KolayuyumGiriş yap

Diyanet İşleri Başkanlı Dış Genelge

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – Genel Konular

(1) Başkanlığımızın her kademesinde görev yapan bütün personelimiz; hem vatandaş hem de devlet memuru olarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’na ve kanunlarına sadakatle bağlı kalmak ve göreviyle ilgili hükümlerini uygulamakla mükelleftir. Hiçbir görevlimiz; Anayasa ve kanunlara aykırı olan, ülkemizin bağımsızlığına, birliğine ve bütünlüğüne zarar verebilecek herhangi bir söz ve eylemde bulunamaz, bu yönde faaliyet gösteren hareket, grup ve teşekküllere katılamaz, dolaylı da olsa onlara ve eylemlerine destek olamaz ve yardım edemez.

(2) Bu itibarla, Kurumumuza ilk defa devlet memuru olarak atananlar; adaylık/stajyerlik sürelerini tamamlayıp, asil devlet memurluğuna atandıktan sonra, en geç bir ay içinde, birimlerince düzenlenecek merasimlerle yemin edecekler ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 2670 sayılı Kanunla değişik 6’ncı maddesinde yer alan “Yemin Belgesi”ni imzalayacaklardır.

Madde 2

(1) Hiçbir personelimiz; siyasî parti, grup ve oluşumlara üye olmayacak, politik faaliyetler içinde yer almayacak, hepsine karşı tarafsız ve eşit mesafeli olacak, herhangi bir siyasî parti, kişi, kuruluş ve zümrenin yararını ve zararını hedef alan söz, fiil ve davranışlar sergilemeyecek, görevini yerine getirirken dil, ırk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç ve mezhep ayırımı yapmayacak, siyasî ve ideolojik amaçlı beyan ve eylemlerde bulunmayacak ve bu kabil eylemlere asla katılmayacaktır.

Madde 3

(1) Bütün personelimiz; hizmet içinde ve dışında, devlet memurluğu sıfatına, Başkanlığımıza mensubiyet ruhuna ve İslâm ahlâkına yaraşır tarzda hareket edecek, iş ve işlemlerinde, iş sahiplerine, vatandaşlarımıza, âmirlerine, memurlarına ve hizmetine muhatap olan herkese ve her kesime karşı âdil, eşit, dürüst, hoşgörülü ve güler yüzlü davranacaktır. Ayrıca söz, fiil ve davranışlarıyla, temizlik, düzen, tertip ve kılık kıyafetiyle, dinî anlamda topluma örnek ve rehber olmak gibi çok önemli bir misyonu üstlendiğinin idrak ve şuuru içinde olacaktır.

Madde 4

(1) Başkanlığımız merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatlarında her kademede görev yapan memurlar; âmirlerine karşı dürüst, saygılı ve itaatkâr olacaklar, mevzuat dâhilinde kendilerine verilen görev ve hizmetleri en iyi şekilde ve en kısa sürede sonuçlandırma azim ve gayreti içinde olacaklardır.

(2) Yönetici konumunda olanlar ise;

a) Maiyetlerinde görev yapan memurlarına daima hakkaniyet, adalet, eşitlik, şefkat, merhamet ve sevgi ilkeleri çerçevesinde davranacaklar; onlara karşı kırıcı, kaba, sert, ayırımcı, tahkir ve tezyif edici hareketlerde bulunmaktan kesinlikle kaçınacaklardır.

b) Personeli takdir ve taltif ederek, motivasyonlarının ve hizmet performanslarının yükselmesine çalışacaklardır.

c) Verilen görevleri kasten ihmal eden, savsaklayan, emir ve talimatların gereğini bilerek yerine getirmeyen, disiplinsiz davranışlar sergileyen, devlet memurluğu ve din görevliliği vakarına uygun davranmayan, çalışma ortamının huzur ve ahengini bozan personele karşı, mevzuat çerçevesinde gerekli tedbirleri alacaklar ve gerektiğinde cezaî müeyyideleri uygulamaktan çekinmeyeceklerdir.

ç) Hiçbir personelin çalışma saatleri içinde resmî işler dışında başka işlerle meşgul olmasına müsaade etmeyecekler, yürütülen hizmet ve faaliyetlere bütün personelin katılımını sağlayacaklar, istişare ve ekip çalışması ruhunu hâkim kılacaklardır.

d) Görevlerini daha etkili ve verimli olarak yerine getirmesini sağlamak ve üst görevlere hazırlamak amacıyla, maiyetindeki personeli dinî, meslekî ve idarî konularda eğitecekler, onların daha iyi yetişmesi, kendilerini yenilemeleri ve geliştirmeleri için teşvik edecekler, memurlarına rehber, eğitici, öğretici ve yönlendirici konumda olacaklardır.

e) Personelin talep, dilek ve sorunlarıyla yakinen ilgilenecekler, mahallinde çözümlenmesi gereken sorunları bizzat çözecekler, mevzuat çerçevesinde hizmetin gereklerine uygun dilek ve taleplerini yerine getirecekler, böylece onları gereksiz yere başka yollara ve mercilere başvurmak zorunda bırakmayacaklardır.

f) Personel arasında sosyal ilişkilerin geliştirilmesi ve güçlendirilmesi için gayret gösterecekler; kaza, hastalık, ölüm gibi kötü; doğum, sünnet, nikâh, düğün gibi iyi günlerde meslekî dayanışma ve yardımlaşmanın sağlanmasına özen göstereceklerdir.

g) Her türlü yazışma, iş ve işlemleri yürürlükteki mevzuata uygun olarak yürütecekler, değişen mevzuatı titizlikle takip ederek ilgili personeli bu konuda bilgilendirecekler, eksik veya mevzuata uygun olmayan teklifleri Başkanlığımıza göndermeyeceklerdir.

ğ) Yürütülmesi gereken hizmet ve faaliyetlerin zamanında, aksatılmadan ve ilgili mevzuata uygun olarak sonuçlandırılması, iş akışı, hizmet verimi, çalışma düzeni, huzuru ve disiplininin sağlanması için gerekli her türlü tedbiri alacaklar, varsa sorunları astları ve üstleriyle işbirliği içinde çözmeye çalışacaklardır.

Madde 5 – Dinî soruların cevaplandırılması

(1) 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un 16’ncı maddesi gereğince, il ve ilçe müftülükleri Diyanet İşleri Başkanlığı’nı temsil ederler. Bu itibarla, vatandaşlarımızın dinî konularda yazılı ve sözlü sorularını cevaplandırmak, müftülerin görevlerindendir. Başkanlığımıza yurt içinden ve yurt dışından çok sayıda dinî soru sorulmakta olup bunların yazılı olarak cevaplandırılması Din İşleri Yüksek Kurulunun iş hacmini aşırı bir şekilde artırmaktadır. Bu sebeple, sorulardan bir kısmı, özellikle müftülükler, müşavirlikler ve ataşelikler tarafından cevaplandırılabilecek konular ile, şifahî olarak izâh edilmesine ihtiyaç duyulanlar cevaplandırılmak üzere mahalline gönderilebilecektir. Bu durumda sorunun özelliğine göre ilgiliye yazılı veya sözlü olarak gerekli açıklama yapılacaktır.

(2) Müftülüklere, müşavirliklere ve ataşeliklere yazılı veya sözlü olarak intikal eden dinî sorulara verilecek cevaplar; muteber kaynaklara istinat ettirilecek, bizzat müftüler, müşavirler ve ataşeler veya bunların görevlendirecekleri bir yetkili tarafından hazırlanacaktır. Sözlü sorulardan önemli görülenler, cevaplarıyla birlikte “Şifahî Sorular Defteri”ne kaydedilecek, yazılı sorulara verilen cevapların birer nüshası ilgili dosyada saklanacaktır.

(3) İlçe müftülüklerince çözülemeyen meseleler, önce il müftülüklerinden sorulacak, il müftülüklerince de cevaplandırılamayan sorular Başkanlığa gönderilecektir.

(4) Müftülüklerimizin il ve ilçelerde Başkanlığı temsil ettiği, bu itibarla dinî soruların doğrudan Başkanlıktan değil, öncelikle müftülüklerden sorulması gerektiği hususu, zaman zaman vaaz ve diğer yollarla halkımıza duyurulacaktır.

Madde 6 – Zekât, fıtır sadakası ve kurban nisapları

(1) Sadaka-i fıtır miktarı her yıl Başkanlıkça belirlendiğinden, müftülüklerimizce ayrıca bir miktar belirleme cihetine gidilmeyecektir. Yurt dışında ise, müşavirlikler, ataşeliklerle koordine sağlayarak bulundukları ülkenin geçim standartlarına göre sadaka-i fıtır miktarını belirleyeceklerdir.

(2) Bir kimsenin zekât vermekle mükellef olması için müslüman, hür, akıllı, buluğ çağına erişmiş olması; borcundan ve aslî ihtiyaçlarından fazla hakikaten ya da hükmen artıcı, yani kazanç sağlayıcı nitelikte nisap miktarı mala sahip olması gerekir. Sadaka-i fıtır ve kurbanda bu malın artıcı olması gerekmez.

(3) Temel ihtiyaçlar; barınma, nafaka (yiyecek, giyecek ve sağlık giderleri), ulaşım, eğitim, ev eşyası, sanat ve mesleğe ait alet ve makinalar, güvenlik amacıyla kullanılan alet ve cihazlar ile diğer cârî giderler (elektrik, su, yakıt, aidat vb.) den oluşmaktadır.

(4) Günümüzde tedâvülde bulunan paranın ve ticaret eşyasının nisabı ise, 80.18 gr. altın esas alınarak belirlenecektir.

Madde 7 – Mushaf-ı Şerifler

(1) Ülkemizde basım ve yayımı yapılan meâlli-meâlsiz Mushaf-ı Şerif metinleri ile içerisinde Kur’ân-ı Kerîm âyetleri bulunan sesli-görüntülü eserlerin yayımlanmadan önce incelenmesi ve hatasız basımının sağlanarak mühürlenmesi görev ve yetkisi, Başkanlığımız Mushafları İnceleme Kurulu’na aittir. Yurt dışına ihraç edilen veya yurdumuza ithal edilen meâlli-meâlsiz Mushaf-ı Şerif ile içerisinde Kur’ân-ı Kerîm âyetleri bulunan sesli-görüntülü eserlerin incelenerek ihraç ve ithali ile ilgili izin belgesi, Başkanlığımız Mushafları İnceleme Kurulu’nca verilmektedir. Ancak, zaman zaman bazı kişi ve kuruluşlarca yukarıdaki esaslara uyulmadan bir çok hata ve eksikliklerin yer aldığı söz konusu yayınların Mushafları İnceleme Kurulu’na incelettirilmeden basılarak, mühürsüz piyasaya sürüldüğü görülmektedir. Bu nedenle;

a) Görevlilerimiz, vaaz ve hutbeleri ile yerel basın-yayın organlarında; Başkanlığımız Mushafları İnceleme Kurulu’nun mührünü taşımayan, meâlli-meâlsiz Mushaf-ı Şerif ile içerisinde Kur’ân-ı Kerîm âyetleri bulunan sesli-görüntülü eserleri satın almamaları hususunda vatandaşlarımızı uyaracaklar, cami önleri ile müştemilatında, Kur’ân kursu ve cami kütüphanelerinde söz konusu yayınların bulundurulmasına ve satılmasına hiçbir surette izin vermeyeceklerdir.

b) Müftülükler; piyasada görülen mühürsüz meâlli-meâlsiz Mushaf-ı Şerif ile Kurulca incelenmemiş ve içerisinde Kur’ân-ı Kerîm âyetleri bulunan sesli-görüntülü yayınlardan Başkanlığımızı haberdar ederek, söz konusu yayınların incelenebilmesi için ilgilileri Başkanlığımıza yönlendireceklerdir.

Madde 8 – Vaaz ve irşat kurulları

(1) Millî birlik ve beraberliğimizin güçlenmesinde, toplumumuzun dinî bilgi sahibi kılınmasında vaaz ve irşat hizmetlerinin önemi büyüktür. Bu iş için gerekli olan planlamanın bir parçası olmak üzere;

a) Her ilde valilik onayı ile müftünün başkanlığında en az üç, en çok beş üyeden teşekkül edecek bir “Vaaz ve İrşat Kurulu” oluşturulacaktır. Kurul; yeterli sayıda vaizi bulunan yerlerde vaizler ile, varsa Kur’ân kursu müdürü ve din hizmetleri uzmanından, bunlardan yeteri kadar bulunmadığı yerlerde ise Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönergesi’nin 114’üncü ve 116’ncı maddelerinde tarif edilen vaaz etme ehliyet ve niteliğine sahip görevlilerden teşekkül ettirilecektir.

b) Kurul; müftülükçe tespit edilecek tarihte ayda en az bir defa, ayrıca Ramazan başlangıcından on beş gün önce toplanarak vaaz ve irşat çalışmalarını gözden geçirecek, bir önceki irşat uygulamasını değerlendirecek ve değerlendirme sonuçlarını bir raporla müftülüğe sunacaktır.

c) İllerde kurulan vaaz ve irşat kurullarınca; birinci dönem (ocak-şubat-mart), ikinci dönem (nisan-mayıs-haziran), üçüncü dönem (temmuz-ağustos-eylül), dördüncü dönem (ekim- kasım-aralık) programları hazırlanacaktır. Ayrıca, Ramazan Ayı için özel program uygulanacaktır. Programlar dönem başlarından, Ramazan Ayı programı ise Ramazandan bir hafta önce hazırlanacaktır.

ç) Kurullarca hazırlanacak irşat programlarında kasaba ve köylere de yer verilecektir.

d) Vaaz ve irşat kurullarınca belirlenen vaaz konuları ve tarihleri, ilçe müftülüklerince de esas alınarak uygulanacaktır.

e) İl ve ilçe müftülükleri hazırlanan programları kendi müftülüklerinde hıfzedeceklerdir.

f) İl ve ilçe vaizleri, cumhuriyet savcılığınca gösterilecek ihtiyaca göre ceza ve tutukevleri ile çocuk ıslahevlerinde 15 Mayıs 2001 tarihli protokol uyarınca ücret karşılığı ders vereceklerdir. Ayrıca hastane, huzurevi ve benzeri yerlerdeki hasta ve yaşlıları mümkünse bir heyet halinde belli aralıklarla ve uygun zamanlarda ziyaret edeceklerdir. Bu hizmetlere ilave olarak vaizler, davet halinde öğrenci yurtları ve toplu işyerlerinde müftünün bilgisi dâhilinde konferanslar vereceklerdir.

Madde 9 – Vaaz ve irşat ekipleri

(1) İl müftülükleri; valinin onayı ile yılda iki defa olmak üzere yol dâhil azamî yirmişer gün süreli il ve ilçe vaizlerinin tümünün görevlendirileceği vaaz ve irşat ekipleri kuracaklardır.

(2) Yeter sayıda vaizi bulunmayan illerde, il ve ilçe müftüleri, fahrî vaizlik belgesi bulunan elemanlar ile vaaz etme ehliyet ve niteliğine sahip görevliler de ekiplere dâhil edilecektir.

(3) Yeter sayıda vaizi veya vaaz etme ehliyet ve niteliğine sahip elemanı bulunan ilçeler, söz konusu irşat ekiplerini bağlı bulundukları kaymakamlığın onayı ile müstakil olarak da oluşturabileceklerdir.

(4) Her il müftülüğü; kaç irşat ekibi kurulduğunu ve bu ekiplerin kimlerden teşekkül ettiğini, Ramazan Ayı hariç hangi tarihlerde, nerelerde görev yapacaklarını (kasaba ve köyler dâhil), her yıl 31 Ocak tarihine kadar tespit ederek hazırlanacak irşat programlarını müftülüklerinde hıfzedeceklerdir.

(5) İrşat ekipleri; göreve çıkmadan önce il müftüsünün başkanlığında toplanarak hizmetin usûl ve prensiplerini belirleyecekler, görev sonunda tekrar toplanarak yapılan irşat hizmetinin bir değerlendirmesini yapacaklardır.

(6) Yapılan değerlendirme, üçer aylık vaaz ve irşat hizmetlerinin değerlendirilmesiyle birlikte, her yıl aralık ayında Başkanlığa gönderilecek olan yıllık irşat raporu içerisinde yer alacak, ayrıca bu raporda irşat hizmetleriyle ilgili bütün konular özetlenip karşılaşılan olumlu, olumsuz yönler ifade edilerek hazırlanacak rapor Başkanlığımız Din Hizmetleri Dairesi Başkanlığına gönderilecektir.

(7) İrşat ekipleri; görev yapacakları yerlerde dinî konularda halkımızı aydınlatmaya çalışacaklar, özellikle, bid’at ve hurafelere karşı mücadele, zararlı ve yıkıcı faaliyetlere karşı önlemler ile içki, uyuşturucu, kumar, fuhuş, kan davası, kadın ve çocuğa karşı şiddet, töre cinayeti gibi dinen yasak olan hususlar ve vatan sevgisi, yurt savunması, kardeşlik, birlik, sevgi ve barış gibi konulara ağırlık vereceklerdir.

Madde 10 – Vaaz ve hutbeler

(1) Toplumu din konusunda aydınlatma görevi ifa edilirken; vaaz eden, hutbe okuyan ve konferans veren bütün görevlilere, özellikle, teşkilatımız mevzuat ve prensiplerini bilemeyecekleri dikkate alınarak Başkanlığımız personeli olmayanlara aşağıdaki hususlara dikkat etmeleri önceden hatırlatılacak, hutbe ve vaazları yakından izlenecek, bu hususlara dikkat etmeyenlere vaaz ve irşat görevi verilmeyecek, bu kimseler vaiz ise haklarında gerekli kanunî işlem yapılacaktır:

a) Hutbe, vaaz ve konferanslarda dinî bütünlüğü, millî birlik ve beraberliği güçlendirecek konulara ağırlık verilecektir. Yıkıcı, bölücü propagandalara, zararlı akımlara karşı gerekli tedbirler alınacaktır.

b) Vaaz ve hutbelerde toplumun dinî, ilmî ve ahlâkî konularda bilgi ve kültürünün artırılması hedef alınacak, fitne, tefrika ve bölücülüğün kötülüğü, sevgi, acıma duygusu, af ve hoş görü gibi hasletlerin fazileti, akraba, komşu ve insan hakları, düzenli ve tutumlu yaşama, sosyal dayanışma ve yardımlaşmanın önemi, lüks, israf ve düzensiz yaşamanın zararları gibi yurt kalkınmamızın güçlenmesine yardımcı olacak ve millî bütünlüğümüzü pekiştirecek konulara yer verilecektir.

c) Hutbe, vaaz ve konferanslarda samimî, duygulu, toplumun içinde bulunduğu manevî hastalıkları tedavi edici, ölçülü, yapıcı, uyarıcı, teşvik edici, sevdirici ve müjdeleyici ifadeler kullanılacak; aşırı, kırıcı, itham edici ifadelerden; bıktırıcı ve mesnetsiz sözlerden, dinî ve ilmî kesin bilgilere uymayan görüşlerden kaçınılacaktır.

ç) Vaaz ve hutbelerde; siyaset ve şahsiyat yapmaktan kaçınılacak, konu bütünlüğü sağlanacak, iç ve dış politik konulara kesinlikle girilmeyecektir.

d) Vaizlerin, hazırlıksız ve üç aylık vaaz ve irşat programına alınmayan konularda vaaz etmeleri önlenecektir. Ancak olağanüstü durumlarda ilgili müftülüğün bilgisi dâhilinde hutbe ve vaaz konularında değişiklik yapılabilecektir.

e) Vaaza ezândan en az kırk dakika önce başlanacak, ezânla birlikte vaaza hemen son verilecek, cemaatin ezânı dinlemesi sağlanacaktır. Namazdan sonra yapılan vaazlar için de kırk dakikalık süre esas alınacaktır.

f) Vaazların sunumunda mümkün olan her türlü teknik imkândan istifade edilebilecektir. (Görüntülü vaaz usûlü gibi.)

g) Hatipler, Cuma günleri minberde;

1) İkinci hutbede Nahl Sûresi’nin 90’ıncı âyet-i kerimesini okumadan önce, Türkçe olarak, “Allahım! İslâm’a ve müslümanlara yardım et! Devletimizi, ülkemizi ve milletimizi her türlü tehlikelerden koru! Bize dünya ve ahirette iyilik, güzellik ve nimetler ihsan eyle! Bizi, ana- babamızı ve bütün müminleri bağışla! Şüphesiz sen dualarımızı işitir ve kabul edersin! ” şeklinde duâ edecekler,

2) Nahl Suresi’nin 90’ıncı âyet-i kerimesinin lafzını okuduktan sonra, "Şüphesiz Allah, adaleti, ihsanı/yararlı amelleri en güzel bir şekilde yapmayı, akrabalara yardım etmeyi emrediyor, her türlü edepsizlik ve çirkinliği, haram ve kötülüğü, azgınlık ve zulmü yasaklıyor. O, düşünüp tutasınız diye size böyle öğüt veriyor." şeklinde meâlini de vereceklerdir.

(2) Yetkisiz kişilerin vaaz etmelerine ve hutbe okumalarına kesinlikle izin verilmeyecektir. Ancak, Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönergesi'nin 113 ve 114’üncü maddeleri uyarınca emekli Başkanlık üst düzey elemanlarıyla, emekli müftü, emekli vaiz ve fahrî vaizlik belgesi bulunanlar ile vaaz etme ehliyet ve niteliğinde olan diğer elemanlardan mahallî müftülüğün bilgisi veya izniyle azamî ölçüler içerisinde istifade cihetine gidilecektir. Ayrıca Yönergenin 116’ncı maddesi uyarınca da, Başkanlık kuruluşu dışındaki dinî bilgi ve tecrübeleri ile tanınmış kimselerden, bu Yönerge esaslarına uygun olarak vaaz veya konferans verdirmek suretiyle yararlanılacaktır.

(3) İrticalen hutbe okunması kesinlikle önlenecek, iklim şartları ve mesai saatleri dikkate alınarak hutbeler kısa okunacak, Arapça bölümleri dâhil on dakikayı geçmeyecektir.

(4) Cuma günlerinin dışında, müftülüklerce belirlenecek günlerde, yine müftülüklerce belirlenecek vaizler tarafından merkezî camilerde İSTİCVAP (soru-cevap) metodu ile vaaz ve irşat hizmeti sunulacaktır.

(5) İdrak edilecek mübarek gün ve geceler ile Kutlu Doğum Haftası ve Camiler ve Din Görevlileri Haftası münasebetiyle, müftülüklerce;

a) Özel programlar hazırlanarak bu zamanların manevî havasından da istifade edilerek, dinî ve ahlâkî konularda vatandaşlarımızın aydınlatılmasına çalışılacaktır.

b) Bu vesileler ile cezaevleri, yetiştirme yurtları, huzurevleri ve hastaneler imkânlar ölçüsünde ziyaret edilecektir.

c) İmkânlar nispetinde konferans, panel vb. etkinlikler düzenlenecektir.

ç) Günün, gecenin ve haftanın mana ve ehemmiyetini belirten hutbe ve broşürler hazırlanarak dağıtılacaktır.

d) Mahallî basın yoluyla ve diğer araç ve gereçlerle halka yeterince duyurular yapılacaktır.

e) Vaaz ve irşat ekipleri oluşturularak, çevredeki kasaba ve köylere de din hizmeti götürülecektir.

(6) İl ve ilçe müftülüklerince hazırlanacak mekânlarda, Başkanlığımız basılı ve görüntülü yayınlarından da istifade edilerek, halka yönelik irşat hizmetlerinin takviye edilmesi cihetine gidilecektir.

(7) Müftülükler bünyesinde vaizlerimize özel bir oda tahsis edilecek ve bu oda içerisinde bir kitaplık kurulması sağlanacaktır.

Madde 11 – İl hutbe komisyonları

(1) Her ilde il müftüsünün başkanlığında valilik onayı ile en az dört, en fazla yedi kişiden teşekkül eden “İl Hutbe Komisyonu” oluşturulacak, ilde okunacak hutbeler İl Hutbe Komisyonu tarafından hazırlanacak ve okutulması sağlanacaktır.

(2) Mahallinde ihtiyaç duyulması halinde, sosyal şartlara göre okunacak hutbenin konusu köylerde, dış mahallelerde ve merkezî camilerde ayrı ayrı olabilecektir.

(3) Hutbe komisyonlarınca okutulması uygun görülen hutbeler, en az bir ay öncesinden Başkanlığımıza gönderilecektir.

Madde 12 – Stajyer vaizler

(1) Stajyer vaizler bir yıl süre ile atandıkları il müftülüğü emrinde çalıştırılacaktır.

(2) Müftülük bürolarında yürütülen hizmetlerin neler olduğu, yazışmalarda nelere dikkat edilmesi gerektiği, vekalet tevdi edildiğinde riayet edilecek hususlar ile ildeki diğer resmî dairelerle görüşme ve işbirliğinin usûl ve esasları hakkında, ilgili müftülüğün hazırlayacağı özel bir program çerçevesinde, bir haftadan az olmamak üzere stajyer vaizlere bilgilendirme programı uygulanacaktır.

(3) Stajyer vaizlere iki ay süreyle vaaz hazırlamada usûl ve metot çalışması yaptırılacak ve özel vaaz metinleri hazırlattırılacaktır. Bu çalışmalar esnasında kaynaklara inme, vaaz planı yapma ve konuları işleme teknikleri öğretilecek, ayrıca irşat konusu ile ilgili mevzuat bilgileri de verilecektir.

(4) Üçüncü aydan itibaren il merkezlerindeki camilerde stajyer vaizlere vaaz ettirilecektir.

(5) Stajyer vaizler; hafta içerisinde boş zamanlarında müftülük kütüphanesinde veya diğer kütüphanelerde araştırma yapacaklar, ayrıca vatandaşların dinî sorularına cevap vermek üzere de görevlendirileceklerdir.

Madde 13 – Cami dersleri

(1) İl ve ilçelerdeki merkezî camilerde aşağıdaki usûl ve esaslar çerçevesinde halka yönelik cami dersleri verilecektir:

a) Dersleri verecek elemanlar öncelikle müftü, müftü yardımcısı, şube müdürü, Kur’ân kursları müdürü, vaizler, Kur’ân kursu öğreticileri, murakıplar, imam-hatipler ile Başkanlık personeli iken emekli olan ve bizzat müftülerce uygun görülecek liyakatli elemanlar arasından tespit edilecektir.

b) Cami derslerinde Kur’ân-ı Kerîm ve meâli ile Temel Dinî Bilgiler dersleri, Cuma günleri hariç olmak üzere; mevsim şartları, mahallî şartlar ve vatandaşların talepleri de dikkate alınarak il ve ilçe müftülerince tespit edilecek gün ve saatlerde, birer saat olarak haftada en az iki saat uygulanacaktır.

c) Cami dersleri; erkeklere ve kadınlara yönelik olmak üzere ayrı ayrı düzenlenebilecektir. Kadınlara yönelik cami dersleri, bayan din hizmetleri uzmanları ve vaizeler tarafından verilecektir. Bunlar bulunmadığı takdirde fahrî vaizeler ile liyakatli bayan Kur’ân kursu öğreticilerinden istifâde cihetine gidilecektir.

ç) Cami dersleri, 01 Ekim-30 Nisan tarihleri arasında sürdürülecektir. Ancak Ramazan Ayı özel programları sebebiyle bu ay içinde derslere ara verilecektir.

d) Bu derslere daha çok katılımın sağlanması için gerekli duyurular, usûlüne uygun olarak zamanında yapılacaktır.

e) Cami dersleri uygulamasından müftüler birinci derecede sorumlu olacak, Başkanlık müfettişlerince yakından takip edilecektir. Müftü ders vermiyorsa, zaman zaman derslere katılarak ders veren hocalarla dinleyicileri yönlendirerek, açıklamalarıyla destek olacaktır.

f) Cami dersleri ile ilgili faaliyet raporları, her yıl müftülüklerce hazırlanan yıllık irşat raporlarında ayrı bir başlık altında, olumlu, olumsuz yönleri ile önerileri de ihtiva edecek şekilde hazırlanacak ve değerlendirilmek üzere Başkanlığa gönderilecektir.

g) Cami derslerinde kaynak eser olarak Başkanlık yayınları esas alınacaktır.

Madde 14 – Camilerin ibadete açılış işlemleri

(1) Bütün camiler Başkanlığın izniyle ibadete açılır ve Başkanlıkça yönetilir. Cami ve mescitler, yönetimi Başkanlığımıza devredildikten sonra bu Genelgenin ilgili maddelerinde belirtilen usûllere göre müftülüklerce beratları verilmek suretiyle ibadete açılacaktır.

(2) İşlemler tamamlandıktan sonra camilerin ibadete açılışı için merasimler düzenlenecek ve bu merasimlerde camilerin ibadete açılış beratının verilmesi usûl haline getirilecektir.

(3) Temelden itibaren ibadete açılışına kadar tüm masraflarını karşılayarak cami inşa ettirenlere, bu gayret ve katkılarından dolayı onurlandırılmak amacıyla Diyanet İşleri Başkanı’nın imzasıyla takdirname verileceğinden, bu durumda olan hayır sahipleri müftülüklerce bir yazı ile Başkanlığa bildirilecektir.

Madde 15 – Camilerin yönetiminin devralınması

(1) 633 sayılı Kanun’un, 4379 sayılı Kanunun 1’inci maddesi ile değişik 35’inci maddesi gereğince, hakikî ve hükmî şahıslar tarafından yaptırılan camilerin yönetimlerinin Başkanlığımıza devir işlemlerinin yapılması sağlanacaktır.

(2) Yönetimleri devralınan camilerle ilgili bilgiler, her ayın başında aksaklığa meydan verilmeden Başkanlığa bildirilecektir.

(3) Başkanlığımıza devredilmesi gerektiği halde sahipleri tarafından devir işleminden imtina edilen camiler varsa, bunlar hakkında gerekli işlemler yapılarak sonucundan Başkanlığımıza bilgi verilecektir.

Madde 16 – Camilerin yönetimi yetkisi

(1) Hakikî ve hükmî şahısların mülkiyetinde bulunan bütün cami ve mescitlerin yönetimi ve denetlenmesi görevi, Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma

Yönergesi’nin 90’ıncı maddesinde müftülüklerin görevleri arasında sayılmış; imam-hatibin görevlerini tadat eden 107’nci maddesinin (o) bendinde de; “Görevli bulunduğu caminin yönetiminden sorumlu olmak, gideremediği noksanlıkları müftülüğe bildirmek’ ve camilerin yönetimi ile ilgili 118’inci maddesinde “Camilerin yönetimi imam-hatiplere aittir. Camide müezzin de bulunması halinde, müezzin cami hizmetlerinin yürütülmesinde imam-hatibin yardımcısıdır. Birden fazla imam- hatibi veya müezzin-kayyımı bulunan camilerde, bu görevlilerden biri memuriyetteki kıdemi, öğrenim durumu ve görevindeki başarısı dikkate alınarak müftülükçe “Baş İmam-Hatip” veya “Baş Müezzin-Kayyım” olarak görevlendirilir. Baş imam-hatip bulunan camilerde din hizmetlerinin yönetimi ile düzenli bir şekilde yürütülmesinden birinci derecede baş imam-hatip, baş imam-hatibin bulunmadığı hallerde diğer imam-hatip sorumludur. Bu gibi camilerde cuma ve bayram hutbelerinin kim tarafından okunacağı müftülükçe tespit edilir. Müezzinlik hizmetlerinin yürütülmesinden de baş müezzin-kayyım sorumludur.” şeklinde ifade edilmiştir. Buna göre, bütün camiler Başkanlığın izniyle ibadete açılacak ve Başkanlıkça yönetilecektir.

(2) Bu düzenleme çerçevesinde, Başkanlık adına bütün cami ve mescitlerin yönetimi ve denetlenmesi görevi müftülüklerdedir.

(3) Camilerin yönetiminden imam-hatipler, bulunmadıkları zamanlarda müezzin- kayyımlar sorumlu olacaklardır.

(4) Kadrolu görevli bulunmadığı zaman, ilgili yönetmeliğe göre meslekî ehliyetleri belirlenen ve görevlendirilenler, camilerin yönetiminden sorumlu olacaklardır.

Madde 17 – Camilerin yönetimi ile ilgili işler

(1) Cami görevlileri, namaz öncesi veya sonrası Kur’ân okuyacaklar, okudukları âyetlerin Türkçe meâlini verecekler ve ilmihal bilgileriyle cemaati aydınlatacaklardır.

(2) Vakit namazlarında camiyi gezmek ve toplu halde kılınan namazı izlemek isteyen yerli ve yabancı turist gruplarının cami içinde girebilecekleri yerler müftülükçe tespit edilecek ve ayrılan kısımlar (sağ ve sol cenahtaki mahfil altları veya arka maksureler gibi) bir sütre ile belirtilecektir. Turistlerin; ziyaretlerinde, cami adabına uygun kıyafetle camiye girmeleri sağlanacaktır.

(3) Camilerde film çekmek, hat ve tezhip gibi sanat eserleri ile tarihî tabloları görüntülemek, araştırma ve incelemede bulunmak isteyenlere ilgili mülkî âmirden alınan izin üzerine müsaade edilebilecektir.

(4) Camilerde araştırma yapılması, film ve fotoğraf çekilmesi konusunda, 06 Kasım 1999 tarihli ve 23868 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan “Diyanet İşleri Başkanlığınca İdare Olunan Cami ve Mescitlerdeki Teberrukat Eşyası Hakkında Yönetmelik”in değişik 12’nci maddesindeki hükümlere göre işlem yapılacaktır.

(5) Minarelerden fotoğraf çekmek isteyen yerli ve yabancılar, ancak cami görevlilerinin sorumluluk ve nezaretinde şerefeye çıkarak resim çekebileceklerdir.

(6) Daha önce tarihî ve turistik camilere asılan “Turistlerin Cami İçinde Uyacakları Esaslar” Türkçe, İngilizce, Almanca ve Fransızca olarak devamlı bir talimat halinde bulundurulmaya devam edecektir.

(7) Yeni inşa edilecek camilerin kıble istikametleri, camilerin temel atma safhasında müftülüklerce belirlenecektir. Daha önce kıblesi tespit edilmiş bulunan bazı camilerin, cevaz sınırları içerisinde bulunan kıble inhirafları sebebiyle halk arasında ihtilafa meydan verilmeyecek, gerektiğinde bu konuda Başkanlıktan görüş istenecektir.

(8) Camilerin bahçelerini ve bahçe duvarlarını kirleten ve kötü görünüm arz eden hususların giderilmesi, cemaati rahatsız eden her türlü seyyar satıcının, (özellikle Başkanlık yayınları dışındaki kitapların satışında direnen seyyar satıcıların) dilencilerin ve ayakkabı boyacılarının cami önlerinden uzaklaştırılması ve gerekli tedbirin alınması için müftülükler belediyeden yardım isteyeceklerdir.

(9) Gereksiz aydınlatma ve ısıtmadan kaçınılacak ve tasarrufa azamî ölçüde riayet edilecektir.

(10) Yapılan denetlemeler sırasında bazı camilerde imam-hatipler ile müezzin-kayyımlar arasında nöbet uygulandığı, bazılarında da hafta tatili yapıldığı görülmüştür. Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönergesi’nin 121’inci maddesi gereğince; “Birden fazla imam- hatibi veya müezzin-kayyımı bulunan camilerde bütün görevlilerin görev başında bulunmaları esastır. Ancak caminin ve yürütülen hizmetlerin özelliğine göre müftülükçe nöbet sistemi uygulanabilir. Bu takdirde nöbet cetveli, müftülüğün takdirine göre vakit veya gün esasına göre hazırlanır. Cuma ve bayram namazları ile mübarek gün ve gecelerde ve ramazan ayında nöbet usulü uygulanmaz. Bu vakitlerde ve günlerde bütün görevliler, görevde bulunmak zorundadırlar. ”

(11) Cami görevlilerinin cuma günleri ile dinî bayram günlerinin birinci günü hariç olmak üzere, haftalık izinlerini kullanmaları konusunda gerekli kolaylık sağlanacaktır. Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönergesi’nin “Vaiz, Murakıp ve Cami Görevlilerinin Hafta Tatili ve Diğer Resmi Tatil Günlerindeki İzinleri”ni düzenleyen 141’inci maddesinde belirtilen esaslara uyulacaktır.

(12) Görevlilerimiz, halkımızın güvenini sarsacak davranışlardan kesinlikle sakınacaklar, teçhiz, tekfin, mevlit, hatim gibi hizmetleri sadece vazife mesuliyeti ve Allah rızası için yerine getirme anlayışı içinde olacaklardır. Ayrıca bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönergesi’nin 120’nci maddesinde tadat edilen “Cami Görevlilerinin Riayet Edeceği Hususlar” dikkate alınacaktır.

(13) Gelişigüzel saf tutulmasını ve ayak basılan yerlere secde edilmemesini sağlamak için renkli şeritler çekilecek, böylece ayak basılan yerin, secde mahallinden ayrılması sağlanacaktır.

(14) Cami görevlileri, cami temizliği ile birlikte kılık-kıyafet, cübbe ve sarık temizliğine azamî derecede dikkat edeceklerdir. Sarıklar şeffaf naylon vb. malzemelerle kaplanmayacaktır.

(15) Camilerde mübarek gün ve geceler vesile kılınarak muhtelif zikir aletleri eşliğinde zikir yapılmasına izin verilmeyecektir.

(16) Vakit namazları kılındıktan sonra, yolculuk ve herhangi bir sebeple namaz kılmak için yer arayanlar ve cemaate yetişemeyenler için camilerin dış bölümündeki son cemaat mahalleri namaz kılmaya müsait hale getirilecektir. Bu konuda kadınlar için de özel bölümler hazırlanacaktır.

(17) Yol güzergahlarındaki dinlenme tesislerinde, terminallerde ve hava limanlarında bulunan mescitlerin tespiti yapılarak, bunların (sarık, cübbe, takvim, temizlik vs.) ihtiyaçları o yörenin bağlı bulunduğu müftülükçe karşılanacak ve bu mescitlerin tertip, düzen ve temizliklerinin sağlanması konusunda müftülüklerce gerekli tedbirler alınacaktır.

(18) Bazı camilerin içerisinde bulunan ayakkabılıklar ayak kokusuna sebebiyet verdiğinden, camilerin giriş kısmında uygun bir yere konulacaktır. Bu uygulama mümkün olmadığı takdirde, ayakkabıların naylon bir poşete konularak camiye girilmesi hususunda, cemaat aydınlatılacaktır.

(19) Müftülüklerce, camilerde imkânlar ölçüsünde gerekli güvenlik tedbirleri alınması sağlanacaktır. Bu cümleden olmak üzere;

a) Camilerde ayakkabı hırsızlığı ile tarihî ve antik değeri hâiz eşyaların korunabilmesi ve hırsızlık olaylarının önlenebilmesi için, emniyet müdürlükleri ile iş birliği yapılarak, mahallî imkânlar çerçevesinde, başta tarihî ve büyük camiler olmak üzere, uygun ve ihtiyaç görülen camilerin içine ve dışına güvenlik kameraları yerleştirilmesi uygun olacaktır.

b) Camilerin uygun mahallerine yangın söndürme tüpleri konulacak ve yıllık bakımları yaptırılacaktır.

c) Camilerin uygun mahallerine ilk yardım çantası konulacak, çantanın içinde bulunması gereken malzeme ve ilaçlar bitince veya kullanım süreleri dolunca yenileri alınacaktır.

ç) Cami girişlerinde herkesin görebileceği bir yere, göze hoş gelecek ve herkes tarafından rahatlıkla okunabilecek bir şekilde, “Lütfen cami içinde bulunduğunuz sürece cep telefonunuzu kapatınız.” yazılı ikaz levhaları asılacaktır.

(20) Camiye gelen vatandaşların dinî konularda aydınlatılmasında önemli bir fonksiyona sahip olan cami girişlerindeki ilan panolarına, haftanın gündemi ile ilgili âyet-i kerime ve hadis-i şeriflerin Türkçe anlamları ile diğer metinler Türkçe imlâ kurallarına uygun olarak düzgün şekilde yazılacaktır.

(21) Cuma, teravih, bayram, cenaze ve şehit cenaze namazları öncesinde, ses cihazları kontrol edilerek iyi çalışması sağlanacaktır. Seslendirme cihazlarının bakımları periyodik olarak yapılacak, kullanma süresi dolan cihazlar yenilenecek, kullanma teknikleri görevlilerle diğer ilgililer tarafından bilinecektir.

(22) İbadet sırasında ses nakli için tedbir alınması gereken zamanlarda veya elektrik kesintisi olduğunda, imamın tekbir sesinin duyulabilmesi için camilerin belirli yerlerine tekbir alacak münadiler önceden görevlendirilecektir.

(23) Cemaat cami dışına taştığı zaman üzerinde namaz kılınacak halı, kilim, seccade vb. sergilerin temiz olarak vatandaşlarımızın hizmetine sunulmasına özen gösterilecektir.

(24) Selâtin ve merkezî camilere elektrik kesintilerinde kullanılmak üzere mahallî imkânlarla jeneratör alınarak, uygun bir yere konulacaktır.

(25) Cami içinde ibadet edenlerin huzur ve huşûunu bozacak levha, zilli saat ve üzerinde ticarî reklam amblemi olan levha vb. şeyler bulundurulmayacak ve sadeliğe özen gösterilecektir.

(26) Müftülükler camilerin abdest alma yeri, şadırvan ve tuvaletlerinin temiz tutulması için gerekli tedbirleri alacaklardır. Tuvalet temizliklerinde deterjan kullanılacaktır.

(27) Camilerde kadın ve engellilerin kullanabileceği tuvaletler yaptırılacak ve bunların abdest almalarına imkân sağlayacak özel bölümler ihdas edilecektir.

(28) Tuvaletlerin namaz vakitlerinde (özellikle yatsı namazlarında) açık tutulması sağlanacaktır.

(29) Müftü, vaiz ve imam-hatipler; abdest alma yeri, şadırvan ve tuvaletlerin temiz tutulması, abdest alırken oturakların ıslatılmaması, ıslak ayakla ve çorapsız olarak halılara basılmaması konusunda usûlüne uygun tarzda vatandaşlarımızı bilgilendirecekler, tuvaletlerde sigara içilmemesi, tuvalet ve lavabolara sigara izmariti ve kağıt atılmaması, tuvaletlerin kullanılmasında sağlık ve hijyenik şartlara uygun olarak temizliğe riayet edilmesi, tuvalet kullanımı sonucunda ellerin sabunlu suyla yıkanması hususlarında vatandaşlarımızı sık sık uyaracaklardır.

Madde 18 – Camilerin ibadete açılış ve kapanış saatlerinin belirlenmesi

(1) Birden fazla imam-hatibi veya müezzin-kayyımı bulunan merkezî camiler, (yatsı ile sabah arası hariç) her zaman açık tutulacak, diğer camiler ezândan en az yirmi dakika önce, mahallî ihtiyaçların ve özel günlerin gerektirdiği durumlarda daha erken; cuma, bayram ve teravih namazlarında ise en az bir saat önce açılacak; teberrukat eşyasının korunması ve güvenliğin sağlanması için, içeride herhangi bir kişinin kalıp kalmadığı kontrol edilerek yatsı namazı kılındıktan sonra kapatılacaktır.

(2) Resmî görevlisi bulunan camiler, görevliler tarafından açılıp kapatılacak, bu görev sorumsuz kimselere yaptırılmayacaktır. Özellikle cemaatle namaz kılmak isteyen kadınlar için de camilerde özel bölümler hazırlanarak açık tutulacaktır.

(3) Cuma, teravih ve bayram namazlarından önce ilgili müftülükçe vaaz planlanmadığı durumlarda, cami görevlileri tarafından namaz vakti girinceye kadar Kur’ân-ı Kerîm okunacaktır. Ezân başlayınca okuma bitirilecek ve cemaatin ezânı dinlemesine fırsat tanınacaktır.

Madde 19 – Cami görevlileri ve vazifeleri

(1) İmam-hatipler ve müezzin-kayyımlar cami görevlileridir.

(2) Cami görevlileri, Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönergesi’nin 107 ve 108’inci maddelerinde belirlenen görevlerini aynı Yönergenin “Cami Hizmetleri”ni tadat eden 118-124’üncü maddelerine göre yapacaklardır.

Madde 20 – Ezân ve salâ ile ilgili hizmetler

(1) Ezânlar, her yöre için Diyanet Takviminde gösterilen vakitlere göre ezân vakitleri geldiği zaman, merkezî ezân sistemi kurulu olan illerde nöbetçi görevli, diğer camilerde ise görevliler tarafından usûl ve adabına uygun olarak okunacaktır. Merkezî sistemde teknik arıza, elektrik kesilmesi ve benzeri durumlar olduğu takdirde, ezânlar mahallî olarak her görevli tarafından okunacaktır.

(2) Sabah ezânlarının camilerde gayr-i muayyen vakitlerde okunduğu, bazı camilerde ise sabah namazı kılındıktan sonra, aynı yerde bir başka camide ezânın henüz okunduğu, bunun da sabah namazının vakti konusunda vatandaşlarımızın zihinlerinde istifhamlar oluşmasına neden olduğu görülmektedir. Bu durumu, görevin tam bir disiplin anlayışı içinde yürütülmesi ilkesi ile bağdaştırmak mümkün değildir. Bu sebeple, sabah ezânı, Ramazan Ayında Diyanet Takviminde gösterilen “İmsak Vakti”nde, diğer aylarda ise güneşin doğmasından tam bir saat önce aynı anda okunacaktır.

(3) Ramazan Aylarında akşam vakitlerinde de ezân mutlaka okunacak ve akşam namazı kıldırılacaktır.

(4) Ramazan Aylarında bölgelerin özel şartları dikkate alınarak, iş yerlerinde çalışanların yatsı ve teravih namazlarına yetişebilmeleri için yatsı namazı vaktinde ayarlama yapılabilecek ve yatsı ezânı buna göre okutulabilecektir.

(5) Cenaze için salâ verilmesi dinî bir vecibe değildir. Cenaze namazının belirli bir vakti de yoktur. Cenazenin techiz ve tekfini (yıkanması ve kefenlenmesi gibi işler) tamamlandığında, bekletilmeden namazının kılınıp hemen defnedilmesi, uygun olandır. Böyle yapıldığı, yani beş vakit namazdan her hangi birinin vakti beklenmeden cenaze hazır olunca cenaze namazı kılınacağının halka duyurulması için, bazı yerleşim merkezlerinde salâ verilmeye başlandığı ve zamanla bu uygulamanın âdet halini aldığı bilinmektedir. Günümüzde cenaze namazları, genellikle vakit namazlarını müteakiben kılınmakta olduğundan, ayrıca salâ verilmesine gerek olmamakla beraber, dinen sakıncalı görülmeyen bu âdet bazı yerlerde halen devam etmektedir. Cenaze için salâ verildikten sonra ölenin kim olduğunun da minareden duyurulması âdet olan bölgelerde, vefat edenin ve memleketinin söylenilmesiyle yetinilmesinde bir mahzur görülmemektedir. Ancak, bazı cenazeler için uzun veya kısa övücü sözler de ilave edilerek yurttaşlar arasında ayırım yapılması uygun değildir. Bu itibarla;

a) Cenaze için salâ verildikten sonra ölen kişinin kimliğinin duyurulmasının âdet olduğu yerlerde, vefat edenin adı, soyadı ve memleketinin söylenmesi ile yetinilecek, övgü amacıyla da olsa vatandaşlar arasında ekonomik ve sosyal yönden bir ayrım yapıldığını çağrıştıracak sözler kullanılmayacaktır.

b) Ölüm nedeniyle, yalnızca ilgili mahalle camisinden salâ verilecek, özellikle yaşlılar, hastalar ve çocukların rahatsız olabilecekleri dikkate alınarak salâ için müftülüklerce mahallî şartlar dikkate alınarak sabahları çok erken olmayan makul bir saat belirlenecektir.

Madde 21 – Cami ve minare hoparlörlerinin kullanılması

(1) Başkanlığımız mevzuatına göre minarelerde bulunan hoparlörlerden yalnızca ezân ve salâ okunması gerekmektedir. Bazı yerlerde cami içerisinde icra edilen vaaz, mevlit ve benzeri diğer dinî programların minarede bulunan hoparlörlerden yayınlandığı, bu durumun da hoşnutsuzluğa ve şikayetlere sebep olduğu, Başkanlığımıza intikal eden bilgilerden anlaşılmaktadır. Bu sebeple;

a) Cami içinde yapılan vaaz, mevlit ve benzeri programlar, minare hoparlörlerinden yayınlanmayacaktır.

b) İbadet esnasında cami içindeki ses cihazlarının sabah, akşam ve yatsı gibi cemaatin az olduğu vakitlerde kullanılmaması ve yalın sesle iktifa edilmesi, ayrıca diğer vakitlerde kulağı rahatsız etmeyecek ve huşû içinde dinlenmesine imkân verecek şekilde ses ayarının yapılması sağlanacaktır.

c) Hoparlörlerin ses düzeninin, ezânın çevrede duyulmasını sağlayacak fakat yakın komşuları da rahatsız etmeyecek şekilde ayarlanması temin edilecektir.

ç) Millî güvenliğin icap ettirdiği durumlar ile yangın, deprem, sel felaketi gibi olağanüstü durumlar hariç olmak üzere cami hoparlörleri, ezân ve gerektiğinde salâ dışında kullanılmayacaktır.

(2) Camilerden uzak mahalle veya yazlık sitelerde ikamet eden vatandaşların okunan ezândan istifade edebilmeleri amacıyla belediye yayın cihazından verilmesi, cami ya da mescit bulunmayan yerlere alıcı cihaz konulması hususunda Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanlığı mütalaasında; “Cami ve mescit bulunmayan yerlerde ezân okunmasının meşru olduğu göz önünde bulundurularak, halkın talebi olması şartıyla cami, mescit ve minaresi bulunmayan yerlere, merkezî ezândan yararlanmak amacıyla hoparlör takılmasında sakınca yoktur." denilmektedir. Buna göre;

a) Hoparlörün takılmasını semt halkının çoğunluğunun istemesi,

b) Cami hoparlörünün monte edileceği yerin/birimin, telefon, elektrik GSM direği vb. mekanların sahibinin ve yetkililerinin onayının alınması,

c) Uzlaşma usûl ve esaslarına riayet edilmesi,

ç) Görüntü ve ses kirliliğine meydan verilmemesi,

Hususları yerine getirildikten sonra, mülkî âmirin onayı alınarak talep edilen ve izin verilen yere ezân sesini nakletmek için hoparlör takılabilecektir.

Madde 22 – Merkezî Ezân Sistemi

(1) Ezânların kulağa hoş gelecek bir şekilde güzel bir ses ve makamla okunmasını temin etmek, birbirine yakın camilerde okunan ezân seslerinin karışıklığını önlemek ve bu konudaki şikayetleri ortadan kaldırmak üzere, güzel ezân okuyan müezzinlerimizin merkezdeki bir camiden okuyacakları ezânın diğer camilere de ulaştırılmasını sağlamak amacıyla başlatılan “Merkezî Ezân Sistemi” hakkında bazı il ve ilçelerde vatandaşlarımız yeterince bilgilendirilmediğinden ve uygulama sonuçları da alınmadığından, halkımızın ezâna olan duyarlılığı sebebiyle, mevcut durumun bir değerlendirmesini yapmak için, 28 Nisan-01 Mayıs 2003 tarihleri arasında Ankara’da yapılan il müftüleri seminerinde “Hutbe, merkezî vaaz ve ezân” sistemleri bütün yönleriyle müzakereye açılmış, yapılan müzakereler ve değerlendirmeler neticesinde, aşağıdaki hususlar çerçevesinde hareket edilmesinin lüzumu ve gereği öngörülmüştür:

a) Merkezî ezân sistemi kurulan il ve ilçelerde, sesin pürüzsüz, yeterli ve net bir şekilde nakledilmesi sağlanacaktır.

b) Merkezî ezân sisteminin kurulduğu yerlerde, özellikle tarihî ve selâtin camilerin güzel ezân okuyan görevlilerinin çeşitli makamlarda münferit veya karşılıklı ezân okumalarına imkân sağlamak üzere, bu camiler merkezî ezân sisteminden ayrı tutulabilecektir. Bu sayede hem merkezî sistem uygulanacak hem de çeşitlilik sağlanacaktır. Diğer camilerden ihtiyaç duyulanlar merkezî ezân sistemine bağlanacak, özellikle görevlisi bulunmayan camilerde ehliyetsiz ve yetkisiz kişilerin ezân okumasına kesinlikle fırsat verilmeyecektir.

c) Ezân okuma görevi verilen personel sayısını arttırmak, kabiliyetli olanları yetiştirmek ve geliştirmek amacıyla sık sık Ezânı Güzel Okuma Kursları açılacaktır.

ç) Halen merkezî ezân sistemi kurulamayan yerlerde imkân, zaman ve frekans alt yapıları tamamlandıkça, merkezî ezân sistemine geçilmesine gayret edilecektir.

d) Merkezî ezân sistemine geçilen yerlerde hoparlörlerin ses ayarları dikkat ve itina ile yapılacak, şikayetlerin önlenmesi açısından gereken her türlü tedbir alınacaktır.

e) Merkezî ezân sisteminde ezân okuma görevi verilecekler ezânı güzel okuma kursu görmüş, sesi, sedası düzgün, ezânı usûl ve adabına göre en güzel okuyan görevliler arasından seçilecektir. Monotonluğu önlemek için her gün değişik personelin ezân okuması temin edilecektir. Ezân okuma nöbeti verilen personelin geliş-gidişleri, yemek vb. masrafları müftülüklerce mahallî imkânlarla karşılanacaktır.

Madde 23 – Merkezî Vaaz Sistemi

(1) Bilindiği gibi, vaaz ve irşat hizmetlerinde asıl olan ehliyetsiz kişilerin vaaz etmesini önleyerek, bilgili ve tecrübeli, mesleğinde ehil elemanların merkezî bir camiden yapacakları vaazın diğer camilere de ulaştırılması şeklindeki uygulamanın daha faydalı ve etkili olacağı kanaati ile “Merkezî Vaaz Sistemi”ne geçilmiştir. Bu sistemin daha faydalı olması için;

a) Merkezî vaaz sisteminin bulunduğu il ve ilçelerde sesin pürüzsüz, yeterli ve net bir şekilde nakledilmesi sağlanacaktır.

b) Merkezî ve selâtin camiler ile vaaz etmeye ehliyetli olan imam-hatiplerin görev yaptığı camiler, merkezî vaaz sisteminden ayrı tutulabilecektir.

c) Merkezî vaaz sistemi bulunan il ve ilçelerde, müftülüklerce belirlenecek belirli bir vakitte ehil görevlilerimiz tarafından Kur’ân-ı Kerîm baştan itibaren okunacak ve okunan âyet-i kerimelerin anlamı “Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’ân-ı Kerîm Meâli”nden verilecektir.

ç) Merkezî vaaz sistemi kurulamayan il ve ilçelerde, mutlaka ihtiyaç duyulması halinde, imkân ve şartlar oluşturulduktan sonra, söz konusu sisteme geçmek üzere gerekli çalışmalar yapılacaktır.

Madde 24 – Merkezî sistemlerin işletmeye açılması

(1) Kablosuz ses yayın sistemlerinin kurulması aşamasında her türlü yazışmalar valilik kanalıyla doğrudan Telekomünikasyon Kurumu Bölge Müdürlükleri ile yapılacak, sistem kurulduktan sonra Başkanlığımız Din Hizmetleri Dairesi Başkanlığına bilgi verilecektir.

(2) Beş wattan daha yüksek çıkış gücüne sahip telekomünikasyon cihazları için güvenlik sertifikası gerekmekte olup, beş watt ve altındaki cihazlar ile meskun mahal dışındaki tüm sabit telekomünikasyon cihazları güvenlik sertifikasından muaf tutulmuştur. Bu itibarla; Telekomünikasyon Bölge Müdürlüğü merkezî sistem için kaç watt üzerinden sistem kurma izni vermiş ise buna bağlı kalınacak, Telekomünikasyon Bölge Müdürlüğünden kontrol işlemi yapılması talebinde bulunulacak ve kontrol yapıldıktan sonra sistem çalıştırılmaya başlanacaktır.

Madde 25 – Cami ve mescitlerde tabure ve sandalye üzerinde namaz kılınması

(1) Çeşitli mazeretleri sebebiyle secdeye gidemeyenlerin cami/mescitlere tabure ve sandalye gibi oturacak şeyler koyarak rükudan sonra boşluğa secde etmelerinin ortaya çıkardığı görüntü ile saf düzeni içinde rasgele bir şekilde sandalye sayısının çoğalmasından duyulan rahatsızlık çeşitli vesilelerle dile getirilerek tedbir alınması yönünde Başkanlığımıza müracaatlar olmaktadır. Konu ile ilgili olarak Din İşleri Yüksek Kurulu’nun 10.08/2005 tarihli ve B.02.1.DİB.0.10-021-1104 sayılı görüşünde; “İslâm Dinî kolaylık üzerine bina edilmiştir. Buradan hareketle sorumluluklar da kulun gücüne göre belirlenmiş, gücü aşan durumlar için kolaylaştırma esası getirilmiştir. Hastalık ve engelli olmak da bu kolaylaştırma sebepleri arasında yer almaktadır. Buna göre, ayakta namaz kılmaya gücü yetmeyen veya ayakta durmakta zorlanan kimse yere oturarak namazını kılabilir. Rüku veya secde etmeye gücü yetmeyen kişi, rahatsızlığı sebebiyle ayaklarını yana veya kıbleye uzatarak yere oturup namazını ima ile kılabilir. Rüku veya secde etmeye gücü yetmeyen kişi, rahatsızlığı sebebiyle ayaklarını yana veya kıbleye uzatarak da olsa yere oturamıyorsa ayakta veya tabure, sandalye, sedir vb. yerlere oturarak namazını ima ile kılabilir. “İma”, namazda rüku ve secde yerine başla işaret etmek demektir. Bu şekilde namaz kılan kişi rüku için başı biraz eğer, secde için ise rükudan biraz daha fazla eğer. Secdede başını yere koyamayan kimsenin, bir şeyi başına kaldırarak ona secde etmesi caiz değildir. Bu durumda olan bir kimse usûlüne göre namazını ima ile kılar. Cemaatle namaz kılmak, sağlıklı kişilerin hakkı olduğu gibi hasta ve engelli kişilerin de hakkıdır. Bu hakkın diğer ibadet edenlerin huşû ve huzurunu bozmayacak şekilde düzenlenmesi gerekir.” denilmektedir. Buna göre;

a) Vatandaşlarımız, vaaz, mahallî televizyon ve radyolarda düzenlenen programlar aracılığı ile namaz kılarken secde edemeyenlerin nasıl namaz kılacakları konusunda Din İşleri Yüksek Kurulu görüşüne uygun olarak bilgilendirilecek, hem cemaatle namazda saf düzeninin önemi hem de engelli ve mazeretli kimselere ibadetleri ifâda ne gibi kolaylıkların sağlandığı hususu birlikte anlatılacaktır.

b) Camilerde saf aralarında düzensiz şekilde sandalye/tabure konulmasının saf ve cemaat düzenini bozduğu ve cemaatle namaz adabına uygun olmadığı cemaate anlatılacaktır.

c) Engelli, yaşlı ve mazeret sahibi olan vatandaşlarımızın namazlarını camiye giderek cemaatle eda etmeleri güzel bir davranıştır. Ancak rüku ve secde yapamayacak kadar yaşlı ve mazeret sahibi olanlara cami görevlileri tarafından öncelikle yere oturarak namazlarını ima ile kılmaları tavsiye edilecek, ima ile namaz kılma usûlü kendilerine anlatılacaktır.

ç) Rahatsızlıkları sebebiyle ayaklarını yana veya kıbleye uzatarak da olsa yere oturamayanlar için cami ve mescitlerde sandalye/tabure vs. üzerine oturarak ima ile namazlarını kılmaları tavsiye edilecek, sandalye/tabureler için cemaat ve saf düzenini aksatmayacak şekilde cami içinde belirli yerler ayrılacaktır.

d) Bu Genelgenin “Engellilere Yönelik Din Hizmetleri” başlığı altında yer alan hususları aynen yerine getirilecektir.

Madde 26 – Cami ve mescitlerde itikaf

(1) Zaman zaman yolda kalanların veya evi-barkı olmayanların cami ve mescitlerde konaklamak için cami görevlilerine ısrar ettikleri, talepleri yerine getirilmeyince uygunsuz söz ve davranışlarda bulundukları yönünde şikayetler alınmakta, hatta ısrarlara dayanamayıp camide konaklamalarına izin veren görevlilerimizin soruşturma geçirdikleri bilinmektedir. Kutsal ibadet mekânı olan camilerin yönetimi Başkanlığımıza verilmiştir. Bu itibarla;

a) Herhangi bir gerekçe ile camilerde konaklamak isteyenlerin siyasî, terör, asayiş ve cami güvenliği yönlerinden çok ciddi riskler taşıyacağı göz önünde bulundurularak, camilerde konaklamalarına kesinlikle izin verilmeyecektir.

b) Ramazan aylarında cami cemaatinden itikafa girmek isteyenlerin bulunması halinde, durum, cami görevlileri tarafından müftülüklere yazılı olarak bildirilecek, gerekli araştırma ve değerlendirmenin yapılmasından sonra uygun görülmesi durumunda bu kişilere mülkî âmirin onayı ile izin verilebilecektir.

Madde 27 – Âyet ve hadis meâllerinin yükleneceği elektronik cihazlar

(1) Başkanlığımızca camilerin dışına halkın rahatça görebileceği yere monte edilecek elektronik cihazın hafızasına yerleştirilecek âyet ve hadis meâlleri gün boyunca kısa zaman aralıklarıyla cihazın ekranına yansıtılarak vatandaşların istifadesine sunulmak suretiyle, cami dışı din hizmetlerini geliştirerek toplumu dinî ve ahlâkî konularda aydınlatmak maksadıyla bir proje hazırlanmış ve söz konusu projenin Din İşleri Yüksek Kurulu’nun 30/03/2006 tarihli ve 2006/80 no’lu kararı ile uygun olduğuna karar verilmiştir. Zikredilen projenin hayata geçirilmesinde aşağıdaki esaslar dikkate alınacaktır:

a) Projede yer alan âyet ve hadis meâlleri, www.diyanet.gov.tr/iller.asp adresinden “diyanetbim” şifresi yazılıp, “gönder” tuşuna basılmak suretiyle alınabilecektir.

b) Elektronik cihaza ait tasarlanan ebatlar Ek-1’de gösterilmiştir. Ayrıca mezkûr ebatlar cihazın monte edileceği yere göre farklı ölçülerde olabilecektir.

c) Müftülüklerce cami dışı din hizmetleri sunumuna ihtiyaç duyulan özellikli mahallerdeki camiler ve hangi ölçüde cihaz monte edileceği tespit edilecektir.

ç) Masraflar mahallince karşılanacaktır.

d) Projenin uygulanması ile ilgili olarak Ek-2 liste doldurularak 31/12/2007 tarihine kadar Başkanlığımıza gönderilecektir.

Madde 28 – Camilerde GSM karıştırıcı cihaz kullanılması

(1) Başkanlığımızca camilerde GSM karıştırıcı cihaz kullanılması konusunun dinî ve hukukî açıdan değerlendirilmesi yapılmıştır. Buna göre; Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönergesi’nin 90’ıncı maddesinin, (ı) bendindeki, “Cami ve mescitlerin ibadete açılış beratlarını vermek ve hakikî veya hükmî şahısların mülkiyetinde bulunan bütün cami ve mescitleri yönetmek ve denetlemek” ve (t) bendindeki, “Cami ziyaretlerinin İslâm adabına ve camiinin emniyetine uygun bir şekilde yapılmasını sağlamak, camilerin avlu ve müştemilatında İslâmî kurallara uymayan, ibadetin huzurunu ihlal eden her türlü davranışı, satıcılık, dilencilik gibi cemaati rahatsız eden faaliyetleri ve görüntü, ses ve çevre kirliliğini önlemek için gerekli tedbirleri almak” görevleri müftülüklere ait bulunmaktadır. Bu hükümlere göre, ibadet yerlerinin huzur ve sükunetini sağlamaya yönelik olarak cep telefonlarına ait zil seslerinden kaynaklanan şikayetleri önlemek maksadıyla cami ve mescitlerde GSM karıştırıcı cihaz kullanılması uygun görülmektedir. Müftülüklerce belirlenecek camilere, dernek/vakıf işbirliği ile mahallî imkânlar kullanılarak GSM karıştırıcı cihazı takılmasına ait masraflar mahallince karşılanacaktır.

Madde 29 – Kadınların cami hizmetlerinden yararlanmaları

(1) Kadınların cami hizmetlerinden daha çok, sağlıklı ve yeterli seviyede yararlanmalarını temin etmek için;

a) Kadınların cuma, bayram, teravih ve vakit namazlarını kılabilmeleri için yeterli ölçüde yer ayrılacaktır.

b) Camilerin açık olduğu saatlerde bu konuda cami görevlileri gerekli rehberliği yapacaklardır.

c) Mahallî imkânlar kullanılarak, cami dernek ve vakıfları ile işbirliği yapılarak camilerde kadınlar için tuvalet ve abdest alma yerleri hazırlanacaktır.

Madde 30 – Kurban hizmetleri

(1) Kurban hizmetlerinin yürütülmesinde; Kurban Bayramında ibadet maksadıyla kurban kesmek isteyen vatandaşların kurbanlarını dinî hükümlere ve sağlık şartlarına uygun bir şekilde kesmelerine veya kestirmelerine yardımcı olmak ve kurban kesilecek yerleri belirlemek amacıyla, 21/11/2001 tarihli ve 24590 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 24/10/2001 tarihli ve 2001/3214 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın eki, “Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Karar” ile 18/08/2002 tarihli ve 24850 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan “Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Yönetmelik” ve bu yönetmelikte değişiklik yapan yönetmelik hükümlerine göre hareket edilecektir.

(2) “Bakanlıklar Arası Kurban Hizmetleri Kurulu” kararları çerçevesinde; il ve ilçelerde başlatılan “Kesim Elemanı Yetiştirme ve Geliştirme Kursları” düzenlenmesine devam edilecek ve “Kurban Satış ve Kesim Yeri Oluşturma” projeleri hayata geçirilerek kurban hizmetlerinin vatandaşlarımızın beğenisini kazanacak güzel bir organizasyonla yapılmasına gayret edilecektir.

(3) İl ve ilçe Kurban Hizmetleri Komisyonları sekreterya görevini yürüten müftülüklerimiz; “Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Yönetmelik”te belirtilen görevler ve yürütülecek hizmetler konusunda gündemi takip ederek, Komisyon üyesi kurum ve kuruluşlar ile yakın bir diyalog içinde bulunacaklar, komisyonun düzenli olarak çalışması ve toplantılarını yapması için titizlik göstereceklerdir.

(4) Yukarıda mezkûr Bakanlar Kurulu Kararının 4’üncü maddesinde yer alan; “Kurban ibadetini yerine getirmek isteyen vatandaşlar için Başkanlıkça her yıl vekalet yoluyla kurban kesim organizasyonu düzenlenir. Başkanlık bu hizmet için Türkiye Diyanet Vakfı ile işbirliği yapar.” ve ilgili Yönetmeliğin Başkanlığın görevlerini belirten 7’nci maddesinin (b) fıkrasında yer alan; “Her yıl kurban ibadetini yerine getirmek isteyen vatandaşlar için vekalet yoluyla kurban kesim organizasyonu düzenlemek ve bu hizmet için vakıf ile işbirliği yapmak” hükümleri uyarınca, her yıl vekaletle kurban kesim organizasyonu düzenlenmesine dair Başkanlık onayı alınarak Diyanet İşleri Başkanlığı ve Türkiye Diyanet Vakfı işbirliği ile vekaletle kurban kesim organizasyonu düzenlenmektedir. Müftülüklerimiz, yurt dışı din hizmetleri müşavirlik ve ataşeliklerimiz her yıl Başkanlıkça gönderilecek “Vekaletle Kurban Kesim Organizasyonu”yla ilgili talimatlarda belirtilen usûl ve esaslara göre çalışma yapacaklardır.

Madde 31 – Başkanlıkça düzenlenecek konferans, sempozyum ve paneller

(1) Toplumun cami dışında dinî konularda aydınlatılmasında konferans, panel ve sempozyumlar, günümüzde büyük bir önem taşımaktadır. Bu sebeple; Ankara merkezi ile diğer il ve ilçelerde ilmî toplantılar düzenleyerek toplumun din konusunda bilgilendirilmesini, İslâm Dini’nin itikat, ibadet ve ahlâk esaslarının doğru ve sağlıklı bir şekilde öğretilmesini, bu hizmetin yürütülmesinde akademik çalışma yapanlarla, tanınmış din, ilim ve sanat adamlarından istifade edilmesini sağlamak, Başkanlığımızın din hizmetleri alanındaki görev ve yetkisinin önemli bir parçasını teşkil etmektedir. Bu çerçevede;

a) Başkanlıkça uygun görülen zaman ve konularda Ankara’da ve taşrada konferans, sempozyum ve paneller düzenlenecektir.

b) Taşra teşkilatımızda çalışan görevlilerle dayanışma ve diyalogu sağlamak için toplantılar düzenlenerek görevliler ve din hizmetleri ile ilgili problemler yerinde tespit edilecek; vatandaşlarımızı dinî ve millî konularda aydınlatmak, hurafe ve bid’atlar konusunda ve son zamanlarda yayılma istidadı gösteren zararlı faaliyetlere karşı bilinçlendirmek amacıyla, mahallî radyo ve TV’lerde dinî ve ahlâkî muhtevalı konuşmalar yapmak, vaaz ve halka yönelik konferanslar vermek üzere Başkanlığımız üst düzey personeli belli bir program çerçevesinde illere görevlendirilecektir.

Madde 32 – Müftülüklerce düzenlenecek konferans, sempozyum ve paneller

(1) İl ve ilçe müftülüklerince yıl içerisinde düzenlenecek konferans ve paneller konusunda aşağıdaki çalışmaların yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir:

a) Eğitim, kültür, okullaşma oranı, ekonomik durum ve yaş seviyesi gibi irşat kriterleri dikkate alınarak, altışar aylık iki dönem halinde (Ocak-Haziran 1. dönem, Temmuz-Aralık 2. dönem) listede belirlenen konular arasından seçilmek suretiyle, aydınlatmaya ihtiyaç duyulan panel sempozyum ve konferans konuları il ve ilçelerde uygulanacak şekilde ilgili müftülüklerce belirlenecektir.

b) Kutlu Doğum ile Camiler ve Din Görevlileri Haftası münasebetiyle gönderilecek Başkanlık talimatlarında tespit edilecek konularda da ayrıca sempozyum, panel ve konferanslar düzenlenecektir.

c) İl müftülüklerince; düzenlenecek konferans, panel ve sempozyumların konuları, konuşmacıları ve tarihleri altışar aylık dönemler halinde, (ilk altı aya ait olanlar her yıl ocak ayının ikinci cuma günü; ikinci aya ait olanlar ise her yıl temmuz ayının ilk cuma günü mesai bitimine kadar) Din Hizmetleri Dairesi Başkanlığına bildirilecektir.

ç) Müftülükler bu çalışmalarında; bölgelerindeki üniversite ve ilahiyat fakültelerindeki öğretim üyeleri, imam-hatip liseleri meslek dersleri öğretmenleri, ilköğretim okulları ve liselerin din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenleri ile Başkanlık üst düzey personeli, müftü, müftü yardımcısı, vaiz, müdür ve yetenekli diğer Başkanlık personelinden de istifade edilebileceklerdir.

d) Gerçekleştirilecek konferans, panel, sempozyum ve diğer etkinlikler, ilgili müftülüklerce il ve ilçelerde uygun bir şekilde ilan edilerek halka duyurulacaktır. Bu programlarda;

1) Nefret ettirmeyen, müjdeleyen, zorlaştırmayan kolaylaştıran bir üslup sergilenecektir.

2) Bölgenin içtimaî durumu ve dinî özellikleri göz önünde bulundurulacaktır.

3) İnanç ve ahlâkî değerlerin korunması ile İslâm Dininin doğru ve sağlıklı bir şekilde öğretilmesini amaçlayan konulara ağırlık verilecektir.

4) Millî birlik, dinî bütünlük, yardımlaşma, karşılıklı sevgi ve saygı gibi Dinimizin ön gördüğü yüce değerlere yer verilecek, muhataplar bu hususlara özendirilmeye çalışılacak, onlara, fert ve toplum bünyesini kemiren zararlı alışkanlık ve davranışlardan uzak kalmaları telkininde bulunulacaktır.

5) Dayanışma ve fedakarlıkların toplum ve ülke yararları açısından gerekliliğine vurgu yapılacaktır.

6) Gençliğin önemi, eğitimi ve problemleri anlatılacak ve onlara, ahlâkî dejenerasyona karşı en etkili çarenin Dinimizin yüce ahlâkî değerleri olduğu hatırlatılacaktır.

7) 03 Mart 1924 tarihi, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın kuruluş günü olması münasebetiyle, Başkanlığın, kurum, kuruluş ve vatandaşlarımıza doğru tanıtımı sağlanacak ve din hizmetleri konusunda resmî tek otorite olduğu izâh edilecektir.

e) Müftülüklerce düzenlenen söz konusu faaliyetlere konuşmacı olarak katılacak olanlar uygun ulaşım vasıtalarıyla konferans mahalline müftülüklerce ulaştırılacak veya kendi imkânları ile gelenlere ulaşım ücreti ödenmesi Türkiye Diyanet Vakfı şubeleri veya mahallî diğer imkânlarla yapılacaktır.

f) Bu faaliyetler için gerekli ödenek Türkiye Diyanet Vakfı veya mahallî imkânlarla sağlanacaktır.

g) Müftülükler yıl sonunda konferans ve panellerle ilgili faaliyetlerini değerlendirmeye tabi tutarak, rakamsal bilgileri de ihtiva eden bir rapor hazırlayacaklardır. Söz konusu rapor 31 Aralık günü mesai bitimine kadar elektronik ortamdaki formatına uygun olarak doldurulduktan sonra [email protected] e-mail adresine gönderilecektir.

ğ) Bu raporlar, Başkanlık ve müftülüklerce bir sonraki yıl düzenlenecek konferans ve panel çalışmalarında göz önünde bulundurulacaktır.

h) Müftülüklerce planlanan ve gerçekleştirilen konferans ve panellerle ilgili planlama çalışmalarının ve faaliyet raporlarının Başkanlığımıza ulaştırılması ve hızlı bir şekilde genel rapor haline getirilerek değerlendirilmesi, elektronik ortamda sağlanan yazışma ile yapılacaktır. Kağıt, toner, posta masrafları ve zamandan tasarruf sağlanması amacıyla bilgisayar ortamında “İl ve İlçelerde Planlanan ve Gerçekleştirilen Konferans ve Panellere Ait Veri Giriş ve Doküman Programı” hazırlanmıştır. Buna göre il ve ilçe müftülüklerince;

1) Her dönemde planlanan konferans ve panellerle ilgili olarak Ek-4 Excel tablosundaki formata uygun bir şekilde “gerçekleşme durumu”na kadar veri yüklemesi yapılarak ocak ve temmuz aylarının ikinci cuma günü mesai bitimine kadar,

2) Dönem sonlarında “gerçekleşme durumu” bölümü ve sonraki bilgileri veri tabanına işlenerek haziran ve aralık aylarının son haftasına kadar,

[email protected] e-mail adresine gönderilecektir.

ı) Müftülüklerce söz konusu programa (1) ve (2) bentlerinde belirtilen veriler yüklendikten sonra bir çıktısı alınarak dosyasında muhafaza edilecek ve uygulama için ilçe müftülüklerine ulaştırılacaktır. Ayrıca Başkanlığa yazılı olarak gönderilmeyecektir.

i) Anılan programın konferans ve panellerin icra edilmesi safhası ile ilgili bilgilerin sağlıklı derlenmesi için müftülükler tarafından yeterince personel görevlendirilecektir.

j) Müftülüklerce planlanan konferans ve panellerin “İl ve İlçelerde Planlanan ve Gerçekleştirilen Konferans ve Panellere Ait Veri Giriş ve Doküman Programı”na yüklenmesinden sonra her ay icra edilecek programlar Başkanlığımız Web Sitesinin “Duyurular” bölümünde ilan edilecektir. Bu sebeple format doldurulurken isimler, unvanlar, tarih, saat, konu ve yer isimleri hatasız ve imlâ kurallarına uygun olarak yazılacaktır.

Madde 33 – Cami hizmetlerinin daha etkin hale getirilmesi

(1) Toplumu din konusunda aydınlatma görevinin en yaygın bir şekilde icra edildiği mekânların başında camiler gelmektedir. Camilerimiz, birer ibadethane olmalarının yanı sıra, sevgi ve samimiyet duygularının, birlik ve beraberlik bağlarının kuvvetlendiği, her kesimden insanın ayırıma tabi tutulmaksızın yan yana gelebildiği, ilim ve irfanın geliştiği, sosyal yardımlaşma ve dayanışmanın pekiştiği kutsal mekânlardır. Camilerimizin tarihten gelen müstesna fonksiyonlarını günümüzde de en güzel bir şekilde icra edebilmesi, millî ve manevî varlığımızın geleceği ve toplumsal barışımız açısından hayatî önem arz etmektedir. Camilerimizin çok yönlü işlevsel hale getirilebilmesi; cami görevlilerinin dinî-meslekî bilgi birikimi yanında sosyal açıdan da daha aktif görevlere yönelmeleriyle mümkün olacaktır. Bu nedenle bütün müftülerimiz ve cami görevlilerimizin, aşağıda belirtilen hususlara riayet etmeleri gerekmektedir:

a) Müftülerimiz; topluma gerçek anlamda rehber ve örnek olabilecek tarzda meslekî ve kültürel açıdan kendilerini yetiştirmeleri ve yenilemeleri, bu çerçevede cami derslerine katılmaları, dinî ve genel kültür alanında yeni çıkan yayınları takip etmeleri, görev çevresinde tertip edilen seminer, konferans, sempozyum, panel vb. kültürel etkinliklere iştirak etmeleri hususunda cami görevlilerini teşvik edeceklerdir.

b) Cami görevlileri;

1) Kılık, kıyafet, tavır, davranış ve aile yaşantıları bakımından topluma iyi örnek olacaklar, estetik açıdan uygun olmayan kıyafetlerle topluma girmeyecekler ve halkın yadırgayacağı davranışlardan uzak duracaklardır.

2) Her türlü siyasî görüş ve düşüncenin dışında kalarak toplumun bütün kesimlerine eşit mesafede duracaklar; hoşgörülü, başkalarının inanç, düşünce ve vicdanî kanaatlerine saygılı, farklı görüşleri anlayışla karşılayan, toplumdaki yanlışlıkları, doğruyu ve güzeli anlatarak düzeltmeye çalışan, herkese karşı tatlı dilli, güler yüzlü, açık kalpli ve samimî kişiler olacaklardır.

3) Görev anlayışlarında korku değil, sevgi hareket noktası olacaktır. Mahallin örf ve âdetlerine saygılı olacaklar, Islâm’a uygun olmayan uygulamaları, kırıcı olmadan ve tedricî bir yöntem takip ederek düzeltmeye çalışacaklardır.

4) Görev yaptığı çevredeki halkı çok yönlü olarak tanımak için özel bir gayret içine girecekler, ihtiyaç sahiplerinin sıkıntılarının giderilmesi hususunda varlıklı kimselerle muhtaç kişiler arasında irtibat kurulmasında aktif rol oynayacaklar, gerekiyorsa sorunların çözümü için resmî veya gayri resmî kuruluşlarla irtibata geçerek rehberlik hizmetinde bulunacaklardır.

5) Çevrelerindeki insanların ve özellikle gençlerin uyuşturucu, alkol ve kumar gibi zararlı alışkanlıklardan korunması hususunda ailelerle işbirliği yapacaklardır.

6) Imkânlar ölçüsünde cami içinde veya müştemilatında okuma odaları oluşturarak, buralara konacak müftülükçe uygun görülen kitapları halkın istifadesine sunacaklardır.

7) Halkın ve özellikle gençlerin camilere ilgisini artırmak amacıyla, sosyal faaliyetlere yönelecekler; imkânları uygun olan camilerde, uygun bir yere bilgisayar sisteminin kurulmasına ön ayak olacaklar ve bu sistemden kendi kontrollerinde yararlanılmasını sağlayacaklardır.

8) Uygun mekânı olan müftülük ve cami dernekleri ile işbirliğine giderek, halka ve özellikle kadınlara yönelik konuşma, konferans ve seminerler tertip edeceklerdir.

9) Görev mahallî çevresinde bulunan okullar, çocuk ıslahevleri, huzurevleri gibi kurumları belirli aralıklarla, özellikle mübarek gün ve gecelerde ziyaret ederek, buralarda görevli personel ve diğer şahıslarla diyalog ortamını geliştireceklerdir.

10) Görev mahallindeki insanların nişan, düğün, cenaze vb. merasimlerine ayırım yapmaksızın ve herhangi maddî menfaat beklentisi içinde olmadan iştirak ederek sevinç ve kederlerine ortak olacaklardır.

11) Hizmetlerini aksatacak ve toplumda itibar ve güven duygusunu sarsacak söz ve davranışlardan uzak durarak, birinci derecede mesailerini aslî görevleri olan din hizmetine tahsis edecekler ve diğer meşguliyetlerini arka plana iteceklerdir.

12) Ekolojik dengenin korunması hususunda duyarlı olacaklar ve halkı bu konuda uyaracaklardır.

Madde 34 – Din görevlileriyle toplantılar

(1) Müftüler; din görevlileriyle aylık mutad toplantılar yapacaklardır. Bu toplantılarda;

a) “Her Ay Bir Kitap Okuma Kampanyası”nı devam ettireceklerdir.

b) Her din görevlisinin Kur’ân-ı Kerîm’in tamamını baştan sona kadar meâliyle birlikte okumasını sağlayacaklar, namazda okunan sûre, duâ ve tesbihâtın manasını görevlilerimizin bilip-bilmediğini kontrol edeceklerdir.

c) Personelin bilgi, görgü ve kişisel gelişimine katkı sağlayacak daha önceden belirlenerek hazırlanmış bir konu hakkında (mevzuat bilgisi, hitabet, diksiyon, beden dili, protokol ve halkla ilişkiler, iletişim, bilgisayar ve internet kullanımı, insan hakları, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu ve çalışma hayatı vb.) personeli bilgilendireceklerdir.

ç) Mahallin sosyal durumu, çevrede meydana gelen önemli olaylar, din hizmetlerinin ve görevin yerine getirilmesinde nasıl daha etkili olunabileceği gibi konularda gündemi belirleyerek istişâreler yapacaklardır.

d) İl müftülükleri, Başkanlık merkez üst düzey yöneticilerinin imkânlar ölçüsünde bu toplantılara katılmak suretiyle personeli bilgilendirmeleri için Başkanlıkla gerekli koordinasyonu sağlayacaklardır.

(2) Görevlilerin sevinç ve üzüntülü zamanları paylaşılacak, personel arasında birlik- beraberlik, sevgi-saygı ve dayanışma sağlanacak, zaman zaman sosyal konulu toplantılar düzenlenerek görevlilerin motive edilmeleri temin edilecektir.

(3) Din görevlilerinin, müftülük misafirhanelerinden veya uygun Kur’ân kurslarından gerektiğinde yararlandırılması için icâbeden tedbirler alınacaktır.

Madde 35 – Kutlu Doğum Haftası etkinlikleri

(1) Her yıl yurt içinde ve yurt dışında düzenlenen Kutlu Doğum Haftasının toplumda Peygamber sevgisinin artmasını sağlayacak projelerle ve coşkulu bir şekilde kutlanması hususunda yapılabilecek etkinliklerin çeşitlendirilmesi amacıyla, Başkanlığımızca yapılan çalışmalar sonucunda hazırlanan “Kutlu Doğum Haftası Kutlama Projesi” Ek-5’dedir. Buna göre;

a) İl ve ilçe müftülüklerimizce; Kutlu Doğum Haftası etkinliklerinde, söz konusu proje örnekleri dikkate alınarak, mahallî şartlar ve imkânlar ölçüsünde il, ilçe, belde ve köyler bazında yapılacak çalışmalar projelendirilerek uygulamaya konulacaktır. Etkinliklerin yapılacağı salonlar mahallî yetkililerce belirlenecektir.

b) Haftanın bitiminden sonra bir ay içinde, yapılan çalışmaların sayısal dökümünü gösterir Ek-6 form Din Hizmetleri Dairesi Başkanlığına gönderilecektir.

Madde 36 – Camiler ve Din Görevlileri Haftası etkinlikleri

(1) Dinimizde cami ve cemaatin önemi, camilerin kültür hayatımızın gelişmesine katkıları, camilerin tarihî gelişimi ve içtimaî fonksiyonları, din görevlilerin toplumdaki yeri, Millî Mücadelede din görevlilerinin yeri, din hizmetlerinin önemi ve sorunları, vb. konularda toplumu daha etkin ve yoğun bir şekilde bilgilendirmek; camilerin ve çevresinin yılda hiç olmazsa bir defa genel bakım ve temizliğini yapmak, dinî bütünlük ile millî birlik ve beraberliğimize katkıda bulunmak amacıyla, her yıl ekim ayının ilk haftası (01-07 Ekim), “Camiler ve Din Görevlileri Haftası” olarak kabul edilmiştir. Bu haftanın arzu edilen seviyede ve daha etkin olarak kutlanabilmesi için;

a) İlgili müftülükçe; hafta başlamadan bir ay önce müftünün başkanlığında, mülkî âmirin onayı ile üç kişilik bir “Kutlama Komisyonu” kurulacaktır.

b) Söz konusu komisyon hafta boyunca yapılacak faaliyet ve etkinlikleri belirleyen bir program hazırlayacak ve bu programın uygulanmasını takip edecektir.

c) Hafta boyunca halkın ve mahallî vakıf ve derneklerin de katkısıyla, camilerin onarım, temizlik ve bakımı için umumi bir kampanya başlatılacaktır.

ç) Camilerin genel temizliklerini yapmak üzere cami görevlilerinin yönetiminde mahallî vakıf ve dernekler ile çevredeki gönüllü cemaatten teşekkül eden temizlik, bakım ve onarım ekipleri kurulacaktır.

d) Temizlik sırasında imkân nispetinde camilerdeki eşya boşaltılarak cami ve eşyası silinip süpürülecek ve caminin bütün müştemilatı elden geçirilecektir. Bunlar yapılırken temizlenecek yerlerin ve eşyanın tahrip edilmemesine azamî itina gösterilecek, kıymetli eşya ve malzemenin korunması için gerekli her türlü tedbir önceden alınacaktır. Bu çalışmalar esnasında minarelerin de bakım ve temizlikleri yapılacaktır.

e) Hafta boyunca, vaizler vaazlarında, hatipler hutbelerinde “Dinimizde Cami ve Cemaatin Önemi”, “Toplu İbadetlerin Kardeşliğimizi, Birlik ve Beraberliğimizi Pekiştirmedeki Yeri”, “Camilerin Kültür Hayatımızın Gelişmesine Katkıları”, “Camilerin Ferdî ve Sosyal Hayattaki Önemi”, “İslâm’da Çevre Düzenlemesi ve Temizliği” vb. konulara yer vereceklerdir.

f) Mahallî imkân ve şartlar ölçüsünde, “İslâm’da Temizlik”, “Camilerin İç ve Dış Temizliği ve Güzelliği”, “Camilerin Tarihî Gelişimi ve İçtimaî Fonksiyonları”, “Cami ve Kütüphane”, “Cami ve Medrese”, “Camilerin ve Din Görevlilerin Toplumdaki Yeri”, “Millî Mücadelede Din Görevlilerinin Yeri”, “Din Hizmetlerinin Önemi ve Sorunları” vb. konularda sempozyum, konferans ve paneller tertip edilecektir.

g) Müftülüklerimizce, il ve ilçelerde görev yapmakta iken her kademeden emekliye ayrılan Başkanlığımız personeli, yapılacak merasimlere davet edilerek katılımları sağlanacak, hasta olanlar ziyaret edilecek, vakıf şubesi imkânlarından yararlanılarak, çeşitli ödüller ve yardımlarla yoksul olanların taltif edilmesi cihetine gidilecektir.

ğ) Din görevlilerine kişisel gelişim, davranış modelleri, kitap okuma, verimlilik, psikolojik, sosyal ve dinî konularda bilgilendirici seminerler düzenlenecektir.

h) Görevde iken yüksek lisans ve doktora gibi ilmî çalışmalarını tamamlayanlara plaket ve ödül verilecektir.

ı) Bütün hizmet erbabı ile vefat eden din görevlilerinin ruhlarına bağışlanmak üzere hatim ve mevlit merasimleri düzenlenecektir.

i) Becerisi olan görevlilerin çalışmalarını değerlendirmek maksadıyla hat, ebru sanatı ve tezhip sergileri mahallî şartlar doğrultusunda açılabilecektir.

j) Hafta etkinlikleri konularında diğer görevlilerle birlikte Kur’ân kursu öğreticileri de bilgilendirilecektir.

k) Hafta boyunca yapılan çalışmalar “Kutlama Komisyonu” tarafından değerlendirilerek, bir rapor halinde her yıl en geç kasım ayının ilk haftasında Başkanlığımız Din Hizmetleri Dairesi Başkanlığına bildirilecektir.

Madde 37 – Cami dışı din hizmetleri

(1) 633 sayılı Kanunla Başkanlığımıza verilen toplumu dinî konularda aydınlatma ve ibadet yerlerini yönetme görevi, sadece cami hizmetleri ile sınırlandırılamaz. Bu çerçevede aşağıdaki hususlar müftülüklerimizce uygulanmaya konulacaktır:

a) Yerel basın, radyo ve televizyonlarla sıkı bir iş birliği içerisinde olunacaktır.

b) Her hafta cuma günleri radyo ve televizyonlarda müftü, vaiz ve diğer personelden yetenekli olanlar dinî konuşmalar yapacaklar, gazetelerde meslekî makaleler ve araştırmalar yayınlayacaklardır.

c) Müftülüklerimizce tertiplenecek konferans, panel ve açık oturumların mahallî televizyon, radyo ve gazetelerde yer alması sağlanacaktır.

ç) Dinî gün ve gecelerde camilerdeki programların dışında mahallî radyo, televizyon ve gazetelerle ortak programlar hazırlanacak ve bu programlar önceden halkımıza duyurulacaktır.

d) Ceza ve tutukevlerine ziyaretler yapılarak mahkumlara da din hizmeti sunulacaktır. Bu önemli hizmetin ifâsında müftü ve vaizlerimizin yanında uzman personelden de istifade edilecektir.

e) Bilhassa mübarek gün ve gecelerde ceza ve tutukevleri ziyaret edilecek, manevî bir yaklaşımla günün mana ve önemi ceza ve tutukevleri sakinlerine anlatılacaktır.

f) Varsa ceza ve tutukevlerinin kütüphanelerine kitap yardımı yapılacak, Başkanlığımız süreli yayınlarının, müftülüklerimizce mahallinden sağlanacak maddî destekle, ceza ve tutukevlerine gönderilmesi temin edilecektir.

g) En çok ilgiye muhtaç oldukları bir dönemde huzurevlerinde kaderlerine terk edilen yaşlı insanlar, dinî gün ve geceler başta olmak üzere, sık sık müftülerimizce veya görevlendirecekleri heyetlerce ziyaret edilecektir. Bu ziyaretlerde;

1) Çeşitli hediyeler dağıtılacaktır.

2) Kur’ân-ı Kerîm ve hadis-i şeriflerden örneklerle müjdeleyici, ümitlerini artırıcı ve ibadete teşvik edici konuşmalar yapılacaktır.

ğ) Islahevleri ve çocuk esirgeme yurtları ile yakın ilgi kurulacaktır. Bu çerçevede;

1) Bu kurumların önce idarecileriyle görüşülerek nasıl işbirliği yapılabileceği araştırılacak, mutabık kalınan hususlar bir protokol ile uygulamaya konulacaktır.

2) Yurtlarda ve ıslahevlerinde kalanların seviyesine göre, imkânlar ölçüsünde dinî konferanslar verilecek, piyes ve skeçler sahnelenecektir.

3) Dinî ve millî gün ve gecelerde bu kurumlar ziyaret edilerek, öğrenciler çeşitli hediyelerle sevindirilecektir.

h) Müftülüklerimiz; din hizmetinin esnaf kuruluşları, memur ve işçi sendikaları ile fabrikalarda ve büyük iş yerlerinde çalışanlara da götürülebilmesi için, ilgili ve yetkililerle iş birliği yapacaklardır. Bu iş birliği neticesinde;

1) Müşterek bir program hazırlanacaktır.

2) Bu programın gereği olarak uygun fabrika ve işyerlerinde konferanslar verilecek, seminerler düzenlenecektir.

3) Müftülüğün tensip edeceği heyetlerce buralara ziyaretler yapılacaktır.

4) İşveren veya işçilerden isteyenler sureli yayınlarımıza abone kaydedilecektir.

ı) Müftülüklerimiz; bölgelerindeki orman müdürlükleri veya orman şeflikleri ile irtibat kurarak, başta görevliler olmak üzere halkı da teşvik etmek suretiyle, ağaç dikme kampanyaları düzenleyecekler, Diyanet Ormanları kurulmasını sağlayacaklardır.

i) Müftülerce, yerel idarecilerle işbirliği içinde mahallî şartlar çerçevesinde çeşitli geziler düzenlenebilecektir.

j) Müftülerimiz, bölgelerindeki şehitlerin dul ve yetimlerini ziyaret edecek ve bunların aileleri ile daha yakından ilgileneceklerdir.

k) Mübarek gün ve gecelerde camilerde yapılacak programların mahallî basın, radyo ve televizyonlarda yer almaları sağlanacak veya onlarla işbirliği yapılacaktır.Bu günlerde sosyal kurumlar, fakirler, hastalar ve yaşlılar ziyaret edilecektir.

l) Müftülüklerimiz tarafından Başkanlığımızın neşrettiği kitaplar ve süreli yayınlar halkımıza tavsiye edilecek, cami kütüphaneleri ile mahallî kütüphanelere konmaları sağlanacaktır.

m) Diyanet Çocuk Dergisi ile Diyanet Aylık Dergisine halkımızın abone olmaları teşvik edilecektir. Gençlere ve halka sesli ve görüntülü yayınlarımız hakkında bilgi verilecektir.

n) Gençlere alkol ve uyuşturucu kullanma alışkanlığı kazandıran ve şiddeti teşvik eden yayınların zararları uygun bir üslupla anlatılacaktır.

o) Müftülüklerimiz; mahallin yetiştirdiği, halkın sevgi, saygı ve takdirini kazanmış alim ve mahallî kahramanların doğum veya ölüm günlerinde anma törenleri düzenleyecekler ve konferanslar tertipleyeceklerdir. Bu değerler, bölge halkıyla diyalog sağlanması konusunda yardımcı unsur olarak değerlendirilecektir.

ö) Müftülerimiz; cami görevlilerinin, cami çevresinde bulunan veya araştırarak tespit edecekleri fakirlerle, hastalarla, öksüzlerle, dul ve yetimlerle, öğrencilerle sıkı temas kurmalarını teşvik edeceklerdir.

p) İl müftüleri; yukarıda sıralanan cami dışı din hizmetleriyle ilgili faaliyetleri ilçe müftüleri ile yapacakları toplantılarda görüşerek hayata geçirecekler ve çalışmaların sonucunu bir rapor haline getirerek, her yıl kasım ayı sonu itibarıyla Başkanlıkta olacak şekilde göndereceklerdir.

Madde 38 – Kadınlara yönelik irşat ve din hizmetleri

(1) Nüfusumuzun yarısından fazlasını oluşturan kadınların dinî yönden aydınlatma çalışmalarının daha rasyonel ve etkin hale getirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Kadınların dinî yönden aydınlatılmaları, cami hizmetlerinden daha çok istifade edebilmelerinin sağlanması ve cami dışında da bilgilendirilmeleri konusunda müftülüklerimizce aşağıdaki çalışmaların yapılması uygun görülmüştür:

a) Il müftülüklerince, il merkezinde, ilçe ve kasabalarda uygulanmak üzere hazırlanan kadınlara yönelik irşat programlarını uygulamak üzere, mevcut mevzuat hükümleri çerçevesinde, mahallî özellikler ve şartlar dikkate alınarak, bayan vaiz, fahrî vaiz ve din hizmetleri uzmanları ile Kur’ân kursu öğreticilerinden mülkî amîrin onayı ile irşat ekipleri oluşturulacaktır. Ekiplerin oluşturulmasında şu hususlara riayet edilecektir:

1) Her ekip, en az iki kişiden oluşacaktır. İhtiyaç duyulması halinde ekiplerde, Kur’ân-ı Kerîm ve ilahi okuyucuları da bulundurulabilecektir.

2) Ekiplerin oluşturulmasında; bayan vaiz, fahrî vaiz, din hizmetleri uzmanı ve Kur’ân kursu öğreticileri içinden ehliyetli olanların yanında, gerektiğinde imam-hatip liseleri bayan öğretmen ve öğrencilerinden de istifade edilebilecektir.

3) Ekipler; irşat mahalline hareket etmeden önce, icra edecekleri programı müftünün başkanlığında bir araya gelerek gözden geçireceklerdir. Programın icrası bittikten sonra uygulama sonuçlarının değerlendirilmesi yapılarak, bir sonraki programın daha etkili ve verimli olması için gerekli tedbirler alınacaktır.

4) Görevlendirilenlerden biri ekibin başkanı olacaktır.

b) Aşağıdaki usûl ve esaslar çerçevesinde bayanlara yönelik irşat programları hazırlanacaktır :

1) Her yıl için ayrı ayrı olmak üzere, ilçe müftülükleriyle koordineli olarak il müftülüklerince hazırlanacaktır.

2) İl müftülüğü; hazırlanacak programın esaslarını vaaz ve irşat kurulunda görüşerek, vaaz veya konferansın programını yapacak, irşat programı tarihlerini belirleyecek ve ulaşım için gerekli tedbirleri alacaktır. Vaaz ve irşat çalışmalarıyla konferans ve panel faaliyetleri için bazı örnek konu başlıkları Ek-7’de belirtilmiştir.

3) Gerçekleştirilecek bütün etkinlikler, detaylı bir şekilde hazırlanacak ve bir ay öncesinden programa son şekli verilecektir.

4) Programa son şekli verildikten sonra, uygulanacağı il veya ilçe merkezinde kasaba ve köylerde ilan edilerek halka duyurulması sağlanacaktır.

5) Her türlü tedbirin alınmasından, ilgili müftülükler birinci derecede sorumlu olacaktır.

(2) Cami içinde kadınlara yönelik irşat çalışmaları;

a) Vaazlar,

b) Cami Dersleri,

c) Sorulu-cevaplı toplantılar,

ç) Mevlit ve hatim merasimleri,

Şeklinde icra edilecektir.

(3) Kadınların cami hizmetlerinden daha çok istifade etmelerinin temini için;

a) Camilerde kadınlar için tuvalet ve abdest alma yerleri hazırlanması,

b) Camilerde kadınların namaz kılmaları için yeterli ölçüde yer ayrılması,

c) Bu konuda cami görevlilerinin gerekli rehberliği yapmaları,

ç) Camilerde yapılacak çalışmalarda irşat ekibi ile cami görevlisinin irtibatlandırılması,

Müftülüklerce sağlanacaktır.

(4) Cami dışında kadınlara yönelik aydınlatma çalışmaları çerçevesinde;

a) Konferans,

b) Panel,

c) Mahallî basın, radyo ve TV’ler yoluyla aydınlatma,

ç) Yardımlaşma ve dayanışmaya yönelik çalışmalar,

d) Yarışmalar,

e) Piyes,

f) Tasavvuf Musikisi vb. etkinlikler,

Mahallî mülkî âmirlerin onayı ile icra edilecektir.

(5) İl müftülüklerinde, mesai saatleri içinde, özel tefriş edilmiş odalarda, önceden eğitimden geçmiş bayan din hizmetleri uzmanlarının, kadınların bizzat gelerek veya telefonla sordukları dinî muhtevalı sorularına cevap vermeleri sağlanacaktır. Bayan din hizmetleri uzmanının olmadığı yerlerde veya bulunmadığı zamanlarda, bu görev bayan vaizler tarafından yerine getirilecektir. Çalışma odasının telefon numaraları halkımıza önceden mahallî medya aracılığıyla duyurulacaktır. Bu çalışma yapılırken zikredilen görevliler, bir danışman gibi çalışacaklardır.

(6) Bünyesinde “Aile İrşat ve Rehberlik Bürosu” bulunan müftülüklerimiz, söz konusu büroların faaliyetlerini aylık raporlar halinde Başkanlığımıza bildireceklerdir.

(7) Kadınlara yönelik irşat hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlara riayet edilecektir:

a) Toplumla iç içe olmaya, insanlara samimî ilgi göstermeye, onlarla diyalog kurmaya özen gösterilecektir. Konuşmalarda; nefret ettirmeyen, müjdeleyen, zorlaştırmayan, kolaylaştıran bir üslup tercih edilecektir.

b) Bölgenin içtimaî durumu ve dinî özellikleri göz önünde bulundurulacaktır.

c) İnanç ve ahlâkî değerlerin korunmasıyla, İslâm Dini’nin itikat, ibadet ve ahlâk esaslarının doğru ve sağlıklı bir şekilde öğretilmesini amaçlayan konulara ağırlık verilecektir.

ç) Millî birlik, dinî bütünlük, yardımlaşma, karşılıklı sevgi ve saygı gibi Dinimizin öngördüğü yüce değerlere yer verilecek; muhataplar bu hasletlere özendirilmeye çalışılacak, fert ve toplumun bünyesini kemiren zararlı alışkanlıklar ve davranışlardan uzak kalmaları telkininde bulunulacaktır.

d) Dayanışma, kaynaşma ve fedakarlıkların toplum ve ülke yararları açısından gerekliliğine vurgu yapılacaktır.

e) Çocukluk ve gençlik, çocuk ve gençlerin eğitimi ve problemleri anlatılacak ve gençliğin ahlâkî dejenerasyonuna karşı en etkili çarenin yüce Dinimizin ahlâk değerleri olduğu vurgulanacaktır.

f) 03 Mart 1924 tarihi, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın kuruluş günü olması münasebetiyle, Başkanlığın kurum, kuruluş ve vatandaşlarımız nezdinde tanıtımı sağlanacak ve din hizmetleri konusunda resmî tek otorite olduğu muhataplara izâh edilecektir.

g) Müftülüklerce düzenlenen söz konusu faaliyetlere konuşmacı olarak katılacak olanlar, uygun ulaşım vasıtalarıyla etkinlik mahalline müftülüklerce ulaştırılacak veya kendi imkânları ile gelenlere ulaşım ücreti ödenecektir.

ğ) Bu faaliyetler için gerekli ödenek Türkiye Diyanet Vakfı ve mahallî imkânlarla sağlanacaktır.

(8) Müftülükler; kadınlara yönelik irşat ve din hizmetleri çalışmaları ile ilgili faaliyetlerini haziran ve aralık aylarında değerlendirmeye tabi tutarak, rakamsal bilgileri de ihtiva eden bir rapor hazırlayarak, haziran ve aralık ayları sonunda Din Hizmetleri Dairesi Başkanlığına ulaştıracaklardır.

(9) Bu raporlar, Başkanlık ve müftülüklerce bir sonraki yıl bayanlara yönelik olarak düzenlenecek irşat çalışmalarında göz önünde bulundurulacaktır.

Madde 39 – Engellilere yönelik din hizmetleri

(1) Sayıları sekiz milyonu aştığı belirtilen engelli vatandaşlarımızın, dinî eğitim, yayın ve irşat yönünden ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamak amacıyla;

a) İlgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapılarak, müftülüklerce belirlenecek camilerde hutbelerin işaret diliyle anlatılması sağlanacaktır.

b) Ortopedik engellilerin camilere rahatça girebilmeleri için fizikî düzenlemeler yapılacaktır.

c) İşitme engelliler için cami girişlerine namaz vakitlerini gösterir levhalar konulacaktır.

ç) İslâm Dininin engellilere tanıdığı ruhsat ve kolaylıklar vaazlarda ve mahallî radyo ve televizyon programlarında anlatılacaktır.

d) 03 Aralık “Dünya Özürlüler Günü” ve 10-16 Mayıs “Sakatlar Haftası”nda konuyla ilgili konferans, seminer veya panel düzenlenecek, vaazlarda konuya yer verilecek, mahallî radyo ve TV programlarında bu konularda toplum bilgilendirilecektir.

Madde 40 – Bid’at ve hurafelerle mücadele

(1) İçinde bulunduğumuz bilgi çağında, müspet ilme ve akla en büyük değeri veren Yüce İslâm’ın aydınlığından yararlanan bir coğrafyada; bazı bölgelerde ve yörelerde, insanları hayrete hatta dehşete düşürecek tarzda bid’at ve hurafelerin taraftar bulmasını, özellikle türbe ziyaretlerinden şifa istenmesini, dilekte bulunulup ağaçlara bez ve çaput bağlanılmasını, nazar boncuğu vb. şeylerden medet dilenilmesini, akılla, mantıkla ve Dinimizle bağdaştırmak asla mümkün değildir. Kur’ân-ı Kerîm’in ve Peygamberimizin sahih sünnetinin doğru anlaşılmasını sağlamak, Dinimizin yasakladığı hurafelerin inançlarımıza karışmaması için gerekli tedbirleri almak, vatandaşlarımızı bid’at ve hurafeler konusunda bilgilendirmek, onları dinî konularda aydınlatmak, Başkanlığımız mensuplarının en önemli görevleri arasında yer almaktadır. Bid’at ve hurafelerin yaygın olduğu yerlerin başında gelen türbe ve kabirlerdeki yanlış uygulamaları önlemek amacıyla;

a) Mahallî TV ve radyolarda zaman zaman gerçekleştirilecek programlarda konu halka anlatılacak, vaaz ve hutbeler yoluyla vatandaşlarımız bilgilendirilecek, konferans, panel, sempozyum vb. toplantılar düzenlenerek cami dışında da aydınlatma faaliyetleri sürdürülecektir.

b) Milli eğitim müdürlükleri ile işbirliği yapılarak öğrencilere yönelik bid’at ve hurafeler konusunda bilgilendirme çalışmaları yapılacaktır.

c) Türbelere Ek-8 uyarı levhaları konulacaktır

ç) Din İşleri Yüksek Kurulu’nca hazırlanan kabir ziyareti ve adabı konusunda Ek-9 dikkate alınarak mahallî TV ve radyolarda zaman zaman gerçekleştirilecek programlar, vaaz ve hutbeler yoluyla vatandaşlarımız bilgilendirilecektir.

Madde 41 – Iskat ve devir

(1) Günümüzde amacından sapmış olan ıskat ve devir uygulamalarının bir kısım meslektaşlarımızın, özellikle mihrap hizmetinde bulunan teşkilatımız mensuplarının, toplum içindeki güven ve itibarlarının zedelenmesine, yerli-yersiz itham ve şaibeler altında kalmalarına yol açtığı, Başkanlığımıza intikal eden olaylar ve bilgilerden anlaşılmaktadır. Esasen ıskatla ilgili işleri yerine getirmek, din görevlisinin vazifeleri arasında yer almamaktadır. Bu itibarla;

a) Teşkilatımız mensupları, fidye miktarının dinî ölçülere göre tespiti, oruç ve namaz fidyelerinin kimlere ve nasıl verileceği hususlarında cenaze sahiplerine, gerektiğinde yol göstereceklerdir.

b) Görevlilerimiz; Ek-10’da verilen Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanlığının açıklamaları ışığında, ıskat ve devir konusunda vatandaşlarımızı aydınlatacaklar, bunun dışında ıskat ve devir işlerine kesinlikle karışmayacaklardır.

Madde 42 – Şehitler ve Gaziler Günü

(1) Bilindiği gibi, 4768 sayılı Kanunla 18 Mart “Şehitler Günü”, 19 Eylül de “Gaziler Günü” olarak ilan edilmiş bulunmaktadır. Şehitler ve Gaziler Günlerinde, vatanımızın ve milletimizin ebedî varlığını ve Devletimizin bölünmez bütünlüğünü muhafaza etmek amacıyla ülkemizin her karış toprağına kanlarını akıtan şehit ve gazilerimizi rahmet ve şükranla anmak amacıyla programlar düzenlenecektir. Bu maksatla;

a) İllerdeki merkezî camilerde hatim ve mevlit merasimleri tertip edilecektir.

b) Bu günlere takaddüm eden cuma günü yapılacak vaazlarda, şehitlik ve gaziliğin ulviyyeti ve mertebesini anlatan konular işlenecektir.

c) Mahallî radyo ve televizyonlarla işbirliği yapılarak, düzenlenen programların daha geniş halk kitlelerine duyurulması sağlanacaktır.

Madde 43 – TRT ve diğer televizyonlarda düzenlenecek mevlit programları ile ilgili işlemler

(1) Dinî-millî gün ve geceler ile bilhassa kandil gecelerinde, ülke çapında yayın yapan, kablolu yayından ve uydudan izlenebilen resmî ve özel TV’ler tarafından hazırlanarak camilerde uygulanacak mevlit programlarında aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde hareket edilecektir:

a) Camilerde uygulanacak mevlit programlarında görev alacak personelin, yapacağı görevler belirtilmek suretiyle hazırlanacak programlar, onaylanmak üzere Din Hizmetleri Dairesi Başkanlığına gönderilecek, “konuşma ve son duâ”nın kimler tarafından yapılacağı Başkanlıkça belirlendikten sonra, Makam onayı alınan program uygulamaya konulacaktır.

b) Dinî-millî gün ve gecelerde yayınlanmak üzere Kur’ân-ı Kerîm ve mevlit programları düzenleyen ülke çapında yayın yapan, kablolu yayından ve uydudan izlenebilen resmî ve özel televizyon kanallarına, Başkanlıktan izin alınmadan program çekimi için cami tahsisi yapılmayacaktır.

c) Dinî programlara davet edilen il müftüleri, konuyu bir yazı ile Başkanlığa bildireceklerdir. Din Hizmetleri Dairesi Başkanlığının bağlı olduğu Başkan Yardımcısı imzası ile izin yazıları gönderildikten sonra, il müftüleri, ulusal ve mahallî radyo ve TV’lerdeki dinî programlara katılabileceklerdir.

Madde 44 – İhtidâ işlemleri

(1) İhtida etmek isteyen kimse; ilgili mevzuat gereğince bir dilekçe ekinde, dört adet fotoğraf ile yurt içinde mahallî müftülüğe, yurt dışında ise dilekçe, kimlik belgesi ve üç adet fotoğraf ile Din hizmetleri müşavirliğine veya ataşeliğine müracaat edecek, müftü/müşavir/ataşe tarafından müslüman olmak isteyene usûlüne uygun şekilde gerekli telkin yapılacak ve Dinimiz hakkında özlü bilgiler verilecektir. İhtidâ merasimi, telkin şekli ve usûlünü belirleyen Din İşleri Yüksek Kurulu’nun “İhtidâ Merasimi” konulu 28/02/1968 tarihli ve 27 no’lu kararı eklidir .

(2) İhtidâ belgeleri, çerçeve desenli kuşe kağıt ve birinci hamur kağıt olmak üzere iki türde hazırlanmıştır . Her mühtedi için yurt içinde ve yurt dışında üç nüsha belge düzenlenecektir. Bunlardan, kuşe kağıt olan Türkçe- İngilizce İhtidâ belgesi mühtediye verilecektir. Birinci hamur kağıt olan Türkçe belgelerden biri Başkanlığa bir üst yazıyla ve “GİZLİ’ kaydıyla gönderilecek, bir nüshası da müftülük, müşavirlik ve ataşeliklerde dosyalanacaktır. İhtidâ edenlerle ilgili bilgiler ayrıca, “İhtidâ Defteri”ne kaydedilecektir.

(3) İhtidâ Belgesi ve İhtidâ Defteri arşiv malzemesi olduğundan, sıhhatli bir şekilde muhafaza edilecektir.

(4) İhtidâ edenler, isimlerini değiştirmek istedikleri takdirde, yeni isimlerinin nüfus kütüğüne tescili için mahkemeye müracaatla karar aldıracaklardır.

Madde 45 – Eğitim hizmetlerinin önemi

(1) Başkanlığımız; toplumu din konusunda aydınlatmak için görsel ve yazılı yayımlardan faydalandığı gibi önemli birer yaygın din eğitim kurumu olan Kur’ân kursları vasıtasıyla da arzu eden vatandaşlarımıza Kur’ân-ı Kerîm’i usûlüne uygun olarak yüzünden okumayı öğretmekte, yine isteyenlere hafızlık yaptırmakta, ibadetler için gerekli olan âyet, sûre ve duâları doğru olarak öğretmekte, İslâm Dinî’nin inanç, ibadet ve ahlâk esasları ile Peygamberimizin hayatı ve örnek ahlâkı hakkında bilgiler vermektedir.

(2) Toplumu din konusunda gereği gibi aydınlatmanın, sahasında yetişmiş, konusunun uzmanı, işinin ehli personel ile mümkün olabileceği bir gerçektir.

(3) Yürütülmekte olan hizmetlerin kalitesinin yükseltilmesi, hizmet birliğinin ve etkinliğinin sağlanması, Başkanlığımız merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatında görev yapan personelin özellikle cami görevlilerinin idarî ve meslekî konularda yetiştirilmesi, personelin meslekî niteliğinin ve hizmet veriminin artırılması amacıyla eğitilmelerinin önemi, her türlü izâhtan vârestedir.

(4) Başkanlığımızca bu amaçla yürütülen hizmetler ve bu hizmetlerin ifâsında dikkat ve riayet edilmesi gereken hususlar aşağıda belirtilmiştir

Madde 46 – Kur’ân kursu hizmetlerinin dayanağı

(1) Başkanlığımız Kur’ân kursu hizmetleri, “Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an Kursları ile Öğrenci Yurt ve Pansiyonları Yönetmeliği” ve “Kur’an Kursları Yönergesi” doğrultusunda yürütülecektir.

Madde 47 – Otuz iki hafta süreli Kur’ân kursları

(1) Kur’ân kursu açılış işlemlerinde, Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an Kursları ile Öğrenci Yurt ve Pansiyonları Yönetmeliği’nin 7’nci maddesinde belirtilen hususlara uyulacaktır.

(2) Hiçbir şekilde şube açılmayacak, şayet ihtiyaç varsa müstakil Kur’ân kursu açılışı teklif edilecektir.

(3) Yatılı Kur’ân kursu olarak açılacak binalarda “Yapı Kullanma İzin Belgesi” olması şartı aranacaktır.

(4) 2006-2007 eğitim-öğretim yılından itibaren kayıt işlemleri imkânlar dâhilinde bilgisayar ortamında yapılacaktır.

(5) Yatılı Kur’ân kursu olarak tahsis edilecek binalarda; asgarî üç sınıflık olma, yeteri kadar teneffüs ve spor alanları bulunma özelliği aranacaktır.

(6) Kurs ve pansiyon binalarının iç ve dış bölümleri ile, çevresinin düzen ve temizliğinin eğitim ve sağlık şartlarına uygun olmasına dikkat edilecektir.

(7) Kurs ve pansiyon binalarında, sınıflarda; sıraların, masaların, panoların, perdelerin, tablo ve levhaların göze hoş görünecek şekilde tertip ve düzen içerisinde olmaları, tuvalet ve lavaboların temiz tutulmaları, duvarların boya ve badanalarının yapılması konusunda gerekli hassasiyet gösterilecektir.

(8) Yatılı öğretim yapılan Kur’ân kurslarında ikili ranza yatak ve koğuş sistemi terk edilecek, üç-dört kişilik tekli yatak sistemine geçilecektir.

(9) Kur’ân kurslarında ilk yardım, sağlık ecza dolapları ve yangın söndürme tüpleri bulundurulacak, bu tüplerin mutat bakımları ve dolumları yapılacaktır.

(10) Kur’ân kursları ile yaz Kur’ân kurslarının açılışı ve bu kurslara kayıt için aranacak şartlar ile istenecek belgelerin neler olacağı, her türlü imkânlardan (vaaz, hutbe, basılı, sesli ve görüntülü basın vasıtaları) faydalanmak suretiyle vatandaşlarımıza duyurulacaktır. Duyuru sadece müftülüklerce yapılacaktır.

(11) Çeşitli sebeplerle eğitim-öğretime ara verilmesi gereken Kur’ân kursları ile eğitim- öğretime yeniden açılması gereken Kur’ân kurslarının teklifleri geciktirilmeden Başkanlığa gönderilecektir. Eğitim-öğretime ara verilmiş kursların tekrar açılmasında; ara verme tarihinin üzerinden beş yıl geçmemiş ise bina bizzat müftü tarafından görülerek bina ile ilgili form düzenlenerek Başkanlığa gönderilmesi, ara verilme tarihi üzerinden beş yıl geçmiş olan kurslarda ise Başkanlığımız müfettişlerince mahallinde hazırlanacak rapora göre eğitim-öğretime yeniden başlatılacaktır.

(12) Başkanlıktan onay alınmadan eğitim- öğretime başlanmayacaktır.

(13) Birbirine yakın yerlerdeki kursların bina yönünden merkezî ve eğitim-öğretime daha elverişli durumda olanlar ile birleştirilmesi cihetine gidilecektir.

(14) Yıllarca atıl bırakılmış, fizikî şartları yeterli olmayan ve bundan sonra da öğrenci toplanamayacağı anlaşılan Kur’ân kursları kapatılmak üzere Başkanlığa teklif edilecektir.

(15) Kur’ân kurslarında yeterli öğrenci bulunmadığı durumda ihtiyaç fazlası olan öğreticiler, il içinde ihtiyaç olan kurslara nakledilecek ve nakil onayları Başkanlığa gönderilecektir.

(16) Öğreticiye ihtiyaç olan kurs tespit edilirken, hafızlık yapılan kurslar ile 15-17 yaş grubunun devam ettiği kurslara öncelik verilecektir.

(17) Kur’ân kurslarında kadrolu ve sözleşmeli öğreticilerle ihtiyaç karşılanamadığı taktirde, geçici görevlendirme yapılabilecektir. Bu çerçevede;

a) Geçici görevlendirilmeleri yapılanlar, derslere girmeden önce beş günden az olmamak üzere ilgili müftülükçe pedagojik formasyon kursuna alınacaklardır.

b) Kur’ân kurslarına geçici görevlendirmeleri yapılanların ad ve soyadları ile görevlendirildikleri Kur’ân kurslarının adları ve öğrenci sayıları her yıl kasım ayı sonuna kadar Öğrenci Durum Çizelgeleri ile birlikte Başkanlığa bildirilecektir.

c) Bir önceki eğitim-öğretim yılında başarısız olan geçici öğreticilere bir daha görev verilmeyecektir. Ancak, kadrolu ve geçici öğreticilerin “Ders Dağıtım Çizelgesi” Başkanlığa gönderilmeyecektir.

(18) Kur’ân kurslarında kadrolu/geçici öğretici, yardımcı hizmetler sınıfında olanlar ile öğrencilerin kılık ve kıyafetlerinin temiz ve düzgün olması konusunda azamî gayret sarf edilecektir.

(19) Kur’ân kurslarında takip edilen öğretim programının uygulamasında hazırlanacak olan günlük, haftalık ve aylık ders planları öğreticiler tarafından, yıllık ders planı ise uygulamada birlik sağlamak amacıyla il müftülüğü tarafından teşekkül ettirilecek komisyon (zümre) tarafından hazırlanacaktır.

(20) Kur’ân kurslarında eğitim-öğretimin daha verimli hale getirilmesi amacıyla, çağımızın teknik araçlarından (bilgisayar, TV, DVD, VCD, Video vb.) imkânlar nispetinde faydalanılacaktır.

(21) Kur’ân kursları kitaplıklarında; Başkanlığımız ve Türkiye Diyanet Vakfı yayınları, Din İşleri Yüksek Kurulunca tavsiye edilen ve Başkanlık yayınevlerinde satışı uygun görülen yayınlar, Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulunca okullara tavsiye edilen kitaplar ile müftülüklerce kurs kitaplıklarında bulundurulmasında sakınca görülmeyen yayınlar bulundurulacaktır.

(22) Kur’ân kurslarının denetimleri, Kur’an Kursları ile Öğrenci Yurt ve Pansiyonları Yönetmeliğinin 44’üncü, Kur’an Kursları Yönergesinin 44’üncü maddelerindeki açıklamalar ile ekli forma göre yürütülecektir. Düzenlenecek denetim raporları müftülerce değerlendirilerek, gereği mahallince yapılacaktır.

(23) Kur’ân kurslarında öğrencilerin iaşe, ibate, eğitim ve öğretim ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olan gerçek ve tüzel kişi veya kuruluşlardan hangi amaçla olursa olsun kurslardaki eğitim-öğretim ve denetim faaliyetlerine karışmak ve yön vermek isteyenlere kesinlikle müsaade edilmeyecektir.

(24) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 15’inci maddesinde, “Devlet memurları yetkili amirin izni olmadan basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kuruluşlarına, kamu görevleri hakkında bilgi ve demeç veremezler.” hükmü gereğince, Kur’ân kurslarında, her türlü basın ve yayın mensupları tarafından sesli ve görüntülü çekim yapılması, Başkanlığımızın olumlu görüşü üzerine müftülüklerin iznine tabi olacaktır.

(25) Yaş ortalamaları yüksek olan bayan öğrencilerin yıl sonu sınavlarında; bayan il müftü yardımcısı, vaize, din hizmetleri uzmanı ve bayan Kur’ân kursu öğreticilerinden komisyon teşkil ettirilmesine azamî gayret gösterilecektir.

(26) Kur’ân kurslarının denetimi ile ilgili olarak her üç ayda bir doldurularak Başkanlığa gönderilen “Denetim Raporu” formu, uygulamadan kaldırılmıştır.

Belgenin devamı (168 madde daha) okuyucuda yükleniyor. Madde 48 ve sonrası