4648 Millî Korunma Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Ek Maddelerin Çıkarılmasına Dair Kanun
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- 4648 Millî Korunma Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Ek Maddelerin Çıkarılmasına Dair Kanun (R.G. 11.08.1944/5780)
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1
Milli Korunma Kanununun 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 20, 21, 22, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 42, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68 ve 69 uncu maddeleri aşağıda yazılı şekillerde değiştirilmiştir:
I - Bu kanun hükümlerine uyarak İcra Vekilleri Heyetince ittihaz edilen kararlar alâkalı vekâletler tarafından kendi teşkilâtı ve bu kanuna müsteniden kurulan veya tavzif edilen teşkilât ve müesseseler vasıtasiyle infaz ve tatbik olunur;
II - Bu kanunla Hükümete verilen hizmetlerden bir veya bir kaçiyle meşgul olmak ve bu kanundaki salâhiyetlerle teçhiz edilmek üzere lüzum görülen Devlet teşkilâtında yeni memuriyetler ihdasına Hükümet salahiyetlidir.
III - Vekâletlerin merkez teşkilâtında ihdas olunacak kadrolar tatbik ve derhal Türkiye Büyük Millet Meclisinin tetkik ve tasdikına arzolunur. Bu kadroların maaş ve ücretleri ile idare masrafları 43 üncü maddedeki sermayeden sarfolunur.
IV - Vekâletlerin merkez teşkilâtı haricinde ihdas olunacak vazifeleri ve koordinasyon bürosunun kadroları İcra Vekilleri Heyeti karariyle tatbik edilir.
V - Halk ve Millî Müdafaa ihtiyaçlarını temine mâtuf bilûmum ticari ve sınai muameleleri ifa etmek ve Hükümet tarafından bu kanundaki salâhiyetler dairesinde verilecek diğer işleri görmek üzere İcra Vekilleri Heyeti karariyle hükmi şahsiyeti haiz müesseseler ihdas olunabilir. Bu müesseslerin kadroları İcra Vekilleri Heyetince tasdik olunur ve bunlara bu kanunun 43 üncü maddesindeki paradan lüzumlu miktar sermaye tefrik ve tahsis olunabilir,
VI - Bu müesseselerin ve memurlarının halk ile muamele ve münasebetlerinde hususi hukuk hükümleri caridir. Bu müesseselerin sermayeleri ve bütün malları Devlet mallarındandır. Murakabeleri bu kanunun 51 inci maddesi hükümleri dairesinde yapılır.
VII - Yukarıdaki fıkralarda zikredilen vazife ve işleri İcra Vekilleri Heyeti mevcut müesseselere de verebilir.
VIII - İcra Vekilleri Heyeti lüzum göreceği her hangi bir daire veya müesseseyi, bütçe ve teşkilâtına mütedair mer’i hükümler mahfuz kalmak üzere, tamamen veya kısmen her hangi bir vekâlet veya daire emrine vermeğe salâhiyetlidir.
IX - Bütün daire ve müesseseler bu kanunun tatbikatına mütedair olan karar ve tebliğleri derhal tatbik ve icra etmekle mükelleftirler. Herhangi bir daire ve müesseseye mensup olursa olsun bu kanunun tatbikında kusuru görülen memur ve müstahdemleri ve belediye reislerini Başvekil inzibati cezalardan herhangi biriyle, tertip gözetmeksizin, cezalandırabilir ve bu cezaları hafifletebilir veya kaldırabilir. Memurların memuriyetten ihraç cezası müstesna olmak üzere diğer inzibati cezalara karşı itiraz olunamaz ve dâva açılamaz.
X - a) Bu kanuna müsteniden vücude getirilen teşkilât ve müessese kadrolarında istihdam edilenlerden fazla mesaisi ve muvaffakiyeti görülenlere 3656 ve 3059 numaralı kanun hükümlerine göre müstahak oldukları maaş veya ücret tutariyle tâyin edildikleri kadrodaki maaş veya ücret tutarı arasındaki farkı geçmemek şartiyle ve Başvekilin tasvibiyle kadro tasarrufundan aylık maktu tazminat verilebilir. Şu kadar ki, 5 nci ve daha yukarı dereceli kadrolara tâyin edileceklere verilecek tazminat müstahak oldukları maaş veya ücret tutariyle iki üst derece tutan arasındaki farkı geçemez.
b) Millî Korunma Kanununa göre alınan ücretli kadrolardaki vazifelerden murakabe işlerini bilfiil görenlere dâhil oldukları kadro ücretleri müktesep hak teşkil etmemek üzere tam olarak verilebilir.
XI - Her hangi bir dairede tekaüde tabi maaşlı bir hizmette müstahdem olanlarla bu gibi memuriyetlerden istifa ile ayrılmış bulunanlardan yukarıda yazılı daire ve müesseselerin ücret kadrolarına nakil ve tâyin olunanların 3356 numaralı kanunun maaşlı memurlar hakkındaki umumi hükümlerine göre almaları icabeden maaş tutarı istihdam edildikleri daire ve müesseselerdeki kadro tahsisatından tesviye olunur. Bunların tekaütlük hakları mhfuz olup buralarda geçen hizmetleri fiili hizmet sayılır. Aylıklarından aidat tevkifi suretiyle tekaüt haklarına malik olan memurlardan bu suretle nakledilecekler hakkında da aynı hüküm tatbik edilir. Şu kadar ki, aylıklarından kesilecek aidatla kendilerini istihdam eden teşkilât ve müesseseler tarafından verilecek muadilleri mensup oldukları tekaüt sandığına yatırılır.
XII - 3656 numaralı kanuna tabi maaşlı memurlardan veya bu gibi memuriyetlerden istifa ile ayrılmış bulunanlardan yukarıda yazılı daire, teşkilât ve müesseselere nakil ve tâyin edilmiş ve edilecek olan memurlar hakkında Memurin Kanununun maaşlı memurlara ait hükümleri tatbik olunacağı gibi bu yerlerde geçen hizmet müddetleri de maaşlı vazifelerde geçmiş sayılır ve terfilerinde bu hizmetleri maaşlı vazifelerde geçen hizmetlerine katılmak suretiyle hesap edilir. Bu memurlara 3656 numaralı kanunun 14 üncü maddesine tevfikan ücret kadrosundaki fark dahi ayrıç ücret olarak verilir.
XIII - 3656 numaralı kanunun 6 ncı ve 13 üncü maddelerine ve 3659 numaralı kanunun 9 ve 10 uncu maddelerine ve 3968 numaralı kanunun hükümlerine göre istisna, ihtisas ve ihtiyaç mevkilerinde maaş veya ücretle müstahdem iken yukarıda yazılı daire, teşkilât ve müesses elere naklen tâyin edilmiş ve edilecek olanlar bu tâyinden evvel müstahdem oldukları mevkilerdeki maaş veya ücretleriyle ve bu mevkilerine mütaallik terfi hakları mahfuz olarak tâyin edilir ve bu vazifelerinden ayrıldıklarında dahi evvelki mevkilerine veya aynı dereceye tekabül eden mevkilere aynı derece ve haklarla tâyinleri yapılır.
XIV - Yukarıda yazılı hükümler bu kanuna göre tavzif edilen daire, teşkilât ve müesseselere alınmış ve alınacak memurlara da şâmildir.
Hükümet, halk ve Millî Müdafaa ihtiyaçlarım karşılıyabilecek şekil ve hacimde istihsalde bulunmaları için sanayi ve maadin müesseselerini kontrol ederek bunları lâzım gelen faaliyete sevkedebi1eceği ve imal ve işletme bakımından tadilâta tabi tutulabileceği gibi bu müesseselere tesisatta iktiza eden tevsiatı da yaptırabilir ve bu maksatla sanayi ve maadin müesseselerine kredi, malzeme, işçi ve ihtisas elemanları temin edebilir.
Sanayi ve maadin müesseselerinin sahipleri Hükümetçe lüzum görülen tadilât ve fevsiatın yapılmasına muvafakat etmedikleri takdirde 18 inci madde mucibince bu müesseselere el koyarak lüzumlu tadil ve tevsileri Hükümet kendi hesabına yapabilir.
Hükümetçe tadil ve tevsi suretiyle yapılan ilâveler müessesenin sahibine iadesi tarihinde değer kıymetiyle müessese sahibi tarafından satın alınmak istenmediği takdirde Hükümet müessesenin tamamını işletmeğe yarıyan menkulleriyle birlikte usulüne tevfikan istimlâk veya eski haline irca ederek sahibine iade edebilir.
Hükümet, sanayi ve maadin müesseselerinden ve küçük sanat kooperatiflerinden istihsal programları ve diğer lüzumlu malûmatı istemek yahut bu müessese ve kooperatiflere doğrudan doğruya bu yolda program vermek salâhiyetini haizdir.
Bu maksatla sanayi ve maadin müesseselerinin ve küçük sanat kooperatiflerinin istihsallerini ve bunların hacmini, miktarını, çeşitlerini, cinslerini ve nevilerini fevkalâde hallerin icaplarına ve müessese ve kooperatiflerin tahammülü derecesine göre tâyin edebilir.
Hükümet, sanayi ve maadin müesseselerinin istihsallerini ve diğer iş yerlerindeki mesaiyi, bu kanunun derpiş ettiği ihtiyacı karşılıyabilecek hadde çıkarmak için lüzumlu olan işçi kadrosunu ve ihtisas elemanlarını temin eder.
Bu maksatla vatandaşlara ücretli iş mükellefiyeti tahmil edilebilir.
Ücretli iş mükellefiyetine tabi tutulanların iş yerlerine sevk ve nakillerine ve bu esnada iaşe ve ibatelerine muktazi masraflar ile celbolundukları veya kendiliklerinden müracaat ettikleri tarihten işe başladıkları tarihe kadar çalıştırılacakları iş yerlerinde alacakları ücretin yarısı bunları çalıştıracak müesseselerce ödenir.
Kendilerine ücretli iş mükellefiyeti tahmil edilenlerle bunlardan iş yerlerinden kaçanlar icabında vali ve kaymakamların yazılı emirleri üzerine zabıta kuvvetiyle iş yerlerine sevkolunabilirler.
Sevk ve nakilleri esnasında veya iş yerlerinden kaçan ücretli iş mükelleflerinin iş yerlerine sevkleri ve sevk esnasındaki iaşe ve ibateleri için muktazi masraflar bunları çalıştıran müesseseler tarafından ödenmekle beraber bu masraflar ücretlerinden münasip taksitlerle kesilir.
Sanayi ve maadin müesseseleriyle bu müesseselere bağlı iş yerlerinde ve bu kanunun derpiş ettiği ihtiyacı karşılamak maksadiyle hükümetçe tâyin edilecek diğer iş yerlerinde çalışan işçiler, teknisyenler, mühendisler, ihtisas sahipleri ve sair müstahdemler çalıştıkları müesseseyi veya iş yerlerini kabule şayan bir mazeret olmaksızın terkedemezler.
Bu madde hükmüne tevfikan çalışmağa mecbur tutulanlara gördükleri işe mukabil emsaline göre normal bir ücret verilir.
Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne muhalefet edenler hakkında 9 uncu maddenin 4 ve 5 inci fıkraları hükümleri tatbik olunur.
Hükümet, sanayi ve maadin müesseselerinin mamullerini ve istihsallerini normal maliyetlerine yüzde muayyen bir kâr ilâvesi ile satın alabilir.
Hükümet bunların satış, tevzi, toplama ve sevk işleriyle iştigal edebilir.
Mubayaasına karar verilen maddelerin satın alma kararından evvel satılmış olsalar da bulundukları yerlerden başka yerlere müsaade alınmaksızın nakledilmeleri yasaktır.
Bunların bulundukları yerlerde sahipleri veya zilyedleri tarafından Hükümet emrine teslim olunmaları mecburidir.
Tevzi olunan malların hangi ihtiyaç için kullanılması Hükümetçe veya salâhiyetli kılınan makam ve müesseselerce tesbit edilmişse ancak o ihtiyaca hasredilmesi mecburidir.
Alâkalı vekâletin yazılı muvafakati alınmaksızın bu maddelerin satılması, rehin edilmesi, her hangi bir surette başkasına verilmesi yasaktır.
Şu kadar ki, şahsi ihtiyaç ve istihlâk için tevzi edilen maddelerin kâr temini maksadına matuf olmaksızın yardım hissiyle veya zaruret sebebiyle örf ve âdetin cevaz verdiği miktarı tecavüz etmemek üzere her ne suretle olursa olsun başkalarına devri yukarıki fıkra hükmünden müstesnadır.
Hükümet, bu kanunun derpiş ettiği hizmetleri ifa maksadiyle salâhiyetlerini kullanırken icabeden müesseselere ve küçük sanat erbabına ve iş sahiplerine lüzumu olan krediyi temin eder.
Bu kredi, nakit, ham madde, veya yardımcı malzeme vermek ve yahut bir banka tavsit edilmek suretiyle yapılabilir.
Bu kredinin tahsis edildiği işde kullanılması mecburidir.
I. - Hükümet Millî Korunma Kanununun mer’i bulunduğu müddet zarfında primleri veya sürprimleri herhangi bir sebeple olursa olsun ödenmeyen her nevi hayat sigortalarını inkıtaa tabi tutabilir.
II - Sigortalının inkıta devresi esnasında vefatı halinde, inkıta tarihine kadar tahakkuk etmiş riyazi ihtiyatlar, bu tarihten tediye tarihine kadar hesap edilmiş teknik faizleriyle birlikte hak sahiplerine ödenir. İnkıta devresi esnasında sigortalının tenzil ve iştira haklarına halel gelmez.
III - İnkıta devresi içinde askerî vazifede iken ölen sigortalıların hak sahiplerine 3.000 liraya kadar olan müemmen meblâğların tamamı ve bu miktardan yukarı olanlarının 3.000 liradan aşağı olmamak üzere Hükümetçe tâyin edilecek miktarı ve fazlasının riyazi ihtiyatı ve harbde ölen sigortalıların hak sahiplerine müemmen meblâğların tamamı ödenir. Sigorta bedelinin Hükümetçe tâyin edilecek kısma ait ödenmemiş primlerle sürprimler teknik faizleriyle birlikte bu tediyeden tenzil edilir.
IV - Sigortası inkıtaa tabi tutulmuş olan sigortalı inkıta devresi sonunda hayatta ise sigorta mukavelesi tıbbi muayeneye lüzum kalmadan yeniden mer'iyet iktisap eder ve sigortalılar inkıta devresine ait primlerle surprimlerin teknik faizleriyle birlikte tediyesiyle Hükümetçe tesbit edilecek şartlar dairesinde mükellef tutulur veyahut sigorta müddeti o nispette uzatılmak suretiyle inkıta müddetine ait prim ve sürprim borçlarından ibra olunur.
V - Ticaret Kanununun 1000 inci maddesinin ve mevcut sigorta mukavelenamelerinin bu maddenin II, III ve IV üncü fıkralarına ve bu fıkralara müsteniden alınacak kararlara muhalif hüküm ve şartları tatbik olunmaz.
VI - Bu maddenin II, III ve IV üncü fıkralarında yazılı hükümlere aykırı hareket edenler, sigorta şirketlerinin teftiş ve murakabesine dair 3392 sayılı kanunun 10 uncu maddesine göre cezalandırılır.
VII - Millî Müdafaanın ve halkın ihtiyacı için ithal edilen maddelerin ve bunlara mukabil yapılan ihracatın ve Millî Korunma Kanunu hükümlerine tevfikan yapılan ve yaptırılan stokların ve bunlara ait tesisatın harb tehlikesine karşı sigortasının bizzat veya yangın ve nakliyat sigortalariyle iştigal eden şirketlerle müşterek yapmağa ve bu işlerle meşgul olmak üzere alâkalı Devlet teşekkül, müessese ve ofisleri nezdinde bürolar kurmağa ve sigorta edilen maddelerin satış fiyatına zam yapmak suretiyle prim tahsiline Hükümet mezundur.
VIII - Sigorta masraflarının ve primle tamamen karşılanmıyan hasar tazminatının karşılığı olmak üzere sarfına lüzum görülecek mebaliğ Millî Korunma Kanununun 43 üncü maddesine tevfikan temin edilecek sermayeden ayrılır. Primler, tefrik olunan paralar miktarına baliğ olduğu ve sigorta tazminatının tediyesine rağmen sigorta işlerinin tasfiyesinden para arttığı takdirde artan para Hazineye intikal eder.
I - Hükümet, halkın ve Millî Müdafaanın ihtiyacı olan her nevi madde ve yardımcı malzemeyi, değer fiatnın tediyesi mukabilinde el koyarak almağa ve maksada göre tevzie ve satmağa ve ihtiyacı olanlara kârsız vermeğe salâhiyetledir.
II - Birinci bentte yazılı maddelerin ve yardımcı malzemenin elkoyma kararından evvel satılmış bulunmaları dolayısiyle veya her hangi bir sebeple bulundukları yerlerden başka mahallere müsaade alınmaksızın nakledilmeleri memnu olup bulundukları yerlerde sahipleri veya zilyedleri tarafından Hükümet emrine teslim olunmaları mecburidir.
III - Hükümet, hakikî ve hükmi şahıslardan ellerinde bulunan her nevi madde ve yardımcı malzemenin nev'i, miktar ve vasıflarının bildirilmesini ve bunlar hakkında lüzumlu görülecek diğer bütün malûmatın verilmesini istiyebilir. Bu malûmatın alâkalılar tarafından doğru ve tam olarak Hükümetçe tâyin olunan müddet içinde verilmesi mecburidir. Bu beyyanameler damga resminden muaftır.
IV - Hükümetçe veya salâhiyetli kılınan makam ve müesseselerce hakiki ve kühmi şahıslara tevzi olunan, satılan ve ihtiyacı olanlara kârsız verilen maddelerin veya yardımcı malzemenin bunlar tarafından kullanılması ve hangi ihtiyaç için kullanılması tesbit edilmişse ancak o ihtiyaca hasredilmesi mecburidir. Alâkalı vekâletin yazılı muvafakati alınmaksızın bu maddelerin ve yardımcı malzemenin satılması ve rehin edilmesi ve her hangi bir suretle başkasına devredilmesi ve muvakkat veya daimi olarak bir başkasına verilmesi yasaktır.
On birinci maddenin son fıkrasında yazılı istisnai hüküm bu fıkranın tatbikında da caridir.
V - Hükümet tarafından tevzi edilen veya ettirilen veya satılan veyahut kârsız olarak verilen maddelerin ve yardımcı malzemenin nerede ve ne suretle kullanılacağını veya sarfedildiğini gösteren kayıtların tutulması ve tevsik edilmesi mecburi kılınabilir.
VI - Yukardaki bentlere tevfikan Hükümet tarafından tevzi edilen, satılan ve ihtiyacı olanlara kârsız verilen her türlü madde ve yardımcı malzemenin tahsis edildiği işlerde kullanılmaması halinde alâkalıların keyfiyeti mahallin en büyük mülkiye memuruna bildirmeleri mecbiridir. Bu maddelerin ve yardımcı malzemenin tahsis edildiği işlerde kullanılmadığı gerek alâkalıların bildirmesi ve gerekse sair surette öğrenilmesi halinde mezkûr maddelerin ve yardımcı malzemenin mahallin en büyük mülkiye memurunun yazılı emriyle ve kendisinin evvelce verdiği bedeli geçmemek üzere değer pahası verilmek şartiyle Hükümet emrine geri alınması yoluna gidilebilir.
Hükümet, memleket ihtiyacı için hariçten ithali zaruri olan maddelerin miktar, cins ve nevilerini tâyin ve tesbit ve memleket ihtiyacı için zaruri olmıyan maddelerin ithalini tahdit veya menedebilir.
Hükümet, dâhilde imâl ve istihsal edilen maddelerin memleket ihtiyacından fazla olan miktarım harice çıkartmak maksadiyle yapılacak satışların şekil ve şartlarını, âmil ve müstahsillerin hak ve menfaatlerine zarar vermiyecek surette tanzim edebilir.
Memeleket mahsullerinden birinin ihracı Hükümetçe tahdit ve menedilmesinden dolayı dahilî satış fiatına düşüklük ârız olursa müstahsili bu yüzden maruz kalacağı zarardan vikaye için Hükümet bu mahsulleri ya değer pahasiyle satın alır, yahut bunların terhini mukabilinde müstahsillere para ikraz edilmesini temin eder.
I - Hükümet, her türlü malların ithal veya imal yahut istihsalinden müstehlike kadar intikalini düzenlemek ve ihtikârı önlemek maksadiyle ticaretin usul ve şekillerini tâyin ve tesbit edebileceği gibi tacirleri ticaretlerinin mahiyetlerini gösterir bir vesika almağa ve yapacakları muamelelerde bu vesikaları ibraz etmeğe mecbur tutabilir.
II - Hükümet lüzum gördüğü maddelerin alım ve satımını, her ne suretle olursa olsun başkasına devrini, imalini, istihlâkini, istimalini ve naklini menedebilir. Bu maddelerin ne şekil ve suretle, nerelerde, hangi şartlar altında ve ne miktarda alınıp satılacağını, devir, imal, istihlâk, istimal ve nakledileceğini tanzim ve tahdit edebilir ve vesikaya bağlıyabilir.
III - Birinci ve ikinci fıkralarda yazılı vesikaların alınıp satılması veya her ne sebeple olursa olsun başkasına devredilmesi veya devir alınması yasaktır.
IV - Bu maddede yazılı vesikalar damga resminden muaftır.
Hükümet, halk ve Milli Müdafaa ihtiyacını karşılamak maksadiyle her türlü madde ve yardımcı malzeme stokları vücude getirebilir ve tensip ettiği ticaret müesseselerini ve ticaret birliklerini de memlekette stok yapmağa mecbur tutabilir ve bunları döviz, kredi, akreditif ile teçhiz edebilir.
Bu müessese ve birlikler Hükümetin murakabesine tabi tutulur.
Hükümet tarafından yaptırılan stokların alâkalı makamlarca verilen talimat hilâfına stok yapanlar tarafından istihlâki, kullanılması, her ne suretle olursa olsun elden çıkarılması veya her hangi bir sebeple bulundukları yerden başka bir yere müsaade alınmaksızın nakledilmesi yasaktır.
Birinci fıkrada yazılı döviz, kredi ve akreditifin tahsis edildiği yerde kullanılması mecburidir.
I - Hükümet, mali müesseselerin açtıkları ticari kredileri murakabe, tahdit, takyit veya menedebilir.
II - Hükümet, ticaretle iştigal etmek üzere kurulacak her türlü şirketlerin ve kooperatiflerin teşekkül ve tescil muamelelerini ve kurulmuş olanların da her nevi faaliyetlerini teftiş, murakabe, takyit, tahdit veya menedebilir.
Hükümet, halk ve Millî Müdafaa ihtiyaçlarını temin, ihracatı ve müstahsili himaye maksadiyle memleket mahsul ve mamullerini satın almak ve memleket ihtiyacını temin ve ithalâtı tanzim maksadiyle hariçten mal mubayaa etmek ve bunların satış, tevzi, toplama ve sevk işleriyle iştigal etmek salâhiyetlerini haizdir.
Hükümetçe akdolunan mukaveleler veya ittihaz edilen tedbirler dolayısiyle bir malın dahilî satış fiatiyle haricî satış fiatı arasında fazla kâr hâsıl olduğu takdirde, memlekete olan ithalâtı daha müsait şartlarla yapmağı temin ve dahilî fiyatları veya ihracatı tanzim maksadiyle Hükümet bu fazla kârdan Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasında bir fon tesis edebilir.
Şu kadar ki, Hükümetin aldığı tedbirlerle alâkalı olmıyarak ve kendi gayret ve teşebbüsleriyle Hükümetçe tâyin edilmiş olan ihraç fiyatlarının fevkinde satış yapmış olan tacirlerin elde ettikleri fazla kâr munhasıran kendilerine aittir.
Bu madde mucibince Hükümetin almağa salâhiyetli olduğu paralar Tahsili Emval Kanunu hükümlerine göre istifa olunur.
Gümrüklere gelmiş olan mallar alâkalılarca, gümrüklerden çekilmesi lüzumunun Resmî Gazete ile ve varsa ayrıca mahallî gazetelerden biriyle ilânı tarihinden itibaren bir haftadan aşağı olmamak üzere Hükümetçe tâyin olunacak müddet içinde çekilmediği takdirde alâkalılar nam ve hesabına memlekete sokulabilir.
Hükümetçe birinci fıkraya göre ithal edilecek malların ahdî tarifelere göre resimlendirilmesinde menşe şahadetnamesi aranmaz.
Bu suretle memlekete sokulan mallar Hükümetçe tâyin edilecek esaslara göre satılır.
Yukarıki fıkraya göre satılan mal bedelinden bunlara terettüp eden, vergi, resim, harç, ceza ve masraflar ve faiz çıktıktan sonra geri kalan miktar alâkalılar hesabına Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına yatırılır ve bu paradan malı gönderenin alacağı varsa usulü dairesinde havale ettirilir.
Hükümetçe memlekete sokulmuş malların alâkalıları henüz mallar satılmadan önce müracaatla tesellüme hazır olduklarını bildirdikleri takdirde gümrükten çekmemelerindeki makbul mazeretlerini ispat etmek, dördüncü fıkrada gösterilen paraları peşin olarak vermek ve Hükümetçe gösterilen yerlere veya ihtiyaç sahiplerine hemen satmak şartiyle mallar kendilerine teslim olunabilir.
Memlekete transit olarak geçirilmek kaydiyle gelen mallar bu hükümden müstesnadır.
I - Hükümet, ithal ve ihraç maddeleri için fiat ve kâr hadleri tâyin ve muayyen fiyattan fazlaya ithal veya muayyen fiattan noksana ihraç yapılmasını menedebilir.
II - Hükümet, her türlü ithal ve ihraç maddelerine veya dâhilde istihsal ve istihlâk olunan maddelere prim verebilir ve bunlardan prim alabilir.
III - İkinci bende göre alınan primler 27 nci maddedeki fona ilâve olunur. Verilen primler de bu fondan ödenebilir.
IV - Bu maddenin ikinci bendi mucibince Hükümetin almağa salâhiyetli olduğu paralar Tahsili Emval Kanunu hükümlerine göre istifa olunur.
I - Bu kanunun tatbikte bulunduğu müddet içinde şehir, kasaba, iskele, liman ve istasyonlarda gayrimenkullerin (Tarla, bağ, bahçe, bostan gibi müsakkaf olmıyanlar hariç) kira bedelleri, bu kanunun tatbik mevkiine konmasına tekaddüm eden sene içindeki son kira mukavelenamesiyle muayyen olan kira bedellerinden hiç bir suretle fazla olamıyacağı gibi mukavele şartlarında kiracılar aleyhine değişiklik yapılamaz.
II - a) Kiraları mukavelename ile muayyen olmıyan veya bu kanunun meriyete girmesinden sonra kiraya verilmeğe başlanan yahut kullanma tarzı tamamen değiştirilerek kiralanan gayrimenkullerin kira bedelleri, o mahal veya semtteki mümasilleri nazara alınarak 1939 takvim senesinin rayicine göre belediye encümenlerince takdir olunur.
b) Bu kanunun tatbik mevkiine konmasından sonra inşa edilen veya aslı heyeti tevsi veya tebdil edilmek suretiyle esaslı olarak tadil edilmiş olan gayrimenkullerde Bina Vergisi Kanununa göre tahakkuk eden gayrisâfi iratlar kira olarak kabul edilir ve mukavele şartları emsali nazara alınarak mahallî örfe göre belediye encümenlerince tâyin olunur.
III - Mobilya ile kiraya verilen gayrimenkullerin yukarki fıkralara göre taayyün eden kira bedellerine, mobilyaların belediyelerce takdir edilecek kıymetinin yüzde yirmisi zammolunabilir. Şu kadar ki, bu suretle zammedilecek miktar kira bedelinin yüzde ellisini geçemez.
IV - a) Kira mukavelelerinin bütün hükümlerine kiracılar tarafından riayet edildiği müddetçe bu kanunun meriyetten kalkmasından üç ay sonraya kadar kiracılar aleyhine tahliye dâvası mesmu değildir. Kira müddetinin hitamından en az on beş gün evvel kiracı gayrimenkulü tahliye edeceğini kiralayana yazı ile bildirmediği takdirde mukavele aynı şartlarla bir sene için uzatılmış sayılır.
b) Kiracı tarafından gayrimenkulün tahliye edileceği yazı ile bildirilmiş olmasına rağmen gayrimenkul tahliye edilmezse veya gayrimenkulu kendisi için mesken olarak kullanmak mecburiyetinde kalırsa malsahibi kira mukavelenamesinin hitamında tahliye talebinde bulunabilir.
c) Malsahibi kendisi için mesken olarak kullanmak üzere tahliye ettirdiği gayrimenkulu mücbir sebep olmaksızın bir sene müddetle başkasına kiralayamaz.
V - Bu madde Kükümelrine göre açılacak tahliye dâvaları sul mahkemelerinde görülür.
VI - Kaloriferli binalarda kömür fiyatındaki değişikliklerin kira bedellerine inikâsı nisbeti halin icabına göre bir kararname ile tâyin olunur.
VII- Hükümet lüzum gördüğü yerlerde boşalan kiralık gayrimenkullarını belediyelere veya mahalle muhtarlarına bildirmeğe ve bunları murakabe tesisini temin ve icabında belediyelere ilân ettirmek için her mahallede muhtarlarca tutulacak defterlere kaydettirmeğe ve tâyin edilecek müddet içinde kiraya vermeğe gayrimenkul sahiplerini mecbur tutabilir ve tâyin edilen müddet içinde talibi bulunduğu ve muhik bir sebep mevcut olmadığı halde kiraya verilmeyen kiralık gayrimenkullere el koyarak bunları kiraya verebilir.
Bu bent hükmünün tatbik şekil bir kararname ile tâyin olunur.
VIII - Bu madde hükümlerinin tatbik olunacağı yerleri Hükümet tâyin ve ilân eder. Bu yerlerde 2490 numaralı kanunun bu maddeye muhalif hükümleri tatbik olunmaz.
I - Hükümet, dâhilde lüzum gördüğü maddelerin âzami fiatlarını, maliyet unsurlariyle bu maliyete zammedilebilecek âzami kâr hadlerini ve bu maddelerin cinslerini, nevilerini ve vasıflarını tesbit ve tâyin edebileceği gibi komüsyon, nakliye ve nakliye komüsyonu, tellaliye, simsariye gibi ücretlerin ve bir hizmet ve sanat veya emek mukabilinde alınacak sair ücretlerin âzami miktarını tâyin edebilir.
Hükümet, bu fıkrada yazılı ücretlerin âzami miktarlarını belediyeye, ticaret ve sanayi ve esnaf odalarına da tesbit ettirebilir.
II - Bu suretle tesbit olunan fiyatlar veya kâr hadleri yahut ücretler fevkinde veya cins, nevi veya vasıflara muhalif olarak bir malın satılması veya satışa arzolunması ve ücret istenmesi veyahut alınması veya maliyet unsurlarının yukarıki fıkra mucibince tesbit edilen esaslar haricinde hesaplanması yasaktır.
III - Sair kanunlar hükümlerine müsteniden mercilerince tesbit olunan fiatlar fevkinde bir malın satılması veya satışa arzı ve tanzim veya tasdik olunan tarifeler fevkinde ücret alınması veya istenmesi yasaktır.
IV - Toptan ve perakende ticarette hakikî veya hükmi şahıslar arasında yapılan alım ve satım muamelelerinde satılan mal için satıcı tarafından fatura verilmesi ve faturaların muayyen bir müddet zarfında satanlar, satın alanlar ve varsa mutavassıtlar tarafından muhafaza edilmesi mecburi kılınabileceği gibi tacir sıfatını haiz şahısların ticaret için faturasız mal satın alması menedilebilir.
V - 100 kuruştan fazla yapılan alış verişlerde müşterinin talebi üzerine satıcı fatura vermeğe mecburdur.
VI - Tacir sıfatını haiz hakiki veya hükmi şahıslar arasında yapılan alım ve satım muamelelerinde, bir malın mevcudu bulunmadığı satıcı tarafından beyan edildiği ve alıcı keyfiyeti mübeyyin bir vesika talep eylediği takdirde bu vesikanın verilmesi mecburidir.
VII - Her dükkân, mağaza, ticarethane veya satmak kasdiyle mal konulabilen mahallerde ve pazar yerlerinde perakende veya toptan satışa arzedilen muayyen mallara cins ve fiatı gösteren etiket veya mahsus işaret konulması ve malın mahiyeti etiket veya mahsus işaret koymağa müsait olmayan hallerde herkesin görebileceği bir yere fiat ve cins listelerinin asılması mecburidir. Muayyen malların neden ibaret olduğu Ticaret Vekâletince salâhiyetli kılınacak merciler tarafından ilân edilir.
Aşağıdaki hareketlerde bulunmak yasaktır:
a) Muhik sebep olmaksızın bir malı fazla fiatla satmak;
b) Muhik sebep olmaksızın bir malı fazla fiatla satışa arzetmek;
c) Muhik sebep olmaksızın mevcut malı satışa arzetmemek;
ç) Muhik sebep olmaksızın mevcut malı satıştan imtina etmek;
d) Mevcut malı herhangi bir suretle kaçırmak veya saklamak;
e) Mevcut malı muvazaa yoluyla elden çıkarmak;
f) Piyasada darlık veya fiatlarda yükseklik doğurucak veya fiatların inmesine mâni olacak surette malları mahdut ellerde toplamak veya imha etmek veya sair fiil ve hareketlerde bulunmak;
g) Herhangi bir maddenin Hükümetçe tesbit edilen esaslar haricinde muhtelif ellerden geçirilmesi suretiyle fiatının yükseltilmesini istihdaf veya intaç eden zincirleme muameleleri yapmak;
h) Ticari teamüle aykırı olarak diğer bir malın da satın alınmasını mecburi kılmak suretiyle satışta bulunmak veya satışa bu şartla mal arzetmek;
i) Fazla fiatla satmağa mâtuf herhangi bir fiil ve harekette bulunmak veya vesika tanzim ve bilerek istimal etmek;
j) Fiatları yükseltmek maksadiyle propaganda yapmak;
k) Müstahsilden mal alanlar veya müstehlike mal satanlar arasında fiat birliği yapılarak veya yaptırılarak anlaşma yoluyla halkı istismar etmek.
I- Hükümet halk ve Milli Müdafaa ihtiyacından madut olan her türlü eşyanın konulması için muktazi mahfuz mahalleri ve depoları bu kanunun tatbik mevkiine konduğu seneye tekaddüm eden senedeki icar bedelleri ve icar bedelleri taayyün etmemiş bir yer ise gayrisâfi irat miktarınca tâyin edilecek bir kira mukabilinde işgal ve istimal eyleyebilir.
Bu gayri menkuller icar veya işgal için tahliye ettirildikleri takdirde şagillerinin bundan mütevellit masrafları Hükümetçe tediye olunur.
II - Bu kanunla Hükümetin istimal, işgal veya intifaa salâhiyetli olduğu gayrimenkullerin tahliyesi İcra ve İflâs Kanununun mukavelename ile kiralanan gayrimenkullerin tahliyesine mütedair hükümlerine göre icra olunur.
Hükümet, lüzum gördüğü mıntıkalarda muayyen malların ihracı, ithali, imali, toptancılığı ve perakendeciliği, komüsyonculuğu, mümessilliği veya nakliyeceliği veya nakliye komüsyonculuğu ile meşgul olan tacirlerin ve büyük ve küçük sanayi erbabının birlikler kurmalarını emredebilir.
Ortaklarına diğer ticari şirketlerde olduğu gibi sermaye koymak ve şerik sıfatiyle kâr ve zarara ve hukuki mesuliyete iştirak etmek vecibesi tahmil etmemek üzere bu birlikler hükmi şahsiyeti haizdir. Bunların teşkilât ve idare tarzlariyle teftiş ve murakabe usullerini gösteren statüler alâkalıların mütalâaası alındıktan sonra Ticaret veya iktisat Vekâletince tanzim ve İcra Vekilleri Heyetince tasdik olunur. Statülerde azanın birlikten çıkarılmasını icabettiren sebepler de gösterilir.
Birinci fıkrada yazılı tacirler ve büyük ve küçült sanayi erbabı mıntakalarındaki birliklere âza olmadıkça o birliklerin iştigal mevzuu olan işlerle iştigal edemezler.
Hükümet, halk ve Millî Müdafaa ihtiyacı için lüzumlu olan her türlü nakil vasıtalarının ve depo, ambar ve sair mahfuz mahallerin işletilmesine, tamirine ve kendine ait olanların da adedlerinin artırılmasına veya yeniden inşasına muktazi paraları 43 üncü maddede yazılı sermayeden alâkalı vekâlete veya müesseseler emrine verebilir.
I - Hükümet, her türlü hususi nakil vasıtalarının seyrüseferini tanzim tahdit veya menedebileceği gibi âzami nakil ücretlerini de tâyin edebilir, ücretlerini vererek bunları lüzum gördüğü yerlerde çalıştırabilir ve bu maksatla, her türlü hususi nakil vasıtalarında çalışanların kabule şayan mazeretleri olmaksızın işlerini terketmelerini menedebilir. Bu suretle çalışmağa mecbur tutulanlara sayilerine mukabil emsaline göre normal bir ücret verilir.
II - Bu madde mucibince çalıştırılması karalaştırılan kara ve deniz nakil vasıtaları ve bunların sahip, müstahdem, kaptan, gemi adamları icabında vali ve kaymakmların yazılı emirleri üzerine zabıta kuvvetiyle işe sevkolunabilirler.
III - Hükümet, lüzum gördüğü takdirde kara nakli vasıtalarını bedeli mukabilinde ve deniz nakil vasıtalarını 1/9/1939 tarihinden evvel yapılan son satış bedeli mukabilinde satın alabilir.
Deniz nakil vasıtalarının satın alınmasında icabına göre bu bedele İcra Vekilleri Heyetince tâyin olunacak bir tazminat ilâve olunabilir.
IV - Hükümet, halkın ve Millî Müdafaanın ihtiyaçlarını karşılamak maksadiyle lüzumunda yabancılara ait deniz nakil vasıtalarını ve bunların Türk tabiiyetinde olsun olmasın kaptan ve gemi adamlarını da ücretlerini vererek rızaları ile çalıştırabilir.
V - Sair kanunlar hükümlerine müsteniden mercilerince tesbit olunan nakil vasıtaları ücretleri fevkinde ücret alınması veya istenmesi yasaktır.
VI - Türk bayrağını taşıyan gemilerin Hükümetin müsaadesi olmadıkça yabancılara satılması, kiraya verilmesi ve her ne suretle olursa olsun devredilmesi yasaktır.
Hükümet, ziraatte çalışabilir her vatandaşı, kendi ziraat işi yüzüstü kalmamak şartiyle, mıntaka münasebetlerini, iklim ve sıhhat şartlarını nazara alarak gerek Devlete ve gerek şahıslara ait ziraat işletmelerinde ihtiyaca göre, bir buçuk ayı geçmemek ve mahallî örf ve rayice göre ücret verilmek üzere zirai iş mükellefiyetine tabi tutabilir, kadınlar ancak kendi köy ve kasaba ve şehir sınırları içinde çalıştırılabilir.
Şahıslara ait ziraat işlerinde mükellefiyet ancak vilâyet veya hem hudut vilâyetler halkı hakkında tatbik olunabilir.
Zirai iş mükellefiyetine tabi tutulanların işyerlerine sevk ve nakillerine ve bu esnada iaşe ve ibatelerine muktazi masraflar, celbolundukları veya kendiliklerinden müracaat ettikleri tarihten işe başladıkları tarihe kadar çalıştırılacakları işyerlerinde alacakları ücretin yarısı bunları çalıştıracak müesseselerce ve şahıslarca ödenir.
Kendilerine zirai iş mükellefiyeti tahmil edilenlerle bunlardan işyerlerinden kaçanlar icabında vali ve kaymakamların yazılı emirleri üzerine zabıta kuvvetiyle işyerlerine sevkolunabilirler.
İşyerlerinden kaçan zirai iş mükelleflerinin işyerlerine sevkleri ve sevk esnasındaki iaşe ve ibateleri için muktazi masraflar bunları çalıştıran müesseseler veya şahıslar tarafından ödenmekle beraber bu masraflar ücretlerinden münasip taksitlerle kesilir.
Hükümet, zirai iş mükellefiyeti tatbik edilen bölgelerde eşhasa ait olupta sahibine kati lüzumu olmıyan her nevi ziraat vasıtalarından münasip bir kira mukabilinde istifade edebilir.
I - Hükümet, lüzum gördüğü mıntakalarda yapılacak zeriyatın nev'ini, çeşidini ve bunların nispetini tâyin, herhangi bir mahsulün ekimini men, ziraatın ve hayvan yetiştirmenin usul ve istikametlerini tespit edebilir.
II - Hükümet, büyük ve küçük baş hayvanların şahsi ihtiyaç haricinde alım ve satımım herhangi bir suretle baıkasına devrini, naklini ve kesimini tanzim, tahdit ve menetmeğe ve bunlara 14 üncü madde hükümleri dairesinde el koymağa salâhiyetlidir.
Hükümet, sahipleri tarafından işletilmeyen araziyi tâyin edeceği münasip bir bedel mukabilinde işletebilir.
I - Hükümet, her türlü ziraat aletlerini, makinalarını,vasıtalarını ve malzemelerini, zirai ilâçları ve tohumları ve damızlık hayvanları lüzumuna göre satabilir, parasız, ariyet veya ödünç veya bir kira mukabilinde olarak ihtiyacı olanlara tevzi edebilir ve çiftçiye ödünç para verebilir.
II - Hükümetçe, satılan veya tevzi edilen maddelerin ve damızlık hayvanların ve ödünç verilen paranın tesbit edilen ihtiyaca hasredilmesi mecburidir.
I - a) Yedinci madde mucibince yapılacak kontrolave lâzımgelen faaliyete sevk kararına muhalefet edenler;
b) 8 inci maddeye müsteniden sanayi ve maadin müesseseleri hakkında Hükümetçe istenilen malûmatı vaktinde tam ve doğru olarak vermiyenler ve müttehaz karara riayet etmiyenler hakkında 100 liradan 500 liraya kadar ağır para cezası ve tekerrürü halinde 250 liradan 1.000 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte bir aydan altı aya kadar hapis cezası hükmolunur.
II - 9 uncu maddede yazılı ücretli iş mükellefiyetine riayet etmiyenler, alacakları günlük ücretin beş mislinden yirmi beş misline kadar ağır para cezasına mahkûm edilir. Tekerrürü halinde iki misli para cezasiyle birlikte on beş günden iki aya kadar hapis cezası hükmolunur.
III . 10 uncu maddede yazılı sanayi ve maadin müesseselerindeki ve bu müesseselere bağlı olan veya Hükümetçe tâyin edilen diğer işyerlerinde hizmeti mâzeretsiz terkedenler hakkında 100 liradan 1.000 liraya kadar ağır para cezası ve tekerrürü halinde 250 liradan 2.500 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte bir aydan altı aya kadar hapis cezası hükmolunur.
IV - a) 11 inci madde hükümlerine riayet etmiyenler hakkında 250 liradan 10.000 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte suç mevzuunu teşkil eden malların müsaderesine hükmolunur. Fiilin ağırlığı halinde ayrıca üç aydan bir seneye kadar hapis cezasına ve suç mevzuunu teşkil eden malların aynı cinsten mevcut bakiyeleri tamamının müsaderesine hükmolunur.
b) Hükümetçe şahsi ihtiyaç ve istihlâk için tevzi edilen yiyecek ve giyecek maddeleri yukarki fıkra hükmünden müstesnadır.
c) Hükümetçe mubayaasına karar verilen maddeleri kaçırmak maksadına mâtuf olmaksızın müsaade alınmadan bulundukları yerlerden başka yerlere nakledenler hakkında da 100 liradan 500 liraya kadar ağır para cezası verilir.
5 - Bu kanuna göre Hükümetçe temin edilen krediyi tahsis edildiği işten başka bir yerde kullananlar hakkında 1.000 liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasiyle birlikte üç seneden beş seneye kadar hapis cezası hükmolunur.
Temin olunan krediyi, tahsis edildiği işten başka bir yerde kullanan kimsenin temin ettiği menfaat az ise 500 liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasiyle birlikte bir seneden üç seneye kadar hapis, pekaz ise 100 liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasiyle birlikte üç aydan bir seneye kadar hapis cezası hükmolunur.
Şu kadar ki, bu maddeye göre hükmolunan para cezaları, maksat haricinde sarfedilen kredinin miktarından aşağı olamaz.
I-14 üncü maddenin bir numaralı bendi hükmüne göre elkonulan maddeyi ve yardımcı malzemeyi teslimden imtina edenler, saklayanlar, kaçıranlar, saklamaya yahut kaçırmaya teşebbüs edenler, satanlar, her ne suretle olursa olsun başkalarına devredenler, rehin edenler, bu fiillere bilerek yardım edenler, veya bu fiilleri yaptıranlar hakkında 500 liradan 10.000 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte altı aydan iki seneye kadar hapis cezası hükmolunur.
Suça mevzu olan maddenin ve yardımcı malzemenin kıymeti az ise yukarda yazılı suçlan işliyenler hakkında 100 liradan 2.000 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte üç aydan bir seneye kadar hapis cezası, pek az ise 50 liradan 1.000 liraya kadar ağır para cezası hükmolunur. Bu bentte yazılı suçlara mevzu teşkil eden madde ve yardımcı malzemenin ve aynı cinsten mevcut bakiyelerinin müsaderesine hükmolunur. Eğer bu madde ve yardımcı malzeme arama neticesinde alınarak Hükümetçe tesbit edilen mahallere sevk ve teslim edilmişse müsadere hükmü bunların emaneten yatırılan bedelleri hakkında tatbik olunur.
II - Birinci bentte yazılı suçlara mevzu olan madde toprak mahsulü olduğu takdirde, bu suçlan işleyen müstahsiller hakkında tâyin edilecek cezalar yarıya indirilerek hükmolunur ve bunlar hakkında müsadere hükmü tatbik edilmez. Arama neticesinde veya sair suretle elde edilen toprak mahsulü Hükümetçe tesbit edilen bedel ödenerek alınır. Elkonulan toprak mahsulünü hüküm katileşinceye kadar tamamen teslim eden müstahsiller hakkında bu fıkraya göre yarıya indirerek tâyin edilecek ağır para cezasının da yarısı hükmolunur ve hapis cezası verilmez.
III - 14 üncü maddenin 4 numaralı bendine muhalefet edenler hakkında bu maddenin 1 inci bendinde yazılı ceza hükümleri tatbik olunur.
53 üncü maddenin 4 üncü bendinin (b) fıkrası hükmü burada da caridir.
IV - 14 üncü maddenin 2, 3 ve 5 numaralı bentleri hükümlerine riayet etmeyenler hakkında 100 liradan 500 liraya, 6 ncı bendine riayet etmeyenler hakkında da 10 liradan 100 liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.
I- 15 inci maddeye göre Hükümetçe ittihaz olunan karara riayet etmiyenler hakkında 100 liradan 1.000 liraya kadar ağır para cezası ve tekerrürü halinde 250 liradan 2.500 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte bir aydan altı aya kadar hapis cezası hükmolunur.
II - 17 nci maddeye göre Hükümetçe ittihaz olunan karara riayet etmiyenler hakkında 250 liradan 10.000 liraya kadar ağır para cezası hükmedilir ve suç mevzuunu teşkil eden mallar müsadere olunur.
III - 18 inci maddeye göre Hükümetçe ittihaz olunan karara riayet etmiyenler hakkında 100 liradan 1.000 liraya kadar ağır para cezası ve tekerrürü halinde 250 liradan 2.500 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte bir aydan altı aya kadar hapis cezası hükmolunur.
IV - 19 uncu maddenin 5 numaralı bendine göre Hükümetçe ittihaz olunan karara riayet etmiyenler hakkında 50 liradan 300 liraya kadar ağır para cezası ve tekerrürü halinde 100 liradan 600 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte bir haftadan üç aya kadar hapis cezası hükmolunur.
V - Yirminci maddenin 1 inci fıkrasına göre Hükümetçe ittihaz olunan kararlara riayet etmiyenler hakkında 100 liradan 1.000 liraya, tekerrürü halinde 500 liradan 5.000 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte on beş günden üç aya kadar hapis cezası tatbik olunur.
VI - a) 21 inci maddenin 1 inci bendine muhalefet edenlerle 2 nci bendinde yazılı maddeleri Hükümetçe ittihaz olunan kararlara muhalif olarak satan ve satın alanlar, başkasına devir, imal veya nakledenler hakkında 54 üncü maddenin 1 inci bendinde yazılı ceza hükümleri tatbik olunur. 21 inci maddenin 1 ve 2 nci bentlerinde yazılı vesikaları ticaret kasdiyle satın alan veya satan veya başkasına devredenler hakkında dahi aynı hükümler tatbik olunur.
b) 21 inci maddenin 2nci bendi hükmüne tabi tutulan maddelerden şahsi ihtiyaç ve istihlâk için olanlarının örf ve âdetin cevaz verdiği miktarı tecavüz etmemek üzere alınması, kullanılması, imali, istihlâki, ve kâr temini maksadına mâtuf olmaksızın yardım hissiyle veya zaruret sebebiyle her ne suretle olursa olsun başkalarına devri yukarıki hükümden müstesnadır.
c) 53 üncü maddenin 4 üncü bendinin (b) fıkrası hükmü burada da tatbik olunur.
VII - 22 nci maddenin 1 inci fıkrası mucibince Hükümetçe ittihaz olunan kararlara riayet etmiyenlerle 3 üncü fıkrasına muhalif olarak Hükümetçe yaptırılan stokları herhangi bir sebeple bulundukları yerlerden başka yerlere müsaade almaksızın nakledenler hakkında 250 liradan 2.500 liraya kadar ağır para cezası hükmolunur. Tekerrürü halinde bu ceza iki kat olarak verilir.
VIII - 22 nci maddenin 2 nci fıkrasına muhalif olarak Hükümet tarafından yaptırılan stokları alâkadar makamların talimatı hilâfına istihlâk eden, kullanan veya her ne suretle olursa olsun elden çıkaranlarla 3 üncü fıkrası hükmüne muhalefet edenler hakkında 53 üncü maddenin 5 numaralı bendinde yazılı ceza hükümleri tatbik olunur.
I -24 üncü maddenin 1 inci ve 2 nci bentlerine göre Hükümetçe yapılan teftiş ve murakabeye muhalefet edenler, ticari kredilerin, şirket veya kooperatiflerin faaliyetlerinin tahdit, takyit veya menine müteallik olarak Hükümetçe ittihaz olunan kararlara riayet etmiyetnler Hükümetin kararına muhalif olarak şirket veya kooperatifleri teşkil veya tescil ettiren ortaklar ve bu suçlara iştirak edenler hakkında 1.000 liradan 10.000 liraya kadar ağır para cezası hükmolunur. Tekerrürü halinde ağır para cezası üç misline çıkarılır. Hükümetçe ittihaz olunan karara muhalif olarak teşekkül eden veya tescil ettirilen şirketler ve kooperatifler kapatılmakla beraber bunlar kapatılma anına kadar üçüncü şahıslarla muamelede bulunmuşlarsa tasfiye hükümlerine tabi tutulur.
II - 25 inci maddenin 1 inci, 2 nci ve 3 üncü bentlerinde yazılı stok yapmak memnuiyetine riayet etmiyenler 500 liradan 2.500 liraya kadar ağır para cezasına ve tekerrürü halinde 1.000 liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasiyle birlikte bir seneden üç seneye kadar hapis cezasına mahkûm edilir.
III - 25 inci maddenin 4 üncü bendinde yazılı mal biriktirmek memnuiyetine riayet etmiyenler 10 liradan 100 liraya kadar ağır para cezasına mahkûm edilir. Tekerrürü halinde para cezası iki misline çıkarılmakla beraber suçlu bir aya kadar hapis cezasına mahkûm edilir.
IV - 2 nci ve 3 üncü bentlerde yazılı hallerde yapılmış olan stokların ve biriktirilmiş olan malların müsaderesine de hükmolunur.
V - 28 inci maddede yazılı ilâna rağmen muhik sebep olmaksızın malını gümrükten çekmiyenler hakkında 500 liradan 5.000 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte on beş günden üç aya kadar hapis cezası hükmolunur. Hükümetçe gümrükten çekilerek müracaatları üzerine sahiplerine teslim edilen malları Hükümetin gösterdiği yerlere veya ihtiyaç sahiplerine satmayanlar hakkında 1.000 liradan 10.000 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte üç aydan bir seneye kadar hapis cezası hükmolunur.
VI - 29 uncu maddenin 1 inci bendi mucibince ithal ve ihraç maddelerinin Hükümetçe tesbit edilen fiatlarına riayet etmiyenler hakkında bir aydan altı aya kadar hapis cezasiyle birlikte tesbit edilen ithal ve ihraç fiatlariyle satış veya mubayaanın yapıldığı fiatları rsandaki fark tutarının beş misli ağır para cezası hükmedilir. Tekerrürü halinde cezalar iki kat olarak verilir.
VII - 30 uncu madde hükmüne riayet etmiyenler hakkında bir senelik kira bedeli tutarınca ağır para cezası hükmolunur ve tekerrürü halinde bu ceza iki misline çıkarılır. 30 uncu madde hükmüne muhalefeti itiyat edinenler ayrıca bir aydan altı aya kadar hapis cezasına da mahkûm edilir. Ancak 30 uncu madde hükmüne muhalefetin kasde makrun olmayıp hata veya zühulden ileri geldiği ve alâkalılar tarafından takibattan evvel tashih edildiği anlaşılan hallerde ilgililer hakkında takibat yapılmaz.
30 uncu madde hükmüne muhalefetin derecesi ve suçun şahsi ihtiyaç sevki ve geçim sıkıntısiyle işlendiği mahkemece takdir olunan hallerde ceza üçte bire indirilebilir veya zaruretin derecesine göre tamamen iskat edilebilir. Mükerrirlerle bu suçu itiyat edinmiş olanlar bu hükümden istifade ettirilmez.
VIII - Bir gayrimenkulü başkasına kiralamak veya devretmek için hava parası namiyle veya herhangi bir namla kendilerine gayrimeşru menfaat temin eden gayrimenkul sahipleri veya kiracılarla bunlar namına hareket eden sair kimseler veya bunlara tavassut edenler hakkında temin veya teminini kasdettikleri menfaatin iki misli ağır para cezasiyle birlikte üç aydan bir seneye kadar hapis cezası hükmolunur.
I-32 nci maddede yazılı suçları, memleketin iktisadi bünyesini kökünden sarsmak veya memlekette büyük ve şümullü iktisadi buhran yaratmak maksadiyle teşekkül halinde işleyenler hakkında ölüm cezası hükmolunur ve bunların ticaret mevzuu olan mallarının tamamı müsadere olunur.
II - Yukarıki bentte yazılı hal haricinde 32 nci maddedeki suçlarla 31 inci maddenin 2 nci ve 3 üncü bentlerinde yazıla suçları işleyenler, işlemeye teşebbüs edenler, bu fiillere bilerek yardım edenler veya bu fiilleri yaptıranlar hakkında 1.000 liradan 10.000 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte üç seneden on beş seneye kadar ağır hapis cezası hükmolunur.
III- İkinci bentte yazılı suçların işlenmesinden tevellüt eden veya edebilecek olan zarar, malın yahut temin edilen veya temini kasdolunan gayrimuhik menfaatin miktar ve mahiyetine göre hafif ise faili hakkında 500 liradan 2.500 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte bir seneden üç seneye kadar hapis cezası verilir ye ayrıca bir aydan üç aya kadar dükkân, mağaza ve ticarethanenin kapatılmasına ve hapis müddeti kadar suçlunun ticaretten menine de hükmolunur.
Bu bentte yazılı cürümlerin tekerrürü halinde 2 nci bentte yazılı cezalar tatbik olunur.
IV- 2 nci bentte yazılı suçların işlenmesinden tevellüt eden veya edebilecek olan zarar, malın yahut temin edilen veya temini kasdolunan gayrimuhik menfaatin miktar ve mahiyetine göre pek hafif ise faili hakkında 100 liradan 500 liraya kadar ağır para, cezasiyle birlikte on beş günden iki aya kadar hapis cezası verilir ve hapis müddeti kadar dükkân, mağaza ve ticarethanenin kapatılmasına ve aynı müddetle suçlunun ticaretten menine hükmolunur.
V - 31 inci maddenin 2 nci ve 3 üncü bentleriyle 32 nci maddede yazılı suçlar, ticari faaliyetleri ve kazançları mahdut olan köy ve mahalle bakkalları, seyyar satıcılar ve bunlara mumasil küçük tacir ve esnaf ve tellâllar tarafından işlenirse bunlar hakkında 10 liradan 100 liraya kadar ağır para cezası hükmolunur. Ayrıca beş günden on beş güne kadar ticaretten men'i cezası verilmekle beraber varsa bu kadar müddetle dükkânları da kapatılır.
VI - 2 nci, 3 üncü ve 4 üncü bentlerde yazılı suçlara mevzu teşkil eden mallarla aynı cinsten mevcut bakiyeleri tamamının da müsaderesine karar verilir.
VII - 31 ve 32 nci maddelerde yazılı suçları işleyenlere müşteri tarafından bir para tediye edilmişse talep edildiği takdirde bu para derhal müşteriye iade ve mal zaptolunur. Suç mevzuu olan mal müşteriye teslim edilmişse dilediği takdirde kendisinde bırakılır. Henüz teslim edilmemişse nümunesinin alınması mümkün olan malların nümunesi alındıktan ve nümune alınması mümkün olmıyanların evsafı derhal ehli vukufa tesbit ettirildikten sonra müşteriye teslim olunur. Suç mevzuu olan malın satıcı tarafından talep edilen bedeli henüz ödenmemişse müşteriden, ödenmişse suçludan alınır. Her iki halde de mal bedeli Ziraat Bankası şubesine ve bulunmayan yerlerde malsandığına emaneten teslim olunur. Muhakeme neticesinde satılan malın bedeli yüksek olduğu tesbit edilirse fark resen müşteriye iade ye mütebakisi müsadere olunur. Satıcı beraet ettiği takdirde bankaya veya malsandığına yatırılan mal bedelinin tamamı kendisine verilir.
VIII - 31 inci maddenin 4 ve 6 ncı bentleri hükümlerine riayet etmiyenler hakkında 50 liradan 500 liraya kadar ağır para cezasiyle beraber bir haftadan bir aya kadar dükkân, mağaza ve ticarethanenin kapatılmasına ve o kadr müddetle suçlunun ticaretten menine hükmolunur ve tekerrürü halinde bu bentte yazılı cezalar iki kat olarak verilir.
IX- 31 inci maddenin 5 nci bendinde yazılı mecburiyete riayet etmiyenler hakkında 25 liradan 100 liraya kadar, tekerrürü halinde 100 liradan 500 liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.
X- 31 inci mddenin 7 nci bendinde yazılı etiket ve fiat listesi koymak mecburiyetine riayet etmeyenler hakkında 50 liradan 500 liraya kadar ağır para cezası ve tekerrürü halinde 100 liradan 1000 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte bir haftadan üç aya kadar hapis cezası hükmolunur. Şu kadar ki, fiilin kasde makrun olmayarak hata veya zühul eseri olduğu anlaşılan hallerde ceza yarıya kadar indirilebileceği gibi tamamen de iskat olunabilir.
XI- Yukarıki bentlerde yazılı ticaretten men ile dükkân, mağaza ve ticarethanenin kapatılması cezası, bu dükkân, mağaza ve ticarethanenin bulunduğu mevki için hayati ehemmiyeti haiz olması halinde verilmez. Bu takdirde hükmolunacak ağır para cezasının yarısı arttırılır.
I. 34 üncü madde mucibince kurulan birliklere girmeyen veya girdikten sonra kendiliğinden çıkan, yahut birlik statüsüne göre çıkarılan tacirler ve sanayi erbabı bu birliklere girmedikçe veya tekrar alınmadıkça birliklerin mevzuu olan işlerle iştigal etmekten menedilirler. Bu memnuiyete rağmen bu birliklerin mevzuu olan işlerle iştigal edenler hakkında 250 liradan 2.500 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte bir aydan üç aya kadar hapis cezsı hükmolunur.
II. 36 ncı mddenin 1 inci bendine göre deniz nakil vasıtalarının çalıştırılması hakkında Hükümetçe ittihaz edilen karara muhalefet edenler veya ettirenler veya bu fiillere bilerek yardım edenler 1.000 liradan 10.000 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte bir seneden beş seneye kadar hapis cezasına mahkûm edilir. Bu fiilin işlenmesinden tevellüt eden veya edebilecek olan zarar hafif ise yukarıdaki suçlan işleyenler hakkında 250 liradan 2.500 liraya kadar ağrır para cezasiyle birlikte üç aydan bir seneye kadar hapis, pek hafif ise 25 liradan 100 liraya kadar ağrır para cezası hükmolunur.
III. 36 ncı maddenin 1 inci bendine göre kara nakil vasıtalarının çalıştırılması hakkında Hükümetçe ittihaz edilen karara muhalefet edenler 100 liradan 1.000 liraya kadar ağrır para cezasına, tekerrürü halinde 250 liradan 2.500 liraya kadar ağrır para cezasiyle birlikte bir aydan altı aya kadar hapis cezasına mahkûm edilir.
IV. 36 ncı maddenin 1 inci bendine göre seyrüseferin tanzim, tahdit veya men’i ve âzami nakil ücretlerinin tâyini hususunda Hükümetçe ittihaz olunan karara riayet etmeyenler hakkında 250 liradan 2.500 liraya kadar ağrır para cezası ve tekerrürü halinde 500 liradan 5.000 liraya kadar ağrır para cezasiyle birlikte bir aydan altı aya kadar hapis cezası hükmolunur.
V. 36 ncı maddenin 1 inci bendine göre lüzum görülen yerlerde çalıştırılmasına karar verilen hususi nakil vasıtalarında çalışanların kabule şayan mazeretleri olmaksızın işlerini terketmelerinin memnuiyeti hakkında Hükümetçe ittihaz olunan karara riayet etmeyenler alacakları günlük ücretin beş mislinden yirmi beş misline kadar ağır para cezasına mahkûm edilir. Tekerrürü halinde iki misli para cezasiyle birlikte on beş günden iki aya kadar hapis cezası hükmolunur.
VI. 36 ncı maddenin 5 inci bendi hükmüne riayet etmiyenler hakkında 50 liradan 250 liraya kadar ağır para cezası ve tekerrürü halinde 100 liradan 500 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte bir aydan üç aya kadar hapis cezası hükmolunur.
VII. 36 ncı maddenin 6 ncı bendi hükmüne muhalefet edenler baklanda 1.000 liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasiyle birlikte üç seneden on seneye kadar hapis cezası hükmolunur. Şu kadar ki, 100 tondan yukarı buhar ve motör ile işleyen gemilerde hükmolunacak ağır para cezası geminin rayiç kıymetinden aşağı olamaz.
VIII. 37 nci maddede yazılı zirai iş mükellefiyetine riayet etmeyenler hakkında 53 üncü maddenin 2 nci bendinde yazılı ceza hükümleri tatbik olunur.
IX. Zirai iş mükellefiyeti tatbik edilen bölgelerde sahibine kati lüzumu olmayan her nevi ziraat vasıtalarından kira mukabilinde istifade edilmesi hakkında Hükümetçe ittihaz edilen kararlara riayet etmeyenler 10 liradan 100 liraya kadar ağır para cezasiyle cezalandırılır.
I -38 inci maddenin 1 inci bendinde yazılı zeriyatın çeşit, nevi ve nispeti hakkında Hükümetçe ittihaz olunan karara muhalefet edenler 25 liradan 300 liraya kadar ağır para cezasına, tekerrürü halinde 50 liradan 600 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte bir haftadan üç aya kadar hapis cezasına mahkûm edilir.
II - 38 nci maddenin 1 inci bendinde yazılı herhangi bir mahsulün ekimini men hakkında Hükümetçe ittihaz olunan karara muhalefet edenler 50 liradan 300 liraya kadar ağır para cezasına ve tekerrürü halinde 100 liradan 600 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte 15 günden 3 aya kadar hapis cezasına mahkûm edilir.
III - 38 nci maddenin birinci bendinde yazılı ziraatin ve hayvan yetiştirmenin usul ve istikametleri hakkında Hükümetçe ittihaz olunan kararlara riayet etmeyenler hakkında 100 liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.
IV - 38 nci maddenin 2 nci bendinde yazılı küçük ve büyük baş hayvanları Hükümetçe ittihaz olunan kararlara muhalif olarak ticaret kasdiyle satın alanlar, satanlar, herhangi bir surette başkasına devredenler, nakledenler ve kesenler veya kesimi zaruri kılacak şekilde küçük ve büyük baş hayvanları sakatlıyanlar hakkında müsadere hükmü hariç olmak üzere 54 ncü maddenin 1 inci bendinde yazılı ceza hükümleri tatbik olunur.
V - 40 ncı maddede yazılı araziye hububat ekmek ve ektirmek hakkında Hükümetçe ittihaz edilecek karara riayet etmeyenler 100 liradan 1.000 liraya kadar ağır para cezâsına ve tekerrürü halinde 250 liradan 2.500 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte bir aydan altı aya kadar hapis cezasına mahkûm edilir.
VI - 42 nci maddenin 2 nci bendi hükmüne riayet etmiyenler haklıda 10 liradan 50 liraya kadar ağır para cezası hükmolunur. Şu kadar ki, tâyin olunacak ağır para cezası, tesbit edilen ihtiyaç haricinde kullanılan veya sarf ve istihlâk edilen madde ve hayvanların bedelinden ve ödünç verilen paraların tutarından aşağı olamaz.
VII - 65 inci maddenin 1 inci bendi mucibince salâhiyetli memurlar tarafından istenilen malûmatı vermeyen ve vesika ve defterleri göstermeyenler 25 liradan 250 liraya kadar ağır para cezasına mahkûm edilir. Tekerrürü halinde ceza iki misline çıkarılır.
VIII - Bu kanunun 11 inci ve 14 üncü maddelerine göre yapılacak tevziata ve verilecek vesikalara esas olmak üzere istenen malûmatı kasten hakikate muhalif olarak bildirenlerin fiilleri umumi hükümlere göre daha ağır bir cezayı müstelzim olmadığı takdirde 10 liradan 100 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte üç aya kadar hapis cezası hükmolunur.
Şu kadar ki, bu fiil, şahsi ihtiyaç için istenen beyannamelere taalûk ettiği takdirde failleri hakkında hapis cezası hükmolunmaz.
55 nci maddenin 6 ve 7 nci fıkralariyle 56 ncı maddenin 4, 5 ve 6 ncı fıkralarında ve 57 nci maddede ve 58 nci maddenin 1 inci fıkrasında yazılı suçların failleri hakkında hükmolunacak para cezalarından dolayı bunların çalıştıkları ticaret veya sanayi müessesesi veya sair hükmi şahıslar malen ve müteselsilen mesuldürler.
Bu kanuna göre verilip katileşen hükümlerin hulâsaları, masrafı mahkûma ait olmak üzere neşrolunur. Ancak, mevzuu itibariyle neşrinde fayda tasavvur olunmayan seyyar satıcıların ve sair küçük tacirlerin işledikleri basit suçlara veya iş mükellefiyetine riayet etmeyenlere taallûk eden hükümler mahkeme karariyle neşirden istisna edilebilir. Feri ceza olan dükkân, mağaza ve ticarethanenin kapatılması hakkındaki hükümlerin hulâsaları büyük harflerle yazılarak dükkân ve mağaza ve ticarethanenin göze çarpan yerine yapıştırılır.
I - Bu kanuna taallûk eden işlerde vazife ve salâhiyetlerini suiistimal edenler veya bu suretle diğer bir suç işliyenler ve vazifede ihmal ve terahide bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu ile diğer kanunlarda muayyen olan cezalar iki kat olarak hükmolunur.
II - Memur ve müstahdemlerin bu kanunun tatbiki dolayısiyle işledikleri suçlardan veya bu kanunun tatbikiyle mükellef makam ve mahkemelerin emir ve taleplerini ve bu kanunla kendilerine mevdu takip ve tahkik vazifelerini ihmal veya suiistimal etmelerinden dolayı haklarında yapılacak cezai takiplerde memurin muhakematına dair kanun hükümleri tatbik olunmaz.
Vali ve vali muavinleri, kaymakamlar ve belediye reisleri ve heyet halinde ittihaz ettikleri kararlardan dolayı belediye daimi encümen âzaları ve merkezin emriyle tahkik ve teftiş için gönderilenler ikinci fıkra hükmünden müstesnadır.
III - Millî Korunma Kanununa taallûk eden işlerde, iktisadi Devlet teşekkül ve müesseselerinin idare ve murakabe uzuvları ile memur ve müstahdemleri ve bu kanuna göre vazifelendirilen hususi hukuk hükümlerine tabi müesseselerin memur ve müstahdemleriyle bu müesseselerden hükmi şahsiyeti haiz olanlarının idare ve murakabe uzuvları, hakikî şahıslara ait olanlarının sahipleri ve müdürleri Devlet memuru gibi cezalandırılır.
I - Bu kanun hükümlerinin tatbikatında salâhiyetli memurlara lüzum görülen her türlü malûmatın verilmesi ve her nevi vesikaların ve defterlerin gösterilmesi mecburidir.
II - Bu memurlar, vazifelerinin ifası sırasında bu kanunun cezalandırdığı fiillere muttali olduklarında, Meşhut Suçların Muhakeme Usulü kanununun dördüncü maddesi hükümlerini tatbik ederler. Talep vukuunda zabıta makam ve memurları bu memurlara yardım etmeğe mecburdurlar.
III - Bu kanunun tatbikını temin için vali ve kaymakamlar veya bunların yazılı emirleriyle vazifelendirilen memurlar ev, mağaza, ticarethane, ambar ve samanlık ve sair her türlü mal konulabilen yerlerde arama yapabilirler.
IV - Arama sırasında mahalle muhtarının ve bulunmadığı takdirde ihtiyar heyetinden birinin huzuru şarttır. Arama sırasında aranılacak yerin ve malın sahibi veya zilyedleri ve bunlar bulunmazlarsa sırasiyle mümessilleri veya hısımlarından veya kendisiyle sakin olanlardan veyahut komşularından mümeyyiz biri hazır bulundurulur.
V - Köylerde yapılan aramalarda muhtar ile ihtiyar heyetinden biri ve muhtar bulunmadığı zaman ihtiyar heyetinden biri ile komşularından biri ve ihtiyar heyetinden kimse bulunmadığı zaman komşulardan iki kişi hazır bulundurulur.
VI - Gecikmesinde zarar görülen fevkalâde haller müstesna olmak üzere mesken veya sair binalarda gece arama yapılmaz.
VII - Her arama neticesinde kanun hükümlerine muhalif olarak saklanmış veya saklanmak istenilmiş mallar zuhur ederse bu mallar alınarak Hükümetin evvelce tesbit etmiş olduğu mahallere sevk ve teslim edilir ve diğer bedelleri emaneten Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası şubelerine ve bulunmayan yerlerde mal sandıklarına yatırılır. Bu surette malları alınan hükmi ve hakiki şahıslar aleyhine Millî Korunma Kanununa tevfikan ayrıca cezai takibat yapılır.
VIII - Arama neticesinde kanun hükümlerine muhalif olarak saklanmış veya saklanmak istenilmiş mallar zuhur etsin etmesin, hazır bulunanların ayrı ayrı imzalarını ihtiva eden iki nüsha zabıt varakası derhal mahallinde tutulur.
Eğer kanun hükümlerine muhalif olarak saklanmış veya saklanmak istenilmiş mallar zuhur etmişse bunların miktarı ve müfredatı ve o günkü hal ve vasıfları zabıt varakasında ayrı ayrı gösterilir. Arama neticesinde tutulan bu zabıt varakasının bir nüshası derhal mal sahiplerine veya zilyedlerine ve mal zuhur etmemişse aranılan yerin sahibine veya zilyedine verilir.
Aşağı haddi altı ay ve daha ağır cezayi müstelzim cürümlerde maznunlar duruşmaya mevkufen sevkolunur. Şu kadar ki, son tahkikat sırasında mahkeme maznunun nakdî kefaletle tahliyesine karar verebilir.
Hükümden sonra Meşhut Suçların Muhakeme Usulüne dair kanunun (13) üncü maddesi hükmü tatbik olunur.
I - Adliye Vekâleti lüzum görülen yerlerde, bu kanunla 1609 ve 4237 sayılı kanunların hükümlerine giren suçlara, bu kanun hükmünce resmî evrak ve vesikalardan sayılan evrak ve vesikalar üzerinde işlenen suçlara, bu kanunun 64 üncü maddesinde yazılı memurların işledikleri suçlara taallûk eden dâvaları ve bu dâvaların görüldüğü sırada işlenen yalan yere sehadet suçlarına mütaallik dâvaları görmek üzere Hakimler Kanununun her sınıf veya derecesindeki hâkimlerden müteşekkil olarak toplu veya tek hâkimli Millî Korunma Mahkemeleri kurabilir.
II - Adliye Vekâleti bu mahkemelere ikinci sınıfta bulunan ve Temyize namzet gösterilmiş olan hâkimleri terfian ve birinci sınıfta bulunan hâkimleri naklen tâyin edebileceği gibi kadrodaki her dereceden maaşlar karşılık tutulmak suretiyle daha aşağı derecelerdeki hâkimleri de tâyin edebilir. Bu mahkemelerin lâğvi halinde Temyize namzet hâkimlerden hu mahkemelere terfian tâyin olunanlardan açıkta kalanlar müktesep hakları mahfuz kalmak şartiyle ve kendi muvafakatleriyle dördüncü deredecedeki bir hâkimliğe de tâyin olunabilirler.
III - Bu mahkemelerde vazife alan hâkimlerin, müddeiumumilerin ve kâtiplerin maaşları bu kanunun 43 üncü maddesindeki sermayeden ödenir ve bu vazifelerin devamı müddetince de kendilerine yine bu sermayeden maaşlarından gayri Adliye Vekâletince tensip ve Başvekilce tasvip olunacak aylık maktu tazminat verilebilir.
IV - Bu mahkemelerin ilgası halinde 2556 sayılı Hâkimler Kanununun 79 ve 80 nci maddeleri mucibince alâkalılara tediye olunacak maaşlar bu kanunun 43 üncü maddesindeki sermayeden ödenir.
V - Adliye Vekâleti bu mahkemelerin ikaza mıntakalarını, bu mahkemelerin kurulmadığı yerlerde bu kanuna göre vazifeli mahkemeyi tâyin eder. Bu kanun hükmüne giren bütün suçların dâvasını bir mahkemede rüvet ettirebilir.
VI - Adliye Vekâleti Millî Korunma Mahkemelerinden ve bu mahkemelerin kurulmadığı mahallerde bu işlere bakmak üzere salâhiyetti kılınan mahkemelerden verilen hükümleri tetkik etmek üzere bu maddenin 2 nci bendinde yazılı hâkimlerden Temyiz Mahkemesinde hususi bir daire teşkiline ve bu daireye lüzumu kadar raportör tâyinine de salahiyetlidir. Bunların maaşları 43 üncü maddedeki sermayeden ödenir. 4 üncü bent hükmü bunlar hakkında da tatbik olunur.
I - Bu kanuna göre kurulan veya bu kanunu tatbik ile tavzif edilen mahkemeler Meşhut Suçların Muhakeme Usulü hakkındaki kanunun usul hükümlerini tatbik ederler.
II - Bu kanunla tekerrürden dolayı hususi surette ceza tâyin edilmiş olan hallerde tekerrür tabirinden maksat, hüküm katileştikten sonra aynı suçun tekrar işlenmesidir.
III - Bu kanunda yazılı suçlara teşebbüs halinde hilâfına sarahat olmadığı takdirde umumi hükümler tatbik olunur.
IV - Aynı kasdi cürmî altında işlenmiş olan, muayyen bir cins malın müteaddit şahıslara fazla fiatla satılması veya aynı gayrimenkulun müteaddit defalar kanunen muayyen miktardan fazlaya kiraya verilmesi gibi haller bir suç sayılır ve bu hallerde Türk Ceza Kanununun 80 nci maddesi hükmü tatbik olunur.
V - Bu kanuna göre toplu olarak teşkil edilen Millî Korunma Mahkemelerince hükmolunan 15 güne kadar hapis ve 500 liraya kadar ağır para cezalarına taallûk eden hükümler katî olup temiyz edilemez.
I - Bu kanun hükümleri dairesinde ittihaz edilecek karar ve muameleler hakkında kaza mercilerinden tehiri icra ve tedbiri ihtiyati kararları verilemez.
II - Bu kanunun tatbikına müteallik olarak kullanılan her türlü evrak veya Hükümetçe istihlâki tahdit olunan maddelere müteallik karne veya vesikalar, resmî evrak ve vesikalardan madût olup bunlar, üzerinde işlenecek sahtekârlık cürümleri hakkında Türk Ceza Kanununun resmî evrak üzerinde işlenen sahtekârlık cürümlerine müteallik hükümleri tatbik olunur.
III - Bu kanunla 1609 ve 4237 sayılı kanunlarda yazılı suçları salâhiyetli merciler tarafından haber alınmadan evvel müsbit delilleriyle birlikte bu mercilere haber veren veya bu suçları fiilen meydana çıkaran kimselere aşağıda yazılı esaslar dairesinde ikramiye verilebilir:
Muhbire ikramiye verilebilmek için ihbarın, suç delillerinin elde edilmesine imkân verecek surette ve vaktinde yapılmış olması şarttır. Verilecek ikramiye, ihbarın mevzuuna dâhil suçlardan dolayı hükmedilen, para cezasiyle müsadere olunan malların satış kıymetinin yüzde onunu tecavüz edemez. İkramiye para cezasının tahsilinden ve müsadere olunan malların satışından sonra verilir.
Suçun meydana çıkarılmasında büyük gayretleri sebkettiği tahkikatla tesbit olunan memurlar da yukarki fıkrada yazılı ikramiyeden istifade ettirilebilir.
İkramiyeden istifade etmek yahut kendilerine veya başkalarına haksız sair menfaatler temin eylemek kastiyle suçsuz olduklarını bildikleri kimseler hakkında suç tasni ve ihbar edenler veya bu maksatlarla şantaj yapanlar hakkında kanunen muayyen cezalar üç misli olarak hükmolunur ve bu kabil suçların muhakmeleri de 67 nci maddeye göre kurulan veya salahiyetli kılınan mahkemelerde görülür.
Madde 2
Millî Korunma Kanununa 4180 sayılı kanunla eklenen maddeler kaldırılmıştır.
Madde 3
Bu kanun neşri tarihinden mer’idir.
Madde 4
Bu kanun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.