KolayuyumGiriş yap

3222 Telsiz Kanunu

Tür
Resmi Gazete
Atıf
3222 Telsiz Kanunu (R.G. 23.06.1937/3638)
İlgili mevzuat
406 Telgraf ve Telefon Kanunu

Madde 1 – Umumî hükümler

Elektromanyetik dalgalar vasıtasile her nevi resim, işaret ve sesleri vermeğe ve almağa yarayan bilûmum telsiz tesisatı ve işletilmesi Hükümetin inhisarı altındadır.

Madde 2

Türkiye topraklarında, Türk deniz veya hava gemilerile tayyarelerinde her nevi telsiz tesisatı vücuda getirilmesi ve kezalik ruhsat alınarak evvelce yapılmış olan tesisatın yerlerinin veya cihaz ve teferrüatının her hangi bir suretle değiştirilmesi Nafıa Vekâletinin müsaadesine bağlıdır. Bu hususta her hangi bir teşebbüs, icraata başlangıç addolunur.

Lise ve yüksek mekteblerde ve üniversitede ders icabı yapılacak telsiz tesisatı ve neşriyatı Maarif ve Nafıa Vekâletlerince müştereken hazırlanacak esaslara göre yapılır.

Görünmez ziya ile çalışan ve uzak ile irtibata yarayan bütün cihazların kullanılması münhasıran orduya aiddir. Ancak lüzumu halinde bunların resmî müesseselerde istimaline İcra Vekilleri Heyetince izin verilebilir.

Madde 3

Her hangi neviden olursa olsun telsiz tesisatı (Haricî antenler ve telsiz telefon alıcı cihazları dahil) ve yedek akşamı sahipleri,

Devletin umumî ve askeri emniyet ve asayişinin istilzam ettiği hallerde ferdî, mıntakavî veya umumî olmak üzere İcra Vekilleri Heyeti kararına istinaden yapılacak taleb üzerine bunları faaliyetten kaldırmağa veyahut sebeb zail olduğu zaman iade edilmek üzere alacakları bir makbuz mukabilinde muvakkaten Hükümet emrine vermeğe mecburdurlar.

Bunların tesellüm edildiği hal ve heyette iadesi muktazi olup aksi takdirde tazmin edilir.

Madde 4

Nafıa Vekâletince kendilerine salâhiyet verilmiş olan memurlar Türkiye dahilinde bulunan Türk veya ecnebilere aid bilumum telsiz tesisatının teknik, işletme cihetlerini her zaman teftiş ve tetkik edebilirler. Deniz veya hava gemilerde tayyare sahipleri ve gemi adamları, pilot, makinist velhasıl bilcümle alâkadarlar bu memurların vazifelerini teshil ile mükelleftirler.

Madde 5 – Karada verici telsiz tesisatı

Karada umumiyetle verici telsiz tesisatı vücuda getirmek için hususî şahıslara ve müesseselere ruhsat verilemez. Ancak lüzumu halinde resmî müesseselerde böyle bir tesisat vücuda getirilmesine İcra Vekilleri Heyeti kararile ruhsat verilebilir.

Madde 6

Beşinci maddede yazıldığı veçhile kendilerine ruhsat verilmiş olan resmî müesseseler, telsiz tesisatını vücuda getirdikten sonra Nafıa Vekâleti tarafından tetkik ve teftiş edilerek kullanma müsaadesi verilmedikçe bunları faaliyete koyamazlar. Nafıa Vekâleti de müracaat tarihinden itibaren azamî bir ay zarfında tetkikatı ikmale mecburdur. Aksi takdirde müessese tesisatını faaliyete koyabilir.

Madde 7 – Telsiz alıcı tesisatı

Talsiz alıcı tesisatı bu kanuna göre tâbi olacakları muamele itibarile üç nev’e ayrılır:

A - Umumî telsiz telefon neşriyatını almıya mahsus tesisat,

B - Abone olanlar için matbuat, borsa gibi haberleri almıya yarıyan hususî tesisat,

C - Umuma mahsus telsiz telefon neşriyatı dahil olsun olmasın her nevi resim nakline aid neşriyatı almıya mahsus tesisat.

Madde 8

Her hangi neviden olursa olsun alıcı tesisata aid ruhsatnameler tanzim edilecek nizamnameye göre Nafıa Vekâleti namına Posta, Telgraf ve Telefon Umum Müdürlüğü tarafından verilir. Ancak, İcra Vekilleri Heyetince tesbit edilecek askeri mıntakalarda bulunan ecnebilere ruhsat verilmeden evvel alâkadar askeri makamların muvafakati alınır ve bu gibi eşhasa aid tesisatın vasıfları Genel Kurmay Başkanlığına ve Dahiliye Vekilliğine bildirilir.

Madde 9 – Telsiz telefon alıcı tesisatı

Yedinci maddenin (A) fıkrasındaki alıcı tesisata ruhsat almak için mahallî posta, telgraf ve telefon idaresine yazı ile müracaatta bulunmak kâfidir. Bu ruhsat anten tesisi iznini de ihtiva eder. Şu kadar ki, alıcı telsiz telefon cihazı mevcud olmaksızın sabit anten tesis etmek istiyen bina sahihlerine ücret alınmaksızın izin verilir.

Memleket dahilinde ikametleri bir ayı geçmiyen ecnebi seyyahların otomobillerindeki telsiz telefon alıcı cihazı için ruhsat almıya lüzum yoktur.

Madde 10

Bir ruhsatname yalnız bir alıcı cihaz içindir.

Madde 11

Reaksiyon devresi anten üzerine doğrudan doğruya tesir eden alıcı cihazların kullanılması memnudur.

Madde 12

Ecnebi Devletin Türkiyedeki siyasî memurları ruhsatnamelerini Hariciye Vekâleti tavassutu ile Nafıa Vekâletinden alırlar. Konsoloslar bu müracaatlerini vilâyet vasıtasile yaparlar.

Madde 13

Ruhsatnameler ancak alıcı cihaz ile ve Posta, Telgraf ve Telefon İdaresine malûmat verilerek başkasına devredilebilir.

Madde 14

Tesisatın bir yerden diğer bir yere değiştirilmesi halinde veya tesisatın kaldırılmasında ve işletmiye vaz’ında kaldırma ve işletme tarihlerini bir ay zarfında yazı ile Posta, Telgraf ve Telefon İdaresine bildirmek lâzımdır.

Bu ihbarlar Damga Resmine tâbi değildir.

Sekizinci maddede yazılı mıntakalara girmemek şartile tenezzühlerde ve bir ayı geçmiyen seyahatlerde alıcı cihazların nakli için müracaata lüzum yoktur.

Madde 15

Alıcı telsiz tesisatı sahipleri anten olarak çerçeve anten kullanabilecekleri gibi nizamname ile tesbit edilecek olan kayıtlara uygun olmak şartile bina haricinde ve dahilinde anten tesisatı yapabilirler. Ancak sekizinci maddede tesbit edilen askerî mıntakalardaki ecnebiler yalnız çerçeve anten kullanabilirler.

Madde 16

Bu kanunun mer’iyete girdiği tarihte mevcud veya bu tarihten sonra faaliyete konulacak gerek doğrudan doğruya ve gerek hatlar veya mecralar vasıtasile telsiz alıcılarında karışıklıkları mucib ihtizazat neşreden elektrik veya makine tesisatı sahipleri veya işletenleri bu karışıklıkları izale ve bu mümkün olmadığı takdirde azaltmak için icab eden tertibatı almakla mükelleftirler.

Bu karışıklıklar hakkındaki hükümlerin hüsnü tatbiki ve tatbikat sırasında tahaddüs edebilecek müşküllerin halli için Nafıa Vekilliğince mütehassıs bir komisyon teşkil edilir. Bu komisyonun vazife ve salâhiyeti nizamname ile tesbit olunur.

Madde 17 – Türk deniz gemilerinde telsiz tesisatı ve istasyonları ve bunların muhabereleri

Türk deniz gemilerinde telsiz tesisatı vücuda getirilmesi için icab eden ruhsatname Nafıa Vekâleti tarafından verilir.

Madde 18

Türk deniz gemilerindeki telsiz verici ve alıcı tesisat için yapılacak talebler yazı ile olacak ve bu talebde:

A - Tesisatın nev’i, kullanılacak cihaz hakkında tafsilâtlı malûmat,

B - Beynelmilel nizamnamelerine uygun olmak şartile kullanılacak dalga nev’i, dalga uzunluğu, muhabere mesafesi, anten takati, anten irtifar ve kaidesindeki ceryân şiddeti, çalışma saatleri ve umumî bir tarzda talebin derin bir surette tedkikini mümkün kılacak tekmil malûmat,

C - Diğer tesisatın ve istasyonların çalışmasına zarar vermemek için alınacak tedbirler hakkında açık bir surette malûmat verilecektir.

Tesisatın Milletler Arası Telekomünikasiyon Mukavelesi ve buna bağlı nizamnamelerdeki hükümlere uygun olması şarttır. Halen mevcud tesisat ve istasyonların bu şartlara tevfiki mecburidir.

Madde 19

Bu kanunun mer’iyete girdiği tarihten bir buçuk yıl içinde yurd kısa kıyı deniz yolculuğu sınırını aşan her yolcu gemisinde ve yurd uzun kıyı deniz yolculuğu sınırını aşan gayri safî 1600 tondan yukarı her yük gemisinde Milletler Arası Telekomünikasyon Mukavelesine bağlı nizamnameler ahkâmına uygun alıcı ve verici telsiz tesisatı vücuda getirilmesi lâzımdır.

Yukarıdaki fıkrada yazılı gemi sınıflarına dahil olmayan gemilerde dahi telsiz tesisatı vücuda getirilmesine İcra Vekilleri Heyeti kararile gemi sahipleri mecbur edilebilirler.

Birinci fıkrada yazılı müddetin inkızasını müteakıb telsiz tesisatı vücuda getirilmesi mecburî bulunup da henüz tesisatını yapmamış olan gemilerin yukarıda yazılı mıntakalarda sefer yapmalarına müsaade edilmez.

Bu kanunun tatbikatı bakımından yolcu gemisi on ikiden fazla yolcu taşıyan gemi demektir. Bundan gayrisine yük gemisi nazarile bakılır.

Bu madde hükmüne göre telsiz tesisatı vücuda getirilmesi mecburî olmayan gemilerin telsiz tesisatı mevcud olarak icrası icab eden seferlerine izin verilmez.

Madde 20

Ticaret gemilerinde vücuda getirilecek telsiz tesisatının teknik vasıfları, bunların gemilere konulma şekli, bu gemilerde çalışacak telsizcilerin bilgi derecesi ve imtihanları, gemi istasyonlarının muhabere usulü ve gerek muhabere menzili, gerek çalışma vakitleri bakımından tasnifi gibi ticaret filosunun telsiz tesisatı hakkında bütün teknik ve İdarî hususlar beynelmilel kaidelere göre hazırlanacak nizamname ile tesbit olunur.

Madde 21

Askerî olanlar müstesna olmak üzere deniz gemilerinin kara ile muhaberesini temin edecek olan kıyı istasyonları tesis ve idaresi münhasıran posta, telgraf ve telefon idaresine aiddir.

Madde 22

19 uncu madde mucibince telsiz tesisatı vücuda getirilmesi mecburi olan yolcu gemileri seferleri esnasında yolcular tarafından Türkiye dahilinde veya haricinde her hangi bir mahalle çekilmek üzere verilecek veya her hangi bir mahalden yolcular namına gelecek telgrafları telsizleri vasıtasile verip almağa mecburdurlar.

Madde 23

Yolcu muhaberesini temin eden gemilerin telsiz istasyonları (Gemi istasyonu) ismini alırlar. Bu istasyonların ecnebi memleketlerle olan muhaberatına aid bilcümle hususatın beynelmilel nizamala göre tesbiti Posta, Telgraf ve Telefon İdaresine aiddir.

Madde 24

Gemi istasyonları, yolcu telgrafnameleri muamelâtı noktasından Posta, Telgraf ve Telefon İdaresine merbut birer telgraf merkezi hükmündedir. Buna binaen gemi istasyonlarının resmî kayid ve muameleleri ve halkla münasebetleri tamamen bir telgraf merkezinde cari olan usule tâbi olup memuru bu hususa dair olan dahilî ve milletler arasındaki kanun ve nizam ve talimatnamelere göre hareket etmekle mükelleftir.

Gemi sahibi veya geminin mensub olduğu müessese dahilî telgraflara aid hesapları ve kezalik memleket harici aldığı ve verdiği telgrafların hesabını her ay posta, telgraf ve telefon idaresine vermeğe mecburdur.

Madde 25

Yukarıdaki maddede yazılı muamelâtın icab ettireceği defter, makbuz, rehber kanun, nizamname, talimatnameler ve saire esmanı mukabilinde Posta, Telgraf ve Telefon idaresinden verilir.

Madde 26

Gemilerdeki telsiz tesisatını idare edecek muhabereciler Türk vatandaşı olmak, hüsnü ahlâk ashabından bulunmak ve muhilli haysiyet ve namus cürüm ve alelıtlak ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis cezasını müstelzim bir fiil ile mahkûm bulunmamak şarttır. Bunlara Posta, Telgraf ve Telefon İdaresince imtihanla iki sınıf üzerine şehadetname verilir. Bu şehadetnamelere malik olabilmek için aranılacak şartlar milletler arasındaki telsiz mukavele ve nizamnamelerinde yazılı olanlardır. Bunlardan başka münhasıran Türk sularında sefer yaparak memleket dahilinde bir telgraf merkezine veya Türk sularındaki gemilere çekilmek üzere telgraf alan veya memleket dahilinde bir telgraf merkezinden ve Türk sularındaki gemilerden kendisine telgraf çekilecek olan gemilerde çalışan memurlar için dahilî servise mahsus bir şehadetname verilir.

Madde 27

Liman içinde muhabere etmek yasaktır. Ancak limanın en büyük deniz âmiri kara ile irtibat imkânı olmıyan ahvalde yalnız geminin idare ve seferine dair olan kısa müddetle muhaberesi için izin vermek salâhiyetini haizdir.

Cihazların ayarı için tecrübe işaretleri verilmesi kıyı istasyonunun müsaadesini almakla mümkün olur. Liman içinde eşhasa aid muhabere kabul edilmez.

Madde 28

Gemiler, cereyan etmekte olan diğer muhaberatın karışmasına mahal kalmamak üzere muhabere zaman ve sırası hususunda kıyı istasyonunun talimatına riayete mecburdur.

Madde 29

Gemi, kara sularında ve 28 inci maddede yazılı şartlara riayet etmek kaydile limanda bulunduğu müddetçe yalnız en yakın bir Türk kıyı istasyonu ile muhabere edebilir. Kara sularında gemiler aynı kumpanyaya mensub gemilerle işletmiye aid muhabereleri kıyı istasyonunu tavsit etmeden yapabilirler.

Madde 30

27, 28 ve 29 uncu maddeler hükümleri tehlike ve hayata taallûk eden hallere şamil değildir.

Madde 31 – Ecnebi deniz ve hava gemilerile tayyarelerinin muhabereleri

27, 28, 29 ve 30 uncu maddeler hükümleri Türk sularına veya limanlarına giren ecnebi gemilerde Türk havalarına giren veya uçuş alanlarına inen ecnebi hava gemileri ve tayyareleri hakkında da tatbik olunur.

Ancak bu gibi gemi ve tayyarelerin limanda, havada veya uçuş alanlarında bu kayıtlar haricinde dahi muhabere edebilmelerine lüzumu halinde İcra Vekilleri Heyetince karar verilebilir.

Madde 32

Türk kara sularına dahil olan her ecnebi deniz gemisi en yakın telsiz kıyı istasyonuna kendi tâbiiyetini ve mensub olduğu firmayı ve bulunduğu yeri bildirmekle mükelleftir.

Madde 33

Ecnebi hava ve deniz harp gemilerile tayyareleri 31 inci maddede yazılı müsaadeyi aldıktan sonra Türk havalarında ve uçuş alanlarında, limanlarında ve kara sularında muhaberatın selâmetini temin için gerek dahilî, gerek beynelmilel nizamname ve kaidelere riayet etmek şartile telsizle muhabere edebilirler.

Madde 34 – Türk kava gemilerinde ve tayyarelerinde telsiz tesisatı

Tayyarelerde, hava gemilerinde telsiz tesisatı vücuda getirilmesi için icab eden ruhsatname 17 nci maddeye tevfikan verilir.

Bu husustaki taleblerin yazı ile ve deniz gemileri hakkında 17 ve 18 inci maddelerdeki hükümler dairesinde yapılması lâzımdır. Tayyarelerde ve hava gemilerindeki telsiz istasyonlarına (hava istasyonu) denilir. Bu istasyonlar bir harp limanında veyahut bir üssü bahride veya bu limanlar üssübahrilere yakın mevkilerde bulundukları zaman emniyetlerini temin için olan muhaberelerden başka muhaberede bulunamazlar ve muhabere müddetini asgarî hadde indirmeğe mecburdurlar.

Madde 35 – Türk askerî telsiz istasyonları

Karada, havada ve denizdeki Türk askerî telsiz istasyonları bu kanun hükümlerine tâbi değildir.

Madde 36 – Harç ve ücretler

Türk deniz ve bava gemilerde tayyarelerine verilecek telsiz tesisatı ruhsatnameleri için on beş lira ve gemi telsiz muhaberecilerine verilecek şehadetnameler için beş lira harç alınır.

Gemi istasyonlarının teati edecekleri telgraflardan alınacak ücretler 2822 numaralı Posta, Telgraf ve Telefon Teşkilât Kanunu ile beynelmilel telsiz nizamnameleri hükümleri dahilinde tesbit olunur.

7 nci maddede gösterilen her nevi alıcı telsiz tesisatı için kendilerine ruhsatname verilenlerden her malî sene için alınacak ücretler Nafıa Vekâleti tarafından tanzim ve İcra Vekilleri Heyetince tasdik edilecek bir tarife ile tayin olunur. Ücretler her malî senenin birinci ayı zarfında mahallî posta, telgraf ve telefon idarelerine tesviye olunur. Malî senenin birinci altı ayı içinde kendilerine ruhsatname verilenlerden tam ve ikinci altı ay içinde verilenlerden yarı ücret alınır.

Telsiz istasyonları vasıtasile neşrettirilen ilân, reklâm ve sair transmisyonlardan alınacak ücretler hakkındaki tarifenin tesbiti de keza İcra Vekilleri Heyetine aiddir. Devlet müesseselerile menafii umumiyeye hadim müesseselerin yaptıracakları ilân, reklâm ve sair transmisyonların tamamı veya bir kısmı ücretten muaf tutulabilir.

Ecnebi elçilerle konsoloslardan ve bu elçilik ve konsoloslukların resmî memurlarından mütekabiliyet şartile ücret alınmıyabilir.

9 uncu madde mucibince ruhsattan muaf tutulan ecnebi seyyahlarından ücret alınmaz.

Madde 37

Kanunî müddeti zarfında ücretini tediye etmiyenlerden bu ücret bir gûna tebliğe lüzum olmaksızın yüzde yirmi fazlasile alınır. Kanunî müddetin inkızası tarihinden bir ay sonra Posta, Telgraf ve Telefon İdaresince yapılacak tahrirî tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde yine ücretlerini tediye etmeyenlerin ruhsatnameleri iptal ve haklarında ruhsatname almayanlar gibi muamele olunur

Madde 38 – FASIL: X

Bu kanun hükümlerine göre esasen ruhsat verilmesi caiz olmayan kimselerden verici veya hem verici ve hem alıcı telsiz tesisatı vücuda getirenler hakkında bir seneden üç seneye kadar hapis cezası hükmolunur ve tesisat zabıt ve müsadere edilir.

Ruhsat alması caiz olan kimseler tarafından ruhsat alınmaksızın verici veya hem verici ve hem alıcı tesisat vücuda getirilirse bir aydan altı aya kadar hapis veya yüz liradan bin liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.

Ruhsat almaksızın yalnız alıcı tesisat veya cihazı vücuda getirenler veya kullananlar hakkında 25 liradan 250 liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.

Seferberliğe hazırlık veya seferberlik zamanında veyahut hazarda örfî idare mıntakalarile her nevi askeri memnu mıntakalarda birinci fıkrada yazılı fiili işleyenler hakkında beş seneden on seneye kadar ağır hapis ve ikinci fıkrada yazılı fiili işliyenler hakkında bir seneden üç seneye kadar ağır hapis ve üçüncü fıkrada yazılı fiili işleyenler hakkında ise bir aydan altı aya kadar hapis cezası verilir.

Madde 39

47 nci maddede zikredilen nizamnamede yazılı kayıdlara riayet etmediği anlaşılanların ruhsatnameleri Nafıa Vekâletinin tasvibi üzerine muvakkaten geri alınır. Ruhsatnamesi geri alındıktan sonra telsiz tesisat veya cihazlarını işleten veya kullananlar hakkında ruhsat almayanlar gibi muamele olunur.

Madde 40

Bilumum telsiz telefon alıcı cihazı vasıtasile telsiz telefon mükâlemelerini veya telsiz telgraf muhaberelerini alarak bunları yazı ile veya sözle başkalarının ıttılaına koyanlar veyahut bunları bir menfaat kastile kullananlar bir haftadan bir aya kadar hapis veya elli liradan iki yüz elli liraya kadar ağır para cezasile cezalandırılırlar. Bir zarar husule gelmiş ise Ceza Kanununun 195 inci maddesinin son fıkrası hükmü tatbik olunur.

Madde 41

4 üncü maddede yazılı kimselerden 47 nci maddeye göre tanzim edilecek nizamnameye muhalif harekette bulunanlar hakkında bir haftadan üç aya kadar hapis veya yirmi beş liradan beş yüz liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.

Madde 42

Salahiyetli memurların vaki ihtarına rağmen 16 nci maddede yazılı mükellefiyete riayet etmiyenler hakkında bir haftadan bir aya kadar hapis veya yirmi beş liradan beş yüz liraya kadar ağır para cezası verilir.

Madde 43

28 inci madde hükmüne muhalif hareket edenler hakkında yirmi beş liradan beş yüz liraya kadar ağır para cezası verilir.

Madde 44

11,22 ve 46 nci maddeler hükümleri hilâfında hareket edenler Türk Ceza Kanununun 526 nci maddesine göre cezalandırılırlar.

Madde 45 – Müteferrik hükümler

Bu kanunda yazılı ruhsatnamelerin verilmesi, takyidatın konulması ve murakabamn yapılması umumî seferberlikte Başbuğluğa ve onun salâhiyet vereceği makamlara aiddir.

Madde 46

Elektromanyetik dalgalar vasıtasile neşredilen her nevi resim, işaret ve sesleri almağa veya vermeğe yarayan bilâ istisna her türlü cihazların satışında kullanış tarzlarına dair izahname ile montaj şemaları müşteriye verileceği gibi bu şemaların ikişer nüshası satıcı tarafından müessesenin bulunduğu mahaldeki posta, telgraf ve telefon idaresine verilir.

Bu müesseseler memlekete idhal ettikleri telsiz cihazlarının kudret ve sistemlerile miktarlarını ve kimlere sattıklarını her altı ayda bir liste ile bulundukları mahal posta, telgraf ve telefon idaresine bildirmekle mükelleftirler.

Madde 47

Bu kanunda yazılı hükümlerin tatbik suretleri ve teknik ve işletme işleri nizamname ile tesbit olunur.

Madde 48

38 inci maddenin birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları müstesna olmak üzere bu kanunda yazılı diğer cezalar sulh mahkemelerince hükmolunur.

Madde 49

İnşiaatı elektrikiye vasıtasile telsiz telgraf ve telsiz telefon hakkındaki 6 ağustos 1330 tarihli kanunla 4 şubat 1340 tarih ve 406 sayılı kanunun 4 üncü maddesi mülgadır.

Muvakkat madde 1

A - Bu kanunun mer’iyete girdiği tarihte mevcud bilumum telsiz tesisatı ve cihazları sahipleri bir ay içinde ruhsatname almağa mecburdur.

B - Bu kanunun mer’iyete girdiği tarihte mevcud yedinci maddede yazılı alıcı cihazlar için 1937 senesine aid ücretlerin tahsil müddetleri yukarıki bentte yazılı müddetin inkızasından itibaren başlar.

C) Bu kanunun mer’iyete girdiği tarihten evvel alınmış olup 1937 malî senesine sari olan ücretler mezkûr sene için alınacak ücretten mahsub edilir.

Madde 50

Bu kanun hükümleri 1 ağustos 1937 tarihinden itibaren mer’idir.

Madde 51

Bu kanun hükümlerini icraya, İcra Vekilleri Heyeti memurdur.