doldurmamış evlatları (evlat edinilenler ile ana ve babasını kaybetmiş torunlardan mükellefle birlikte oturan ve gelir vergisine tabi bulunmayanlar dahil) ifade eder.
Madde 24
Aynı Kanunun 34 ncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 25 – Aile gelirinde indirim:
Aynı Kanunun 35 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 26 – Vergi karnesi esası:
Aynı Kanunun Birinci Kısım Sekizinci Bölümü (Yatırım indirimi) Ek 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 27 – Yatırım indiriminin şartları:
Aynı Kanunun Birinci Kısım Sekizinci Bölümü (Yatırım indirimi) Ek 3 ncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 28 – Yatırım indiriminin konusu ve nispeti:
Aynı Kanunun Birinci Kısım Sekizinci Bölümü (Yatırım indirimi) nün ek 4 ncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 29 – Yatırım indiriminin başlangıcı ve uygulama süresi:
Aynı Kanunun 40 ncı maddesinin 5 ve 7 numaralı bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
5. İşletmeye dahil olup sadece işte kullanılan taşıtların amortismanları ile giderlerinin tamamı:
7. Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ayrılan amortismanlar.
Madde 30
Aynı Kanunun 42 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 31 – Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işleri:
Aynı Kanunun 44 ncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 32 – İnşaat ve onarma işlerinde işin bitimi:
Aynı Kanunun 45 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 33 – Ulaştırma ve ihracat işlerinde matrah:
Aynı Kanunun 46 ncı maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bu suretle tespit olunacak safi kazançlar 225 bin lirayı geçemez. Şu kadar ki tespit olunacak safi kazanç,
Birinci dereceye giren mükellefler için bu miktar 225 000 liradır. Belediye teşkilatı bulunmayan köylerdeki götürü mükellefler için bu miktarlar 1/3 oranın da uygulanır.
Madde 34
Aynı Kanunun 47 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 35 – Götürü usule tabi olmanın genel şartları:
Aynı Kanunun 48 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 36 – Götürü usule tabi olmanın özel şartları:
Aynı Kanunun 51 nci maddesine aşağıdaki 9, 10 ve 11 numaralı bentler eklenmiştir.
9. Maden işletmeleri, taş ve kireç ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları işletenler;
10. Şehirlerarası yük ve yolcu taşımacılığı yapanlar ile treyler, çekici ve benzerlerinin sahip veya işleticileri;
11. Maliye Bakanlığınca teklif edilen ve Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan iş grupları veya sektörler itibariyle gerçek usulde vergilendirilmesi gerekli görülenler.
Madde 37
Aynı Kanunun 53 ncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Yıllık hâsılat tutarı 1 000 000 liradan aşağı olan çiftçilerin kazançları götürü gider esasına, 1 000 000 lira veya daha fazla olan çiftçilerin kazançları ise gerçek kazanç usulüne (zirai işletme hesabı veya diledikleri takdirde bilanço esasına) göre tespit olunur.
Madde 38
Aynı Kanunun 54 ncü maddesinin üçüncü fıkrasının 1 numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddenin son fıkrası kaldırılarak maddeye yeni bir fıkra eklenmiştir.
1. Vergi Usul Kanununa göre hâsılatın elde edildiği yılda geçerli olmak üzere tayin edilmiş bulunan götürü gider emsallerinin mükellefçe beyan edilen hâsılat tutarına uygulanması veya.
Gerçek kazanç usulünden götürü gider usulüne geçen çiftçilerin önceki yıllardan devreden ürünlerinin satış hâsılatına götürü gider uygulanmaz. Bir evvelki yıldan devreden ürünlerin maliyet bedelleri ve satıldığı yıl yapılan gerçek giderler, tevsik edilmek ve beyannamede gösterilmek şartıyla bu ürünlere isabet eden satış hâsılatından indirilir ve bu suretle bulunan safi kazanç matraha eklenir.
Madde 39
Aynı Kanunun 55 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 40 – Kazancın zirai işletme hesabı esasına göre tespiti:
Aynı Kanunun 56 ncı maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve son fıkrası kaldırılmıştır.
Ziraat makine ve aletlerinin başka çiftçilerin zirai işlerinde çalıştırılması karşılığında herhangi bir istihlak maddesi veya istihsal vasıtası alınması halinde alınan madde veya vasıtaların emsal bedeli hasılat sayılır.
Madde 41
Aynı Kanunun 57 nci maddesinin 6 ve 11 numaralı bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddenin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
6. Vergi Usul Kanununa göre ayrılan amortismanlar,
11. İşletmeye dahil olup sadece işte kullanılan taşıtların amortismanları ile giderlerinin tamamı.
Muafiyetten veya götürü gider usulünden gerçek usule geçen çiftçilerin önceki yıllardan devreden ürünleri Vergi Usul Kanununun 45 nci maddesinde belirtilen ortalama maliyet bedeli esasına göre değerlendirilerek gider yazılır.
Madde 42
Aynı Kanunun 59 ncu maddesinin birinci fıkrası kaldırılmıştır.
Madde 43
Aynı Kanunun 61 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 44 – Ücretin tarifi:
Aynı Kanunun 62 nci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şeklide değiştirilmiştir.
61 nci maddenin 1 ilâ 6 numaralı bentlerinde yazılı ödemeleri yapanlar bu kanunda yazılı ödevleri yerine getirmek bakımından işveren hükmündedir.
Madde 45
Aynı Kanunun 63 ncü maddesinin birinci fıkrasının 980 sayılı Kanunla kaldırılan 1 numaralı bent hükmü yerine aşağıda yazılı hüküm getirilmiştir.
1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 190 ncı maddesi uyarınca yapılan kesintilerle, Ordu Yardımlaşma Kurumu ve benzeri kamu kurumları için yapılan kanuni kesintiler.
Madde 46
Aynı Kanunun 67 nci maddesine ikinci fıkrayı takiben aşağıdaki fıkra hükmü eklenmiştir.
Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde Vergi Usul Kanununun 328 nci maddesine göre hesaplanan müspet fark kazanca eklenir.
Madde 47
Aynı Kanunun 68 nci maddesinin 7, 8 ve 10 numaralı bentleri ile maddenin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
7. Mesleki faaliyette kullanılan tesisat ve demirbaş eşya için Vergi Usul Kanunu hükümlerine güre ayrılan amortismanlar (Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde mezkûr kanunun 328 nci maddesine göre hesaplanacak zararlar dahil);
8. Serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla emekli sandıklarına ödenen giriş ve emeklilik aidatları;
10. Yukarıdaki bentler dışında kalan, işle ilgili şehir dahili nakil vasıtaları ücretleri ile posta, telgraf ve odabaşı ücreti gibi müteferrik giderler (Bu bentte yazılı giderlere karşılık olmak üzere mükellefler diledikleri takdirde 20 000 liradan fazla olmamak kaydıyla gayri safi hâsılatlarının % 10'unu götürü olarak gider yazabilirler).
Her türlü para cezaları ve vergi cezaları ile serbest meslek erbabının suçlarından doğan tazminatlar gider olarak indirilemez.
Madde 48
Aynı Kanunun 69 ncu maddesinin parantez içi hükmü değiştirilmiş ve maddenin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
(Bu madde hükmü borsa ajan ve acentalarına, gümrük komisyoncularına, dava vekillerine, mücavirlere, diş protezcilerine, kurumlar ve tüccarlarla serbest meslek erbabının ticari ve mesleki işlerini takip eden muakkiplere ve konser veren müzik sanatçılarına şamil değildir.)
Safi kazançların götürü usulde tespit ve vergilendirilmesinde 46 ncı maddede belirtilen (47 ve 48 nci maddelere yapılan atıflar hariç) usul ve esaslar uygulanır.
Madde 49
Aynı Kanunun 70 nci maddesinin birinci fıkrasının 5 numaralı bendi ile son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
5. Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı, alameti farika, marka, ticaret unvanı, her türlü teknik resim, desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı gibi haklar (Bu hakların kullanılması için gerekli malzeme ve teçhizat bedelleri de gayrimenkul sermaye iradı sayılır);
Vakfın gelirinden hizmet karşılığı olmayarak alınan hisseler ile zirai faaliyete bilfiil iştirak etmeksizin sadece üründen pay alan arazi sahiplerinin gelirleri bu kanunun uygulanmasında gayrimenkul sermaye iradı addolunur.
Madde 50
Aynı Kanunun 73 ncü maddesinin başlığı ile 1 nci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 51 – Emsal kira bedeli esası:
Aynı Kanunun 74 ncü maddesinin birinci fıkrası ile bu fıkranın 5 ve 10 numaralı bentleri ve üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Safi iradın bulunması için, 21 nci maddeye göre istisna edilen gayrisafi hâsılata isabet edenler hariç olmak üzere gayrisafi hâsılattan aşağıda yazılı giderler indirilir.
5. Kiraya verilen mal ve haklar için ödenen vergi, resim harç ve şerefiyelerle kiraya verenler tarafından ödenmiş olmak şartıyla belediyelere ödenen harcamalara iştirak payları;
10. Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kira ile oturdukları konutun kira bedeli (kira indirimi gayri safi hâsılattan bu maddenin 1 ilâ 9 ve 11 numaralı bentlerinde yazılı giderler düşüldükten sonra, kalan miktar üzerinden yapılır; kiranın indirilemeyen kısmı 88 nci maddenin 3 ncü fıkrasının uygulanmasında gider fazlalığı sayılmaz);
Mükellefler (hakları kiraya verenler hariç) diledikleri takdirde yukarıda yazılı giderlere karşılık olmak üzere hâsılatlarından % 25’ini götürü olarak indirebilirler. Götürü gider usulünü kabul edenler iki yıl geçmedikçe bu usulden dönemezler.
Madde 52
Aynı Kanunun 75 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 53 – Tarifi:
Aynı Kanunun 76 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 54 – İrat sayılmayan haller:
Aynı Kanunun 77 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 55 – Vergi alacağı:
Aynı Kanunun 80 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 56 – Gelire giren sair kazanç ve iratlar:
Aynı Kanuna 80 nci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki mükerrer 80 nci madde eklenmiştir.
Madde 57 – Değer artışı kazançları:
Aynı Kanunun 81 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 58 – Vergilendirilmeyecek değer artışı kazançları:
Aynı Kanuna 81 nci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki mükerrer 81 nci madde eklenmiştir.
Madde 59 – Safi değer artışı:
Aynı Kanunun 82 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 60 – Arızi kazançlar:
Aynı Kanunun 85 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şeklide değiştirilmiştir.
İstisna hadleri içinde kalan kazanç ye iratlar için beyanname verilmez (31 nci maddedeki indirimler istisnadan madut değildir.)
Belgenin devamı (44 madde daha) okuyucuda yükleniyor. Madde 61 ve sonrası