82 Diyanet İşleri Başkanlığı Yangın Önleme ve Söndürme Yönergesi
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç
(1) Bu Yönergenin amacı, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından kullanılan her türlü yapı, bina, tesis ve işletmenin tasarımı, yapımı, işletimi, bakımı ve kullanımı safhalarında çıkabilecek yangınların en aza indirilmesini ve herhangi bir şekilde çıkabilecek yangının can ve mal kaybını en aza indirerek söndürülmesini sağlamak üzere yangın öncesinde ve sırasında alınacak tedbirlerin, organizasyonun, eğitimin ve denetimin usul ve esaslarını belirlemektir.
Madde 2 – Kapsam
(1) Bu Yönerge, Diyanet İşleri Başkanlığı merkez ve taşra teşkilatında alınacak yangın önleme ve söndürme tedbirlerini kapsar.
Madde 3 – Dayanak
(1) Bu Yönerge, 14/02/1985 tarihli ve 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 33’üncü maddesi ve 13/12/1983 tarihli ve 180 sayılı Bayındırlık ve İskân Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 30/A maddesi ile 09/06/1958 tarihli ve 7126 sayılı “Sivil Savunma Kanununun” Ek 9'uncu maddesi gereğince hazırlanan ve Bakanlar Kurulunun 2007/12937 sayılı kararı ile yürürlüğe giren ve 19/12/2007 tarihli ve 26735 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik" in 136 ve 137 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar
(1)Bu Yönergede geçen;
a) Acil durum: Afet olarak değerlendirilen olaylar ile dikkatsizlik, tedbirsizlik, ihmal, kasıt ve çeşitli sebeplerle meydana getirilen olayların yol açtığı hâlleri,
b) Acil durum ekibi: Yangın, deprem ve benzeri afetlerde binada bulunanların tahliyesini sağlayan, olaya ilk müdahaleyi yapan, arama-kurtarma ve söndürme işlerine katılan ve gerektiğinde ilk yardım uygulayan ekibi,
c) Acil durum planları: Acil durumlarda yapılacak müdahale, koruma, arama-kurtarma ve ilk yardım iş ve işlemlerinin nasıl ve kimler tarafından yapılacağını gösteren ve acil durum öncesinde hazırlanması gereken planları,
ç) Acil durum asansörü (İtfaiye asansörü): Binalarda bulunan, kullanımı doğrudan yangın söndürme ve kurtarma ekiplerinin veya itfaiyenin denetimi altında bulunan ve ek korunum uygulanmış olan özel asansörü,
d) Başkan: Diyanet İşleri Başkanını,
e) Başkanlık: Diyanet İşleri Başkanlığını,
f) Birim amiri: İl ve ilçe müftüsü ile eğitim merkezi müdürü ve dini yüksek ihtisas merkezi müdürünü,
g) Duman tahliyesi: Dumanın yapının dışına kendiliğinden çıkmasını veya mekanik yollarla zorlamalı olarak atılmasını,
ğ) Genel Müdür : Yönetim Hizmetleri Genel Müdürünü,
h) Genel Müdürlük : Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,
ı) İlgili standart: Türk standartlarını, bu standartların olmaması hâlinde Avrupa standartlarını, Türk veya Avrupa standartlarında düzenlenmeyen hususlarda, uluslararası geçerliliği kabul edilen standartları,
i) Kaçış (yangın) merdiveni: Yangın hâlinde ve diğer acil hâllerde binadaki insanların emniyetli ve süratli olarak tahliyesi için kullanılabilen, yangına karşı korunumlu bir şekilde düzenlenen ve tabii zemin seviyesinde güvenlikli bir alana açılan merdiveni,
j) Kaçış yolu: Oda ve diğer müstakil hacimlerden çıkışlar, katlardaki koridor ve benzeri geçişler, kat çıkışları, zemin kata ulaşan merdivenler ve bina son çıkışına giden yollar dâhil olmak üzere binanın herhangi bir noktasından yer seviyesindeki cadde veya sokağa kadar olan ve hiçbir şekilde engellenmemiş bulunan yolun tamamını,
k) Kullanıcı yükü: Herhangi bir anda, bir binada veya binanın esas alınan belirli bir bölümünde bulunma ihtimali olan toplam insan sayısını,
l) Sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG): Petrolden ve doğalgazdan elde edilerek basınç altında sıvılaştırılan propan, bütan ve izomerleri gibi hidrokarbonları veya bunların karışımını,
m) TS: Türk Standartları Enstitüsünce yürürlüğe konulmuş Türk standartlarını,
n) Yağmurlama (sprinkler) sistemi: Yangını söndürmek, soğutmayı sağlamak ve gelişen yangını itfaiye gelinceye kadar sınırlamak amacı ile kurulan ve su püskürtmesi yapan otomatik sistemi,
o) Yangın bölgesi (zonu): Yangın hâlinde, uyarı ve söndürme tedbirleri diğer bölümlerdeki sistemlerden ayrı olarak devreye giren bölümü,
ö) Yangın güvenlik holü: Kaçış merdivenlerine yangının ve dumanın geçişini engellemek için yapılacak bölümü,
1) A sınıfı yangınlar: Odun, kömür, kâğıt, ot, doküman ve plastik gibi yanıcı katı maddeler yangınını,
2) B sınıfı yangınlar: Benzin, benzol, makine yağları, laklar, yağlı boyalar, katran ve asfalt gibi yanıcı sıvı maddeler yangınını,
3) C sınıfı yangınlar: Metan, propan, bütan, LPG, asetilen, havagazı ve hidrojen gibi yanıcı gaz maddeler yangınını,
4) D sınıfı yangınlar: Lityum, sodyum, potasyum, alüminyum ve magnezyum gibi yanabilen hafif ve aktif metaller ile radyoaktif maddeler gibi metaller yangınını,
p) Yapı yüksekliği: Bodrum katlar, asma katlar ve çatı arası piyesler dâhil olmak üzere, yapının inşa edilen bütün katlarının toplam yüksekliğini,
r) Yönetmelik: 19/12/2007 tarihli ve 26735 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik".
s) Yüksek bina: Bina yüksekliği 21.50 m’den veya 7 kattan fazla, yapı yüksekliği 30.50 m’den veya 10 kattan fazla olan binaları,
ş) Taşra Teşkilatı: İl müftülükleri, ilçe müftülükleri, eğitim merkezi müdürlükleri ve dini yüksek ihtisas merkezi müdürlüklerini,
İfade eder.
Madde 5 – Görev yetki ve sorumluluk
(1) Bu Yönerge hükümlerinin uygulanmasında;
a) Başkanlık merkez ve taşra teşkilatında hizmet veren tüm personel görevlidir.
b) Merkez teşkilatında Başkan adına Genel Müdür, taşra teşkilatında ise birim amirleri sorumludur.
Madde 6 – Genel sorumluluk ve yasaklar
(1) Herhangi bir yerde kontrol dışı ateş yandığının veya duman çıktığının görülmesi halinde itfaiyeye haber verilir.
(2) Güvenlik ve kontrol sisteminin bulunduğu yerlere kırmızı zemin üzerine fosforlu sarı veya beyaz renkte “YANGIN 110” yazılı stikırların gözle görülebilir büyüklükte yapıştırılması mecburidir.
(3) Yangında ilk kurtarılacak kıymetli ve önemli evrak için yeteri kadar kilitli çelik dolap ve kasa temin edilir ve üzerine “YANGINDA İLK ÖNCE KURTARILACAKTIR” ibaresi yazılır.
(4) Kırmızı zemin üzerine yazılan stikırlar, yangında ilk kurtarılacak önemli olan evrak, dosya, doküman, disket, CD, hafıza kartı, flaş bellek ve diğer eşyaların olduğu dolapların üzerine yapıştırılarak dolapların içinde hangi dokümanlar kurtarılacaksa onlarda işaret edilerek o dolaptaki yangında kurtarılacak malzemelere uygun olan yangın torbası, yangın çuvalı ya da CD ve disket gibi taşımada hassas olan malzemeler için yangından kurtarma kutusu veya çantasının dolapların içinde muhafaza edilmesi mecburidir.
Madde 7 – Arşiv ve depo güvenliği
(1) Arşivlere ancak arşiv memuru, depolara da depo görevlisi beraberinde girilebilir. Bahse konu bölümlerden en son çıkan görevli kapı arkasında mevcut olan kontrol takip kartını doldurur ve dolan kartlar merkezde Genel Müdürlüğe, taşrada ise bu konuda ilgili birime gönderir. (Ek-1)
(2) Evraklar ya da malzemeler istiflenirken çıplak ampullere yakın mesafede bulunması tehlike yaratacağından bu hususlara dikkat edilecektir. Ayrıca burada sigara içmek, yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı madde bulundurmak kesinlikle yasaktır.
Madde 8 – Yangını haber verme
(1) Herhangi bir yerde kontrol dışı ateş yandığını veya duman çıktığını görenlerin yangının açık adresi çeşidi ve büyüklüğü tarif edilerek yangının büyüklüğüne göre, eğer büyük bir yangın ise itfaiye ye (110 nolu telefona), merkez teşkilatında Genel Müdüre ve Destek Hizmetleri Daire Başkanına, taşra teşkilatında ise birim amirlerine haber verilir. (Ek-2)
Madde 9 – Yangın merdiven kapıları
(1) Odalardan veya koridorlardan yangın merdivenine geçişlerin açık tutulması önlerine masa vb. eşyalar konulmaması şarttır.
(2) Yangın merdiven kapılarının üzerinde anahtarlarının bulundurulması zorunludur. Ayrıca yangın merdiven aralarına ve basamaklara temizlik malzemesi saksı vs. eşya koymak yasaktır.
Madde 10 – Bina giriş önlerini açık bulundurma ve park yasağı
(1) Yangına müdahaleyi kolaylaştırmak bakımından, bina giriş ve civarında itfaiye araçlarının rahatlıkla yanaşmasını temine yönelik “Park Yasağı” konulur ve bu husus trafik levha ve işaretleriyle gösterilir.
(2) Bu hizmetleri; merkez teşkilatında güvenlik amirliği, taşra teşkilatında ise görevlendirilen personel takip eder.
Madde 11 – Yönergenin güncellenmesi
(1) Bu Yönergenin ekinde mevcut olan, (Ek-3)’ deki kroki üzerinde personelin kaçış yollarını, acil çıkış kapıları, yangın dolapları, yangın söndürme cihazları, itfaiyeye su verme ağızları (Yangın Hidrantları), jeneratörler, doğalgaz su vanaları, elektrik şalteri ve mazot tanklarının yerleri gösterilir.
(2) Krokide gösterilen yerlerde bir değişiklik söz konusu olduğunda bu Yönergenin güncelliği sağlanır.
Madde 12 – Yönergenin muhafazası
(1) Bu Yönerge yangına müdahale etmek amacıyla gelen itfaiye yetkilisine verilmek üzere müracaat memurluğuna ve nöbetçi memurluğuna verilir ve buralarda gizlilik kuralları doğrultusunda muhafaza edilir.
Madde 13 – İtfaiye ile işbirliği
(1) Başkanlık merkez ve taşra teşkilatı binalarında yangın çıkması halinde olaya müdahale eden itfaiye servisi söndürme ekipleri, mahalli itfaiye teşkilatı amirinin olay yerine gelmesinden itibaren onun emrine girerler ve kendisine her konuda yardım etmek zorundadırlar.
(2) Binada görevlendirilen gerek itfaiye görevlilerinin, gerekse olaya müdahale eden itfaiye ekiplerinin görev yaptıkları sırada yetkili itfaiye amirinin kurumda çalışan personelin can ve mal güvenliğini korumaya yönelik vereceği karar ve talimatlar muhatap kurum sorumlusu ve diğer personelce aynen yerine getirilir.
(3) Bina görevlileri, kurum itfaiye servis personeli ve olay yerinde bulunan herkes itfaiye ekiplerinin görevlerini yerine getirmesine yardımcı olurlar ve çalışmasını güçleştirici davranışlarda bulunmazlar.
Madde 14 – Bina sorumlusu
(1) Bu Yönergede yer alan yangın güvenliği, yangına müdahale, itfaiye ekiplerine yardım ve yasaklarla ilgili hususlara uyulmasından merkezde Genel Müdür, taşrada ise birim amirleri sorumlu olup hizmetlerin yürütülmesinden de sorumlu olacaktır.
Madde 15 – Yangın raporu hazırlama
(1) Ufak bir yangın dahi olsa, yangın sonrasında veya herhangi bir şekilde yangın söndürme cihazlarının kullanılması halinde yangın yeri, tarihi ve saati, yangın nedeni, yangına müdahale şekli, kullanılan malzemeler ile can ve mal kaybının neler olduğunu belirten bir rapor, itfaiye gelmiş ise itfaiye, diğer durumlarda ise Başkanlıkta güvenlik amiri, taşra teşkilatında ise birim amiri tarafından tutulur. (Ek-4)
Madde 16 – Kaynak yapım işlerinde alınacak tedbirler
(1) Tadilat ve tamiratlarda ihtiyaç duyulan kaynak esnasında olası yangın riskine karşı seyyar yangın söndürme cihazı bulundurulması mecburidir.
Madde 17 – Yangın söndürme cihaz ve malzemelerinin korunması
(1) Başkanlık merkez ve taşra teşkilatında mevcut olan yangın dolapları, hidratları, alarm butonları, otomatik yangın algılama ve söndürme sistemleri ve yangın söndürme cihazları gibi sabit ve seyyar yangın söndürme tesis ve cihazlarını karıştırmak, sökmek, bozmak, kırmak, keyfi ve gereksiz yere pimini ya da mührünü koparmak, içine kâğıt, paçavra, temizlik malzemesi gibi maddeler koymak veya kullanılamayacak hale getirmek ya da bozuk halde tutmak, her ne suretle olursa olsun bu malzemelerin önünü kapatmak yasaktır.
(2) Yangın söndürücü cihaz, tesis ve malzemeler amacı dışında kesinlikle kullanılamaz.
Madde 18 – Çöp yasağı
(1) Yanıcı maddelerin ve yanmakta olan kâğıt parçalarının çöp kovalarına atılması kesinlikle yasaktır.
Madde 19 – Kâğıt toplama ve kırpma
(1) Her odada etrafı kapalı metal çöp kovası ve binanın belli yerlerinde geri dönüşüm kâğıt toplama kutuları bulundurulur.
(2) Atık kâğıtlar kesinlikle geri dönüşüm kutularına atılacaktır. Ayrıca imha edilecek olan gizlilik dereceli evraklar kâğıt kırpma makinesinde kırpılacak sonra geri dönüşüm kutularına atılacaktır.
Madde 20 – Halojen lamba kullanımı
(1) Bürolarda kullanılan seyyar ve sabit halojen aydınlatma lambaları, yangın güvenliği açısından kesinlikle kapaklı olarak kullanılacaktır.
Madde 21 – Cep telefonu, dizüstü bilgisayar, kamera ve benzeri cihazların şarj edilmesi
(1) Cep telefonu, dizüstü bilgisayar, kamera ve benzeri cihazlar şarj edilirken, şarj eden personel patlama ve yangın çıkma riskine karşı cihazların başından ayrılmamalıdır.
Madde 22 – Elektrikli ısıtıcı çay kahve makinesi kullanımı
(1) Çalışma odalarında, depolarda ve arşivlerde elektrik ocakları, elektrikli ısıtıcılar, çay ve kahve makineleri gibi cihazları kullanmak yangın güvenliği açısından yasaktır.
Madde 23 – Elektrik tesisatı
(1) Raflarda, arşivlerde, evrak, dosya, klasör ve malzeme depolarında aydınlatma lambaları ve elektrik kablolarının çıplak geçtiği yere yakın malzemeler istiflenmemelidir.
(2) Mevcut aydınlatma lambaları kapalı olmalı, arızalı yanıp sönen lambalar değiştirilmelidir.
(3) Çıplak geçen elektrik kablolarının kablo kanalının içerisinden geçirilmesi, açık buat kapakları ile kapatılması ince kabloların iptal edilerek yerine antigron kablolar ile değiştirilmelidir.
(4) Elektrik tesisatının yıllık bakım ve kontrolleri Başkanlıkta Yatırım Emlak ve Teknik Hizmetler Daire Başkanlığı, taşra teşkilatında ise birim amirleri tarafından ehliyetli kişilere yaptırılır ve işin sonunda rapor düzenlenir.
Madde 24 – Kapı numaraları ve anahtarları
(1) Bina içinde mevcut tüm kapılar numaralandırılır ve yedek anahtarlara 3X3 cm. ebadında metal numara plakası takılır.
(2) Mesai saati bitiminde anahtarlar müracaatta bulunan kilitli ve mühürlü olan anahtar dolabında muhafaza edilir. Acil durumda müdahale etmek amacıyla mührü koparılan anahtar dolabı için tarih ve saatini belirterek mühür koparma raporu hazırlanarak imzalanır ve mühür ikinci bir raporla tekrar takılır.
Madde 25 – Turnikeler
(1) Yangın, deprem ve benzeri olağanüstü durumlarda turnikeler ve acil çıkış kapıları açık konuma getirilir.
(2) Birimlerin yetkili kişileri, içeride kalan personeli tespit eder.
Madde 26 – Personel ev adresleri
(1) Personelin; ev adresi, ev ve cep telefon numaralarını gösteren genel bir listenin, gerektiğinde çağırılmak üzere, yetkililer tarafından kolayca ulaşılabilecek yerde bulunması sağlanır.
(2) Bilgiler deşifre olmayacak şekilde gizlilik esasına dayanılarak muhafaza edilir ve yılda bir defa güncelliği sağlanır.
(3) Güvenlik nedeniyle adres ve telefon numaralarına ilişkin bilgiler, nöbetçi memurluğunda muhafaza edilir.
Madde 27 – Kaçış güvenliği esasları
(1) Mevcut yapıda, bütün kullanıcılara elverişli kaçış imkânı sağlayacak şekilde, yapının kullanım sınıfına, kullanıcı yüküne, yangın korunum düzeyine, yapısına ve yüksekliğine uygun tip, sayı, konum ve kapasitede kaçış yolları düzenlenir.
(2) Mevcut yapının, her kesiminden serbest ve engelsiz erişebilecek şekilde kaçış yollarının düzenlenmesi ve bakım altında tutulması gerekir. Çıkışlara veya kapılara serbest kaçışları engelleyecek şekilde kilit, sürgü ve benzeri bileşenler takılamaz. Ancak koruyucu güvenlik açısından gerekli tedbirler alınır.
(3) Çıkış niteliği taşımayan herhangi bir kapı veya çıkışa götüren yol, gerçek çıkışla karıştırılmayacak şekilde düzenlenir veya işaretlenir.
(4) Bir yangın halinde veya herhangi bir acil durumda, kullanıcıların yanlışlıkla çıkmaz alanlara girmemeleri ve kullanılan odalardan ve mekânlardan geçmek zorunda kalmaksızın bir çıkışa veya çıkışlara doğrudan erişmeleri için gerekli tedbirler alınır.
(5) Asansörler kaçış yolu olarak kabul edilemez.
(6) Zorunlu çıkışların kolayca erişilebilir, kapıların açılabilecek durumda olması ve önlerinde engelleyicilerin bulunmaması şarttır.
Madde 28 – Kaçış merdivenleri
(1) Binadaki, birden çok sayıda kullanım birimine hizmet veren kaçış merdiveni yangın ve diğer acil hallerde kullanılabilecek özellikte olanlar kaçış merdiveni olarak kabul edilir.
(2) Kaçış merdivenlerinin kullanıma uygun şekilde bulundurulmasından Başkanlıkta Genel Müdürlük taşra teşkilatında ise birim amirleri sorumludur.
Madde 29 – Kaçış yolu kapıları
(1) Kaçış yolu kapı kanatlarının, kullanıcıların hareketlerini engellememesi gerekir.
Kaçış kapılarının kaçış yönüne doğru açılması şarttır.
(2) Kaçış yolu kapılarının el ile açılması, kilitli tutulmaması ve önlerinde eşik olmaması gerekir.
(3) Döner kapılar ve turnikeler kaçış kapısı olarak kullanılamaz.
(4) Kapıların kendiliğinden kapatılan düzenekler ile donatılması, itfaiyecilerin veya görevlilerin gerektiğinde dışarıdan içeriye girmelerine imkân sağlayacak şekilde olmaları gerekir.
(5) Kaçış merdiveni, kaçış koridoru ve yangın güvenlik holü kapıları kaçış yönünde kapı kolu kullanılmadan açılabilecek şekilde düzenlenir.
Madde 30 – Bina bölümleri ve tesisleri
(1) Binaların yangın bakımından kritik özellikler gösteren kazan daireleri, yakıt depoları, bacalar, sığınaklar, otoparklar, mutfaklar, çatılar, malzeme depoları, arşivler, asansörler, paratoner, transformatör, jeneratör gibi kısımlara yanıcı madde atılması veya depolanması yasak olup belirli aralıklarla temizlenmesi, bakımının yapılması zorunludur ve Başkanlıkta Genel Müdürlük taşra teşkilatında ise birim amirleri bunu sağlamakla yükümlüdür.
Madde 31 – Kazan dairesi
(1) Kazan dairelerinin, ilgili standartlara uygun olması şarttır.
(2) Kazan dairesi, binanın diğer kısımlarından, yangına en az 120 dakika dayanıklı bölmelerle ayrılmış olarak merkezi bir yerde ve bütün hâlinde bulunur.
(3) Kazan dairelerinde duman bacalarına ilave olarak temiz ve kirli hava bacaları yaptırılması şarttır.
(4) Kazan dairesi kapısının, kaçış merdivenine veya genel kullanım merdivenlerine direkt olarak açılmaması ve mutlaka bir güvenlik holüne açılması gerekir.
(5) Kazan dairesinde en az 1 adet 6 kg’lık ile 1 adet 50 kg’lık kuru kimyevi tozlu yangın söndürme cihazı ve büyük kazan dairelerinde en az 1 adet yangın dolabı bulundurulur.
(6) Doğalgaz tesisatlı kazan daireleri;
a) Kazan dairelerinde doğalgaz kullanılması hâlinde, kazan dairesinin doğalgaz tesisatı, projesi, malzeme seçimi ve montajı ilgili standartlara ve gaz kuruluşlarının teknik şartnamelerine uygun olarak yapılır.
b) Sayaçların kazan dairesi dışına yerleştirilmesi gerekir.
c) Herhangi bir tehlike anında gazı kesecek olan ana kapama vanası ile elektrik akımını kesecek ana devre kesici ve ana elektrik panosu, kazan dairesi dışında kolayca ulaşılabilecek bir yere konulur. Gaz ana vanasının yerini gösteren plaka, bina girişinde kolayca görülebilecek bir yere asılır. Aydınlatma ve açma-kapama anahtarları ile panolar, kapalı tipte uygun yerlere tesis edilir.
ç) Gaz kullanılan kapalı bölümlerde, gaz kaçağına karşı doğal veya mekanik havalandırma sağlanması gerekir.
d) Gazları algılayacak gaz algılayıcıların kullanılması şarttır.
e) Kazan dairesindeki elektrik topraklaması, 21/08/2001 tarihli ve 24500 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliğine uygun şekilde yapılır.
f) Doğalgaz tesisatlı kazan dairesi tavanının mümkün olduğu kadar düz olması ve gaz sızıntısı hâlinde gazın birikeceği ceplerin bulunmaması gerekir.
g) Milli Eğitim Bakanlığından onaylı veya bu onay yerine geçen ateşçi belgesine sahip olmayan şahıslar, kazan dairesini işletmek üzere çalıştırılamaz.
Madde 32 – Yakıt depoları
(1)Yakıt depoları, yangına dayanıklı bölmelerle korunmuş bir hacme yerleştirilir. Depoda yeterli havalandırmanın sağlanması ve tank kapasitesinin en az üçte birini alacak şekilde havuzlama yapılması şarttır. Yakıt tankları, ilgili Türk Standartlarına göre hesaplanır ve yerleştirilir.
(2) Yakıt depolarında en az 1 adet 6 kg’lık ile 1 adet 50 kg’lık kuru kimyevi tozlu yangın söndürme cihazı bulundurulur.
Madde 33 – Malzeme depoları ve arşivler
(1) Malzeme depoları ve arşivler sık girilip çıkılan yerler olmamakla birlikte yangın riski en yüksek olan bina bölümlerindendir. Buralara yangına müdahale açısından, gerekiyorsa yangın dolabı, yangın söndürme cihazı ve mümkünse otomatik yangın algılama ve söndürme sistemi yapılmasına özen gösterilmelidir. Ayrıca bu bölümlere giriş-çıkışlarda kontrol takip kartı tutulmalı (Ek-1), giriş-çıkış tarihi, saati, adı-soyadı ve imzası not edilmelidir.
(2) Elektrik tesisatları ve lambalar periyotlarla kontrol edilmelidir.
Madde 34 – Mutfak ve çay ocakları
(1) Mutfakların davlumbazlarına otomatik söndürme sistemi yapılmalı ve ocaklarda kullanılan gazın özelliğine göre gaz algılama, gaz kesme ve uyarı tesisatı kurulmalıdır.
(2) Mutfakların bodrumda olması ve gaz kullanılması durumunda havalandırma sistemleri yapılmalı ve ikinci bir çıkış kapısı tesis edilmelidir.
(3) Mutfak ve çay ocakları binanın diğer kısımlarından en az 120 dakika süreyle yangına dayanıklı bölmeler ile ayrılmış biçimde konumlandırılır. Bölme olarak ahşap ve diğer kolay yanıcı maddeler kullanılamaz.
(4) LPG kullanılan mutfaklarda ve çay ocaklarında, LPG tüpleri bodrum katta bulundurulamaz. LPG kullanılan mutfakların ve çay ocakların bodrum katta olması hâlinde; gaz algılayıcının ortamdaki gaz kaçağını algılayıp uyarması ile devreye giren ve gaz akışını kesen, otomatik emniyet vanası veya ani kapama vanası gibi bir emniyet vanasının ve havalandırmanın bulunması gerekir.
(5) Çay ocakları ve mutfaklardaki kullanılan, LPG tüpü, doğalgaz ya da elektrik ocakları için gerekli güvenlik tedbirleri alınır. Mesai bitiminde dedantör, vana ya da şalter kapalı konuma getirilir ve kapı arkasında mevcut olan kontrol takip kartı doldurulur ve imzalanır. (Ek-1)
Madde 35 – Bacalar
(1) Baca tesisatının, ilgili Türk Standartlarındaki esaslara uygun olması şarttır. Her kazan için tercihen ayrı bir baca kullanılır.
(2) Kazan dairesi için ayrıca havalandırma bacası yapılır.
(3) Baca çekişinin azalmaması bakımından, bacaların mümkün ise, komşu yüksek binalardan en az 6 m uzaklıkta yapılması ve ait olduğu bina mahyasının en az 0.8 m üzerine kadar çıkarılması gerekir.
(4) Baca temizliği, mahallin itfaiye teşkilatı tarafından yapılır. Ancak, bu konuda itfaiye teşkilatından aldığı izin ile ve belediye encümeninin belirlediği fiyat tarifesi üzerinden faaliyet gösteren özel firmalar var ise, temizlik onlara da yaptırılabilir.
(5) Mutfakta döner, ızgara gibi et mamullerinin pişirildiği mutfak bacalarının, tuğla veya benzeri katı inşaat malzemesi dışında yapılma zorunluluğu varsa, krom-nikel saçtan yapılmalı ve en geç 6 ayda bir defa temizlettirilmelidir.
(6) Bacaların temizliğinden Başkanlıkta Genel Müdürlük taşra teşkilatında ise birim amirleri sorumludur.
Madde 36 – Sığınaklar
(1) Sığınaklar, 3194 Sayılı İmar Kanununa dayanılarak hazırlanan ve 25/08/1988 tarihli ve 19910 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, “3194 Sayılı İmar Kanununa Göre Düzenlenmiş Bulunan İmar Yönetmeliklerine Sığınaklarla İlgili Ek Yönetmelik” e uygun olarak yapılması zorunludur.
Madde 37 – Otoparklar
(1) Araç kapasitesi 20’den fazla olan veya birden fazla bodrum kat kullanan kapalı tip otoparklarda otomatik yağmurlama sistemi, yangın dolap sistemi, 50 kg’lık kuru kimyevi tozlu yangın söndürme cihazı ve itfaiye su alma ağızları yapılması mecburidir.
(2) LPG veya sıkıştırılmış doğalgaz (CNG) yakıt sistemli araçlar kapalı otoparklara giremez ve alınmaz.
Madde 38 – Çatılar
(1) Çatı aralarında yangına karşı koruma gereçlerinden başka bir eşya, kolay alevlenici, yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı madde, kırtasiye malzemesi bulundurulamaz, çatılar arşiv ve depo olarak kullanılamaz.
(2) Çatıya elektrik tesisatı çekilemez. Isıtma, soğutma, haberleşme ve iletişim alıcı- verici cihazların yerleştirilmesinin zorunlu olduğu hallerde, çatıya elektrik teçhizatı yerleştirmek gerekirse, yangına dayanıklı kablo kullanılması, bu kabloların çelik boru içerisinden geçirilmek suretiyle yangına karşı ilave tedbirler alınması ve kesinlikle yetkili kişiler eliyle yapılması zorunludur.
(3) Çatı giriş kapısı devamlı kapalı ve kilitli tutulur.
(4) Çatı araları periyodik olarak temizlenir.
(5) Çatılarda, aydınlatma amaçlı sadece el feneri veya ışıldak kullanılır. Mum, çakmak ve benzeri alev ve kıvılcım çıkartan malzeme aydınlatma amaçlı kullanılamaz.
Madde 39 – Asansörler
(1) Asansör çukurunun temizliğine dikkat edilip, periyodik bakımları yetkili kişilerce yaptırır.
(2) Yangın uyarısı aldıklarında kapılarını açmadan doğrultuları ne olursa olsun otomatik olarak acil çıkış katına dönecek ve kapılar açık bekleyecek, ayrıca asansörler, gerektiğinde yetkililer tarafından kullanılabilecek elektriksel sisteme sahip olacaktır.
(3) Asansörler yangın uyarısı aldıklarında kat ve koridor çağrılarını kabul etmeyecektir.
(4) Asansörler, deprem sırasında en yakın kata gidip, kapılarını açıp, hareket etmeyecek tertibat ve programa sahip olacaktır.
Madde 40 – Yıldırımdan korunma tesisatı (paratoner)
(1) Binaların yıldırım tehlikesine karşı korunması için ilgili yönetmelik ve standartların gereğinin yerine getirilmesi şarttır.
(2) Periyodik bakım ve kontrollerinin yetkili kişilere yaptırılması sağlanır.
Madde 41 – Transformatör
(1) Transformatörün kurulacağı odanın bütün duvarları, tabanı ve tavanı en az 120 dakika süreyle yangına dayanabilecek şekilde yapılır.
(2) Ana elektrik odalarından ve transformatör merkezlerinden temiz su, pis su, patlayıcı ve yanıcı sıvı ve gaz tesisatı donanımı ve ekipmanları geçirilemez ve üst kat mahallerinde ıslak hacim düzenlenemez.
Madde 42 – Jeneratör
(1) Enerji kaynağı olarak jeneratör kullanılması gereken bütün bina ve yapılarda aşağıdaki tedbirlerin alınması şarttır.
(a) Jeneratörün kurulacağı odanın duvarları, tabanı ve tavanı en az 120 dakika süreyle yangına dayanabilecek şekilde yapılır.
(b) Jeneratörün içinde bulunacağı odanın bina içinde konumlandırılması hâlinde; bir yangın hâlinde çıkan dumanların ve sıcaklığın binadaki kaçış yollarına sirayet etmemesi ve serbest hareketi engellememesi gerekir.
(c) Jeneratörün ana yakıt deposunun bulunacağı yer ilgili standartlara göre yapılır ve yangın güvenliği açısından gerekli tedbirler alınır.
(ç) Jeneratör odalarından temiz su, pis su, patlayıcı ve yanıcı sıvı ve gaz tesisatı donanımı ve ekipmanları geçirilemez ve üst kat mahallerinde ıslak hacim düzenlenemez.
Madde 43 – Elektrik tesisatı ve sistemlerin özellikleri
(1) Binalarda kurulan her türlü elektrik tesisatının, kaçış yolları aydınlatmasının, acil durum aydınlatma ve yönlendirmesinin ve yangın algılama ve uyarı sistemlerinin yangın veya benzeri bir acil durumda, binada bulunanlara zarar vermeyecek, panik çıkmasını önleyecek ve binanın emniyetli bir şekilde boşaltılmasını sağlayacak şekilde olmalı ve çalışır durumda bulundurulmalıdır.
(2) Binadaki elektrik tesisatı, kaçış yolları aydınlatması, yangın algılama ve uyarı sistemleri, yetkili merciler tarafından kontrole tabi tutulacak ve bakımları yaptırılacaktır.
(3) Sistemlerin ve cihazların periyodik kontrolü, test ve bakımları Başkanlıkta Genel Müdürlüğün, taşra teşkilatında ise birim amirlerinin sorumluluğunda yaptırılacaktır.
Madde 44 – Elektrik Tesisatının Kontrolü
(1) Binaların elektrik tesisatları merkezde Yatırım Emlak ve Teknik Hizmetler Daire Başkanlığına bağlı elektrik mühendisi ve teknisyenleri, taşrada ise yetkili elemanlar tarafından yılda bir defa kontrol edilir, tesisatın durumu hakkında rapor hazırlanır, bu rapor mevcut durumu, varsa arızanın niteliğini, alınması gereken tedbir ve keşif cetvelini kapsar. Tespit edilen aksaklıklar yetkililerce en kısa sürede giderilir.
Madde 45 – İç tesisat
(1) Elektrik iç tesisatına ilişkin kuvvetli akım kolon şeması bulunacak ve ana tabloya en yakın yerde camlı bir dolap içinde muhafaza edilecektir.
(2) Uzatma kabloları, taşınabilir cihaz ve aydınlatma araçlarının beslenmesi için kullanılacaktır. Uzatma kabloları hiçbir şekilde kalıcı kablolaşma yerine geçirilmeyecektir. Her uzatma kablosu doğrudan bir prize takılacak ve sadece bir cihaz veya aydınlatma aracına bağlanacaktır.
(3) Kablonun akım taşıma kapasitesi bağlandığı cihaz ya da aydınlatma aracının nominal (ideal) akımından küçük olmayacaktır.
(4) Uzatma kablosu fiziksel olarak iyi durumda tutulacaktır, ezilme, kesilme, yıpranma gibi nedenlerle güvenliği tehlikeye düşürecek kablolar kullanılmayacaktır.
(5) Topraklama gerektiren cihaz veya aydınlatma araçları için topraklı tip uzatma kabloları kullanılacaktır.
(6) Uzatma kabloları ve esnek kordonlar sabit cisimlere tutturulmayacak, duvarlar, tavanlar, kapı altları ile halı gibi yer döşemelerinden geçirilmeyecek ve fiziksel darbelere maruz bırakılmayacaktır.
Madde 46 – Yangın bölmelerinden geçişler
(1) Binalardaki elektrik tesisatının bir yangın bölmesinden diğer bir yangın bölmesine yatay ve düşey geçişlerinde, yangın veya dumanın veyahut her ikisinin birden geçişini engellemek üzere, bütün açıklıkların yangın durdurucu harç, yastık, panel ve benzeri malzemelerle kapatılması gerekir.
Madde 47 – Acil durum aydınlatması ve yönlendirmesi
(1) Kaçış yollarında, kullanıcıların kaçışı için gerekli aydınlatmanın sağlanmış olması şarttır.
(2) Acil durum aydınlatması ve yönlendirmesi için kullanılan aydınlatma ünitelerinin normal aydınlatma mevcutken aydınlatma yapmayan tipte seçilmesi, kaçış yolu aydınlatması kesildiğinde otomatik olarak devreye girecek şekilde tesis edilmesi gerekir.
Madde 48 – Kaçış yollarının aydınlatılması
(1) Bütün kaçış yollarının ve kaçış merdivenlerinin aydınlatılması gerekir.
(2) Kaçış yollarında aydınlatmanın, bina veya yapıda kaçış yollarının kullanılmasının gerekli olacağı bütün zamanlarda sürekli olarak yapılması şarttır.
(3) Aydınlatma, bina veya yapının genel aydınlatma sistemine bağlı aydınlatma tesisatı ile sağlanır ve doğal aydınlatma yeterli kabul edilmez.
Madde 49 – Acil durum aydınlatılması sistemi
(1) Şehir şebekesi veya benzeri bir dış elektrik beslemesinin kesilmesi, yangın, deprem gibi sebeplerle bina veya yapının elektrik enerjisinin güvenlik maksadıyla kesilmesi ve bir devre kesici veya sigortanın açılması sebebiyle normal aydınlatmanın kesilmesi hâllerinde, otomatik olarak devreye girerek yeterli aydınlatma sağlayacak şekilde düzenlenir.
(2) Bütün kaçış yollarında, toplanma için kullanılan yerlerde, asansörde, elektrik dağıtım ve jeneratör odalarında, merkezi batarya ünitesi odalarında, kapalı otoparklarda, ilk yardım ve emniyet ekipmanının bulunduğu yerlerde, yangın uyarı butonlarının ve yangın dolaplarının bulunduğu bölümler ile benzeri bölümlerde acil durum aydınlatması yapılması şarttır.
(3) Acil durum aydınlatmasının, normal aydınlatmanın kesilmesi hâlinde en az 60 dakika süreyle sağlanması şarttır. Acil durum çalışma süresinin, kullanıcı yükü 200 kişiden fazla olduğu takdirde en az 120 dakika olması gerekir.
(4) Acil durum aydınlatması, kendi akümülatörü, şarj devresi, şebeke gerilimi denetleyicisi ve lamba sürücü devresine sahip bağımsız aydınlatma armatürleri, bir merkezi akümülatör bataryasından doğru gerilim veya bir invertör devresi aracılığı ile alternatif gerilim sağlayan bir merkezi batarya ünitesinden beslenen aydınlatma armatürleri ile sağlanır.
(5) Normal aydınlatma maksadıyla kullanılan aydınlatma armatürleri, acil durum dönüştürme kitleri doğrudan armatür muhafazasının içerisinde veya hemen yakınında monte edilmeli ve gerekli bağlantılar yapılarak bağımsız acil durum aydınlatma armatürlerine dönüştürülebilir şekilde olmalıdır.
(6) Merkezi batarya veya jeneratörden beslenen acil aydınlatma sistemlerinde, merkezi ünite ile aydınlatma armatürleri arasındaki bağlantılar metal tesisat boruları içerisinde veya mineral izolasyonlu veyahut benzeri yangına dayanıklı kablolar ile yapılır.
(7) Kendi başlarına acil durum aydınlatması yapabilen aydınlatma armatürlerine yapılacak şebeke gerilimi bağlantıları, normal aydınlatmada kullanılan tipte kablolarla yapılabilir.
Madde 50 – Acil durum yönlendirmesi
(1) Birden fazla çıkışı olan binalarda, kullanıcıların çıkışlara kolaylıkla ulaşabilmesi için acil durum yönlendirmesi yapılır. Acil durum hâlinde, bina içerisinde tahliye için kullanılacak olan çıkışların konumları ve bina içerisindeki her bir noktadan planlanan çıkış yolu, bina içindekilere gösterilmek üzere, acil durum çıkış işaretlerinin yerleştirilmesi şarttır.
(2) Yönlendirme işaretleri; yeşil zemin üzerine beyaz olarak, ilgili yönetmelik ve standartlara uygun sembolleri, normal zamanlarda kullanılacak çıkışlar için “ÇIKIŞ”, acil durumlarda kullanılacak çıkışlar için ise, “ACİL ÇIKIŞ” yazısını ihtiva eder.
(3) Yönlendirme işaretlerinin her noktadan görülebilecek şekilde ve işaret yüksekliği 15 cm. den az olmamak üzere, azami görülebilirlik uzaklığı; dışarıdan veya kenarından aydınlatılan yönlendirme işaretleri için işaret boyut yüksekliğinin 100 katına, içeriden ve arkasından aydınlatılan işaretlere sahip acil durum yönlendirme üniteleri için işaret boyut yüksekliğinin 200 katına eşit olan uzaklıkta olması gerekir. Bu uzaklıktan daha uzak noktalardan erişim için gerektiği kadar yönlendirme işareti ilave edilir.
(4) Yönlendirme işaretleri, yerden 200 cm ilâ 240 cm yüksekliğe yerleştirilir.
(5) Kaçış yollarında, yönlendirme işaretleri dışında, kaçış yönü ile ilgili tereddüt ve karışıklık yaratabilecek hiçbir ışıklı işaret veya nesne bulundurulamaz.
(6) Yönlendirme işaretlerinin hem normal aydınlatma ve hem de acil durum aydınlatma hâllerinde, kaçış yolu üzerinde bütün erişim noktalarından görülebilir olması gerekir.
(7) Yangın uyarı sistemini oluşturan bütün kabloların ve uzak kontrol ve denetim merkezlerine iletişim maksadıyla kullanılan bütün hatların; kopukluk, kısa devre ve toprak kaçağı gibi arızalara karşı sürekli olarak denetim altında tutulması gerekir.
(8) Yangın uyarı sisteminin herhangi bir sebeple devre dışı kalması hâlinde, tekrar çalışır duruma getirilinceye kadar korumasız kalan bölgelerde ilave güvenlik personeli ile denetim yapılır ve gerekli tedbir alınır.
Madde 51 – Algılama ve uyarı sistemi
(1) Yangın algılama ve uyarı sisteminin, el ile otomatik olarak veya bir söndürme sisteminden aldığı uyarılardan biri veya birkaçı ile devreye girmesi gerekir.
(2) El ile yangın uyarısı, yangın uyarı butonları ile yapılır. Yangın uyarı butonları yangın kaçış yollarında tesis edilir. Yangın uyarı butonlarının, bir kattaki herhangi bir noktadan o kattaki herhangi bir yangın uyarı butonuna yatay erişim uzaklığının 60 m'yi geçmeyecek şekilde yerleştirilmesi gerekir. Engelli veya yaşlıların bulunduğu yerlerde bu mesafe azaltılabilir.
(3) Tüm yangın uyarı butonlarının görülebilir ve kolayca erişilebilir olması gerekir. Yangın uyarı butonları, yerden en az 110 cm ve en fazla 130 cm yüksekliğe yerleştirilir. Binalarda yangın uyarı butonlarının kullanılması mecburidir:
(4) Bütün algılama cihazlarının periyodik testler ve bakımlar için ulaşılabilir olması gerekir.
(5) Binada otomatik yağmurlama sistemi bulunuyor ise, yağmurlama başlığının açılması hâlinde yangın uyarı sisteminin otomatik algılama yapması sağlanır. Bu amaçla, her bir zon hattına su akış anahtarları tesis edilir ve bu akış anahtarlarının kontak çıkışları yangın alarm sistemine giriş olarak bağlanır. Otomatik yağmurlama sistemi olan yerler, otomatik sıcaklık algılayıcıları donatılmış gibi işlem görür. Bu mahallerde otomatik sıcaklık artış algılayıcılarının kullanılması mecburi değildir.
(6) Binada veya yapıda otomatik veya el ile çalışan diğer gazlı, kuru kimyevi tozlu veya benzeri sabit söndürme sistemi bulunuyor ise, bunların devreye girdiğinin yangın alarm sistemi tarafından otomatik olarak algılanması gerekir. Bunu sağlamak üzere, söndürme sistemlerinden, söndürme sisteminin devreye girdiğini bildiren kontak çıkışları yangın alarm sistemine giriş olarak bağlanır.
Madde 52 – Alarm verme
(1) Yangın alarmı, sesli ve ışıklı ya da veri (data) iletişimi şekliyle; yangın kontrol merkezindeki ana kontrol panelinde ve diğer izleme noktalarındaki tali kontrol panelleri yâda tekrarlayıcı panellerde sesli, ışıklı ve/veya alfa nümerik göstergelerle verilir.
(2) Binanın tüm bölümlerinde görev yapanları bir acil durumdan haberdar etmek için sesli ve ışıklı uyarı cihazlarıyla verilir.
(3) Binada bulunan yangın ve acil durum mücadele ekiplerinin uyarılması ve itfaiyeye haber verilmesi için sesli ve ışıklı uyarı cihazları ve direkt hatlar ya da diğer iletişim ortamları üzerinden alarm verilir.
Madde 53 – Yangın bölgeleri ve kontrol panelleri
(1) Binalarda her bağımsız kat en az bir yangın bölgesi olarak kabul edilir. Şayet bir katın alanı 2000 m²’den büyük ise, birden fazla yangın bölgesi belirlenir.
(2) Bir bina veya yapının toplam inşaat alanı 300 m² veya daha küçük ise, birden fazla katlı olsa bile tek bir yangın bölgesi olarak kabul edilir.
(3) Yangın kontrol panelleri ve tekrarlayıcı paneller, aşağıda belirtilen şekilde düzenlenir.
a) Kontrol ve tekrarlayıcı paneller, binanın, tercihan zemin katında veya kolay ulaşılabilir bölümünde ve sürekli olarak görevli personel bulunan bir yerinde tesis edilir.
b) Yangın kontrol panelinin tesis edildiği yerde personelin bulunamadığı zaman aralıkları var ise, bu sürelerde sürekli personel bulunan ikinci bir mahalde veya daha fazla mahallerde tekrarlayıcı paneller tesis edilir.
c) Yangın algılama ve uyarı sistemi birden fazla binaya hizmet veriyor ise, iki veya daha fazla yangın bölgesi bulunan her binada ayrı bir tali yangın kontrol paneli veya tekrarlayıcı panel tesis edilir.
Madde 54 – Yağmurlama sistemi alarm istasyonu
(1) Yağmurlama sistemi ve otomatik algılama sistemi kurulması hâlinde, yağmurlama sistemi alarm istasyonları ve akış anahtarları yangın alarm sistemine bağlanır.
(2) Yağmurlama sisteminden gelen alarm uyarıları ayrı bir bölgesel izleme panelinde veya yangın kontrol panelinde ayrı bölgesel alarm göstergeleri oluşturularak izlenir. Hat kesme vanalarının izleme anahtarlarının ve yağmurlama sistemine ilişkin diğer arıza kontaklarının da aynı şekilde yangın alarm sistemi tarafından sürekli olarak denetlenmesi gerekir.
Madde 55 – Gazlı söndürme sistemi alarm ve arıza çıkışları
(1) Gazlı söndürme sistemi kurulması hâlinde, binada algılama ve uyarı sistemi var ise, söndürme sisteminin alarm ve arıza çıkışları, yangın alarm sistemine bağlanarak ayrı bölgesel göstergelerle izlenir.
Madde 56 – Duman kontrol ve basınçlandırma sistemleri kontrol ve izlemeleri
(1) Duman kontrol ve basınçlandırma sistemleri kurulması hâlinde, bu sistemler ile ilgili arıza ve konum değiştirme sinyalleri ayrı bir bölgesel izleme panelinde veya yangın kontrol panelinde ayrı bölgesel durum ve arıza göstergeleri oluşturularak izlenir ve kontrol edilir.
(2) Duman kontrol ve basınçlandırma sistemlerinin el ile kontrolleri ayrı bir kontrol panelinden yapılabileceği gibi, yukarıda belirtilen izleme panelleri ile birleştirilerek yangın alarm sistemi bünyesinde de gerçekleştirilebilir.
Madde 57 – Sesli ve ışıklı uyarı cihazları
(1) Binanın kullanılan bütün bölümlerinde yaşayanları yangından veya benzeri acil hâllerden haberdar etme işlemleri, sesli ve ışıklı uyarı cihazları ile gerçekleştirilir. Yangın uyarı butonunun mecburi olduğu yerlerde uyarı sistemi de mecburidir.
(2) Yangın alarm sinyali gecikmesiz olarak, yangın mücadele ekipleri ve yangına müdahale konusunda eğitilmiş personele ulaştırılmak şartıyla, yangın alarm sinyalinin gerçekliğinin araştırılmasına imkân verecek şekilde bir ön uyarı sistemi kurulur.
(3) Tehlikeli maddelerin bulundurulduğu binalarda ve depolama amaçlı yapılarda herhangi bir yangın algılamasının otomatik olarak bina tahliye uyarı sistemlerini harekete geçirmesi gerekir. Bu bina ve yapılarda ön uyarı sistemine izin verilmez.
(4) Tahliye uyarı sistemlerinin, aşağıda belirtilen istisnalar dışında, binanın tamamında devreye girmesi gerekir;
a) Yapısı itibarıyla tamamının birden boşaltılması mümkün olmayan binalarda, başlangıçta sadece yangından etkilenen ve etkilenecek olan bölgelerde uyarı sistemleri devreye girer. Böyle bir hâlde, binanın düzenli bir şekilde boşaltılabilmesi için, uyarı sistemi diğer bölgelerde kademeli olarak devreye sokulacak şekilde tesis edilir.
b) Sesli uyarı cihazları binanın her yerinde, yerden 150 cm yükseklikte ve ses seviyesi ortalama ortam ses seviyesinin en az 15 dBA üzerinde olacak şekilde yerleştirilir. Sesli uyarı cihazlarının 3 m uzaklıkta en az 75 dBA ve en çok 120 dBA ses seviyesi elde edilecek özellikte olması şarttır.
c) Sesli yangın uyarı cihazlarının seslerinin, binada başka amaçlarla kullanılan sesli uyarıcılardan ayırt edilebilecek özellikte olması gerekir.
ç) Sesli ve ışıklı uyarı cihazları, sadece yangın uyarı sistemi ve diğer acil durum uyarıları için kullanılır. Anons sistemleri ise, yangın uyarı sistemi ve diğer acil durum anonsları öncelik almak ve otomatik olarak diğer kullanım amaçlarını devre dışı bırakmak şartıyla, genel anons ve fon müziği yayını gibi başka amaçlar ile de kullanılabilir.
Madde 58 – Acil durum kontrol sistemleri
(1) Yangın hâlinde otomatik olarak gerekli kontrol fonksiyonlarını yerine getirecek acil durum kontrol sisteminin;
a) Yangın sırasında kapanması gereken yangın kapılarını ve diğer açıklıkları kapatma amaçlı cihazları normal hâlde açık durumda tutan elektromanyetik kapı tutucu ve benzeri cihazlarının serbest bırakılması,
b) Merdiven yuvaları ve asansör kuyuları basınçlandırma cihazlarının devreye sokulması,
c) Duman kontrol sistemlerinin işlemlerini yerine getirmesi, ç) Acil durum aydınlatma kontrol işlemlerini gerçekleştirmesi,
d) Güvenlik ve benzeri sebeplerle kilitli tutulan kapıların ve turnikelerin açılması,
e) Asansörlerin yapılış özelliklerine bağlı olarak yangın esnasında kullanımının engellenmesi veya tahliye amacıyla itfaiye veya eğitilmiş bina yangın mücadele ekipleri tarafından kullanılmasının sağlanması,
f) Mahalli itfaiye ile elektrik işletmesine, belediyeye, polise veya jandarmaya, kurum amirine, bina sahibine ve gerekli görülen diğer yerlere yangının otomatik olarak haber verilmesi, özellik ve fonksiyonlarına sahip olması,
Gerekir.
(2) Acil durum kontrol işlemleri, yangın alarm sisteminin donanım ve yazılım bütünlüğü içerisinde bulunan kontrol birimleri ile gerçekleştirilir. Kontrol edilen sistemin ve cihazlar ile ilişkisi bulunan güvenlik sistemlerinin, bina otomasyon sistemleri gibi diğer sistemler tarafından yapılabilecek her türlü kontrol ve kumanda işlemlerinin, yangın veya benzeri bir acil durumda yangın kontrol panelinden yapılacak acil durum kontrol işlemlerini hiçbir şekilde engellememesi gerekir.
Madde 59 – Kablolar
(1)Bir yangın sırasında çalışır durumda kalması gereken;
a) Yangın kontrol panellerinden, sesli ve ışıklı uyarı cihazlarına, sesli tahliye sistemi amplifikatör ve hoparlörlerine ve acil durum kontrol cihazlarına giden sinyal ve besleme kablolarının,
b) İtfaiye ve yangın mücadele ekiplerine haber vermek için kullanılan kabloların bina içerisinde kalan kısımlarının,
c) Ana yangın kontrol paneli ile tali yangın kontrol panelleri ve tekrarlayıcı panellerin birbirleri arasındaki haberleşme ve besleme kablolarının,
ç) Bütün yangın kontrol panellerine ve tekrarlayıcı panellere enerji sağlayan besleme kablolarının, yangına karşı en az 60 dakika dayanabilecek özellikte olması,
Şarttır.
(2) Yangına karşı dayanıklı olması gereken kabloların, ilgili standartlara uygun olarak deneye tabi tutulmuş veTürk Standartları Enstitüsü veya Türk Standartları Enstitüsü tarafından kabul gören uluslararası bir onay kuruluşu tarafından test edilerek verilen ve ilgili standartlara uygunluğu gösteren belgeli olması gerekir.
(3) Bir yangının algılanmasından sonra uzun süre çalışır durumda kalması gerekli olmayan yangın uyarı butonlarında, algılayıcılarda ve yangın kontrol panelleri arasındaki kablolarda ve enerjisi kesildiğinde tehlikeli bir durum oluşmayan elektromanyetik kapı tutuculara ve benzeri cihazlara giden kablolarda yangına dayanıklılık özelliği aranmayabilir.
(4) Yangın alarm sistemi kablolarının, sistemin sağlıklı ve güvenilir çalışmasını sağlayacak şekilde yangın algılama, kontrol ve uyarı ekipmanı üreticilerinin spesifikasyonlarına uygun tipte olması ve elektriksel gürültü ve benzeri etkilerden korunacak şekilde, diğer sistemlerden ve enerji taşıyan kablolardan ayrılarak tesis edilmesi gerekir.
Madde 60 – Periyodik testler ve bakım
(1) Bu Yönergede öngörülen acil aydınlatma, yönlendirme ve yangın algılama ve uyarı sistemleri; yöneticinin veya bunların yazılı olarak sorumluluklarını devrettiği bina yetkilisinin sorumluluğu altında, ilgili standartlarda belirtilen sistemin gerektirdiği periyodik kontrole, teste ve bakıma tabi tutulur.
Belgenin devamı (24 madde daha) okuyucuda yükleniyor. Madde 61 ve sonrası