6219 Türkiye Vakıflar Bankası Türk Anonim Ortaklığı Kanunu
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- 6219 Türkiye Vakıflar Bankası Türk Anonim Ortaklığı Kanunu (R.G. 15.01.1954/8608)
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – I - Kuruluş
Türkiye Vakıflar Bankası Türk Anonim Ortaklığı adiyle, hususi hukuk hükümlerine tabi olmak üzere bir banka kurmak için Vakıflar Umum Müdürlüğüne salâhiyet verilmiştir.
Madde 2 – Bankanın yapacağı işler
Banka, aşağıda yazılı işlerle iştigal eder:
A) Menkul ve gayrimenkul malı ve kıymetler karşılığında ikrazlarda bulunmak,
B) Sigorta vesair ortaklıklar kurmak veya kurulmuş olanlara iştirak etmek,
C) Gayrimenkul alıp satmak,
D) Her türlü banka muamele ve hizmetleri yapmak,
E) Vakıflar Umum Müdürlüğü ile mülhak vakıfların idaresini Bankaya tevdie lüzum görecekleri gayrimenkullerle işletmelerin, Anasözleşmede gösterilecek esaslar dâhilinde, rasyonel bir şekilde idare, idame ve işletilmeleri için lüzumlu bilûmum muamele ve teşebbüslere (Ticari, zirai, sınai) girişmek.
Madde 3 – Merkez
Bankanın merkezi Ankara’dadır. Banka lüzum gördüğü yerlerde, Bankalar Kanunu hükümlerine göre, şube veya ajans açabilir.
Madde 4 – Müddet
Bankanın müddeti katî kuruluş tarihinden başlamak üzere doksan dokuz yıldır.
Madde 5 – Sermaye
Bankanın itibari sermayesi her biri (100) yüz Türk lirası kıymetinde (500 000) beş yüz bin hisseye ayrılmış olarak (50 000 000) elli milyon Türk lirasıdır.
Mütaaddit hisseleri ihtiva etmek üzere çıkarılacak hisse senetlerinden her birinin ihtiva edeceği hisse miktarı Anasözleşmede gösterilir.
Madde 6 – Hisse senetleri
Hisse senetleri (A, B ve C) gruplarına ayrılmıştır. Bunlardan (A) grupu sermayenin % 55 ini, (B) grupu % 20 sini, (C) grupu da % 25 ini teşkil eder.
(A) Grupu Vakıflar Umum Müdürlüğüne, (B) grupu mülhak vakıflara ve (C) grupu da sair hakikî ve hükmi şahıslara tahsis edilmiştir.
(A) ve (B) grupu hisse senetleri nama muharrer olup bunlardan (A) grupuna dâhil olanlar satılamaz. (B) grupu hisse senetleri, ancak Vakıflar Umum Müdürlüğünün müsaadesiyle aynı grupa dâhil hissedarlar arasında alınıp satılabileceği gibi, yine bu gruptan istekli çıktığında satılmak üzere Vakıflar Umum Müdürlüğünce de satınalınabilir. (C) grupu hisse senetleri hâmiline muharrerdir.
Madde 7 – Vakıflar hisselerinin karşılığı
(A) grupu hisse senetlerinin bedelleri mazbut vakıflara ait vakfedilmiş paralardan ve tâviz bedellerinden ayrılacak miktarlarla ödenir. Lüzumu halinde akar ve toprak satış bedelleri mevcudundan bir kısmı da sermaye olarak tahsis edilebileceği gibi bu sermaye hissesinin yüzde ellisi menkul ve gayrimenkul olarak da konulabilir.
(B) Grupu hisse senetlerinin bedelleri mülhak vakıfların aynı nevi paraları ile sarf mahalli olmıyan gelir fazlalarından ayrılacak paradan ödenir.
Madde 8 – Tahvil çıkarmak salâhiyeti
Banka, en az % 50 si münhasıran ipotekli ikrazlarda kullanılmak üzere Umunu Heyetin kararı ve Vakıflar Umum Müdürlüğünün kefaletiyle ödenmiş sermayesinin iki misline kadar tahvildi tahvilsiz uzun vâdeli istikraz akdedebilir. Ancak bu salâhiyetin kullanılabilmesi, Amortisman ve Kredi Sandığının muvafık mütalâasına ve Maliye Vekâletinin muvafakatine bağlıdır.
Çıkarılacak tahvillerin şekil ve şartları hakkında da aynı veçhile muamele olunur.
Bankanın ipotekli teminata bağlanmış alacakları bu tahvillerin tutarı ile faizlerinin ödenmesi için rüçhan hakkı sağlıyan bir karşılık teşkil eder.
Madde 9 – Kârın dağıtılması
Bankanın yıllık sâfi kârından:
A) % 5 i ödenmiş sermayenin tutarına varıncaya kadar âdi ihtiyat akçesine,
B) % 5 i Bankalar Kanununun 31 inci maddesi gereğince ayrılacak karşılığa,
C) % 5 i fevkalâde ihtiyat akçesine,
D) % 5 i Umumi Heyet tarafından tâyin edilecek nispet ve esaslar dairesinde İdare Meclisi âzaları ile Banka personeline,
Ayrıldıktan sonra bakiyesi hisse senetlerinin ödenmiş kıymetleri. üzerinden hissedarlara tevzii olunur.
Madde 10 – İhtiyat akçeleri
Âdi ihtiyat akçesi Bankanın ilerde vukuu muhtemel zararını karşılamak üzere tefrik olunur. Fevkalâde ihtiyat akçesinin kullanış tarzı Anasözleşmede gösterilir.
Madde 11 – III - Banka alacaklarının tahsil şekli ile ilgili hükümler
4947 sayılı kanunun 15 - 26 nci maddelerindeki hükümler bu Banka muamelâtında da aynen tatbik olunur.
Madde 12 – IV - İdari hükümler Bankanın idaresi
Bankanın salâhiyetli uzuvları şunlardır:
1 - Umumi Heyet,
2 - Murakıplar,
3 - İdare Meclisi,
4 - Umum Müdürlük
Madde 13 – Umumi Heyet
Umumi Heyet, Banka hisse senedi sahiplerinden teşekkül eder. Her on hisseye sahip olanın veya bu miktar hisseyi temsil edenin. Umumi Heyette bir reyi vardır On hisseden fazlaya sahip olanların yukardaki nispete göre belli olacak sayıda tahdide bağlı bulunmaksızın, rey hakkı vardır.
Yukardaki fıkra hükmü Bankanın kuracağı ortaklıklarda aynen tatbik olunur.
Madde 14 – Murakıplar
Bankanın muamelâtı, biri (A) grupu hisse senedi sahibi tarafından tâyin olunan ve diğer ikisi Umumi Heyet toplantısında (B) ve (C) grupları hisse senetleri sahipleri tarafından ayrı ayrı seçilecek üç murakıp marifetiyle denetlenir.
Murakıpların hizmet müddetleri iki yıl olup haiz olacakları evsaf, salâhiyet ve mesuliyetleri, Anasözleşmede gösterilir (B) ve (C) grupları hisse senetleri sahipleri birer de yedek murakıp seçerler
Bundan başka Bankanın senelik muamelât ve hesabatı ayrıca Umumi Murakabe Heyetince tetkik edilerek bir rapora bağlanır. Bu rapor Bankanın Umumi Heyetine, murakıpların raporlariyle birlikte sunulur ve bir sureti de Vakıflar Umum Müdürlüğüne tevdi edilir.
Madde 15 – İdare Meclisi
Bankanın İdare Meclisi, üçü (A), biri (B) ve biri (C) grupu hisse senedi sahiplerini temsil etmek üzere Umumi Heyetçe seçilecek beş âzadan terekküp eder. Bankanın Umum Müdürü idare Meclisinin tabii âzasıdır. İdare Meclisi Umum Müdür dışındaki azalardan birini reis seçer.
(A) Grupunu temsil edecek İdare Meclisi âzalarının bankacılık sahasında bilgi ve tecrübeleri olması şarttır.
İdare Meclisi âzalarının hizmet müddetleri salâhiyet ve mesuliyetleri Anasözleşmede gösterilir.
Madde 16 – Umum Müdür
Bankanın işleri Umum Müdür tarafından tedvir olunur. Umum Müdür, Vakıflar Umum Müdürünün inhası ile Başvekil tarafından tâyin olunur.
Madde 17 – Personel
Banka ve kuracağı ortaklıkların personeli hususi hukuk hükümlerine tabidir. 3659 sayılı kanun, banka ve kuracağı ortaklıklar hakkında uygulanmaz.
Madde 18 – Hukuki rejim
1050, 2490 ve 3460 sayılı kanunlar ile bunların ek ve tadilleri, banka ve kuracağı ortaklıklar hakkında uygulanmaz.
Madde 19 – Kuruluş hususiyetleri
Bankanın Anasözleşmesi, Ticaret Kanununda yazılı kuruluş muamelelerine ait şartlar aranmaksızın bu kanun hükümleri dairesinde icra Vekilleri Heyetince tasdik olunduktan sonra başkaca merasime hacet kalmaksızın doğrudan doğruya ticaret siciline kayıt ve hân olunur. Bankanın kati kuruluşu bu ilân gününden başlar.
Madde 20 – VI - İstisna hükümleri
Türkiye Vakıflar Bankası Türk Anonim Ortaklığının, Vakıflar Genel Müdürlüğüne açacağı her türlü krediler yekûnu ödenmiş sermaye ve ihtiyat akçelerinin % 20 sini geçemez.
Madde 21
2762 sayılı Vakıflar Kanununun akar ve toprak satış bedelleri ile tâviz bedelleri hakkındaki hükümleri, bu bedellerden sermaye iştirak hissesi olarak Türkiye Vakıflar Bankası Türk Anonim Ortaklığına devredilecek paralar hakkında tatbik olunmaz.
Madde 22 – VII - Kaldırılan hükümler
Vakıflar Genel Müdürlüğü Teşkilâtı hakkındaki Kanunda değişiklik yapılmasına dair olan 3821 sayılı kanuna bağlı (1) sayılı cetvelde, (İstanbul Vakıfparalar Müdürlüğü), (Ankara Vakıfparalar Müdürlüğü) ve (2) sayılı cetvelde, (İstanbul Vakıfparalar Müdürlüğü) başlığı altında dâhil bulunan kadrolar bu cetvellerden çıkarılmıştır.
Muvakkat madde 1 – VIII - İntikal hükümleri
Vakıfparalar Müdürlüğünün mevcut ve matluplan, halen ikraz yoliyle işletmekte bulunduğu bütün hak ve menfaatleri bu müdürlüğün bilcümle taahhüt ve borçlariyle birlikte, Türkiye Vakıflar Bankası Türk Anonim Ortaklığına intikal eder.
Devre esas olmak üzere Vakıfparalar Müdürlüğünce hazırlanacak devir bilânçosunda yazılı menkul kıymetler borsa veya rayiç bedelleriyle, gayrimenkuller takdir olunacak kıymetleriyle ve alacaklar devir tarihindeki bakiyeleri üzerinden değerlendirilir. Peşin alınan faizlerin devir tarihinden sonraya ait kısmı temettü olarak bankaya intikal eder.
Mazbut vakıflarla mülhak vakıfların devir tarihinde Vakıfparalar Müdürlüğünde mevcut bilcümle matlubatından, bunların bankaya iştiak hisseleri çıktıktan sonra geri kalanı Vakıflar Unumu Müdürlüğü ile mülhak vakıflar namına tevdiat kayıt veya Vakıflar Umum Müdürlüğünce göstereceği şekilde tenmiye edilir.
Vakfedilmiş olan paralarla hisse senedi alınması mecburidir.
Vakıfparalar Müdürlüğü adına tescil edilmiş olan aynî hakların Türkiye Vakıflar Bankası Türk Anonim Ortaklığı adına devir ve tesili muamelelerinden dolayı bir defaya mahsus olmak üzere hiç bir vergi, resim ve harç alınmaz.
Muvakkat madde 2
Bankanın kadrolarına alınmıyan Vakıfparalar Müdürlüğünün maaşlı ve ücretli memurlarla hizmetlilerinden, maaşlı nemurları hakkında 3335 sayılı kanunun 2 nci maddesi tatbik olunur. Ücretli memurlara her hizmet senesi için almakta oldukları ücretin bir aylığı ve hizmetlilere yarım aylığı nispetinde, banka tarafından bir tazminat verilir. Bu tazminat defaten verilmeyip ay sonlarında hizmet yıllarına göre birer aylık olarak ödenir. Bunlardan Muvazenei Umumiyeyi dâhil dairelerle, mülhak ve hususi bütçeli dairelerde ve belediyelerde veya bunlara tabi müessese ve teşekküllerde ve 3659 sayılı kanun hükümlerine tabi daire ve müesseselerde veya bu bankada maaşlı veya ücretli bir vazifeye tâyin olunanların tazminatları tâyinlerinin tebliği tarihinden itibaren kesilir.
Tazminata esas olacak hizmet yıllarının hesabında (6) ay ve daha fazla kesirler seneye iblâğ olunur (6) aydan az kesirler nazara alınmaz.
Madde 23
Bu kanunun kaldırılan hükümlere mütaallik 22 nci maddesi Bankanın katî kuruluş tarihinden, diğer hükümleri kanunun neşri tarihinden itibaren mer'iyete girer.
Madde 24
Bu kanunun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.