KolayuyumGiriş yap

Avrupa Enerji Şartı Konferansı Nihai Senedi, Enerji Şartı Antlaşması ve Ekini Teşkil Eden Kararlar ile Enerji Verimliliğine ve İlgili Çevresel Hususlara İlişkin Enerji Şartı Protokolu

Uluslararası Antlaşma

Tür
Uluslararası Antlaşma
Resmi Gazete
12.07.2000 / Sayı 24107 (1. mükerrer)
Yürürlük
12.07.2000
Son değişiklik
01.08.2017 · R.G. 30141
Durum
Yürürlükte
Seri
Uluslararası Antlaşmalar, Çevre Mevzuatı, Enerji Mevzuatı

Avrupa Enerji Şartı Konferansı

“Avrupa Enerji Şartı” Konferansı Nihai Senedi

17 Aralık 1994

"AVRUPA ENERJİ ŞARTI" KONFERANSI NİHAİ SENEDİ

I. Avrupa Enerji Şartı Konferansının Nihai Genel Kurul Toplantısı 16-17 Aralık 1994 tarihinde Lizbon'da yapılmıştır. Konferans’a, Arnavutluk Cumhuriyeti, Ermenistan Cumhuriyeti, Avustralya, Avusturya Cumhuriyeti, Azerbaycan Cumhuriyeti, Belçika Krallığı, Beyaz Rusya Cumhuriyeti, Bulgaritan Cumhuriyeti, Kanada, Hırvatistan Cumhuriyeti, Kıbrıs Rum Kesimi, Çek Cumhuriyeti, Danimarka Krallığı, Estonya Cumhuriyeti, Avrupa Topluluğu, Finlandiya Cumhuriyeti, Fransa Cumhuriyeti, Gürcistan Cumhuriyeti, Federal Alman Cumhuriyeti, Yunanistan, Macaristan, İzlanda Cumhuriyeti, İrlanda, İtalya Cumhuriyeti, Japonya, Kazakistan Cumhuriyeti, Kırgızistan Cumhuriyeti, Letonya Cumhuriyeti, Lihtenştayn Prensliği, Litvanya Cumhuriyeti, Lüksenburk Dükalığı, Malta Cumhuriyeti, Moldova Cumhuriyeti, Hollanda Krallığı, Norveç Krallığı, Polonya Cumhuriyeti, Portekiz Cumhuriyeti, Romanya, Rusya Federasyonu, Slovak Cumhuriyeti, İspanya Krallığı, İsveç Krallığı, İsviçre Konfederasyonu, Tacikistan Cumhuriyeti, Türkiye Cumhuriyeti, Türkmenistan, Ukrayna, Büyük Britanya Birleşik Krallığı ve Kuzey İrlanda, Amerika Birleşik Devletleri ve Özbekistan Cumhuriyeti Temsilcileri (bundan sonra "Temsilciler olarak anılacaktır) ile davet edilmiş olan bazı ülke ve uluslararası organizasyonların gözlemcileri katılmışlardır.

ÖNCEKİ GELİŞMELER

II. Avrupa Konseyi'nin 1990 Haziran ayında Dublin'de yapmış olduğu toplantıda Hollanda Başbakanı, Doğu Avrupa'da ve Sovyetler Birliği'ndeki ekonomik kalkınmanın enerji sektöründe yapılacak işbirliği ile hızlanarak ivme kazanacağını söylemiştir. Bu öneri Konsey tarafından olumlu kabul edilerek, Avrupa Topluluğu Komisyonunun söz konusu işbirliğinin nasıl yürütüleceğini araştırması istenmiştir. Şubat 1991'de Komisyon "Avrupa Enerji Şartı" kavramını önermiştir.

Komisyonun önerisinin AT Bakanlar Konseyinde tartışılmasını., takiben, Avrupa Topluluğu, Avrupa Enerji Şartı üzerinde müzakereleri başlatmak üzere Doğu ve Batı Avrupa ülkelerini, Sovyetler Birliğini ve Avrupa dışı OECD üyelerini 1991 yılında Brüksel'de düzenlenen Konferansa çağırmıştır.

Avrupa Enerji Şartı ile ilgili müzakereler 1991 yılında tamamlanarak, Enerji Şartı, 16-17 Aralık 1991'de Lahey'de toplanan Konferansta üyelerin imzaladığı Sonuç Bildirgesi ile kabul edilmiştir. Sözleşmeyi imzalayan taraflar gözlemcilerden farklı olarak, aşağıda Bölüm l'de sıralanan hususlardan yükümlü olmuşlardır;

Avrupa Enerji Şartını imzalayan taraflar, Enerji Şartı hedeflerini ve prensiplerini sürdürmek ve temel anlaşma ve protokoller yardımı ile işbirliğini geliştirmek ve yürütmekle yükümlüdürler.

Enerji Şartı konferansı bunları müteakiben Temel Anlaşma --daha sonra Enerji Şartı olarak anılmıştır-- üzerinde görüşmelere başlamıştır. Temel Anlaşma, yatırım, transit ve ticaret alanlarında yasal güvenliği sağlayarak Doğu- Batı arasında endüstriyel işbirliği sağlamak üzere hazırlanmıştır. Konferans ayrıca Enerji verimliliği, Nükleer Güvenlik ve Hidrokarbonlar konularında spesifik protokoller oluşturma görüşmelerini de başlatmış, ancak son konuda görüşmeler Temel Anlaşmanın sonuçlanmasına kadar askıya alınmıştır.

Enerji Şartı Anlaşması ve Enerji Verimliliği Protokolü ile ilgili müzakereler 1994 yılında başarıyla tamamlanmıştır.

ENERJİ ŞARTI ANLAŞMASI

III. Görüşmeleri takiben Konferans, Enerji Şartı Anlaşması (bundan böyle Anlaşma olarak anılacaktır) metnini kabul ederek 17 Aralık 1994 - 16 Haziran 1995 tarihleri arasında imzaya açmıştır.

ŞARTLAR

IV. Nihai Senedi imzalamayla taraflar, Anlaşmanın aşağıda sıralanan şartlarını kabul etmiş olacaklardır.

1. Anlaşmanın tümüyle ilgili olarak:

(a) Anlaşmanın maddeleri, belirlenmiş bir sektörde uzun vadede işbirliğini oluşturmak için yasal çerçeveyi belirtmektedir, diğer konularda yapılacak müzakerelere emsal teşkil etmez.

(b) Anlaşma Hükümleri,

i) herhangi bir Anlaşma Tarafının, üçüncü tarafın girişini zorunlu hale getirmesine izin vermez.

ii) belli bir kategorideki tüketiciler arasında, değişik bölgelerde yerleşik müşterilere aynı fiyatları uygulayacak tarife sistemleri kullanımını yasaklamaz.

(c) Ulusal uygulamalardan kaynaklanan, tüm yatırımcılar yerine bir yatırımcıya veya yatırımcı grubuna uygulanan ayrıcalıklar kabul edilemez.

2. Madde 1 (5) ile ilgili olarak

(a) Anlaşma Tarafları bu Anlaşmanın Enerji Sektöründeki Ekonomik Aktiveteler dışındaki ekonomik aktivitelere ilişkin hakları düzenlemediğini kabul eder.

(b) Enerji sektöründeki Ekonomik Aktiviteler aşağıda sıralanmıştır:

i) petrol, doğal gaz, kömür ve uranyum gibi enerji hammaddelerinin, prospeksiyonu, aranması ve çıkarılması,

ii) rüzgar ve diğer kaynaklarda dahil, yenilenebilir enerji kaynaklarıyla çalışan güç üretim birimlerinin inşaası ve çalıştırılması,

iii) enerji materyalleri ve ürünlerinin, karayolu ile nakliyesi, dağıtımı ve arzı örneğin, boru hatları, dağıtım şebekeleri, demiryolu ile nakliye ve petrol, gaz ve sulu kömürün boru hatlarıyla nakli yada bu hatların inşaası

iv) termik santral, nükleer santral gibi enerji birimlerinden çıkan atıkların uzaklaştırılması ve atılması,

v) petrol kuyuları, petrol rafinerileri ve güç üretim tesisleri gibi enerji ile ilgili birimlerin işletme dışı bırakılması

BÖLÜM I — TANIMLAR VE AMAÇ

Madde 1 – TANIMLAR

Son değişiklik: 01.02.2018 · R.G. 30141 · 2017/10426 Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle İlgili Hükümlerine Getirilen Değişikliklerin Onaylanması Hakkında Karar

Bu Anlaşmanın amaçları yönünden:

(1) "Şart (Charter)", 17 Aralık 1991 tarihinde Lahey'de imzalanan Avrupa Enerji Şartı'na ilişkin Lahey Konferansı'nın Sonuç Bildirgesinde kabul edilen Avrupa Enerji Şartını ifade etmektedir; Söz konusu Sonuç Bildirgesinin imzalanması Şartın imzalanması olarak kabul edilir.

(2) "Anlaşma Tarafı (Contracting Party)", bu Anlaşmanın hükümlerinin bağlayıcılığını kabul etmiş olan ve söz konusu Anlaşmanın kendi ülkesi veya organizasyonunda yürürlükte olacağı bir devlet veya Bölgesel Ekonomik Entegrasyon Organizasyonunu ifade etmektedir.

(3) "Bölgesel Ekonomik Entegrasyon Organizasyonu (Regional Economic Integration Organization)”, birçoğu bu Anlaşma ile hükme bağlanan çeşitli konularda, söz konusu konulara ilişkin olarak devletleri bağlayıcı kararları almakla yükümlü yetki de dahil, yetkilerini devreden devletlerden oluşan organizasyonu ifade etmektedir.

(4) Dünya Gümrük Örgütünün Harmonize Sistemi ve Avrupa Birliğinin Birleşik Terminolojisi bazında “Enerji Maddeleri ve Ürünleri”, Ek EM I veya EM II’de yer alan kalemler anlamındadır.

(4bis) Dünya Gümrük Örgütünün Harmonize Sistemi bazında “Enerjiyle İlgili Ekipman”, Ek EQ I veya EQ II'de yer alan kalemler anlamındadır.

(5) "Enerji Sektöründe Ekonomik Aktivite (Economic Activity in the Energy Sector)”, Annex Nl'da yer alanlar dışındaki Enerji Maddeleri ve Ürünlerinin arama, çıkarma, rafinaj, üretim, depolama, kara taşımacılığı, iletim, dağıtım, ticaret, pazarlama, veya satışına ya da çokkatlı konut alanlarına ısı dağıtımına ilişkin ekonomik aktiviteleri ifade etmektedir.

(6) "Yatırım (Investment)", bir yatırımcı tarafından doğrudan veya dolaylı olarak sahip olunan ya da kontrol edilen her türlü varlığı ifade etmektedir ve aşağıdaki hususları kapsamaktadır:

(a) ayni veya ayni olmayan, taşınır ve taşınmaz servetler ve ipotek, haciz ve teminatlar gibi her türlü mülkiyet hakkı;

(b) bir firma veya teşebbüs, ya da bir firma veya teşebbüsdeki hisse senetleri, tahviller veya diğer iştirak şekilleri, ve bonolar, ve bir firma veya teşebbüsün borçları;

(c) bir ekonomik değere sahip olan ve bir Yatırıma ilişkin olarak yapılan kontratla ilgili olan para ve hizmet performansı talepleri;

(d) Fikri mülkiyet;

(e) Kazanç;

(f) Yasalarla, kontratlarla veya Enerji Sektöründeki herhangi bir Ekonomik Aktivite girişimine ilişkin kanunlara uygun olarak verilen ruhsat ve izin belgelerine binaen tevcih edilen haklar.

Varlıklara yatırım şekillerine ilişkin bir değişiklik yatırımların karekterini etkilemez ve "Yatırım" terimi, yatırım yapan Anlaşma Tarafı Yatırımcısı ve kendi Alanı içinde yatırım yapılan Anlaşma Tarafı için yatırımın Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olmasına veya bu tarihlerden sonra olanından (bundan sonra Geçerli Tarih olarak anılacaktır) daha ileri bir tarihte yapılmış olmasına bakılmaksızın, bu Anlaşmanın sadece Geçerli Tarihten sonra yapılan yatırımlara tesir eden konulara uygulanabilmesi koşuluyla, tüm yatırımları içerir.

"Yatırım", Enerji Sektöründeki bir Ekonomik Aktiviteye ilişkin herhangi bir yatırım ve bir Anlaşma Tarafı tarafından kendi Alanı içinde yapılan "Şart verimlilik projeleri" olarak adlandırılan ve aynı şekilde Sekreterya'ya bildirilen yatırımlar veya yatırım tipleri olarak refere edilir.

(7) "Yatırımcı (Investor)",

(a) Anlaşma Tarafı açısından

(i) Söz konusu Anlaşma Tarafında uygulanmakta olan kanunlarla uyumlu olarak o ülkede sürekli ikamet eden veya o ülkenin vatandaşı veya uyruğuna sahip olan bir gerçek kişiyi;

(ii) Söz konusu Anlaşma Tarafında uygulanmakta olan kanunlarla uyumlu olarak örgütlenen bir firma ya da organizasyonu

(b) "üçüncü ülke" açısından, alt-paragraf (a)'da bir Anlaşma Tarafı için belirtilen şartları, gerekli değişiklikler yapılarak, yerine getiren bir gerçek kişi, firma veya diğer organizasyonları

ifade etmektedir.

(8) " Yatırımlar Yapma (Make Investments)" ve " Yatırımlar Yapılması (Making of Investments)", mevcut yatırımların tümüne veya bir kısmına sahip olma veya farklı yatırım faaliyeti alanlarına açılma yoluyla yeni yatırımların tesis edilmesini ifade etmektedir.

(9) "Kazanç (Retums)", ödeme şekline bağlı olmaksızın, kar, kar payı, faiz geliri, sermaye kazançları, idari, teknik yardım ve diğer harçlar dahil, bir Yatırımdan elde edilen veya bir Yatırıma ilişkin miktarı ifade etmektedir.

(10) "Alan (Area)”, Anlaşma Tarafı durumundaki bir devlet açısından:

(a) kara parçası, kara suları ve iç sulardan oluşan, üzerinde egemenliğini sürdürdüğü ülkeyi; ve

(b) uluslararası deniz hukuku hükümleri uyarınca: söz konusu Anlaşma Tarafının egemenlik hakkına ve yargı yetkisine sahip olduğu deniz, deniz tabanı ve buraya ait toprak altı tabakayı

ifade etmektedir.

(11) (a) “DTÖ”, Dünya Ticaret Örgütünü Kuran Antlaşma ile kurulmuş Dünya Ticaret Örgütü anlamındadır.

(b) “DTÖ Antlaşması”, sonradan düzeltildiği ve zaman içinde değiştirildiği şekliyle, Dünya Ticaret Örgütünü Kuran Antlaşma, onunla ilgili Ekler, kararlar, deklarasyonlar ve mutabakatlar anlamındadır.

(c) “GATT 1994”, sonradan düzeltildiği, değiştirildiği veya zaman içinde modifiye edildiği şekliyle, Dünya Ticaret Örgütünü Kuran Antlaşmanın Ek 1A’sında belirtildiği Tarife ve Ticaret Hakkında Genel Antlaşması anlamındadır.

(12) "Fikri Mülkiyet (Intellectual Property)", telif hakkı ve müteallik hakları, ticari markalan, jeografik indikasyonları, endüstriyel dizaynları, patentleri, entegre devrelerin dizilim dizaynını ve ifşa edilmeyen bilgilerin korunmasını kapsamaktadır.

(13) (a) "Enerji Şartı Protokolu (Energy Charter Protocol)" ve "Protokol (Protocol)", müzakereleri Şart Konferansı tarafından yapılmış olan ve metni yine Şart Konferansı tarafından kabul edilmiş olan ve iki veya daha fazla Anlaşma Tarafınca, Anlaşma amaçları doğrultusunda herhangi bir spesifik sektöre veya faaliyet kategorisine ya da Şartın III No.lu Başlığı altında yer alan işbirliği alanlarına ilişkin olarak bu Anlaşma hükümlerine tamamlama, ekleme, genişletme veya geliştirme yapılması amacıyla yürürlüğe konulmuş olan bir anlaşmayı ifade etmektedir.

(b) "Enerji Şartı Deklarasyonu (Energy Charter Declaration)" ve "Deklarasyon (Declaration)", müzakereleri Şart Konferansı tarafından yapılan ve yaygınlaştırılması yine Şart Konferansı tarafından onaylanan yasal olarak bağlayıcı olmayan ve bu Anlaşma hükümlerine tamamlama veya ekleme yapılması amacıyla yürürlüğe konan bir anlaşmayı ifade etmektedir.

(14) "Serbestçe Konvertibl Para Birimi (Freely Convertable Currency)", uluslararası döviz piyasalarında yaygın olarak işlem gören ve uluslararası işlemlerde yaygın olarak kullanılan bir para birimini ifade etmektedir.

Değişik bent: 29/05/2017 t. 2017/10426 s. BKK. m.2

Madde 2 – ANLAŞMANIN AMACI

Bu Anlaşma, "Avrupa Enerji Şartı"nın amaçları ve prensipleri uyarınca, tamamlayıcılık ve karşılıklı faydalar prensibini baz alarak, enerji alanında uzun dönemli işbirliğinin teşvik edilmesi için hukuki bir çerçeve tesis etmektedir.

BÖLÜM II — TİCARET

Madde 3 – ULUSLARARASI PİYASALAR

Son değişiklik: 01.02.2018 · R.G. 30141 · 2017/10426 Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle İlgili Hükümlerine Getirilen Değişikliklerin Onaylanması Hakkında Karar

Anlaşma Tarafları, uluslararası piyasalara ticari şartlarda erişebilmeyi teşvik etmeye ve genel olarak Enerji Materyalleri ve Ürünleri ve Enerjiyle İlişkili Ekipman için açık ve rekabet eder bir piyasa geliştirmeye çalışacaklardır.

Değişik fıkra: 29/05/2017 t. 2017/10426 s. BKK. m.2

Madde 4 – DTÖ ANTLAŞMASINA RİAYET (NON-DEROGATION)

Son değişiklik: 01.02.2018 · R.G. 30141 · 2017/10426 Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle İlgili Hükümlerine Getirilen Değişikliklerin Onaylanması Hakkında Karar

Bu Anlaşmada yer alan tüm hususlar, DTÖ üyeleri arasında olduğu gibi, DTÖ Antlaşmasının hükümleri ile uyumlu olacaktır.

Değişik kenar başlığı: 29/05/2017 t. 2017/10426 s. BKK. m.2

Madde 5 – TİCARET İLE İLGİLİ YATIRIM ÖNLEMLERİ

Son değişiklik: 01.02.2018 · R.G. 30141 · 2017/10426 Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle İlgili Hükümlerine Getirilen Değişikliklerin Onaylanması Hakkında Karar

(1) Anlaşma Tarafları, 1994 GATT'ın III. veya XI. Maddesinde yer alan hükümlerle uyumlu olmayan ticaret ile ilgili yatırım önlemlerini uygulamayacaklardır; bu husus, Anlaşma Taraflarının DTÖ Antlaşması ve Anlaşmanın 29'uncu Maddesi kapsamındaki haklarını ve yükümlülüklerini etkilemeksizin yerine getirilecektir.

(2) Söz konusu önlemler, yerel kanunlar veya idari kararlar kapsamında uygulanması mecburi olan veya empoze edilen veya bir avantaj sağlamak için uyulması gerekli olan herhangi bir yatırım önlemini kapsamakta olup, aşağıda tarif edilmiştir:

(a) Bir kuruluş tarafından domestik orijinli ürünlerin satın alınması veya kullanılması mecburiyeti; (ürün cinsi, hacim, değer veya yerel üretimin belirli bir oranı olarak)

(b) Bir kuruluş tarafından satın alınan veya kullanılan ithal ürünlerin, ihraç edilen yerel ürünlerin belirli bir oranı (hacim veya değer) ile sınırlı olması mecburiyeti;

(c) Bir kuruluşun yerel üretimde kullanılmak üzere ithal ettiği ürünlerin, genel olarak veya kuruluşun ihraç ettiği yerel üretim hacmi veya değerinin belirli bir oranı ile sınırlı tutulması;

(d) Bir kuruluşun yerel üretimde kullanmak üzere ithal ettiği ürünlerin girişinin, döviz miktarı ile sınırlandırılarak kısıtlanması;

(e) Bir kuruluşun ihracatında veya ihraç amacıyla satışlarında sınırlamalar (ürün cinsi, hacim değer veya yerel üretimin belirli bir oranı olarak);

(3) Birinci paragrafta yer alan hükümler, Anlaşma Taraflarının; ihracat promosyonu, yabancı yardım, devlet satın alımı veya tercihli tarife ya da kota programları amacıyla, altparagraflar 2(a) ve (c) de tanımlanan ticaret ile ilgili yatırım önlemlerini uygulamasını engellemeyecektir.

(4) Paragraf (1) e rağmen, Anlaşma Tarafları, Anlaşmanın TRM Eki'nde yer alan bildirim ve tedricen azaltma (phase-out) hükümlerine uygun olarak, Anlaşmayı imzaladığı tarihten 180 gün önce yürürlüğe konulmuş olunan ticaret ile ilgili yatırım önlemlerini geçici olarak uygulamaya devam edebileceklerdir.

Değişik fıkra: 29/05/2017 t. 2017/10426 s. BKK. m.2

Madde 6 – REKABET

(1) Anlaşma Tarafları, "Enerji Sektöründe Ekonomik Aktivite" alanında rekabete ilişkin piyasa engellerini azaltmaya çalışacaklardır.

(2) Anlaşma Tarafları, ulusal mevzuat sistemleri kapsamında "Enerji Sektöründe Ekonomik Aktivite" alanında, tek taraflı ve birleşik (entegre) anti- rekabet şartlarının tesisi için gerekli ve uygun kanunlara sahip olacak veya yürürlüğe koyacaklardır.

(3) Rekabet kurallarının uygulamasında deneyim sahibi olan Anlaşma Tarafları, diğer Anlaşma Taraflarına, talep üzerine ve mevcut kaynaklar ölçüsünde rekabet kurallarının geliştirilmesi ve uygulanması konusunda teknik yardım sağlayacaklardır.

(4) Anlaşma Tarafları, bilgi alışverişi ve konsültasyonlar vasıtasıyla, ulusal rekabet kurallarının güçlendirilmesi amacıyla işbirliği yapabileceklerdir.

(5) Herhangi bir Anlaşma Tarafı, diğer bir Anlaşma Tarafının Alanında yürütülen spesifik bir anti-rekabet uygulamasının bu Maddede belirtilen amaçlara ilişkin önemli bir menfaati (kazancı) negatif olarak etkilediğini mülahaza ettiğinde, diğer Anlaşma Taraflarını haberdar ederek, kendi rekabet yetkililerinin uygun karşı aksiyon başlatmasını talep edebilecektir. Bildirimde bulunan Anlaşma Tarafı, söz konusu bildiriminde, bildirimi alan Anlaşma Tarafına bildirime konu olan anti-rekabetçi uygulamayı tanımlamasını sağlayacak yeterli bilgiye yer verecek ve daha fazla bilgi ve işbirliği sağlayabileceğine yönelik bir öneride bulunacaktır. Bildirimi alan Anlaşma Tarafı veya ilgili rekabet otoriteleri, bildirimde bulunan Anlaşma Tarafının rekabet otoriteleri ile konsültasyonda bulunabilecek ve notifikasyonda anti- rekabetçi olduğu iddia edilen uygulamaya uygun olarak karşı aksiyonun başlatılması veya başlatılmamasına karar verilmesinde bildirimde bulunan Anlaşma Tarafının talebini dikkate alacaklardır. Bildirimi alan Anlaşma Tarafı, bildirimi yapan Anlaşma Tarafına kendi kararını veya ilgili otoritelerin kararını bildirecektir ve isterse bildirimi yapan Anlaşma Tarafına karara baz teşkil eden hususları da bildirebilecektir. Karşı aksiyonun başlatıldığı durumlarda bildirimi alan Anlaşma Tarafı, bildirimi yapan Anlaşma Tarafına sonuçları ve mümkün olduğu ölçüde orta vadedeki önemli gelişmeleri bildirecektir.

(6) Bu Maddede yer alan hükümler, Anlaşma Taraflarının enformasyon veya iş gizliliğine ilişkin kanunlarına aykırı olarak, bilgi verilmesini gerektirmeyecektir.

(7) Bu maddenin yorumlanmasından veya uygulanmasından kaynaklanacak uyuşmazlıkların çözümü, bu Maddenin (5)'inci paragrafında ve Anlaşmanın 27(1) Maddesinde belirtilen prosedürler çerçevesinde ele alınacaktır.

Madde 7 – GEÇİŞ (TRANSİT)

(1) Anlaşma Tarafları, Enerji Materyalleri ve Ürünlerinin,

- transit serbestliği prensibi ile uyumlu olarak;

- orijin, destinasyon veya mülkiyet açısından ayırım yapmaksızın;

- mantıksız geciktirme, kısıtlama veya vergiler empoze etmeden;

- fiyat açısından orijin, destinasyon veya mülkiyet bazında ayırım yapmaksızın;

geçişini kolaylaştırmak amacıyla gerekli tedbirleri alacaklardır.

(2) Anlaşma Tarafları, ilgili kuruluşların aşağıda belirtilen hususlarda işbirliği yapmalarını teşvik edeceklerdir:

(a) Enerji Materyalleri ve Ürünlerinin Geçişi için gerekli "Enerji Nakil Tesisleri"nin modernizasyonu;

(b) Birden fazla Anlaşma Tarafının Alanlarına hizmet sunabilecek "Enerji Nakil Tesisleri"nin geliştirilmesi ve işletilmesi;

(c) Enerji Materyalleri ve Ürünlerinin arzında meydana gelebilecek kesintilerin etkilerinin hafifletilmesine ilişkin önlemler;

(d) Enerji Nakil Tesislerinin enterkonneksiyonunu kolaylaştırmak;

(3) Anlaşma Tarafları, mevcut bir uluslararası anlaşma aksini empoze etmedikçe, Enerji Materyalleri ve Ürünlerinin taşınmasında ve Enerji Nakil Tesislerinin kullanılmasında kendi Alanından çıkan veya kendi Alanına giren materyal ve ürünlere uyguladığı aynı şartları uygulayacaktır.

(4) Enerji Materyalleri ve Ürünlerinin, Enerji Nakil Tesisleri vasıtasıyla Geçişinin ticari şartlar bazında gerçekleştirilememesi durumunda, Anlaşma Tarafları, Paragraf (1) ile uyumlu olarak uygulanan mevzuat ile empoze edilmesi durumu dışında, tesis edilen yeni kapasiteler vasıtasıyla engeller çıkarmayacaklardır.

(5) Enerji Materyalleri ve Ürünleri kendi Alanından geçebilecek olan Anlaşma Tarafı, arz güvenliği de dahil olmak üzere, kendi enerji sistemlerinin güvenliğini veya verimliliğini tehlikeye sokacak durumu diğer ilgili Anlaşma Taraflarına demonstre etmek kaydıyla;

(a) Enerji Nakil Tesislerinin inşaasına veya modifikasyonuna izin vermek;

(b) mevcut Enerji Nakil Tesislerinden yeni ve ilave geçiş izni vermek; hususunda yükümlülük taşımayacaktır.

Paragraf (6) ve (7)'ye bağlı olarak, Anlaşma Tarafları, Enerji Materyalleri ve Ürünlerinin, diğer Anlaşma Taraflarının Alanlarına, Alanlarından veya Alanları arasında güvenli bir biçimde akışını sağlayacaklardır.

(6) Anlaşma Tarafları, kendi Alanlarından Enerji Materyalleri ve Ürünlerinin Geçişinden kaynaklanan uyuşmazlık durumunda, bu Maddenin (7)'nci paragrafında yer alan uyuşmazlıkların çözümü prosedürleri karara bağlanmadan, Enerji Materyalleri ve Ürünlerinin mevcut geçişini durdurmayacak veya kısmayacak; kendi kontrolünde olan bir kuruluşun kesmesine veya azaltmasına izin vermeyecek; veya kendi mevzuatına bağlı olarak, bir kuruluşun kesmesini ve azaltmasını talep etmeyecektir. (Söz konusu hususun spesifik olarak bir kontrat veya diğer anlaşmada yer alması veya hakem kararına göre izin verilmesi istisna olarak addedilmektedir.)

(7) Paragraf (6)'da belirtilen uyuşmazlığın çözümünde aşağıdaki hükümler uygulanacaktır (Söz konusu hükümler; uyuşmazlığa taraf olan Anlaşma Tarafları veya bir önceki paragrafta belirtilen kuruluş ile uyuşmazlığa taraf diğer bir Anlaşma Tarafının kuruluşu arasında, önceden anlaşmaya varılan, kontrata bağlı veya diğer uyuşmazlıkların çözümü çabalarından sonuç alınmaması durumunda uygulanacaktır.):

(a) Uyuşmazlığa taraf olan bir Anlaşma Tarafı, uyuşmazlık hususuna ilişkin olarak, açıklayıcı bir bildirim vasıtasıyla Genel Sekretere başvurabilir.

(b) Söz konusu bildirimin iletilmesinden sonraki 30 gün içerisinde, Genel Sekreter, uyuşmazlığa taraf olanlarla ve diğer Anlaşma Tarafları ile konsültasyonlar gerçekleştirerek bir hakem atayacaktır. Söz konusu hakemin, uyuşmazlığa ilişkin konularda deneyimli olması ve uyuşmazlık taraflarının birinin veya diğer ilgili Anlaşma Taraflarından birinin tabiyetinde veya vatandaşı olmaması, ya da anılan ülkede sürekli ikametgahının bulunmaması gerekmektedir.

(c) Hakem, uyuşmazlık tarafları arasında bir çözüm anlaşması veya söz konusu çözüme ulaşılabilmesi için bir prosedür sağlanmasına yönelik çaba gösterecektir. Atamadan sonraki 90 gün içerisinde hakemin taraflar arasında bir anlaşma sağlamayı başaramaması durumunda, hakem, uyuşmazlığa bir çözüm veya söz konusu çözüme ulaşılabilmesi için bir prosedür teklif edecek ve uyuşmazlık çözümlenene kadarki dönemde Geçiş için uygulanacak geçici tarifeleri ve diğer şartları belirleyecektir.

(d) Anlaşma Tarafları, kontrolleri veya yönetimleri altındaki kuruluşların, hakemin kararından sonraki 12 ay için veya uyuşmazlığın çözümlenmesine kadarki dönem için (hangisi daha önce ise), uygulanacak tarifeler ve şartlara ilişkin alt paragraf (c) uyarınca alınacak tüm geçici kararları izlemelerini sağlamakla yükümlüdürler.

(e) Alt paragraf (b)'de rağmen, Genel Sekreter, uyuşmazlığın, alt paragraf (a) ile (d) arasında belirtilen uyuşmazlık çözüm prosedürlerinin konusu olan Geçişi ilgilendirdiği ve söz konusu faaliyetlerin uyuşmazlığa bir çözüm bulunması için fayda sağlamadığı kanaatına varması durumunda, bir Hakem atamamayi tercih edebilir.

(f) Şart Konferansı, hakemliğin gerçekleştirilmesi ve hakemlik karşılığı yapılacak ödemelere ilişkin olarak standart hükümler kabul edecektir.

(8) Bu Maddede yer alan hiç bir hüküm, deniz altı kabloları ve boru hatlarına ilişkin kaideleri de kapsayacak şekilde, Anlaşma Taraflarının, mutat uluslararası kanundan ve mevcut ikili veya çok taraflı anlaşmalardan kaynaklanan haklarına ve yükümlülüklerine aykırı olmayacaktır.

(9) Bu Madde, transit için kullanılan belirli tip Enerji Nakil Tesislerine sahip olmayan Anlaşma Taraflarının, söz konusu tesislere ilişkin herhangi bir önlem almaya mecbur kılacak şekilde yorumlanmayacaktır. Ancak, anılan Anlaşma Tarafları, Paragraf (4)'de belirtilen hususlara uymakla yükümlü olacaklardır.

(10) Bu maddenin amaçları açısından,

(a) Transit

(i) Herhangi birinin Anlaşma Tarafı olması kaydıyla, başka bir ülkeden çıkan ve üçüncü bir ülkeye giden Enerji Materyalleri ve Ürünlerinin, Anlaşma Tarafı bir Ülkenin Alanı vasıtasıyla veya yükleme / boşaltma için Alanındaki liman tesislerine veya tesislerinden taşınması; veya

(ii) Bir Anlaşma Tarafının Alanından çıkan ve yine aynı Anlaşma Tarafının Alanına giden Enerji Materyalleri ve Ürünlerinin, Anlaşmaya Taraf bir Ülkenin Alanından taşınması (ilgili Anlaşma Taraflarının aksi yönde karar vererek, Ek N'de ortak olarak yer almamaları şartı ile)

(b) Enerji Nakil Tesisleri

- yüksek-basınç gaz iletim boruhatları

- yüksek gerilim elektrik iletim hatları ve şebekeleri

- ham petrol iletim boruhatları

- kömür (slurry) boruhatları

- petrol ürünleri boruhatları

- spesifik olarak Enerji Materyalleri ve Ürünlerine ilişkin diğer sabit tesisler

anlamına gelmektedir.

Madde 8 – TEKNOLOJİ TRANSFERİ

(1) Anlaşma Tarafları, ulusal kanun ve yönetmeliklerine ve Fikri Mülkiyet Haklarınının korunmasına bağlı olarak, Enerji Materyalleri ve Ürünlerinde ticaretin ve yatırımların teşvikine yardımcı olmak ve Şartın amaçlarını uygulamak amacıyla, enerji teknolojilerine erişimi ve transferi, ticari ve ayırım-gözetmeme bazında geliştirmek hususunda mutabık kalmışlardır.

(2) Bu meyanda, Anlaşma Tarafları, Paragraf (1)'e etkinlik kazandıracak düzeyde, non-proliferasyon ve diğer uluslararası yükümlülüklere bağlı olarak, Enerji Materyalleri ve Ürünleri ve ilgili ekipman ve hizmetler alanında, teknoloji transferi için mevcut engelleri kaldıracaklar ve yeni engeller yaratmayacaklardır.

Madde 9 – SERMAYEYE ERİŞİM

(1) Anlaşma Tarafları, özellikle geçiş aşamasında olan ekonomiler olmak üzere diğer Anlaşma Taraflarının Alanlarında Enerji Sektöründe Ekonomik Aktiviteye ilişkin yatırımların gerçekleştirilmesi ve desteklenmesi, Enerji Materyalleri ve Ürünlerine ilişkin ticaretin finansmanı için sermaye akışının teşvik edilmesinde açık sermaye piyasalarının önemini teyid ederler. Bu çerçevede, her Anlaşma Tarafı, Enerji Materyalleri ve Ürünlerine ilişkin ticaretin finansmanı ve diğer Anlaşma Taraflarının Alanlarında Enerji Sektöründe Ekonomik Aktivite konusundaki Yatırımların gerçekleştirilmesi amacıyla, hangisi daha avantajlı ise, kendi şirketlerine ve vatandaşlarına veya diğer bir Anlaşma Tarafının veya üçüncü bir ülkenin şirketlerine veya vatandaşlarına aynı şartlarda sağladıklarından daha az olmayacak şekilde, kendi sermaye piyasalarına girme olanaklarına ilişkin şartları geliştirmeye çaba gösterecektir.

(2) Anlaşma Tarafları, dış ticareti veya yatırımları kolaylaştırmak için, kamu kredileri (borç verme), hibe, garanti veya sigorta imkanlarının sağlanmasına ilişkin programları benimseyebilir ve sürdürebilirler. Anlaşma Tarafları, söz konusu programların amaçları, kısıtları ve kriterlerine uygun olarak, bu tür olanakları, diğer Anlaşma Taraflarıyla Enerji Materyalleri ve Ürünlerinin ticaretinin finansmanı veya diğer Anlaşma Taraflarının Enerji Sektörlerinde Ekonomik Aktiviteye ilişkin Yatırımlar için de sağlayacaklardır.

(3) Anlaşma Tarafları, ekonomik istikrarlarını ve yatırım ortamlarını geliştirmek üzere, Enerji Sektöründeki Ekonomik Aktivite alanındaki programların yürürlüğe konulmasında, ilgili uluslararası finansal enstitülerin deneyimlerinden yararlanılması ve operasyonlarının teşvik edilmesini araştıracaklardır.

(4) Bu Maddede yer alan hiçbir hüküm,

(a) finansal enstitülerin, piyasa prensiplerini ve rasyonel konsiderasyonları baz alacak şekilde, kendi borç verme veya sigorta etme prosedürlerini uygulamalarına; veya

(b) Bir Anlaşma Tarafının;

(i) ihtiyat nedenleriyle (yatırımcıların, tüketicilerin, depozitörlerin, poliçe hamillerinin korunması dahil); veya

(ii) kendi finansal sisteminin ve sermaye piyasalarının bütünlüğünü ve istikrarını sağlamak üzere;

önlemler almasını engellemeyecektir.

BÖLÜM III — YATIRIMLARIN TEŞVİKİ VE KORUNMASI

Madde 10 – YATIRIMLARIN TEŞVİKİ, KORUNMASI VE UYGULAMALAR

(1) Her Anlaşma Tarafı, bu Anlaşmanın hükümlerine uygun olarak, diğer Anlaşma Taraflarının Yatırımcılarının kendi Alanında Yatırımlar Yapması için istikrarlı, adil, münasip ve şeffaf şartları teşvik ve tesis edecektir. Söz konusu şartlar, diğer Anlaşma Taraflarının Yatırımcılarınca gerçekleştirilecek Yatırımlara her zaman adil ve eşit uygulamalar temini için bir taahhüt içerecektir. Ayrıca, söz konusu Yatırımlar istikrarlı ve devamlı korunmaya ve güvenliğe mazhar olacak ve hiç bir Anlaşma Tarafı, hiç bir şekilde, makul olmayan veya ayırım gözeten önlemlerle, Yatırımların idaresi, idamesi, faydası, kullanma hakkı veya devredilmesi açısından eşitsizlik yaratacak biçimde davranmayacaktır. Hiç bir durumda, söz konusu Yatırımlara, Anlaşma yükümlülükleri de dahil olmak üzere, uluslararası hukuk tarafından empoze edilen gereksinimlerden daha yetersiz prosedürler uygulanmayacaktır. Her Anlaşma Tarafı, diğer bir Anlaşma Tarafı Yatırımcısı veya Yatırımcısının bir Yatırımı ile taahhüt etmiş olduğu yükümlülükleri yerine getirecektir.

(2) Her Anlaşma Tarafı, kendi Alanında Yatırımların Yapılmasında, diğer Anlaşma Taraflarının Yatırımcılarına (3)'üncü paragrafta belirtilen ”Uygulama"yı deruhte etmeye çaba gösterecektir.

(3) Bu maddenin amaçları için, "Uygulama”, bir Anlaşma Tarafının, kendi Yatırımcılarına veya diğer bir Anlaşma Tarafının veya herhangi bir üçüncü ülkenin Yatırımcılarına sağladığından (hangisi daha avantajlı ise) daha az düzeyde olmayan uygulama prosedürü anlamına gelmektedir.

(4) Kendi Alanında Yatırımların Yapılması açısından, her Anlaşma Tarafının, diğer Anlaşma Taraflarının Yatırımcılarına (3)'üncü paragrafta tanımlanan ”Uygulama”yı sağlayacaklarına dair yükümlülük, şartları anılan Anlaşmada ortaya konmak üzere, ayrı bir ek anlaşma kapsamında ele alınacaktır. Söz konusu anlaşma, bu Anlaşmayı imzalamış veya kabul etmiş devletlerin ve Bölgesel Ekonomik Entegrasyon Örgütlerinin imzalamasına açık tutulacaktır. Söz konusu ek anlaşmaya ilişkin müzakereler, 1 Ocak 1998 tarihine kadar bitirilmesi amacıyla, 1 Ocak 1995 tarihinden daha geç olmayacak bir tarihte başlayacaktır.

(5) Her Anlaşma Tarafı, kendi Alanında Yatırımların Yapılması açısından;

(a) (3)'üncü paragrafta belirtilen "Uygulama" prosedürüne getirilebilecek istisnaları minimum düzeyde tutmak;

(b) diğer Anlaşma Taraflarının Yatırımcılarını etkileyecek mevcut sınırlamaları tedricen azaltmak;

üzere çaba gösterecektir.

(6) (a) Bir Anlaşma Tarafı, kendi Alanında Yatırımların Yapılması açısından, (3)'üncü paragrafta belirtilen "Uygulama"ya yeni istisnalar getirmeyeceği hususundaki niyetini, Sekreterya vasıtasıyla, herhangi bir zamanda, gönüllü olarak "Şartı Konferansı"na beyan edebilecektir.

(b) Ayrıca, bir Anlaşma Tarafı, herhangi bir zamanda, kendi Alanında "Enerji Sektöründe Ekonomik Aktiviteler"in tümüne veya bir bölümüne ilişkin Yatırımların Yapılması açısından, diğer Anlaşma Taraflarının Yatırımcılarına Paragraf (3)'te yer alan "Uygulama"yı sağlayacağına dair gönüllü bir taahhütte bulunabilecektir. Söz konusu taahhüt, Sekreterya'ya bildirilecek, Ek VC listesinde yer alacak ve bu Anlaşma kapsamında hukuken bağlayıcı olacaktır

(7) Her Anlaşma Tarafı, kendi Alanında diğer Anlaşma Taraflarının Yatırımcılarının Yatırımlarına ve ilgili aktivitelere (idare, idame, fayda, kullanım hakkı veya devretme), kendi Yatırımcılarına veya herhangi bir Anlaşma Tarafının veya üçüncü bir devletin Yatırımcılarına sağladığından daha az düzeyde olmayan (hangisi daha avantajlı ise) "Uygulama"yı sağlayacaktır.

(8) Anlaşma Taraflarının, enerji teknolojisi araştırma-geliştirme faaliyetleri için tesis edecekleri kontratlar veya tedarik edecekleri hibe veya diğer finansal yardım programları konusunda, (7)'nci paragrafın uygulanması modaliteleri, (4)'üncü paragrafta belirtilen ek anlaşma kapsamında ele alınacaktır. Her Anlaşma Tarafı, Sekreterya vasıtasıyla, bu paragrafta belirtilen programlara ilişkin uygulama usulleri konusunda Şart Konferansına bilgi verecektir.

(9) Bu Anlaşmayı imzalayan veya (onaylayarak) katılan her devlet veya Bölgesel Ekonomik Entegrasyon Organizasyonu, Anlaşmayı imzaladığı veya katılım enstrümanını (ratifikasyon belgesi) teslim ettiği tarihte;

(a) (2)‘nci paragrafta belirtilen "Uygulama" prosedürüne ilişkin istisnalara,

(b) (8)'inci paragrafta belirtilen programlara ilişkin tüm mevzuatını (kanunlar veya yönetmelikler) veya diğer önlemlerini özetleyen bir raporu Sekreterya'ya sunacaktır.

Her Anlaşma Tarafı, kendi raporunu, olabilecek değişiklikleri zamanında Sekreterya'ya bildirerek güncelleştirecektir. Söz konusu raporlar, Şart Konferansı tarafından periyodik olarak incelenecektir.

Yukarıdaki (a) altparagrafı ile ilgili olarak Sekreterya'ya sunulacak rapor kapsamında, ilgili Anlaşma Tarafların, diğer Anlaşma Taraflarının Yatırımcılarına (3)'üncü paragrafta belirtilen "Uygulama" prosedürünü sağladıkları enerji sektörü alanları da yer alabilecektir.

Altparagraf (b) ile ilgili olarak ise, Şart Konferansı tarafından yürütülecek incelemede, anılan programların rekabet ve Yatırımlar üzerindeki etkileri de gözönüne alınabilecektir.

(10) Paragraf (3) ve (7)'de belirtilen "Uygulama" prosedürü "Fikri Mülkiyet"in korunmasına uygulanmayacak olup, bu konuda, Fikri Mülkiyet haklarının korunmasına ilişkin olarak yürürlükte olan ve ilgili Anlaşma Taraflarının taraf oldukları, uluslararası anlaşmalarda belirtilen ilgili hükümler uygulanacaktır.

(11) Anlaşmanın (26)'ncı Maddesinin amaçları açısından, bir Anlaşma Tarafının, Anlaşmanın 5 (1) ve (2) Maddelerinde belirtildiği üzere, ticaret ile ilgili bir yatırım önlemini diğer bir Anlaşma Tarafının Yatırımcısının mevcut bir Yatırımına uygulaması durumu, Anlaşmanın 5 (3) ve (4) hükümlerine bağlı olarak, önceki Anlaşma Tarafının mükellefiyetinin bir ihlali olarak addedilecektir.

(12) Her Anlaşma Tarafı, ulusal kanunları kapsamında, yatırımlar, yatırım anlaşmaları ve yatırım onaylarına ilişkin iddiaların teyidi ve hakların uygulaması konusunda etkin önlemler sağlayacağını garanti edecektir.

Madde 11 – ANAHTAR (KEY) PERSONEL

(1) Anlaşma Tarafları, kişilerin ülkeye girişi, ikamet etmesi ve çalışmasına ilişkin kanunlarına ve yönetmeliklerine bağlı olarak, diğer Anlaşma Taraflarının Yatırımcılarının ve söz konusu Yatırımcılar tarafından görevlendirilen anahtar personelin, danışmanlık veya temel (anahtar) teknik servisler de dahil olmak üzere, yapılacak Yatırım faaliyetleri için kendi Alanlarına girmelerine ve geçici süre için ikamet etmelerine ilişkin taleplerini iyi niyet ile inceleyeceklerdir.

(2) Anlaşma Tarafları, kendi Alanlarında Yatırımlara sahip olan diğer Anlaşma Taraflarının Yatırımcıları veya söz konusu Yatırımcıların Yatırımları için, tabiyet ve vatandaşlık durumuna bakmaksızın ve Yatırımcının veya Yatırımın seçimine bağlı olarak, herhangi bir anahtar personelin görevlendirilmesine izin vereceklerdir. Ancak, söz konusu izin verilmesinde, ilgili anahtar personelin önceki Anlaşma Tarafının Alanında ikamet etmiş ve çalışmış olması şartı ile söz konusu görevlendirmenin anılan anahtar personele bahşedilmiş olan şartlar ve zaman limiti ile uyumlu olması şartı aranacaktır.

Madde 12 – KAYIPLARIN TELAFİ EDİLMESİ

(1) Madde 13'e ilişkin uygulamalar dışında, herhangi bir Anlaşma Tarafının Yatırımcısının diğer bir Anlaşma Tarafının Alanındaki herhangi bir Yatırımının, savaş veya diğer silahlı çatışma, ulusal seferberlik durumu, sivil başkaldırı veya diğer benzer durumlar nedeniyle kayba uğraması durumunda, kayba uğrayan Anlaşma Tarafına, diğer Anlaşma Tarafınca, tazmin (retitution), tekeffül (indemnitiation), telafi etme (compensation) veya diğer uyuşmazlık çözümü mekanizmaları açısından, ilgili Anlaşma Tarafının diğer bir Yatırımcıya (kendi Yatırımcıları, diğer bir Anlaşma Tarafının Yatırımcıları veya herhangi bir üçüncü ülkenin Yatırımcıları) sağladığı imkanların en uygun olanı şeklinde "Uygulama" prosedürü sağlanacaktır.

(2) Paragraf (1)'de yer alan vecibeleri gözardı etmeksizin, bir Anlaşma Tarafının Yatırımcısı, (1)'inci paragrafta yer alan herhangi bir durum nedeniyle, diğer bir Anlaşma Tarafının Alanında;

(a) Yatırımın tamamının veya bir bölümünün, sonraki Tarafın kuvvetleri veya otoriteleri tarafından talep edilmesi;

(b) Yatırımın tamamının veya bir bölümünün, sonraki Anlaşma Tarafının kuvvetleri veya otoriteleri tarafından harap edilmesi;

nedeniyle bir kayba maruz kaldığında, zamanında, yeterli ve etkin biçimde tazmin veya telafi imkanı sağlanacaktır.

Madde 13 – KAMULAŞTIRMA

(1) Bir Anlaşma Tarafının Yatırımcılarının diğer bir Anlaşma Tarafının Alanındaki Yatırımları;

(a) kamu menfaatine dönük bir amaç için;

(b) ayırım gözetmeksizin;

(c) tamamen kanuna uygun olarak gerçekleştirilerek;

(d) zamanında, yeterli ve etkin kompansasyon ödemesi yapılacak;

durumları haricinde devletleştirilmeyecek, kamulaştırtmayacak veya devletleştirme veya kamulaştırmaya eş etkili önlem veya önlemlere (bundan böyle "Kamulaştırma-Expropriation" olarak anılacaktır) maruz kalmayacaktır.

Söz konusu telafi etme (kompansasyon), Kamulaştırma işleminden veya Yatırımın, değerini etkileyecek şekilde gündemdeki Kamulaştırma işleminden hemen önceki zamanda (bundan böyle "Değer Tesbit Tarihi-Valuation Date" olarak anılacaktır) kamulaştırılan Yatırımın adil piyasa değerine eş meblağda olacaktır.

Söz konusu adil piyasada değeri, Yatırımcının talebi üzerine, ilgili paranın Değer Tesbit Tarihindeki piyasa döviz kuru baz alınarak serbest konvertibl para olarak ifade edilecektir. Kompansasyon, ayrıca, Kamulaştırma tarihinden ödeme tarihine kadarki sürede, piyasa şartlarında belirlenen ticari orandaki bir faizi de kapsayacaktır.

(2) Etkilenen Yatırımcı kamulaştırmayı yapan Anlaşma Tarafının yasası çerçevesinde, söz konusu ülkenin yasal veya diğer yetkili ve bağımsız otoriteleri tarafından, Yatırımın değerinin tesbiti ve kompansasyon ödenmesi konusunda, (1 )'inci paragrafta ortaya konan prensipler ile uyumlu olarak, acil inceleme mekanizması başlatılmasını talep etme hakkına sahip olacaktır.

(3) Herhangi bir şüpheye neden olmamak açısından, Kamulaştırma, bir Anlaşma Tarafının Alanında, diğer bir Anlaşma Tarafının Yatırımcısının, hisse sahibi olması durumu da dahil olmak üzere, Yatırım yapmış olduğu bir şirket veya kuruluşun varlıklarının kamulaştırılması durumunu da kapsamaktadır.

Madde 14 – YATIRIMLARA İLİŞKİN TRANSFERLER

Son değişiklik: 01.02.2018 · R.G. 30141 · 2017/10426 Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle İlgili Hükümlerine Getirilen Değişikliklerin Onaylanması Hakkında Karar

(1) Her Anlaşma Tarafı, kendi Alanında diğer bir Anlaşma Tarafının Yatırımcılarınca gerçekleştirilen Yatırımlar İçin, aşağıda belirtilen hususların transferi de dahil olmak üzere, kendi Alanına veya kendi Alanından transfer serbestisini garanti edecektir.

(a) ilk sermaye ve Yatırımın idamesi ve geliştirilmesine yönelik ek sermaye;

(b) geri ödemeler;

(c) bir kredi anlaşması çerçevesinde, ara ve birikmiş faiz ödemelerinin amortizasyonu da dahi! olmak üzere, bir kontrata bağlı ödemeler;

(d) Yatırım ile ilgili olarak yurtdışından istihdam edilen personelin harcanmamış gelirleri ve diğer ücret ve hakedişleri;

(e) Yatırımın tamamının veya bir bölümünün satışından veya tasfiyesinden sağlanan hasılat;

(f) bir anlaşmazlığın çözümüne ilişkin ödemeler;

(g) Madde 12 ve 13 uyarınca kompansasyon ödemeleri;

(2) Paragraf (1)'de belirtilen transferler, gecikmeden ve serbest konvertibl para cinsinden yapılacaktır.

(3) Transferler, transfer edilecek dövizin transfer tarihindeki spot işlemlerine uygulanan piyasa kuru üzerinden yapılacaktır. Bir döviz piyasası olmayan durumlarda kullanılacak oran, yurt içinde gerçekleştirilen yabancı sermaye yatırımlarına uygulanan en son oran veya paranın "Özel Çekme Hakları (Special Drawing Rights)"na çevrilmesinde uygulanan en son kur oranı (hangisi Yatırımcı için daha cazip ise) baz alınarak yapılacaktır.

(4) Yukarıdaki paragraflarda [(1) - (3)] yer alan hususlara rağmen, bir Anlaşma Tarafı, ulusal kanunlarını ve yönetmeliklerini adil, ayırım gözetmeyen biçimde ve iyi niyetle uygulayarak, kreditörlerin haklarını koruyabilir veya taahhüt senedi veya bono ihracı, ticareti ve işlemlerine ve sivil, idari ve kriminal yargılama usullerine ilişkin karar ve hükümlerin uygulanmasını sağlayabilir.

(5) (2)'nci paragrafta yer alan hususlara rağmen, eski Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'ni teşkil eden Anlaşma Tarafları, aralarında gerçekleştirdikleri anlaşmalarda, anılan anlaşmalar kapsamında diğer Anlaşma Taraflarının Yatırımcılarının kendi Alanlarındaki Yatırımlara sağlanan şartların, söz konusu anlaşmalara dahil olan Anlaşma Taraflarının veya diğer üçüncü ülkelerin Yatırımcılarının Yatırımlarına sağlanan şartlardan daha az olmaması kaydıyla, transfer ödemelerinin söz konusu ülkelerin ulusal paraları ile ödenmesini talep edebilirler.

(6) Paragraf (1) (b)'de yer alan hususlara rağmen, bir Anlaşma Tarafı, DTÖ Antlaşması veya bu Anlaşmanın 29 (2) (a) maddesi hükümleri çerçevesinde, ayni geri ödemeyi teşkil eden ürünün ihracatını veya ihracat için satışını kısıtlamak veya engellemek üzere ayni geri ödemelerin transferlerini sınırlayabilir; ancak, bir Anlaşma Tarafı, kendi ülkesi ile diğer bir Anlaşma Tarafının Yatırımcısı veya Yatırımı arasında gerçekleştirilecek bir yatırım anlaşmasında, Yatırım izninde veya diğer bir yazılı anlaşmada yer alan ayni geri ödemelerin, söz konusu anlaşmalarda belirtildiği veya teyid edildiği şekilde yapılmasına izin verecektir.

Değişik fıkra: 29/05/2017 t. 2017/10426 s. BKK. m.2

Madde 15 – SUBROGASYON

(1) Bir Anlaşma Tarafı veya kendisini temsil eden bir kurum (bundan böyle "Kefil Taraf" olarak anılacaktır) bir Yatırımcının (bundan böyle "Ev Sahibi Taraf" olarak anılacaktır) Alanında gerçekleştirdiği Yatırım ile ilgili olarak verilen bir kefalet ve garanti altında ödeme yaptığında, Ev Sahibi Taraf;

(a) söz konusu Yatırım ile ilgili olarak "Kefil Tarafa tüm hakların ve iddiaların havale edilmesini;

(b) "Kefil Tarafın subrogasyona istinaden söz konusu tüm hakların kullanılması ve iddiaların uygulanması hakkını;

tanıyacaktır.

(2) "Kefil Taraf", her durumda, "Kefil Olunan Tarafın bu Anlaşmaya istinaden ilgili Yatırıma ilişkin olarak almaya hak kazanmış olduğu ölçüde,

(a) paragraf (1)'de belirtilen göreve istinaden gündeme gelen tüm haklara ve iddialara karşı aynı uygulamaya;

(b) söz konusu haklara ve iddialara ilişkin aynı ödemelere;

hak kazanacaktır.

(3) Madde 26 kapsamındaki herhangi bir uygulamada, bir Anlaşma Tarafı, savunma, karşıt iddia, borç hakkı veya diğer bir nedenle, iddia edilen hasarların tamamının veya bir bölümünün kefaletinin veya diğer şekilde telafisinin, sigorta veya garanti sözleşmesine uygun olarak alındığını veya alınacağını iddia etmeyecektir.

Madde 16 – DİĞER ANLAŞMALARLA İLİŞKİ

İki veya daha fazla Anlaşma Tarafının daha önceden veya sonradan, bu Anlaşmanın 3'üncü ve 5'inci Bölümlerini ilgilendiren bir uluslararası anlaşmaya dahil olmaları durumunda;

(1) Bu Anlaşmanın 3'üncü veya 5'inci Bölümlerinde yer alan hiç bir hüküm, diğer anlaşma şartlarından veya söz konusu anlaşma kapsamında yer alan uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin herhangi bir haktan daha eksik biçimde yorumlanmayacaktır.

(2) Diğer Anlaşma şartları kapsamında yer alan hiç bir hüküm, bu Anlaşmanın 3'üncü veya 5'inci bölümlerinde yer alan şartlardan veya bu Anlaşma kapsamındaki uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin herhangi bir haktan daha eksik biçimde yorumlanmayacaktır.

Hangi hüküm Yatırımcı veya Yatırım açısından daha avantajlı ise o hüküm uygulanacaktır.

Madde 17 – BAZI DURUMLARDA BÖLÜM III'ÜN UYGULANMAMASI

Her Anlaşma Tarafı, bu bölümde yer alan avantajların, aşağıda belirtilen kuruluş veya Yatırımlara uygulanmasını reddetme hakkını saklı tutacaktır:

(1) Üçüncü bir ülkenin vatandaşlarının veya tabiyetindekilerin sahip olduğu veya kontrol ettiği ve organize olduğu Anlaşma Tarafının Alanında önemli ölçüde iş hacmine sahip olmayan bir hukuki kuruluş;

(2) Gerçekleştirilen Yatırımın, reddeden Anlaşma Tarafınca, aşağıda belirtilen şartlarda, üçüncü bir ülkenin Yatırımcıları tarafından yapılmış olduğunun tescil edilmesi:

(a) reddeden Anlaşma Tarafının bir diplomatik ilişki tesis etmediği üçüncü bir ülke tarafından yapılmış olması;

(b) (i) reddeden Anlaşma Tarafının Yatırımcıları ile iş yapılmasını yasakladığı bir üçüncü ülke tarafından yapılmış olması;

(ii) bu bölümde yer alan menfaatlerin söz konusu üçüncü ülkenin Yatırımcılarına veya Yatırımlarına sağlanmasının, reddeden Anlaşma Tarafının benimsemiş olduğu veya yürürlükteki önlemlerini ihlal etmesi durumu.

BÖLÜM IV — ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

Madde 18 – ENERJİ KAYNAKLARI ÜZERİNDE HÜKÜMRANLIK

(1) Anlaşma Tarafları, enerji kaynakları üzerindeki devlet hükümranlığını ve hükümranlık haklarını tanırlar. Bu hakların uluslararası hukuk kurallarına uygun ve bağlı kalarak uygulanması gerektiğini tekrar teyid ederler.

(2) Anlaşma, enerji kaynaklarına erişmenin teşvik edilmesine ve ticari bazda aranmasına ve geliştirilmesine ilişkin amaçları etkilemeksizin, hiç bir şekilde, enerji kaynaklarının mülkiyetine sahip olma sistemini düzenleyen kaidelere zarar verecek biçimde uygulanmayacaktır.

(3) Her Anlaşma Tarafı, kendi Alanındaki enerji kaynaklarının aranması ve geliştirilmesi için sunacakları coğrafi bölgelere; kaynakların tükenmesi ve işletilmesi oranlarına; söz konusu arama ve işletme faaliyetlerine ilişkin vergileri, devlet hakları veya diğer finansal ödemeleri belirleme ve uygulama; kendi Alanındaki söz konusu arama, geliştirme ve reklamasyon faaliyetlerinin ve çevresel ve güvenlik yönlerinin regüle edilmesi; söz konusu arama ve işletme faaliyetlerine hükümetin veya devlet kuruluşlarının doğrudan katılımına ilişkin hakları saklı tutmaya devam eder.

(4) Anlaşma Tarafları, ayrım gözetmeyecek şekilde ve yayınlanmış kriterler bazında, enerji kaynaklarının aranması veya işletilmesi veya çıkarılması için izin, lisans, imtiyaz ve kontratlar tahsis ederek, enerji kaynaklarına erişilmesini kolaylaştırmayı taahhüt ederler.

Madde 19 – ÇEVRESEL HUSUSLAR

(1) Her Anlaşma Tarafı, sürdürülebilir kalkınma ve taraf olduğu çevre ile ilgili uluslararası anlaşmalardaki yükümlülüklerini gözönüne alarak, kendi Alanı içinde veya dışında, kendi Alanındaki "Enerji Döngüsü" (Energy Cycle) kapsamındaki tüm operasyonlardan kaynaklanan zararlı "Çevresel Etkiler"in ekonomik yönden verimli biçimde minimuma indirilmesi için gayret sarfedecektir.

Anlaşma Tarafları, bu amacın gerçekleştirilmesinde, güvenlik yönünü de gözönüne alarak, "Maliyet-Etkin" (Cost-Effective) şekilde davranacaklardır. Anlaşma Tarafları, ulusal politikaları ve aksiyonları kapsamında, çevresel bozulmayı önleyecek veya minimuma indirecek önlemleri almaya çaba göstereceklerdir. Anlaşma Tarafları, kirlenme maliyetinin, sınır ötesi kirlenmeyi de kapsayacak biçimde ve "Enerji Döngüsü" kapsamında yer alan Yatırımları veya uluslararası ticareti etkilemeden veya kamu menfaatini gözetir şekilde Anlaşma Taraflarının Alanlarındaki kirletici tarafından üstlenmesini kabul ederler.

Bu çerçevede, Anlaşma Tarafları:

(a) enerji politikalarının formülasyonunda ve uygulanmasında çevresel hususları gözönüne alacaklardır;

(b) "Enerji Döngüsü" kapsamında, piyasa prensiplerine dayalı fiyat formasyonunu ve çevresel maliyetlerin ve faydaların bütünüyle yansıtılmasını teşvik edeceklerdir;

(c) Anlaşmanın 34(4) Maddesi ile ilgili olarak, çevresel negatif etkiler ve azaltma maliyetleri açısından Anlaşma Tarafları arasındaki farklılıkları gözönüne alarak, Şartın çevresel amaçlarının gerçekleştirilmesinde ve "Enerji Döngüsü" için uluslararası çevresel standartlar arasında işbirliğini teşvik edeceklerdir;

(d) "Enerji Verimliliğinin Artırılması"na, yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesi ve kullanımına, temiz yakıtların kullanımının geliştirilmesine ve kirliliği azaltacak teknolojilerin ve teknolojik vasıtaların uygulama alanına konulmasına özel önem atfedeceklerdir;

(e) Anlaşma Tarafları arasında, çevresel açıdan tutarlı ve ekonomik olarak verimli enerji politikaları, Maliyet - Etkin uygulamalar ve teknolojiler konusunda enformasyon alışverişini ve paylaşımını teşvik edeceklerdir;

(f) enerji sistemlerinin "Çevresel Etkileri", söz konusu sistemlerin negatif "Çevresel Etkileri"nin önlenmesi veya azaltılması olanakları ve çeşitli önleme veya azaltma önlemlerinin maliyetleri konusunda kamuoyu bilincinin geliştirilmesini teşvik edeceklerdir;

(g) "Enerji Döngüsü"nün tüm yönlerinin tehlikeli çevresel etkilerini ekonomik olarak verimli şekilde minimuma indirecek enerji etkin ve çevresel yönden tutarlı teknolojilerin, uygulamaların ve proseslerin araştırılmasını, geliştirilmesini ve uygulama alanına konulmasını teşvik edecek ve işbirliğine gideceklerdir;

(h) "Fikri Mülkiyet" haklarının yeterli ve etkin şekilde korunması ile uyumlu olarak teknolojilerin transferi ve yaygınlaştırılması hususunda uygun şartları teşvik edeceklerdir:

(i) çevresel yönden önemli enerji yatırım projelerinin "Çevresel Etkileri"nin karar öncesi aşamada şeffaf şekilde değerlendirilmesini ve sonraki aşamalarda izlenmesini teşvik edeceklerdir:

(j) Anlaşma Taraflarının çevresel programları ve standartları ve söz konusu program ve standartların uygulanması konusunda uluslararası bilincin geliştirilmesini ve bilgi alışverişini teşvik edeceklerdir;

(k) talep üzerine ve kaynakların varlığına bağlı olarak, Anlaşma Taraflarındaki uygun çevresel programların geliştirilmesine ve uygulanmasına ilişkin faaliyetlere katılacaklardır.

(2) Bir veya daha fazla Anlaşma Tarafının talebi üzerine, bu Maddede yer alan hükümlerin uygulanmasına veya yorumlanmasına ilişkin uyuşmazlıklar, sözkonusu uyuşmazlıklara ilişkin düzenlemelerin diğer uygun uluslararası forumlarda mevcut olmamasına bağlı olarak, bir çözüm bulunabilmesi amacıyla Şart Konferansı tarafından incelenecektir.

(3) Bu maddenin amaçları açısından tanımlar:

(a) "Enerji Döngüsü" - (Energy Cycle)

Tüm enerji zinciri: Çeşitli enerji formlarının prospeksiyon, arama, üretim, çevrim, depolama, taşıma, dağıtım ve tüketimi; atıkların işlenmesi ve bertaraf edilmesi; anılan aktivitelerin işletmesine son verilmesi, durdurulması veya kapatılması; "Çevresel Etki"lerin tehlikelerinin minimuma indirilmesi.

b) "Çevresel Etki" - (Environmental Inpact)

İnsan sağlığı ve güvenliği, flora, fauna, toprak, hava, su, iklim, peyzaj ve tarihsel anıtlar veya diğer fiziksel yapılar veya bu faktörler arasındaki etkileşimler dahil olmak üzere ifa edilen aktivitenin çevre üzerindeki meydana getirdiği herhangi bir etki; (Yukarıda belirtilen faktörlerin değişiminden kaynaklanana kültürel miras veya sosyo-ekonomik şartlar üzerindeki etkiler de tanım kapsamında yer almaktadır.)

(c) "Enerji Verimliliğinin Artırılması" - (Improving Energy Efficiency)

Ürün kalite veya performansını azaltmaksızın, bir ürünü üretmek için gerekli enerji miktarını azaltarak aynı birim üretimi (ürün veya hizmet) sağlamak.

(d) "Maliyet-Etkin" - (Cost-Effective)

Tanımlanan bir amacı daha ucuz maliyetle gerçekleştirmek veya belli bir maliyetle en büyük faydayı elde etmek.

şeklinde tanımlanmıştır.

Madde 20 – ŞEFFAFLIK

Son değişiklik: 01.02.2018 · R.G. 30141 · 2017/10426 Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle İlgili Hükümlerine Getirilen Değişikliklerin Onaylanması Hakkında Karar

(1) Madde 29(2)(a) uyarınca, "Enerji Materyalleri ve Ürünleri"nin ve Enerjiyle İlişkili Ekipman ticaretini etkileyen kanunlar, yönetmelikler, adli kararlar ve idari kurallar, DTÖ Antlaşmasının şeffaflık disiplinlerine uyulması gereken önlemler arasında yer almaktadır.

(2) Herhangi bir Anlaşma Tarafınca yürürlüğe konulan ve bu Anlaşmada yer alan diğer hususları etkileyen genel uygulamaya ilişkin kanunlar, yönetmelikler, adli kararlar ve idari kurallar ile Anlaşma Tarafları arasında yürürlükte olan anlaşmalar da, Anlaşma Taraflarının ve Yatırımcıların bilgilendirilmesini temin edecek şekilde süratle yayınlanacaktır. Bu paragrafta yer alan hükümler, herhangi bir Anlaşma Tarafına, kanuni uygulamaları engelleyen, kamuoyu menfaatine aykırı olan veya herhangi bir Yatırımcının meşru ticari çıkarlarını zedeleyecek gizli (confidential) bilgilerin açıklanmasına ilişkin yükümlülük empoze etmeyecektir.

(3) Her Anlaşma Tarafı, yukarıda belirtilen kanunlara, yönetmeliklere, hukuki kararlara ve idari kurallara ilişkin enformasyon taleplerinin iletileceği bir veya daha fazla tahkikat birimleri tayin edecek ve söz konusu hususu talep edildiğinde fonksiyon görmek üzere süratle Sekreterya'ya bildirecektir.

Değişik fıkra: 29/05/2017 t. 2017/10426 s. BKK. m.2

Madde 21 – VERGİLENDİRME

Son değişiklik: 01.02.2018 · R.G. 30141 · 2017/10426 Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle İlgili Hükümlerine Getirilen Değişikliklerin Onaylanması Hakkında Karar

(1) Bu Anlaşmada yer alan hiçbir hüküm, bu Maddede aksi öngörülmedikçe, Anlaşma Taraflarının Vergilendirme Önlemlerine (vergi tahsilatı) ilişkin hiçbir hak veya yükümlülük empoze etmeyecektir. Bu Madde ile Anlaşmanın diğer hükümleri arasında bir uyumsuzluk olması durumunda, söz konusu uyumsuzluğun giderilmesinde bu Maddenin hükümleri geçerli olacaktır.

(2) Madde 7(3), aşağıda sıralanan istisnalar hariç, gelir veya sermaye dışında kalan Vergilendirme Önlemlerine uygulanacaktır;

(a) Anlaşma Tarafının, altparagraf (7)(a)(ii)'de tanımlanan herhangi bir konvansiyon, anlaşma veya düzenlemenin vergi hükümleri uyarınca bir avantaj beklediği durumlar;

(b) Anlaşma Tarafının herhangi bir önleminin, diğer bir Anlaşma Tarafının Alanından çıkan veya Alanına gönderilen Enerji Materyalleri ve Ürünlerine karşı ayrım gözetmesi veya Madde 7(3) uyarınca sağlanacak faydaları keyfi olarak sınırlandırması durumları hariç olmak üzere, etkin vergi toplamayı amaçlayan herhangi bir Vergilendirme Önlemi;

(3) Madde (10)(2) ve (7), Anlaşma Taraflarının, aşağıda sıralanan istisnalar hariç olmak üzere, gelir veya sermayeye uygulananlar dışında kalan Vergilendirme Önlemlerine uygulanacaktır;

(a) Anlaşma Tarafının, altparagraf (7)(a)(ii)'de tanımlanan herhangi bir konvansiyon, anlaşma veya düzenlemenin vergi hükümleri uyarınca veya herhangi bir Bölgesel Ekonomik Entegrasyon Organizasyonuna üyelikten dolayı ortaya çıkabilecek avantajlar perspektifinde en ziyade kayrılan ülke yükümlülükleri empoze etmesi durumu;

(b) Anlaşma Taraflarının yatırımcıları arasında keyfi ayrımcılığa neden olan veya bu Anlaşmanın Yatırım ile ilgili koşullarına göre sağlanacak faydaları keyfi olarak sınırlayan Önlemler hariç olmak üzere, vergilerin etkin bir şekilde tahsil edilmesini içeren herhangi bir Vergilendirme Önlemi,

(4) Madde 29(2) ila (8) arasında yer alan hükümler, gelir veya sermayeye uygulananlar dışında kalan Vergilendirme Önlemlerine uygulanacaktır;

(5) (a) Madde 13 vergilere uygulanacaktır.

(b) Madde 13'te sıralanan yükümlülükler çerçevesinde, bir verginin, kamulaştırmaya yol açması veya kamulaştırmaya yol açarak ayrımcılığa neden olduğunun iddia edilmesi durumunda aşağıdaki hükümler uygulanacaktır;

(i) Kamulaştırma olduğunu iddia eden Yatırımcı veya Anlaşma Tarafı, söz konusu verginin kamulaştırmaya yönelik olduğu veya ayrım gözeten nitelikte olduğu hususlarına ilişkin değerlendirmesini konuyla ilgili Yetkili Vergi Otoritesine iletecektir. Yatırımcı veya Anlaşma Tarafının böyle bir başvuruda bulunmaması durumunda, Madde 26(2)(c)'ye veya 27(2)'ye göre uyuşmazlığı çözümlemek üzere tesis edilen birimler, ilgili Yetkili Vergi Otoritesine başvuruda bulunacaklardır.

(ii) Yetkili Vergi Otoritesi, söz konusu başvurudan itibaren 6 ay içinde, ortaya konan sorunları çözümlemeye çalışacaktır. Ayrımcılığa neden olmayan konularda, Yetkili Vergi Otoritesi, ilgili vergi konvansiyonunun ayrımcılığa neden olmayan koşullarına ilişkin hükümlerini uygulayacaktır; veya, vergi konvansiyonunun ayrımcılığa neden olmama durumuna ilişkin hükümler içermemesi veya ilgili Anlaşma Tarafları arasında bu tür bir vergi konvensiyonunun yürürlükte bulunmaması durumunda, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) Gelir ve Sermaye Hakkında Vergi Konvensiyonu Modeli'nde yer alan ayrım gözetmeme prensipleri uygulanacaktır.

(iii) Madde 26(2)(c)'ye veya 27(2)'ye göre ortaya çıkan uyuşmazlıkları çözümlemek üzere oluşturulan birimler, Yetkili Vergi Otoritesinin söz konusu verginin kamulaştırmaya yönelik olup olmadığına ilişkin değerlendirmesini dikkate alacaklardır. Söz konusu birimler, altparagraf (b)(ii)'de açıklandığı şekilde, Yetkili Vergi Otoritesinin altı ay içerisinde yapacağı, verginin ayrımcı unsurlar içerip içermediğine ilişkin değerlendirmesini de dikkate alacaklardır. Altı aylık sürenin dolmasından sonra Yetkili Vergi Otoritesi tarafından oluşturulacak görüşler de anılan birimler tarafından dikkate alınacaktır.

(iv) Altparagraf (b)(ii)'de söz edilen altı aylık sürenin bitiminde Yetkili Vergi Otoritesinin hala konuyla ilgileniyor olması, Madde 26 ve 27'de yer alan aksiyonların ertelenmesine hiçbir şekilde neden olmayacaktır.

(6) Herhangi bir şüpheye neden olmamak açısından, Madde 14, Anlaşma Taraflarından birinin stopaj ya da başka bir yolla vergi koymasını veya toplamasını sınırlandırmaz.

(7) Bu Maddenin amaçları kapsamında:

(a) "Vergilendirme Önlemleri" terimi aşağıda hususları kapsamaktadır.

(i) Anlaşma Tarafının ulusal yasalarındaki vergilerle ilgili hükümler veya politik bir bölünümü ya da bölgesel bir otoritesi kapsamında hükümler; ve

(ii) herhangi bir konvansiyonun çifte vergilendirmeyi önleyen, vergilere ilişkin herhangi bir hükmünü veya Anlaşma Tarafını bağlayan bir uluslarası anlaşma ya da düzenlemenin ilgili hükümlerini.

(b) Gelir veya sermaye vergisi olarak anılan vergiler, toplam gelirden, toplam sermayeden ya da gelir veya sermayenin unsurlarından alman vergiyi açıklamakta olup, bu vergilere servetin yabancılaşmasından elde edilen kazançların vergisi, emlak vergileri, veraset ve miras vergileri ve benzeri vergiler ile kuruluşlarca ödenen ücret ve maaşların toplam miktarı üzerinden kesilen vergilerle sermaye artırımlarından alınan vergiler de dahildir.

(c) "Yetkili Vergi Otoritesi" terimi ile, Anlaşma Tarafları arasında yürürlükte olan çifte vergilendirmeye dair bir anlaşma uyarınca yetkili olan otorite veya, bu tür bir anlaşma bulunmaması durumunda ise, vergilerden sorumlu bakan veya bakanlık ya da bunların yetkili temsilcileri ifade edilmektedir.

(d) Herhangi bir şüpheye neden olmamak açısından, "vergi hükümleri" ve "vergiler" terimleri gümrük vergilerini içermemektedir.

Değişik fıkra: 29/05/2017 t. 2017/10426 s. BKK. m.2

Madde 22 – DEVLET KURULUŞLARI VE İMTİYAZLI KURULUŞLAR

(1) Her Anlaşma Tarafı, tesis veya idame ettiği her devlet kuruluşunun, kendi Alanları içerisinde mal ve hizmetlerin satışı veya temini ilgili aktivitelerini, Anlaşma Taraflarının bu Anlaşmanın III'üncü Bölümünde yer alan yükümlülükleri ile uyumlu bir şekilde gerçekleştirmelerini sağlamakla yükümlüdür.

(2) Hiçbir Anlaşma Tarafı, bu tür bir kuruluşu, kendi Alanında, bu Anlaşmanın diğer hükümlerinden doğan yükümlülükleriyle uyumsuz bir şekilde çalışmaya teşvik edemez veya zorlayamaz.

(3) Her Anlaşma Tarafı, bir devlet kuruluşunu tesis veya idame etmesi ve söz konusu kuruluşu yasal, idari veya diğer resmi yetkilerle mücelles kılması durumunda, anılan kuruluşun, kendisine tahsis edilmiş olan yetkileri, Anlaşma Tarafının, bu Anlaşmaya ilişkin yükümlülükleri ile uyum içinde kullanmasını sağlamakla yükümlü olacaktır.

(4) Hiçbir Anlaşma Tarafı, kendi Alanında, istisnai veya özel imtiyazlar ile donatılmış herhangi bir kuruluşu, bu Anlaşma kapsamında Anlaşma Taraflarına empoze edilen yükümlülükler ile uyumlu olmayan bir şekilde faaliyet göstermeye teşvik edemez veya zorlayamaz.

(5) Bu Maddenin kapsamında "kuruluş" terimi, herhangi bir kuruluş, ajans, veya başka bir organizasyonu ya da kişiyi ifade etmektedir.

Madde 23 – SUB-NASYONAL OTORİTELERCE UYUM

(1) Her Anlaşma Tarafı, bu Anlaşma uyarınca, Anlaşmanın tüm hükümlerinin yerine getirilmesinden tamamen sorumlu olup, kendi bölgeleri içinde bulunan bölgesel ve yerel hükümetler ve otoritelerce Anlaşma hükümlerinin yerine getirilmesini sağlayacak makul önlemleri alacaklardır.

(2) Anlaşma Tarafının kendi Alanındaki bölgesel ve yerel hükümetler ve otoritelerce Anlaşmanın yerine getirilmesini etkileyen önlemlerin alınması durumunda, Anlaşmanın II, IV ve V'inci Bölümlerinde yer alan uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin hükümlere müracaat edilebilir.

Madde 24 – İSTİSNALAR

(1) Bu Madde, Madde 12, 13 ve 29'a uygulanmayacaktır.

(2) Anlaşma hükümleri,

(a) Paragraf (1)'de bahsedilenler hariç olmak üzere ve

(b) Anlaşmanın III. Bölüm, alt paragraf (i) uyarınca

herhangi bir Anlaşma Tarafını, aşağıda belirtilen önlemlerin kabul edilmesi veya uygulanmasından alıkoymayacaktır:

(i) insan, hayvan veya bitkilerin yaşamını ve sağlığını korumak için gerekli olan önlemler:

(ii) Anlaşma Taraflarının kontrolu dışındaki sebeplerden kaynaklanan arz kısıtı durumlarında, aşağıda belirtilen prensiplerle uyumlu olmak koşuluyla, Enerji Materyalleri ve Ürünlerinin elde edilmesi veya dağıtılması için gerekli olan önlemler;

(A) Tüm diğer Anlaşma Tarafları, Enerji Materyallerinin ve Ürünlerinin uluslararası tedarikinde eşit paya sahiptir; ve

(B) Anlaşma ile uyumlu olmayan bir önlem alınmasını gerektiren durum ortadan kalkar kalkmaz, söz konusu önlemden vazgeçilecektir.

veya

(iii) Yerli halk veya sosyal veya ekonomik olarak dezavantajlı durumda olan bireyler veya gruplardan oluşan Yatırımcıların veya Yatırımlarının yararına olan önlemler,

Sekreterya'ya söz konusu önlemin,

(A) Anlaşma Tarafının ekonomisi üzerinde önemli ölçüde etkisi olmadığının; ve

(B) Herhangi bir diğer Anlaşma Tarafının Yatırımcıları ve ilgili Anlaşma Tarafının, önlemin kapsamına dahil olmayan Yatırımcıları arasında ayırım yapmadığının bildirilmesi;

Enerji Sektöründeki Ekonomik Aktivite üzerinde gizli kısıtlamalar oluşturmaması, veya Anlaşma Tarafları arasında veya Yatırımcıları arasında veya Anlaşma Taraflarının diğer ilgili şahısları arasında keyfi veya haksız ayırım yapmaması koşuluyla, söz konusu önlemler, gerektiği şekilde motive edilecek ve bu Anlaşma uyarınca, beklenen sonuca tam anlamıyla ulaşmak için gerekli olanın üzerinde bir seviyeye ulaşmayı umut eden bir veya daha fazla Anlaşma Tarafının kazanacağı yararları hükümsüz kılmayacak veya azaltmayacaktır.

(3) Anlaşmanın Paragraf (1)'de yer alanlar dışındaki hükümleri, Anlaşma Taraflarını, alınması gerekli gördükleri;

(a) (i) Enerji Maddeleri ve Ürünlerinin askeri kurumlara teminiyle ilgili,

veya

(ii) Savaş zamanında alınan, silahlı ihtilaf veya uluslararası ilişkilerdeki acil durumlarla ilgili

olanlar dahil olmak üzere temel güvenlik çıkarlarının korunması;

(b) Nükleer silahların veya diğer nükleer patlayıcı cihazların yayılmasının önlenmesine ilişkin ulusal politikaların uygulanmasıyla ilgili olan veya Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması, Nükleer Temin Tüzükleri ve diğer uluslararası nükleer silahların yayılmasının önlenmesi yükümlülükleri veya anlaşmalardan kaynaklanan tüm gereklerin yerine getirilmesi; veya

(c) Kamu düzenin korunmasına,

ilişkin önlemleri almaktan alıkoymak şeklinde yorumlanmayacaktır.

Söz konusu önlemler, Transit geçişlerde gizli kısıtlamalar meydana getirmeyecektir.

(4) Anlaşmanın, en ziyade kayrılan ülke uygulaması ile uyumlu olan hükümleri; herhangi bir Anlaşma Tarafını, diğer Anlaşma Tarafının Yatırımcılarına karşı;

(a) serbest ticaret alanı veya gümrük birliği üyesi olmaktan kaynaklanan nedenlerle; veya

(b) karşılıklı ekonomik ilişkilerin tam olarak kurulmasını sağlamak üzere, eski Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği'ni oluşturan devletler arasındaki ekonomik işbirliğini ilgilendiren ikili veya çok taraflı anlaşmalarla uyumlu olması nedeniyle;

tercihli uygulamaya yükümlü kılmamaktadır.

Madde 25 – EKONOMİK ENTEGRASYON ANLAŞMALARI

Son değişiklik: 01.02.2018 · R.G. 30141 · 2017/10426 Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle İlgili Hükümlerine Getirilen Değişikliklerin Onaylanması Hakkında Karar

(1) Bu Antlaşmanın hükümleri, bir Ekonomik Entegrasyon Anlaşmasına (bundan sonra EIA olarak ifade edilecektir) taraf olan bir Anlaşma Tarafını, en fazla kayrılan ülke uygulaması ile, bu EIA'ya taraf olmayan diğer Anlaşma Tarafına, EIA'nın tarafı olmaktan kaynaklanan Taraflar arasında uygulanabilir olan herhangi bir tercihli uygulamayı sağlamaya yükümlü kılması şeklinde yorumlanmayacaktır.

(2) Paragraf (1)'in amaçları açısından, "EIA", Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle veya makul süre içinde, mevcut ayırımcı önlemlerin kaldırılması ve / veya yeni veya daha fazla ayırımcı önlemlerin yasaklanması vasıtasıyla, taraflar arasında, esas itibariyle tüm ayırımcı önlemlerin kaldırılması veya eliminasyonu ile özellikle ticaret ve yatırım libere eden anlaşma olarak tanımlanmaktadır.

(3) Bu madde, Madde 29'a göre DTÖ Antlaşmasının uygulanmasını etkilemeyecektir.

Değişik fıkra: 29/05/2017 t. 2017/10426 s. BKK. m.2

BÖLÜM V — UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ

Madde 26 – BİR YATIRIMCI VE TARAF BİR ÜLKE ARASINDAKİ UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ

(1) Bölüm III kapsamında, bir Anlaşma Tarafı Yatırımcısının, diğer Anlaşma Tarafı Alanında yaptığı Yatırımla ilgili olarak, Alanında Yatırım yapılan Anlaşma Tarafının yükümlülüklerinin ihlalinden doğacak uyuşmazlıklar, mümkünse, karşılıklı iyi niyetle çözülecektir.

(2) Anlaşma Taraflarından herhangi birinin iyi niyetli çözüm önerisini yaptığı günden itibaren üç ay içerisinde, uyuşmazlığa, Paragraf (1)'de yer aldığı şekilde çözüm bulunamazsa, Yatırımcı taraf uyuşmazlığın çözümü için,

(a) uyuşmazlığa düştüğü Anlaşma Tarafının mahkemelerine veya idari makamlarına başvurabilir;

(b) daha önceden kabul edilmiş herhangi bir uygulanabilir uyuşmazlık çözüm prosedürüne başvurabilir; veya

(c) bu Maddenin aşağıdaki paragrafları kapsamında çözüm arayabilir.

(3) (a) Salt (b) ve (c) aItparagraflarıyla sınırlı olmak kaydıyla, Anlaşma Taraflarının her biri, bu maddenin hükümlerine uygun olarak, uyuşmazlığın çözümü için uluslararası hakem veya uzlaştırıcı kullanmayı koşulsuz kabul eder.

(b) (i) Yatırımcının, Paragraf (2)(a) veya (b) uyarınca uyuşmazlık çözümüne başvurması durumunda, Ek ID'de adı geçen Anlaşma Tarafları, yukarıda belirtilen koşulsuz izni vermezler.

(ii) Şeffaflığın sağlanması için, Ek ID'de adı geçen Tarafların her biri, Madde 39'la uyumlu olarak Parlamento onayı, kabul veya onama belgelerinin veya Madde 41'e göre katılım belgelerinin gönderildiği tarihten geç olmamak koşuluyla; Sekreterya'ya politikaları, uygulamaları ve durumları hakkında yazılı beyanda bulunacaklardır.

(c) Ek IA'da adı geçen Anlaşma Tarafları, Madde 10(1)'in son cümlesiyle ilgili olarak meydana gelebilecek bir uyuşmazlık için bu tür bir koşulsuz izin vermezler.

(4) Bir Yatırımcı, uyuşmazlığın Paragraf (2)(c) kapsamında yer aldığı biçimde çözümünü tercih ederse, uyuşmazlığın çözümü için aşağıda belirtilen makamlara başvurulmasını da kabul ettiğini yazılı olarak belirtecektir.

(a) (i) Yatırımcının bulunduğu Anlaşma Tarafının ve uyuşmazlığa katılan Anlaşma Tarafının Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü Konvansiyonuna (bundan böyle ICSID Konvansiyonu olarak anılacaktır) taraf olması durumunda; 18 Mart 1965 tarihinde Washington'da imzaya açılan, Devletler ve diğer Devletlerin Vatandaşları arasında meydana gelebilecek yatırım uyuşmazlıklarının çözümü için yapılan ICSID Konvansiyonu uyarınca kurulan Uluslararası Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü Merkezi; veya

(ii) Yatırımcının bulunduğu Anlaşma Tarafının veya uyuşmazlığa taraf olan Anlaşma Taraflarından herhangi birinin, ama ikisi birden değil, ICSID Konvansiyonu'na taraf olması durumunda ise; yasal işlemlerin idaresi için Merkez'in Sekretaryası tarafından sağlanan İlave Hizmetler (bundan böyle İlave Hizmet Kuralları olarak anılacaktır) kapsamında altparagraf (a)(i)'de sözü geçen Konvensiyon uyarınca kurulan Uluslararası Uyuşmazlık Çözüm Merkezi,

(b) Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu'nun (bundan böyle UNCITRAL olarak anılacaktır) Hakemlik Kuralları gereğince oluşturulan bağımsız hakem veya bu amaç için oluşturulmuş "ad-hoc" mahkeme; veya

(c) Stokholm Ticaret Odası Hakemlik Enstitütüsü uyarınca bir hakem.

(5) (a) Paragraf (3) kapsamında verilen muvafakat, Paragraf (4) uyarınca verilen Yatırımcının yazılı muvafakati ile birlikte aşağıdaki hususlara ilişkin şartları sağlayacaktır.

(i) İlave Hizmet Kuralları ve ICSID Konvensiyonu'nun II. Bölümünün amaçları doğrultusunda bir uyuşmazlık için tarafların yazılı izni,

(ii) 10 Haziran 1958 tarihinde New York'ta yapılan Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Uygulanmasına ilişkin Birleşmiş Milletler Konvansiyonu'nun (bundan sonra New York Konvansiyonu olarak geçecektir) II. maddesinin amaçları doğrultusunda bir "yazılı anlaşma"; ve

(iii) UNCITRAL Hakemlik Kuralları'nın I. maddesi amaçları doğrultusunda, "bir kontrat üzerinde yazılı anlaşmaya varmış olan taraflar".

(b) Bu Madde uyarınca herhangi bir hakemlik usulü, uyuşmazlık içindeki Anlaşma Taraflarından herhangi birinin isteği üzerine, New York Konvensiyonu’na taraf olan bir ülkeye bırakılabilir. Bu Konvansiyonun I. Maddesinin amaçları doğrultusunda, hakeme sunulan iddiaların ticari ilişkilerden veya ticari işlemlerden doğduğu varsayılacaktır.

(6) Paragraf (4) uyarınca kurulan bir mahkeme, bu Anlaşmaya ve uluslararası hukuk prensipleri ve uygulamadaki kurallar ile uyumlu olmak kaydıyla, uyuşmazlık konularında karara varacaktır.

(7) Paragraf (4)'de sözü edilen yazılı isteğin yapıldığı tarihte, uyuşmazlığa taraf olan bir Anlaşma Tarafının vatandaşı olan ve gerçek kişi olmayan bir Yatırımcı, söz konusu Anlaşma Tarafıyla arasındaki uyuşmazlığın ortaya çıkmasından önce başka bir Anlaşma Tarafının Yatırımcıları tarafından kontrol ediliyor olması durumunda, ICSID Konvensiyonunun 25(2)(b) Maddesi uyarınca "diğer Taraf Ülke Vatandaşı" ve İlave Hizmet Kuralları 1(6) Maddesi uyarınca "diğer devlet vatandaşı" olarak muamele görecektir.

(8) Faiz tazminatını da içerebilecek nitelikteki uzlaşma kararları, uyuşmazlık içinde bulunan taraflar için nihai ve bağlayıcı olacaktır. Uyuşmazlık içindeki Tarafın hükümet organları veya yetkililerinin bir önlemi ile ilgili olarak alınan bir uzlaşma kararı, Anlaşma Tarafının diğer telafi edici yaptırımlar yerine parasal zararları karşılayabilmesini sağlayacaktır. Anlaşma Taraflarının her biri, gecikmesiz olarak kararı uygulamaya başlayacak ve böyle kararların kendi Alanlarında etkili bir şekilde uygulanabilmesi için gerekli tedbirleri alacaktır.

Madde 27 – ANLAŞMA TARAFLARI ARASINDAKİ UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ

(1) Anlaşma Tarafları, Anlaşmanın uygulanması veya yorumuyla ilgili uyuşmazlıkların çözümünde diplomatik kanalları kullanmaya gayret edeceklerdir.

(2) Uyuşmazlık Paragraf (1)'e göre makul bir sürede çözümlenemediyse, bu Anlaşmada başka bir şekilde belirtilmediği veya Taraflarca yazılı bir mutabakata varılmadığı ve Madde 6 veya Madde 19 veya Ek IA da belirilen Taraflar için Madde (10)(1) in son cümlesinin uygulanması ile ilgili olanlar hariç olmak üzere, Taraflardan herhangi biri, uyuşmazlığa düştüğü diğer Tarafa yazılı olarak bildirmek koşuluyla, bu Madde uyarınca, konuyu, sadece bu amaçla faaliyet gösteren bir mahkemeye (ad hoc tribunal) götürebilir.

(3) Böyle bir özel amaç için faaliyet gösteren mahkeme aşağıda belirtilen şekilde oluşturulacaktır:

(a) Yasal işlemleri yürüten Taraf, mahkemenin bir üyesini atayacak ve söz konusu atamayı, uyuşmazlığa düştüğü Tarafa, söz konusu Tarafın Paragraf (2)'de bahse konu olan tebligatı aldığı tarihten itibaren 30 gün içinde bildirecektir.

(b) Paragraf (2)'ye göre yapılan tebligatın alındığı tarihten itibaren 60 gün içinde uyuşmazlığa taraf olan diğer Anlaşma Tarafı mahkemeye bir üye atayacaktır. Eğer atama belirtilen sürede yapılmazsa, yasal işlemleri yürüten Taraf, Paragraf (2) uyarınca yapılan tebligatın alınış tarihinden itibaren 90 gün içinde, atama işleminin altparagraf (d) kapsamında yapılmasını talep edebilecektir.

(c) Uyuşmazlığa düşen Taraflardan birinin tabiyetinde bulunmayan veya vatandaşı olmayan bir üçüncü üye, uyuşmazlığa düşen Taraflarca atanacaktır. Bu üye, mahkeme başkanı olacaktır. Eğer Paragraf (2) uyarınca yapılan tebligatın alınma tarihinden itibaren 150 gün içinde, uyuşmazlığa düşen Taraflar üçüncü üye üzerinde karara varamazlarsa, söz konusu tebligatın alınma tarihinden itibaren 180 gün içinde, uyuşmazlığa düşen Taraflardan herhangi birinin yaptığı talep üzerine, üçüncü üye, Paragraf (3)(d) kapsamında tayin edilecektir.

(d) Bu paragraf kapsamında yapılması talep edilen atamalar, söz konusu talebin yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içinde, Uluslararası Hakemlik Daimi Mahkemesi Genel Sekreteri tarafından gerçekleştirilecektir. Eğer Genel Sekreter bu görevi yapmaktan alıkonulursa, atamalar Büro'nun Birinci Sekreteri tarafından yapılacaktır. Eğer anılan kişi de bu görevi yapmaktan alıkonulursa, atamalar en kıdemli yardımcı tarafından yapılacaktır.

(e) (3)(a)'dan (3)(d)'ye kadar olan paragraflar kapsamında yapılan atamalar, atanacak üyelerin özellikle bu Anlaşmanın kapsadığı konulardaki nitelikleri ve tecrübeleri gözönüne alınarak yapılacaktır.

(f) Taraflar arasındaki anlaşmazlıklar üzerinde mutabakat sağlanamadığı durumlarda, UNCITRAL'in hakemlik kuralları uygulanacaktır. Mahkeme kararları, üyelerin çoğunluğunun oyuyla alınacaktır.

(g) Mahkeme, uyuşmazlık hakkındaki kararları, bu Anlaşma ve uygulanabilir kurallar ve uluslararası kanunlar dahilinde alacaktır.

(h) Hakem kararları, uyuşmazlık içindeki Taraflar için nihai ve bağlayıcı olacaktır.

(i) Bir mahkeme, karar aşamasında, EK P'nin I. Bölümünde adı geçen bir Tarafın Alanında yerel veya bölgesel hükümet veya otoritenin aldığı bir önlemi Anlaşmaya uygun bulmazsa, uyuşmazlık içindeki taraflardan herhangi biri EK P'nin II. Bölümünün hükümlerini uygulanmasını isteyebilir.

(j) Üyelerin maaşları da dahil olmak üzere mahkeme masrafları, uyuşmazlık içindeki Anlaşma Taraflarınca eşit olarak paylaşılacaktır. Ancak mahkeme, sahip olduğu yetki doğrultusunda, masrafların büyük kısmının uyuşmazlık içindeki Taraflardan biri tarafından ödenmesini isteyebilir.

(k) Uyuşmazlığa taraf olan Taraflar başka bir şekilde mutabakata varmadıkları takdirde, mahkeme Lahey'de yerleşik olacak ve Daimi Hakemlik Mahkemesinin binasını ve olanaklarını kullanacaktır.

(l) Kararın bir nüshası Sekreterya tarafından muhafaza edilecek ve kullanıma hazır bulundurulacaktır.

Madde 28 – MADDE 27'NİN BAZI UYUŞMAZLIKLARA UYGULANMAMASI

Anlaşma Tarafları arasında Madde 5 veya Madde 29'un uygulanmasından veya yorumlanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklar, uyuşmazlığa taraf olan Anlaşma Tarafları o yönde mutabakata varmadıkça, Madde 27 kapsamında çözümlenmeyecektir.

BÖLÜM VI — GEÇİŞ AŞAMASI HÜKÜMLERİ

Madde 29 – TİCARETLE İLGİLİ HUSUSLARDA GEÇİCİ HÜKÜMLER

Son değişiklik: 01.02.2018 · R.G. 30141 · 2017/10426 Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle İlgili Hükümlerine Getirilen Değişikliklerin Onaylanması Hakkında Karar

(1) Herhangi bir Akit Taraf DTÖ üyesi değilken, bu maddenin hükümleri Enerji Maddeleri ve Ürünleri ve Enerjiyle İlgili Ekipmanlara uygulanacaktır.

(2) (a) En azından biri DTÖ üyesi olmayan Akit Taraflar arasındaki Enerji Maddeleri ve Ürünleri ve Enerjiyle İlgili Ekipmanların ticareti, alt paragraf (b) ve Ek W'da verilen muafiyet ve kurallara tabi olarak, tüm Akit Taraflar DTÖ üyesiymiş gibi, Enerji Maddeleri ve Ürünleri ve Enerjiyle İlgili Ekipmanlar için DTÖ üyeleri arasında geçerli olan ve uygulandığı şekliyle DTÖ Antlaşmasının hükümlerine göre yapılacaktır.⁷⁴

(b) Eski Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’ni oluşturan bir Akit Tarafın bu tür bir ticareti, Ek TFU hükümlerine tabi olarak, hangisi önceyse 1 Aralık 1999’a veya bu Akit Tarafın DTÖ’ye kabulüne kadar, bu tür iki veya daha fazla ülke arasındaki bir Antlaşmayla yürütülebilir.

(3) (a) Bu Antlaşmanın her bir Akit Tarafı, ve Bu Antlaşmaya 24 Nisan 1998'den önce girmiş olan her devlet veya Bölgesel Ekonomik Organizasyon, imza tarihinde veya katılım enstrümanlarının teslimi tarihinde Sekreteryaya, Enerji Maddeleri ve Ürünlerinin ithalatı veya ihracatının getirdiği veya onunla ilgili tüm gümrük vergileri ve ücretlerinin, imza veya teslimat tarihindeki düzeylerini belirten bir listesini verecektir. Bu Antlaşmanın her bir Akit Tarafı, ve Bu Antlaşmaya 24 Nisan 1998’den önce girmiş olan her devlet veya Bölgesel Ekonomik Organizasyon, bu tarihte Sekreteryaya, Enerjiyle İlgili Ekipmanların ithalatı veya ihracatının getirdiği veya onunla ilgili tüm gümrük vergileri ve ücretlerinin, o tarihteki düzeylerini belirten bir listesini verecektir

(b) Bu Antlaşmaya 24 Nisan 1998’den sonra giren her devlet veya Bölgesel Ekonomik Organizasyon, katılım enstrümanlarının teslimi tarihinde Sekreteryaya, Enerji Maddeleri ve Ürünlerinin ve Enerjiyle İlgili Ekipmanların ithalatı veya ihracatının getirdiği veya onunla ilgili tüm gümrük vergileri ve ücretlerinin, teslimat tarihindeki düzeylerini belirten bir listesini verecektir. İthalat veya ihracatın getirdiği veya onunla ilgili bu tür tüm gümrük vergileri ve ücretlerindeki herhangi bir değişiklik, Akit Tarafları bu tür değişiklikler hakkında bilgilendirecek olan Sekreteryaya bildirilecektir.

(4) Her Akit Taraf, ithalat veya ihracatın getirdiği veya onunla ilgili bu tür tüm gümrük vergileri ve ücretlerini aşağıdakilerden fazla arttırmamaya çaba gösterecektir:

(a) Ek EM I’de listelenen Enerji Maddeleri ve Ürünleri veya Ek EQ I’de listelenen ve GATT 1994’ün II. Maddesinde atıfta bulunulan Akit Tarafla ilişkili Çizelgenin I. Kısmında tanımlanan Enerjiyle İlgili Ekipmanın ithal edilmesi durumunda, eğer Akit Taraf bir DTÖ üyesiyse bu çizelgede düzenlenen seviyenin üstüne;

(b) Ek EM I'de listelenen Enerji Maddeleri ve Ürünleri veya Ek EQ I’de listelenen Enerjiyle İlgili Ekipmanın ihracatı ve bunların ithalatı durumunda, eğer Akit Taraf bir DTÖ üyesi değilse, alt paragraf (2)(a) tarafından geçerli kılınan hükümlerce izin verilmesi dışında Sekreteryaya en son bildirilen seviyenin üzerine

(5) Bir Akit Taraf bu tür gümrükleri veya diğer ücretleri, paragraf (4)te belirtilen seviyelerin üzerinde ancak aşağıdaki şartlarda arttırabilir:

(a) İthalatın getirdiği veya onunla ilgili bu bir gümrük vergisi ve ücreti durumunda, DTÖ Antlaşmasının Ek W’da listelenen hükümleri dışında, bu tür bir eylem DTÖ Antlaşmasının geçerli hükümleriyle uyumlu değilse; veya

(b) Yasamaya ilişkin prosedürleri kapsamında uygulanabilecek en geniş kapsamda Sekreteryayı, diğer ilgili Akit Taraflara bu öneri ile ilgili makul bir müzakere olanağı vererek, bu tür bir artış önerisi hakkında bilgilendirmişse ve bu tür Akit Taraflardan gelen herhangi bir açıklamaya önem verirse.

(6) En az biri DTÖ üyesi olmayan Akit Taraflar arasındaki ticaretle ilgili olarak, bu tür hiçbir Akit Taraf, Ek EM Il’de listelenen Enerji Maddeleri ve Ürünleri veya Ek EQ II’de listelenen Enerjiyle İlgili Ekipmanın ithalatı ve ihracatının getirdiği veya bununla bağlantılı herhangi bir gümrük vergisi veya ücreti, Enerji Şartı Konferansının söz konusu kalemi ilgili Ek’te listeleme kararını verdiği tarihte uygulanan seviyelerin en düşüğünün üzerine çıkaramaz.⁷⁵

Bir Akit Taraf bu tür gümrük vergisi ve ücretlerini ancak aşağıdaki durumlarda bu seviyenin üzerine çıkarabilir:

(a) İthalatın getirdiği veya onunla ilgili bu bir gümrük vergisi ve ücreti durumunda, DTÖ Antlaşmasının Ek W’da listelenen hükümleri dışında, bu tür bir eylem DTÖ Antlaşmasının geçerli hükümleriyle uyumlu değilse; veya

(b) Bu Antlaşmada belirtilmeyen istisnai durumlarda, Enerji Şartı Konferansı, Konferansın getirebileceği herhangi bir şarta tabi olarak, gümrük vergisinde bir artışa razı olarak, bu paragrafla bir Akit Taraf için başka bir şekilde getirilen yükümlülükten feragat etmeye karar verirse.

(7) Paragraph (6)’ya rağmen, bu paragrafta belirtilen bir ticaret durumunda, Ek EM II'de listelenen Enerji Maddeleri ve Ürünleri ile ilgili olarak Ek BR’de listelenen Akit Taraflar veya Ek EQ II'de listelenen Enerjiyle İlgili Ekipman ile ilgili olarak Ek BRQ’da listelenen Akit Taraflar herhangi bir gümrük vergisi veya diğer ücretleri, taahhütlerinden veya DTÖ Antlaşması kapsamında geçerli hükümlerden kaynaklanan seviyelerin üzerine çıkarmayacaktır.⁷⁶

(8) Enerji Maddeleri ve Ürünleri veya Enerjiyle İlgili Ekipmanın ithalatı ve ihracatının getirdiği veya bununla bağlantılı herhangi bir diğer vergi ve ücretler, Ek W’ya göre düzenlendiği şekilde GATT 1994, Madde II: I(b)’nin Yorumlanması hakkındaki Mutabakatın hükümlerine tabi olacaktır.

(9) EK D aşağıdakilere uygulanacaktır:

(a) bu Madde kapsamında ticarette uygulanabilir hükümlere uygunlukla ilgili Antlaşmazlıklar;

(b) bir Akit Tarafın, bu Maddenin hükümleriyle çelişsin veya çelişmesin, başka bir Akit Tarafça bu Madde kapsamında doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir çıkarını ortadan kaldırdığı veya zarar verdiği düşünülen, herhangi bir önlemi uygulamasına dair Antlaşmazlıklar; ve

(c) Antlaşmazlığa taraf olan Akit Taraflar başka şekilde Antlaşmadıkça, en azından biri DTÖ üyesi olmayan Akit Taraflar arasında Madde 5’e uygunlukla ilgili Antlaşmazlıklar,

Bunun dışında, Akit Taraflar arasında, önemli bölümü aşağıdaki özellikteki bir Antlaşma kapsamında ortaya çıkan herhangi bir Antlaşmazlığa Ek D uygulanmaz:

(i) Alt paragraf (2)(b) ve Ek TFU’nun diğer gerekleri gereklerine göre bilgilendirilmiş ve bunları sağlayan; veya

(ii) GATT 1994'ün XXIV. Maddesinde belirtildiği gibi bir serbest ticaret alanı veya bir gümrük birliği oluşturan.

⁷⁴ Uluslararası Konferansın Nihai Senedine ve Madde 29(2)(a) ve Ek W, sayfa 168, ile ilgili olarak Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle ilgili Hükümlerinde Değişiklik, Mutabakat No:1 ile ilgili Enerji Şartı Konferansı Kararı’na bakın

⁷⁵ Uluslararası Konferansın Nihai Senedine ve Madde 29(6) ve (7) ile 34(3)(o), sayfa 168, ile ilgili olarak Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle ilgili Hükümlerinde Değişiklik, Mutabakat No:3 ile ilgili Enerji Şartı Konferansı Kararı'na bakın

⁷⁶ Uluslararası Konferansın Nihai Senedine ve Madde 29(7), sayfa 168, ile ilgili olarak Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle ilgili Hükümlerinde Değişiklik, Mutabakat No:2 ile ilgili Enerji Şartı Konferansı Kararı’na ve Uluslararası Konferansın Nihai Senedine ve Madde 29(6) ve (7) ile 34(3Xo), sayfa 168, ile ilgili olarak Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle ilgili Hükümlerinde Değişiklik, Mutabakat No:3 ile ilgili Enerji Şartı Konferansı Kararı’na bakın

Değişik kenar başlığı: 29/05/2017 t. 2017/10426 s. BKK. m.1

Madde 30 – ULUSLARARASI TİCARİ DÜZENLEMELERDEKİ GELİŞMELER

Anlaşma Tarafları, 15 Nisan 1994'de Marakeş'de yapılan Uruguay Round, Çok Taraflı Ticaret Görüşmeleri Nihai Senedi'nde şekillenen değerlendirmelerin ışığı altında, 1 Ocak 1995'den veya bu Anlaşmanın yürürlüğe gireceği tarihten daha geç olmamak üzere, bu Anlaşmaya ek olacak uygun görüşlerini oluşturmaya başlayacak ve anılan ek görüşlerin Şart Konferansı tarafından kabul edilebilir olmasına da dikkat edeceklerdir.

Madde 31 – ENERJİ İLE İLGİLİ EKİPMAN

Geçici Şart Konferansı ilk toplantısında enerji ile ilgili ekipmanların bu Anlaşmanın ticari hükümlerine dahil edilmesi hususuna ilişkin incelemeler başlatılacaktır.

Madde 32 – GEÇİCİ DÜZENLEMELER

(1) Piyasa ekonomisinin koşullarına adaptasyon için süreye ihtiyaç duyulduğunu gözönüne alarak, Ek T'de yer alan bir Anlaşma Tarafı, aşağıda yer alan Anlaşma hükümlerinden en az birine istinaden, Paragraf (3)'den (6)'ya kadar yer alan hükümler çerçevesinde, mevcut yükümlülüklerini geçici olarak askıya alabilir;

Madde 6 (2) ve (6)'ncı paragraflar

Madde 7 (4)'üncü paragraf

Madde 9 (1)'inci paragraf

Madde 10 (7)'nci paragraf, spesifik önlemler

Madde 14 (1)(d) paragraf-harcanmamış kazançların transferine ilişkin hükümler

Madde 20 (3)'üncü paragraf

Madde 22 (1) ve (3)'üncü paragraflar

(2) Anlaşma Taraflarından birinin Paragraf (1) uyarınca yükümlülüklerini askıya alması durumunda, askıya alma koşullan ortadan kaldırılıncaya kadar, diğer Anlaşma Tarafları ona yardımcı olacaklardır. Bu yardım, diğer Anlaşma Taraflarının altparagraf (4)(c)'de belirtilen gerekleri karşılayacak şekilde, tercihlerine ve uygunluğuna göre iki taraflı veya çok taraflı düzenlemelerle yapılacaktır.

(3) Ek T'de, geçiş dönemine ait düzenlemeler talep eden her Anlaşma Tarafı için, uygulanabilir hükümler, her hükmün uygulama alanına konulmasına ilişkin aşamalar, alınması gereken önlemler ve her aşamanın tamamlanmasına ve alınacak önlemlere ilişkin tarihler, veya istisnai olarak, şartlı durumlar listelenmiştir. Bu tür düzenlemeler yapacak olan her Anlaşma Tarafı, Ek T'de yer aldığı şekilde, ilgili hüküm ve aşama için belirtilen tarihte öngörülen önlemi almakla yükümlüdür. Paragraf (1) uyarınca yükümlülüklerini geçici olarak askıya alan Anlaşma Tarafları, ilgili yükümlülüklerini 1 Ocak 2001 itibariyle tamamlayacaklardır. İstisnai hallerde, bir Anlaşma Tarafı gerekli görürse, geçici askıya alma işleminin süresini uzatmayı veya Ek T'de yer almamış bir konuda askıya almayı önerirse, bu tür talepler hakkında karar alma yetkisi Şart Konferansına aittir.

(4) Geçici düzenlemeler talep etmiş olan Anlaşma Tarafı, 12 ay içinde bir kezden az olmayacak şekilde, aşağıdaki konularda Sekreterya'ya bildirimde bulunacaktır:

(a) Ek T'de yer alan önlemlerin uygulanması ve tam uyuma ilişkin gösterilen ilerleme;

(b) Tam uyum yükümlülükleri karşısında gelecek 12 ayda beklediği ilerleme, karşılaşabileceğini düşündüğü sorunlar, ve bu sorunlarla mücadele konusundaki önerileri,

(c) Bu Anlaşmaya tam uyum için Ek T'de sıralanan aşamaları tamamlamak için teknik yardıma ihtiyacı olup olmadığı, veya alt paragraf (b)'de yer alan piyasa ekonomisi ile ilgili reformları ve enerji sektörünün modernizasyonunda karşılaştığı sorunları,

(d) Paragraf (3)'de söz edilen taleplerde bulunup bulunmayacağı,

(5) Sekreterya:

(a) Paragraf (4)'de söz edilen bildirimleri tüm Anlaşma Taraflarına dağıtacak,

(b) Diğer uluslararası organizasyonlarla mevcut bağlantıları, Paragraf (2) ve altparagraf (4)(c)'de söz edilen teknik yardıma ilişkin talepleri ve ihtiyaçları karşılayamaya yönelik önerileri dağıtacak ve etkin bir şekilde tanıtacak,

(c) Her altı aylık dönem sonunda, altparagraf (4)(a) veya (d)'ye göre yapılacak bildirimleri tüm Anlaşma Taraflarına dağıtacaktır.

(6) Şart Konferansı, Anlaşma Taraflarının, bu Maddenin koşulları doğrultusunda yürüttükleri uygulamalarda ve Paragraf (2) ve altparagraf (4)(c)'de yer alan teknik yardım tekliflerinin ve taleplerinin dengelenmesi konularında kaydettiği ilerlemeyi yıllık olarak inceleyecektir. Söz konusu inceleme sırasında gerekli olan aksiyonlara ilişkin karar alabilecektir.

KISIM VII — KURUMLAR VE YAPISAL HUSUSLAR

Madde 33 – ENERJİ ŞARTI PROTOKOLLERİ VE DEKLARASYONLARI

(1) Şart Konferansı, Şartın hedef ve prensiplerini takip edebilmek için, bir dizi Enerji Şartı Protokollarının veya Deklarasyonlarının müzakeresine izin verebilir.

(2) Şartı imzalayan taraflar bu müzakerelere katılabilir.

(3) Bir devlet veya Bölgesel Ekonomik Entegrasyon Organizasyonu, Şarta ve bu Antlaşmaya Taraf olmadığı (veya aynı zamanda olmadığı) takdirde, herhangi bir Protokol veya Deklarasyona taraf olamaz.

(4) Paragraf (3) ve altparagraf (6)(a) uyarınca; bir Protokola uygulanan nihai hükümler, söz konusu Protokol kapsamında tanımlanacaktır.

(5) Bir Protokol, bağlayıcılığını kabul eden Anlaşma Taraflarına uygulanacak ve Protokola taraf olmayan Anlaşma Taraflarının haklarına ve yükümlülüklerine aykırılık göstermeyecektir.

(6) (a) Bir Protokol, Şart Konferansına sorumluluklar ve Sekreterya'ya görevler yükleyebilir. Ancak, bu tür görevler, Şart Konferansı tarafından onaylanmamış olan, ki bu onay altparagraf (b)'de yetkilendirilen Protokolün herhangi bir hükmüne konu olmayacaktır, Protokol değişiklikleri ile yapılmayacaktır.

(b) Şart Konferansında alınan kararların uygulama alanına konulmasını sağlayan bir Protokol, Paragraf (a) uyarınca, aşağıda açıklanan kararlar ile uyumlu olacaktır:

(i) Madde 36'nın kapsamı dışında olan oylama kurallarına ilişkin kararlar;

(ii) Sadece, Protokola taraf olanların, Madde 36'nın amaçları çerçevesinde, Anlaşma Tarafları olarak gözönüne alınacaklarını veya söz konusu Protokolda yer alan kurallar uyarınca oy kullanabileceklerini içeren kararlar;

Madde 34 – ENERJİ ŞARTI KONFERANSI

Son değişiklik: 01.02.2018 · R.G. 30141 · 2017/10426 Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle İlgili Hükümlerine Getirilen Değişikliklerin Onaylanması Hakkında Karar

(1) Anlaşma Tarafları, yetkili birer temsilcileri ile katılacakları Enerji Şartı Konferansı'nda (bundan sonra Şart Konferansı adıyla anılacaktır) periyodik olarak biraraya geleceklerdir. Olağan toplantılar, Şart Konferansı tarafından belirlenen zaman aralıklarıyla yapılacaktır.

(2) Olağandışı toplantılar, Şart Konferansı tarafından belirlenen zamanlarda veya herhangi bir Anlaşma Tarafının yazılı isteği üzerine, Anlaşma Taraflarının en az üçte birinin desteği ve Sekreterya aracılığıyla Anlaşma Taraflarına bildirildikten sonra 6 hafta içinde olması koşuluyla yapılabilir.

(3) Şart Konferansının fonksiyonları:

(a) Bu Anlaşma ve Protokolları ile kendisine verilen görevleri yerine getirmek;

(b) Şartın prensiplerinin ve bu Antlaşma ve Protokolların hükümlerinin uygulanmasını incelemek ve kolaylaştırmak;

(c) Şart prensiplerinin gerçekleştirilmesi için gereken uygun genel tedbirlerin koordinasyonunu, bu Antlaşma ve Protokollarla uyumlu olarak kolaylaştırmak;

(d) Sekreterya tarafından yürütülecek çalışma programlarını gözönüne almak ve kabul etmek;

(e) Sekreterya'nın yıllık hesaplarını ve bütçesini gözönüne almak ve onaylamak;

(f) Şart Konferansı ve Sekreterya için gerekli olduğu öngörülen ayrıcalıklar ve dokunulmazlıklar da dahil olmak üzere, merkez bürolara ait (headquarters) veya diğer anlaşmalara ilişkin şartları gözönüne almak ve onaylamak veya kabul etmek;

(g) Ekonomik geçiş aşamasındaki Merkezi ve Doğu Avrupa ülkeleri ile eski Sovyet Sosyalist Cumhuriyetlerindeki piyasa ekonomisine yönelik reformların ve enerji sektörlerinin modernizasyonunun kolaylaştırılması ve teşvik edilmesini amaçlayan işbirliği çabalarını desteklemek;

(h) Protokolların müzakeresine ilişkin görev tanımlarını belirlemek ve onaylamak ve bununla ilgili metinleri ve yapılacak değişiklikleri gözönüne almak ve kabul etmek;

(i) Deklarasyonlara ilişkin müzakereleri uygun görmek ve sonuçlarını onaylamak;

(j) Bu Antlaşmaya katılımlara karar vermek;

(k) Birleşme anlaşmalarına ilişkin müzakereleri uygun görmek, söz konusu anlaşmaları gözönüne almak ve onaylamak veya kabul etmek;

(l) Bu Antlaşmaya ilişkin değişiklik metinlerini gözönüne almak ve kabul etmek;

(m) Bu Anlaşmanın Ekleri'nde yapılan teknik değişiklikleri ve modifikasyonları gözönüne almak ve onaylamak;

(n) Ekler BR veya BRQ’daki veya bu Eklerin her ikisindeki akit tarafların listesini göz önünde tut ve onayla;⁷⁷

(o) Ek EM I'den Ek EM II'ye kalem ilave etmeyi, bu kalemleri Ek EM I’den silerek, göz önünde tut ve onayla ve Ek EQ Eden Ek EQ II'ye kalem ilave etmeyi, bu kalemleri Ek EQ Eden silerek, göz önünde tut ve onayla.⁷⁸

(p) Genel Sekreteri atamak ve yapısal durum, personel kalitesi ve istihdam için gerekli standart koşulların tespiti de dahil olmak üzere Sekreteryanın oluşturulması ve fonksiyonlarının belirlenmesi için gerekli tüm kararları almak.

(4) Şart Konferansı, görevlerin yürütülmesi çerçevesinde, Sekreterya vasıtasıyla, ekonomiyle ve verimlilikle uyumlu olarak, bu Antlaşmanın hedefleriyle ilgili konularda, yetkili diğer kurumların ve organizasyonların hizmet ve programları ile işbirliği yapacak ve bu olanakların tam anlamıyla kullanılmasını sağlayacaktır.

(5) Şart Konferansı, görevlerinin yürütülmesinde uygun gördüğü yardımcı birimleri oluşturabilir.

(6) Şart Konferansı, prosedürel ve mali kuralları dikkate alacak ve kabul edecektir.

(7) Şart Konferansı, 1999 yılında ve daha sonraki dönemde (5 yıldan uzun olmayacak) kendisinin belirleyeceği aralıklarla, Antlaşma ve Protokol hükümlerinin ne ölçüde uygunabildiğini dikkate alarak, Antlaşma ile verilen fonksiyonları tümüyle gözden geçirecektir. Her incelemenin sonucunda, Şart Konferansı Paragraf (3)'de belirlenen görevleri değiştirebilir veya feshedebilir ve Sekreterya'nın görevine son verebilir.

⁷⁷ Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle İlişkili Değişikliklerinin Adaptasyonu ile İlgili Kararlara (Nihai Senet, Ek 2), no:1 sayfa 205 ve Başkanın 24 Nisan 1998 tarihindeki Adaptasyon Oturumundaki Konuşmasına Bakın, sayfa 206.

⁷⁸ Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle İlişkili Değişikliklerinin Adaptasyonu ile İlgili Kararlara (Nihai Senet, Ek 2), no:1 sayfa 205 ve Madde 29(6) ve (7) ile 34(3)(o), sayfa 168, ile ilgili olarak Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle ilgili Hükümlerinde Değişiklik, Mutabakat No:3 ile ilgili Enerji Şartı Konferansı Kararı’na ve Uluslar arası Konferansın Nihai Senedine bakın.

Ek bent: 29/05/2017 t. 2017/10426 s. BKK. m.2

Madde 35 – SEKRETERYA

(1) Şart Konferansı, görevlerini icra ederken, bir Genel Sekreter ve verimlilik performansına asgari uyumu gösterecek çalışanlardan oluşacak bir Sekreterya kuracaktır.

(2) Genel Sekreter, Şart Konferansı tarafından atanacaktır. İlk atama, en fazla beş yıllık bir süre için olacaktır.

(3) Sekreterya, görevlerini yerine getirirken, Şart Konferansına sorumlu olacak ve rapor verecektir.

(4) Sekreterya, Şart Konferansına görevlerinin yürütülmesinde gerekli yardımı sağlayacak ve bu Anlaşmayla veya herhangi bir Protokolla veya Şart Konferansı tarafından kendisine verilen görevleri yürütecektir.

(5) Sekreterya, görevlerini etkin bir şekilde yerine getirebilmek için gerekli gördüğü, idari ve anlaşmaya ilişkin düzenlemeleri yapabilir.

Madde 36 – OYLAMA

Son değişiklik: 01.02.2018 · R.G. 30141 · 2017/10426 Enerji Şartı Antlaşmasının Ticaretle İlgili Hükümlerine Getirilen Değişikliklerin Onaylanması Hakkında Karar

(1) Aşağıda belirtilen hususlarla ilgili olarak, Şart Konferansınca kararlaştırılacak Konferans toplantısında Hazır Bulunan ve Oylamaya Katılan Anlaşma Taraflarının oybirliği ile karar almaları gerekmektedir.

(a) Madde 34, 35 ve Ek T'de yapılacak değişiklikler hariç olmak üzere, bu Anlaşmada değişiklikleri kabul etmek;

(b) 16 Haziran 1995 itibariyle Şarta taraf olmayan devletlerin veya Bölgesel Ekonomik Entegrasyon Organizasyonlarının, Madde 41 uyarınca, bu Anlaşmaya katılımlarını onaylamak;

(c) Birleşme anlaşmalarına ilişkin metinlerin müzakeresini uygun görmek ve söz konusu metinleri onaylamak veya kabul etmek;

(d) Ek EM, NI, W ve B eklerinde yapılan değişikleri onaylamak;

(e) Anlaşmanın eklerinde yapılan teknik değişikleri onaylamak; ve

(f) Ek D, paragraf (7) uyarınca, Genel Sekreterce panellerde konuşmacı olarak gösterilen adayları onaylamak.

(g) Ek EM Eden Ek EM II'ye kalem ilave etmeyi, bu kalemleri Ek EM Eden silerek, onayla ve Ek EQ Eden Ek EQ II'ye kalem ilave etmeyi, bu kalemleri Ek EQ I'den silerek, onayla.

Anlaşma Tarafları, bu Antlaşma gereği, kararlarını gerektirecek herhangi bir konuda, görüşbirliği ile anlaşmaya varmak için her tür çabayı gösterecektir. Eğer görüşbirliği ile anlaşma sağlanamazsa, paragraf (2) ile (5) arasında yeralan hükümler uygulanacaktır.

(2) Madde 34(3)(e)'de sözü edilen bütçe konularıyla ilgili kararlar, oylamaya katılan Anlaşma Taraflarının mali katkısının, Ek B'de açıklandığı gibi tüm Anlaşma Taraflarının toplam mali katılım değerinin en az dörtte üçü kadar olmak kaydıyla, oyçoğunluğu ile alınacaktır.

(3) Madde 34(7) ile ilgili konularda alınan kararlar, Anlaşma Taraflarının dörtte üç çoğunluğuyla alınacaktır.

(4) Altparagraf (1)(a)'dan (g)'ye kadar ve Paragraf (2) ve (3)'ün dışında kalan durumlarda, ve Paragraf (6) uyarınca, bu Anlaşmaya ilişkin kararlar, Şart Konferansı toplantısında Hazır Bulunan ve Oylamaya Katılan Anlaşma Taraflarının dörtte üç çoğunluğuyla alınacaktır.

(5) Bu Maddenin amaçları doğrultusunda, "Hazır Bulunan ve Oylamaya Katılan Anlaşma Tarafları" terimi, Şart Konferansının Anlaşma Taraflarının uyumlu bir şekilde karar almalarını mümkün kılacak prosedürel kuralları belirleyebilmesi koşuluyla, toplantıya katılan ve olumlu veya olumsuz oylarını kullanan Anlaşma Tarafları anlamına gelmektedir.

(6) Paragraf (2)'de öngörülen şartların dışında, bu Madde ile ilgili olan hiçbir karar, Anlaşma Taraflarının basit çoğunluğuyla desteklenmedikçe, geçerli olmayacaktır.

(7) Oylama esnasında, bir Bölgesel Ekonomik Entegrasyon Organizasyonu, bu Anlaşma Tarafı olan üye ülkelerinin sayısına eşit sayıda oya sahip olacaktır. Eğer, Organizasyon oy hakkını kullanıyorsa üye ülkeler kullanamayacak veya üye ülkeler oy hakkını kullanıyorsa Organizasyon kullanamayacaktır.

(8) Bu Anlaşma uyarınca, herhangi bir Anlaşma Tarafının parasal yükümlülükleri gereği yaptığı ödemelerde, sürekli ödenmemiş borç bulunması durumunda, Şart Konferansı, anılan Anlaşma Tarafının oylama haklarını tümüyle veya kısmi olarak askıya alabilir.

Değişik bent: 29/05/2017 t. 2017/10426 s. BKK. m.2

Madde 37 – KAYNAK TEMİNİ PRENSİPLERİ

(1) Her bir Anlaşma Tarafı, Şart Konferansının ve herhangi bir alt birimin toplantılarında, temsil edilme giderlerini karşılayacaktır.

(2) Şart Konferansının ve alt birimlerinin toplantılarının giderleri, Sekreterya'nın gideri olarak düşünülecektir.

(3) Sekreterya'nın giderleri, hükümleri, Madde 36(1)(d) ile uyumlu bir şekilde değiştirilebilmesi mümkün olan Ek B'de tanımlandığı gibi, ödeme güçleriyle orantılı olarak, Anlaşma Tarafları tarafından karşılanacaktır.

(4) Bir Protokol, anılan Protokoldan kaynaklanan Sekreterya giderlerinin Anlaşma Taraflarınca karşılanmasını öngören hükümler içerecektir.

(5) Şart Konferansı, ilave olarak bir veya daha fazla Anlaşma Tarafından veya diğer kaynaklardan gelecek gönüllü katkıları kabul edebilir. Bu katkılar ile karşılanan masraflar, Paragraf (3)'ün amaçları doğrultusunda, Sekreterya'nın giderleri olarak kabul edilmeyecektir.

BÖLÜM VIII — NİHAİ HÜKÜMLER

Madde 38 – İMZALAMA

Bu Anlaşma, Lizbon'da, 17 Aralık 1994 ile 16 Haziran 1995 tarihleri arasında, Avrupa Enerji Şartını imzalayan devletlerin ve Bölgesel Ekonomik Entegrasyon Organizasyonlarının imzasına açık tutulacaktır.

Madde 39 – RATİFİKASYON (PARLAMENTO ONAYI), KABUL VEYA ONAYLAMA

Bu Anlaşma, imzalayan tarafların ratifikasyon, kabul veya onaylamasına tabi tutulacaktır. Ratifikasyon, kabul veya onaylama belgeleri Depozitör tarafından muhafaza edilecektir.

Madde 40 – DİĞER DEVLETLERE UYGULANMASI

(1) Herhangi bir devlet veya Bölgesel Ekonomik Entegrasyon Organizasyonu, Anlaşmanın, uluslararası ilişkilerde bulundukları diğer tüm devletlerle ilişkiler açısından da bağlayıcı olduğunu, imza, ratifikasyon, kabul, onama veya katılım aşamasında, Depozitör tarafından saklanacak olan bir Deklarasyon vasıtasıyla deklare edebilir. Bu deklarasyon, ilgili Anlaşma Tarafı için, Anlaşma yürürlüğe girdiğinde işlerlik kazanacaktır.

(2) Herhangi bir Anlaşma Tarafı, bu Anlaşma kapsamında, ileriki bir tarihte yapacağı ve Depozitör tarafından muhafaza edilecek olan bir deklarasyon vasıtasıyla, deklarasyonda belirtilen bir devlet ile bağlayıcı bir ilişkiye girebilir. İlişkiye girilen devlet açısından Anlaşma, ilgili deklarasyonun Depozitör tarafından onaylamasından sonraki doksanıncı günde yürürlüğe girecektir.

(3) İlk iki paragraf kapsamında yapılan herhangi bir deklarasyon, bu deklarasyonda belirtilen devlete ilişkin olarak, Depozitör'e bildirilerek geri çekilebilir. Deklarasyonun geri çekilmesi işlemi, Madde 47(3)'ün uygulanabilirliğine tabi olarak, ancak ilgili bildirimin Depozitör'e ulaştığı tarihten bir yıl sonra işlerlik kazanacaktır.

(4) Madde 1(10)'da söz edilen "Alan" teriminin tanımı, söz konusu Madde uyarınca muhafaza edilen ilgili deklarasyon gözönüne alınarak yorumlanacaktır.

Madde 41 – KATILIM

Bu Anlaşma, Anlaşma'nın imzalanma süresinin bitmesini takiben, Şart Konferansı tarafından onaylanacak şartlarda, Şartı imzalayan devletlerin ve Bölgesel Ekonomik Entegrasyon Organizasyonlarının katılımına açık olacaktır. Katılım belgeleri Depozitör tarafından muhafaza edilecektir.

Madde 42 – DEĞİŞİKLİKLER

(1) Herhangi bir Anlaşma Tarafı bu Anlaşmaya ilişkin değişiklik teklifinde bulunabilir.

(2) Değişiklik teklifinin metni, teklifin Şart Konferansı'nın kabulüne sunulmasından en az üç ay önce Sekreterya tarafından Anlaşma Taraflarının bilgisine sunulacaktır.

(3) Sekreterya, yazılı metni, Şart Konferansı tarafından kabul edilen Anlaşma değişikliklerini, ratifikasyon, kabul veya onama aşaması için tüm Anlaşma Taraflarına sunacak olan Depozitör'e gönderecektir.

(4) Anlaşma'ya ilişkin değişikliklerin ratifikasyon, kabul veya onama belgeleri Depozitör tarafından muhafaza edilecektir. Değişiklikler, Anlaşma Taraflarının en az dörtte üçünün değişiklikleri onayladıklarını Depozitör'e bildirdikleri tarihten sonraki doksanıncı günde, değişiklikleri onaylayan Anlaşma Tarafları için yürürlüğe girecektir. Değişiklikler, diğer herhangi bir Anlaşma Tarafı içinse, ilgili Anlaşma Tarafının değişikliklere ilişkin ratifikasyon, kabul veya onama belgesini sunmasından sonraki doksanıncı günde yürürlüğe girecektir.

Belgenin devamı (30 madde daha) okuyucuda yükleniyor. Madde 43 ve sonrası