KolayuyumGiriş yap

2/13992 Türkiyede Harp Silah ve Mühimmatı Yapan Hususî Sanayi Müesseselerin Kontrolü Hakkında Nizamnamenin Meriyete Konulması Hakkında Kararname

Tür
Resmi Gazete
Atıf
2/13992 Türkiyede Harp Silah ve Mühimmatı Yapan Hususî Sanayi Müesseselerin Kontrolü Hakkında Nizamnamenin Meriyete Konulması Hakkında Kararname (R.G. 27.07.1940/4572)
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – Türkiye'de Harp Silâh ve Mühimmatı Yapan Hususî Sanayi Müesseselerinin Kontrolu Hakkında Nizamname

Kısmen veya tamamen her türlü harp silâh ve mühimmatı ile her nevi bomba ve tahrib malzemesi yapmak üzere tesis edilen, işletilen ve yeniden kurulacak olan hususî sanayi müesseseleri bu nizamname, hükümleri dahilinde kontrola tâbidir.

Madde 2

Kontrola tâbi harp silâh ve mühimmatı sanayiinin nelerden ibaret olduğu, her sene Millî Müdfaa Vekâletince hazırlanacak cetvel üzerine o senenin kânunusani ayı içinde İcra Vekilleri Heyetince tesbit ve ilân olunur.

Madde 3

Harp silâh ve mühimmatı ile bomba ve tahrib malzemesi yapabilecek olan hususî sanayi müesseselerinin kurulması veya işletilmesi, Millî Müdfaa Vekâletinden müsaade almağa bağlıdır. Bunun için bu müesseseleri kurmak veya işletmek isteyenlerin, aşağıda yazılı hususları havi (bir istida ile mezkûr vekâlete müracaat eylemeleri lâzımdır:

I - Mevcud ve muattal bir fabrikanın işletilmesine müsaade almak için verilecek istidalarda:

a) Fabrika sahiblerinin adı ve sanı ve fabrikanın kurulu olduğu yer.

b) Fabrikayı işletecek olanlarla sermaye sahiplerinin açık hüviyetleri ve bu iş için koyacakları mütedavil sermaye yekûnları,

c) Fabrikada çalıştırılacak işçilerin azamî mikdarı,

ç) İmal edilecek her madde ayrı ayrı gösterilmek üzere bunların senelik asgarî ve azamî istihsal mikdarları,

d) Bu mamulâtın ve ibtidaî malzemenin - varsa- stok mikdarları,

e) Fabrikanın deposu, satış merkezi ve satış şubeleri ile idare merkezinin ve bürolarının bulunacağı yerler,

f) Fabrikanın inşa ve tesisi hususunda, imal edilecek malzemenin icab ettirdiği emniyet tertibatının nazara alındığına ve temin edildiğine dair vesaik ve malûmat,

g) Fabrika bir şirket tarafından işletilecek ise esas mukavele sureti.

II- Bir fabrikanın yeniden kurulup işletilmesine müsaade almak için verilecek istidalarda:

a) Fabrikayı kuracak ve işletecek olanlar ile sermaye sahiplerinin açık hüviyetleri ve bu iş için koyacakları tesis sermayesi ile mütedavil sermaye yekûnlarından,

b) Fabrikanın kurulacağı, deposunun, satış merkez ve şubelerile idare merkezinin ve bürolarının bulunacağı yerlerden başka yukarıda mevcud fabrikalar hakkında c, ç, e, f, g fıkralarında işaret olunan hususlar.

Bu müracaat ve taleb üzerine Millî Müdafaa Vekâleti, Dahiliye ve İktisad Vekâletlerinin mütalealarını aldıktan sonra, lüzum gördüğü tedkikleri yaparak, fabrikanın kurulmasına ve işletilmesine müsaade edilip edilmiyeceğini nihayet iki ay içinde istida sahiplerine tebliğ eder ve netice hakkında adı geçen Vekâletlere de malûmat verir.

Madde 4

Yukarıki madde mucibince kurulmasına veya işletilmesine müsaade edilen fabrikanın faaliyete geçip imalâta başladığı tarih, bir ay içinde Millî Müdafaa, Dahiliye ve İktisad Vekâletlerine bildirilecek ve aynı zamanda, fabrikayı tesis edenlerin ve sermaye sahiblerinin hüviyetleri ve bu iş için konulan tesis sermayesi ve mütedavil sermaye yekûnları ve fabrikada imal edilecek her maddenin ayrı ayrı senelik azamî istihsal ve var ise stok mikdarları hakkında da Dahiliye ve İktisad Vekâletlerine malûmat verilecektir.

Madde 5

Gerek mevcud bulunan gerek kurulacak ve işletilecek olan fabrikaları kuran ve işletenler ile sermaye sahiplerinin hüviyetlerinde, fabrikaların tesis sermayesi ve mütedavil sermaye mikdarlarında, kurulduğu veya kurulacağı yerlerde ve emniyet tertibat ve inşaatında her hangi bir değişiklik yapılması, yine Millî Müdafaa Vekâletinin müsaadesine bağlıdır. Müsaade alınmadıkça bu değişiklikler yapılamaz.

Fabrikaların depo, satış merkezi ve satış şubeleri ile idare merkezinde ve bürolarında ve işçilerin azamî mikdarında bir değişiklik vukuu takdirinde derhal ve imal edilen maddelerin istihsal ve stok mikdarlarında değişiklik vukuunda altı ay içinde, keyfiyet sahipleri tarafından yine Millî Müdafaa Vekâletine bildirilir.

Yukarıda yazılı değişikliklerden, fabrikaları tesis edenler ile sermaye sahiplerinin hüviyetlerine, mütedavil sermayelerine, senelik azamî istihsal ve stok mikdarlarına aid olanlar hakkında sahipleri tarafından Dahiliye ve İktisad Vekâletlerine de ayrıca malûmat verilir.

Madde 6

Gerek faaliyette bulunan ve gerek yeniden kurulacak ve işletilecek olan fabrikaların tesisatında yapılacak değişikliğin bu değişikliğe başlamadan evvel ve faaliyetlerinin tatilinin, kapanmaları tarihinden itibaren bir ay içinde mucib sebebleri ile birlikte Millî Müdafaa, Dahiliye ve İktisad Vekâletlerine bildirilmesi mecburidir.

Madde 7

Müessese sahipleri, imal ettikleri her türlü harp silâh ve mühimmatı ile her nevi bomba ve tahrib malzemesinin cins, nevi ve mikdarlarını ve yevmiye ile çalışan işçi, mevcudu ile bunlara verilen vasati yevmiye mikdarını, her malî yıl sonunda, resmî bir beyanname ile Millî Müdafaa, Dahiliye ve İktisad Vekâletlerine bildireceklerdir.

Madde 8

Müessese sahipleri, memleket içinden veya dışından kendilerine vukubulan sipariş taleblerinin cins ve mikdarları ile satış fiatlarını, siparişin esasi an üzerinde mutabık kalındığı tarihten itibaren nihayet on gün içinde, taliblerin hüviyetleri ve mahalleri ile birlikte Millî Müdafaa Vekâletine bildirirler. Vekâlet, hu siparişlerin kabul edilip edilmemesi hakkındaki kararını, keyfiyetin vekâlete iş’arından itibaren en çok on beş gün içinde kendilerine telgrafla tebliğ eder. Kararın bu müddet içinde tebliğ edilmemesi halinde, müessese tarafından siparişin kabulü caizdir.

Vekâlet müessese sahibinin bu husustaki müracaat evrakını hangi tarihte aldığım ve siparişin kabul edilip edilmediğini hal ve mevkiin icabına göre yazile veya telgrafla tebliğ eder.

Madde 9

Her türlü harp silâh ve mühimmatı ile her nevi bomba ve tahrib malzemesinin, icabında, memleket dışına çıkarılması, İcra Vekilleri Heyeti kararı ile menedilebilir. Yukarıki madde mucibince Vekâletin muvafık kararı üzerine fabrikaca kabul olunmuş siparişin taallûk ettiği silâh ve mühimmatın ihracı men edilmiş olması sebebile, müşterisine teslim edilememesinden ileri gelen zarar ve ziyan hazine tarafından ödenir. Veya siparişin ihtiva eylediği maddeler, tarafların taleb ve muvafakati halinde, teşekkül edecek mütehassıs heyet marifetile tesbit edilecek fiat üzerinden Millî Müdafaa Vekâletince satın alınır. Bu heyet iki tarafın intıhab edeceği ikişer kişi ile bunlar tarafından seçilecek bir kimseden ibaret olmak üzere beş zattan terekküb eder.

Madde 10

1055 sayılı Teşviki Sanayi Kanununun muaddel 30 uncu maddesi mucibince her sene için hazırlamak ile mükellef bulundukları iş cedvellerinin bir sureti, bu müesseselerce Millî Müdafaa Vekâletine gönderilir.

Madde 11

Millî Mudafaa Vekâleti, harb silâh ve mühimmatı yapan hususî sanayi müesseselerini ve bunlar tarafından verilen beyanname ve sair resmî evrakın doğruluğunu, kendi memurları ve icabında

Dahiliye ve İktisad Vekâletlerinden de iştirak edecek diğer memurlar marifetile mahallerinde kayıdları ve imalâtı tetkik ettirmek ve lüzumunda bu müesseselerde memur bulundurmak suretile kontrol eder.

Madde 12

İşbu müesseseler, 1055 sayılı Teşviki Sanayi Kanunu ile zeyillerine göre ifa etmekle mükellef bulundukları vecibeleri ayrıca yaparlar.

Madde 13

3763 sayılı kanunun 6 ncı maddesi hükmüne dayanarak hazırlanmış ve Devlet Şûrasınca tetkik edilmiş olan bu nizamname hükümleri, Resmî Gazetede basıldığı günün ertesinden itibaren yürümeğe başlar.

Madde 14

Bu nizamname hükümlerini İcra Vekilleri Heyeti yürütür.