KolayuyumGiriş yap

2022/05 Brusellanın Konjuktival Aşı ile Kontrol ve Eradikasyonu Genelgesi

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin
2021-40 Brusellanın Konjuktival Aşı ile Kontrol ve Eradikasyonu Genelgesi (mülga)
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır.

A) GENEL PRENSİPLER

1- Aşılama programının başlangıcında konu ile ilgili tüm sorumluların katılımlarıyla il müdürünün başkanlığında bir toplantı düzenlenecek, aşılama programını kolaylaştırıcı ve hızlandırıcı tüm tedbirler alınacaktır. Yapılan toplantıda alınan kararlar tutanak halinde İl Müdürlüğünde muhafaza edilecektir.

2- Her enstitü müdürlüğü sorumlu olduğu il müdürlüklerine saha ziyaretlerinde bulunarak söz konusu hastalığa yönelik toplantılar düzenleyecektir. Gerek görülmesi durumunda bu toplantılara genel müdürlükten katılım sağlanacaktır.

3- İl Müdürlüklerince taşıt görevlendirmesi yapılırken Bakanlıkça belirlenen Brusella aşılama programına öncelik verilecektir.

4- İl Müdürlükleri tarafından aşılama programının % 100 gerçekleştirilmesi için personel yetersizliği olan ilçelere, il ya da başka ilçe müdürlüğünden geçici personel görevlendirilmesi yapılacaktır.

5- Aşılamalar mesaiye bağlı kalınmaksızın en erken saatte başlatılarak, o yerleşim birimindeki tüm yetiştiricilere ulaşması sağlanacaktır. Mesai öncesi aşılama çalışmalarına gönderilen personelden, görev dönüşü Hayvan Sağlığı, Yetiştiriciliği ve Su Ürünleri/Hayvan Sağlığı ve Yetiştiriciliği Şube Müdürü ve İlçe Müdürünün uygun görüşü ile mesaiye devamı beklenmeden idari izin verilebilecektir. İl ve ilçe müdürleri bu hususta gerekli tedbirleri alacaktır.

6- Yapılan aşıların Veteriner Bilgi Sistemine belirtilen sürede kaydedilmemesi hastalıkla mücadele için yapılan serolojik testlerde yanılgılara neden olmaktadır. Bu sebeple aşılamaların Veteriner Bilgi Sistemine zamanında kaydedilmesi için gerekli hassasiyet gösterilecektir. Aşılarının Veteriner Bilgi Sistemine kaydedilmesinin takibinden Hayvan Sağlığı, Yetiştiriciliği ve Su Ürünleri/Hayvan Sağlığı ve Yetiştiriciliği Şube Müdürü ve İlçe Müdürü sorumlu olacaktır.

7- 05.03.2021 tarih ve E-71037622-325.01-617122 sayılı yazı ile oluşturulan Bruselloz hastalık takip ekibi, il/ilçe müdürlükleri tarafından hastalık çıkan işletmelerde Bruselloz için numune alma, gönderme ve enstitü müdürlüklerinde analizi yapılan numunelerin sonuçlarının takip edilmesinden, ilçe müdürlüklerince hastalık ihbarlarının zamanında değerlendirilmesinden, hastalık şüphe, onay ve sönüş bildirimlerinin doğru ve zamanında yapılmasından, bu bildirimlere ilişkin gerekli kordon-karantinanın sistem üzerinde kontrolünün takibinin yapılmasından sorumlu olacaktır.

B) AŞILARIN TEMİNİ VE UYGULAMALAR

1- Bakanlık, program kapsamında uygulayacağı brusella aşılarını öncelikle Pendik Veteriner Kontrol Enstitü Müdürlüğü tarafından üretilen aşılardan tedarik edecektir. İl müdürlükleri ihtiyaç duydukları aşıları Pendik Veteriner Kontrol Enstitü Müdürlüğünden yazılı olarak talep edecek, aynı zamanda Genel Müdürlüğümüze de bilgi amaçlı yazıyı gönderecektir. Enstitü Müdürlüğü yeterli aşısının olmadığını yazı ile bildirdiği takdirde, il müdürlükleri kendi imkânları ile özel sektörden de aşı temin edebileceklerdir. Ayrıca Genel Müdürlüğümüz ihtiyaç duyulan aşıyı gerekirse bütçe imkânları dâhilinde tedarik edebilecektir.

2- Pendik Veteriner Kontrol Enstitü Müdürlüğü ürettiği aşıları program dahilinde il müdürlüklerine gönderecektir. Bakanlıkça özel sektörden aşı temin edilmesi durumunda aşıların dağıtımı Bakanlıkça belirlenecektir.

3- Ülkemizde mevcut pazarlama izinli aşıların saklama koşulları ve raf ömürleri değişkenlik göstermektedir. Bu nedenle muhafaza ve nakilde ilgili aşının etiket ve prospektüsünde yazılı şartlar yerine getirilmelidir.

4- Hastalığın teşhisi için numunelerin alımı resmi veteriner hekimler tarafından yapılacaktır. Aşılar ise resmi veteriner hekim, resmi veteriner hekim nezaretinde veteriner sağlık teknikeri ve teknisyeni ile Hayvan Hastalıkları ile Mücadele ve Hayvan Hareketleri Kontrolü Genelgesi kapsamında Veteriner Hekimler Odası ile protokol yapılması durumunda serbest veteriner hekimler ve İl Müdürlüğünün yetki vermesi durumunda yine işletme Veteriner Hekimi ve serbest Veteriner Hekim tarafından uygulanacaktır.

5- Konjuktival aşılama sonrası aşı etkeni sadece baş lenf yumrularına lokalize olur. Bu nedenle aşılanan hayvanlarda abort ve saçılım riski yok denecek kadar azdır. Aşılama aşı prospektüsüne göre uygulanacaktır.

6- Konjuktival aşı uygulamalarında Bakanlığımızca hastalıklarla mücadele kapsamında gönderilmiş olan biyogüvenlik malzemeleri kullanılacak, yetmediği durumlarda İl/İlçe Müdürlüklerince temin edilecektir.

7- Bakanlıkça hastalığın seyri için gerek görülmesi halinde serosurvey çalışması yapılabilecektir.

C- AŞILARIN UYGULAMA PROGRAMI

1- Hayvan Hastalıkları ile Mücadele ve Hayvan Hareketleri Kontrolü Genelgesinde belirtilen aşılama programına göre aşı çalışmaları yürütülecektir.

Ç- HASTALIK TAKİBİ VE UYGULANACAK TESTLER

1- Atık ihbarı alınması durumunda, hasta ve/veya hastalıktan şüpheli hayvanların muayenesinin ardından analiz için uygun numune alınarak bağlı bulunulan Veteriner Enstitü Müdürlüğüne uygun şartlarda gönderilecek olup Veteriner Bilgi Sistemine şüphe kaydı girilecektir.

2- 12 aydan küçük büyükbaş/6 aydan küçük küçükbaş hayvanlar aşı geçmişine bakılmaksızın aşı prospektüsüne uygun olarak aşılanacaktır. Aşılanan hayvanlar diğer hayvanlardan izole edilecektir.

3- Bakteriyolojik analiz sonucunda Bruselloz tespit edilmesi durumunda Veteriner Bilgi Sisteminden şüphe kaydı onaylanıp hastalık çıkışı yapılacaktır. Bakteriyolojik analiz sonucunda pozitif çıkan hayvan/hayvanlar akut bruselloz olarak kabul edilecek olup vücut sekresyonları ile hastalığı diğer hayvanlara ve çevreye yayılmasını önlemek için derhal itlaf-imha edilecektir. Hastalık çıkışı yapıldıktan sonra işletmede bulunan diğer hayvanlardan aşağıda belirtilen kriterler göz önüne alınarak serolojik analizler için kan alınacaktır.

a) Büyükbaş Hayvanlar;

1- İşletmede aşı kaydı olmayan 12 aydan büyük hayvanlardan,

2- Hastalık çıkış tarihi itibariyle işletmede bulunan 12 aydan büyük hayvanlar için ilk aşısı B.abortus S-19 Subcutan veya B.abortus S-19 Konjuktival aşı yapılmış ancak ikinci aşısı yapılmamış ise aşılama tarihinden en erken 12 ay sonra,

3- Hastalık çıkış tarihi itibariyle işletmede bulunan 12 aydan büyük hayvanlar için birinci doz aşısı B.abortus S-19 Subcutan ikinci dozu B.abortus S-19 Konjuktival aşı yapılmış ise son aşılama tarihinden en erken 18 ay sonra,

4- Hastalık çıkış tarihi itibariyle İşletmede 12 aydan büyük hayvanlar için 2 doz B.abortus S-19 Konjuktival aşı uygulanmış ise son aşılama tarihinden en erken 12 ay sonra,

Kan alınacak ve ilin bağlı bulunduğu Bakanlık Enstitü Müdürlüğüne gönderilecektir.

b) Küçükbaş Hayvanlar;

1- İşletmede aşı kaydı olmayan 6 aydan büyük hayvanlardan,

2- İşletmede 6 aydan büyük hayvanlar için B.melitensis Rev-1 Konjuktival aşı yapılmış ise aşılama tarihinden en erken 12 ay sonra,

Kan alınacak ve ilin bağlı bulunduğu Bakanlık Enstitü Müdürlüğüne gönderilecektir.

3- Hayatı boyunca 2 defa aşı yapılmış hayvanlardan serolojik test için numune alınmayacaktır.

4- Hastalıktan dolayı karantinaya alınan işletmelerde hayvanlar Hayvan Hastalığı Tazminatı Uygulamaları Genelgesindeki yediemin tutanağı ile hayvan sahibine teslim edilecektir. Hayvan sahibine hastalık, kordon-karantina ve temizlik dezenfeksiyon gibi konularda bilgi verilecektir.

5- Serolojik test sonucunda pozitif çıkan hayvanlar 10 gün içerisinde sürüden ayrılarak şarta tabi kesime gönderilecek veya itlaf-imha edilecektir. Bu maddede belirtilen sürüden ayrılma ifadesi pozitif hayvanların işletmeden uzaklaştırılarak kesime gönderilmesi veya itlaf-imha edilmesi anlamına gelmektedir. Eğer pozitif hayvanlar sürüden ayrılarak aynı işletmenin içinde izole edilecek ise söz konusu hayvanlar bulaşmaya neden olmayacak şekilde diğer hayvanlardan uzakta ve ayrı tutulacaktır. Bulaşmayı önleyecek her türlü biyogüvenlik tedbirleri alınacaktır.

6- Serolojik test için numune alma kriterlerine göre numune alınamayan hayvanlar ile serolojik test sonucu negatif çıkan hayvanlar aşı geçmişine bakılmaksızın konjuktival aşı ile aşılanacaktır.

7- İşletme en son aşılama tarihinden sonra 30 gün takip altına alınacak ve bu süre içerisinde atık vakası olmaması durumunda uygulanan temizlik ve dezenfeksiyon sonrası hastalık sönüşü yapılacaktır. Bu süre içerisinde tekrar atık vakası olması durumunda atık yapan hayvandan tekrar numune gönderilecektir. Analiz sonucu pozitif çıkarsa son atık vakasından sonra işletmedeki diğer hayvanlar 30 gün takip altına alınacak ve atık olmaz ise hastalık sönüşü yapılacaktır. Eğer işletmede sadece 12 aydan küçük büyükbaş ve 6 aydan küçük küçükbaş hayvanlar veya sadece erkek hayvanlar kaldı ise aşılamadan sonra 30 günlük süre beklenmeden hastalık sönüşü yapılacaktır. İşletmede gebe olup aşılama prospektüsüne göre aşılama yapılamayan hayvanlar hastalık sönüşünden sonra takip edilecek, doğumu müteakiben aşılama yapılacaktır. Bu işletmede doğan yavrularda yine aşılama programına uygun olarak aşılanacaktır.

8- Enfekte ineklerin sütleri, uygun ısıl işlemden geçirildikten sonra aynı çiftlikteki hayvanların beslenmesinde kullanılabilir. Enfekte bir sürüdeki ineklerden elde edilen sütler, uygun ısıl işlemden geçirilmek amacı dışında süt işleme tesislerine nakledilemez, çiğ süt olarak satışa sunulamaz.

9- Hastalık sönüşü yapılmadan işletmedeki seropozitif hayvanlar haricindeki diğer hayvanlar sadece şarta tabi kesim amacıyla tazminatsız olarak kesime gönderilebilir.

10- Brusellozun teşhisi için enstitü müdürlüklerine gönderilen marazi madde protokollerinde mutlaka ilgili hayvanın kulak numarası, aşı uygulama tarihleri ve işletme sahibinin adı belirtilecektir. Enstitü müdürlüklerince tanzim edilen raporlarda hayvanların kulak numaraları ile işletme sahibinin adı ve soyadı bulunacaktır. Aşı kaydı bulunmayan hayvanlarda yapılacak olan serolojik test sonucu pozitif hayvanlar hasta kabul edilerek sürüden ayrılarak şarta tabi kesime gönderilecektir.

11- Hayvan sahiplerince doğrudan getirilen atık materyallerinin Enstitü Müdürlükleri tarafından kabulünü müteakiben ilgili İl/İlçe Müdürlüğüne bildirimde bulunulacaktır. İl/İlçe Müdürlüğü bu bildirime istinaden işletmeye Veteriner Bilgi Sisteminde şüphe kaydı oluşturacak ve derhal atık yapan hayvandan vaginal svap alarak bölge Veteriner Enstitü Müdürlüğüne gönderecektir. Bundan sonraki işlemler vaginal svap sonucuna göre yapılacaktır.

12- Sağlık Bakanlığı taşra kuruluşları tarafından il/ilçe müdürlüklerimize bildirilen insan Bruselloz vakalarında, hastalık tespit edilen kişi ile ilişkilendirilebilen hayvancılık işletmeleri il/ilçe müdürlüklerimizce Bruselloz yönünden izlemeye alınacaktır. İşletmede yapılan kontrollerde atık vakası olup olmadığı araştırılacak, yetiştiriciye hastalık hakkında bilgi verilecek ve atık vakası olduğunda il/ilçe Müdürlüğüne ivedi olarak ihbarda bulunması gerektiği belirtilerek tutanak tutulacaktır.

13- Enstitü müdürlükleri gelen kan numunelerine önce Rose Bengal Testi (RBT) yapacak, bu testte pozitif çıkan numunelere Komplement Fikzasyon Testi (CFT) uygulayacaktır. Ömründe hiç aşı yapılmamış hayvanlardan alınan numunelerde Komplement Fikzasyon Testi (CFT) 20 EEC ve üstü ise pozitif kabul edilir. Son aşılama tarihi üzerinden 1 yıldan fazla zaman geçmişse 30 EEC ve üstü ise pozitif kabul edilir. Bu değerlerin üzerinde sonuç veren hayvanlar hasta kabul edilecek ve enstitü raporunun karar kısmında "Bruselloz pozitif" hükmü yer alacaktır. Serolojik test sonucu pozitif çıkan hayvanlar şarta tabi kesime gönderilecektir.

14- Hastalıktan ari işletmelerde devam testleri için yapılan testlerde, seropozitif hayvan olması durumunda hastalık çıkışı yapılacaktır. Yetiştiricinin yazılı dilekçesi alınarak arilik çalışmalarına devam edip etmeyeceğini beyan edecektir. Eğer hastalıktan ari işletme çalışmasına devam edecekse yürürlükte olan Hastalıktan Ari İşletmeler Genelgesine göre işlemler yürütülecektir. Arilik çalışmalarına devam etmeyecekse bu Genelge hükümlerine göre hastalık takibi yapılacaktır. Alınan dilekçe ile ariliğe devam edeceğini beyan eden yetiştiricinin daha sonra vazgeçmesi durumunda hastalık sönüşü yapılmayacak ve bu Genelge hükümlerine göre işlem yapılacaktır.

15- İşletmelerde oluşan atıklar il/ilçe müdürlüklerimize bildirilmeden imha edilmişse, işletmede Brusellozun kontrolüne yönelik klinik kontrol yapılacak, atık yapan hayvandan ivedi bir şekilde vaginal svap alınacak, bakteriyolojik olarak teşhis yapıldığında yukarıda açıklanan işlemler uygulanacaktır. (vaginal svap, atık vakasından sonra en geç 7 gün içerisinde alınmalıdır. Aksi takdirde etken izole edilememektedir.)

16- Hastalıktan ari işletme oluşturulması, ariliğin sürdürülmesi, damızlık erkek hayvanlarda hastalık taraması, ithal hayvanlarda karantinanın kaldırılması, ihraç edilecek hayvanlar ve kamu kurumlarına ait hayvanlar için serolojik teşhis amacıyla kan alınarak enstitü müdürlüklerine gönderilebilecektir.

17- Hayvancılık işletmelerinde ve mera hayvancılığı yapılan bölgelerde tabi tohumlama amacıyla sürüye katılan damızlık erkek hayvanlardan 6 ay ara ile düzenli olarak Brusellozun serolojik kontrolü yapılmak üzere kan alınacak, ilin bağlı bulunduğu Enstitü Müdürlüğüne gönderilecek, test sonucu pozitif olan hayvanlar şarta tabi kesime sevk edilecektir.

D- HASTA HAYVANLAR VE TAZMİNAT

1- İtlaf imha edilen veya şarta tabii kestirilen hayvanlarla ilgili olarak, Bakanlıkça yayımlanan Hayvan Hastalıklarında Tazminat Yönetmeliğinde belirlenen usullere göre işlem yapılacaktır.

2- Aşı uygulamasından sonra atık gerçekleştiğinde, atık yavru enstitü müdürlüğüne gönderilecek, Veteriner Bilgi Sisteminde hastalık şüphe kaydı girilecek ve işletmeye kısıt konulacak, enstitü müdürlüğünce atık yavruda bakteriyolojik olarak Bruselloz tespit edildiğinde atık yapan hayvana yukarıdaki hüküm uygulanacaktır.

3- Hayvanların kesim, itlaf ve imha işlemleri esnasında resmi veteriner hekim nezaret edecektir. Bu hayvanların Veteriner Bilgi Sisteminden düşümünün yapılıp yapılmadığı il/ilçe Müdürlüklerince kontrol edilecektir.

E- KAMUOYUNUN BİLİÇLENDİRİLMESİ VE EĞİTİM

1- Bakanlığımıza bağlı enstitü müdürlüklerimiz tarafından il/ilçe müdürlüklerimizde görevli hayvan sağlığı personellerine yönelik bilgilendirme amaçlı toplantılar yapılacak, yetiştiricilere yönelik hastalıkla ilgili afiş, liflet ve broşür bastırılacaktır.

2- İl/İlçe müdürlüklerimiz eğitim ve yayım faaliyetleri kapsamında, yetiştiricilerimizi bilgilendirmek, eğitmek ve aşılamaya teşvik etmek amacıyla toplantılar organize edecek, çiftçi mektupları , liflet ve broşür göndererek hedef kitlelere yönelik bilgilendirme faaliyetleri gerçekleştirilecektir. Bilgilendirmeler özellikle Brusellozun bulaşma ve yayılma yolları, hastalıktan korunma ve kontrol yöntemleri, mihrak bölgesinde ve hastalık durumunda alınması gereken tedbirler, aşılamaya özendirici faaliyetler ve Brusellozun ekonomik etkilerinin anlatılması temellinde olmalıdır.

F- BAKANLIK VE VETERİNER ENSTİTÜ MÜDÜRLÜKLERİNİN SORUMLULUKLARI

1- Bakanlık projeleri hariç olmak üzere Enstitü Müdürlüklerine yetiştirici, serbest veteriner hekimler ve kamuya bağlı işletmelerden gelen vaginal svap ve kan numuneleri kabul edilmeyecektir.

2- Enstitü müdürlükleri, il müdürlüklerince gönderilen numuneleri en kısa sürede test ederek sonuçlarını İl/İlçe Müdürlüğüne bildireceklerdir. Genel Müdürlüğe sadece pozitif sonuçlar bildirilecektir. Tüm Enstitü Müdürlükleri kendi bölgesine ait hastalıkla ilgili epidemiyolojik analiz raporunu her yıl 15 Ekim tarihine kadar Genel Müdürlüğe gönderecektir.

3- Enstitü müdürlükleri il/ilçe müdürlüklerinin numune göndermek için ihtiyaç duyacağı marazi madde gönderme malzemelerini temin edecektir. Enstitü müdürlüklerinin ihtiyaçları tamamen karşılayamaması durumunda, Pendik Veteriner Kontrol Enstitü Müdürlüğü katkı sağlayacaktır.

4- Enstitü müdürlükleri, il müdürlüklerinde uygulanan eğitim ve yayım çalışmalarına katkıda bulunacaklardır.

5- Veteriner Enstitü Müdürlükleri, kendilerine gelen marazi maddelerin bakteriyolojik muayenelerini yaptıktan sonra izole edilen Brusella suşlarını, ülke genelinde oluşturulan epidemiyolojik verilere kaynak olacak biyotip haritasının geliştirilmesi için Pendik Veteriner Kontrol Enstitü Müdürlüğüne gönderecektir. Oluşturulan biyotip haritası yıl sonunda Genel Müdürlüğe gönderecektir.

6- Pendik Veteriner Kontrol Enstitü Müdürlüğü konjuktival aşıların üretimi ve dağıtımından sorumludur. Ayrıca Enstitü uzman personeli tarafından atık materyallerden etkenin izolasyonu ve identifikasyonu konusunda Bakanlık diğer enstitü müdürlükleri ilgili personeline uygulamalı eğitim verilecektir.

7- İl Müdürlükleri/Enstitü Müdürlükleri tarafından brucella konusunda uzman talebi olması durumunda Enstitü Müdürlüğü uzmanı görevlendirilecektir. Bakanlığa bağlı kuruluşlar için uzman talep edilmesi durumunda Genel Müdürlükten izin alınacaktır. Görevlendirme sonrası hazırlanan rapor ya da projenin sonuçlarının bir nüshası Genel Müdürlüğe gönderilecektir.

G- DİĞER HUSUSLAR

1- 24/05/2021 tarihli ve 2021/40 sayılı Brusellanın Konjuktival Aşı İle Kontrol ve Eradikasyonu Genelgesi yürürlükten kaldırılmıştır.