7954 Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 12/07/2018 Tarihli ve 7954 Sayılı Kararı
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- 7954 Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 12/07/2018 Tarihli ve 7954 Sayılı Kararı (R.G. 17.07.2018/30481)
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
7293/7 Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası İşletim Usul ve Esasları (PUE)
Madde 1
PUE’nin İçindekiler Bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
1. AMAÇ VE KAPSAM
2. TANIMLAR
3. GENEL HÜKÜMLER
4. TARAFLAR, TARAFLARIN GÖREVLERİ, YETKİLERİ VE SORUMLULUKLARI
5. PİYASA KATILIMCILARININ KAYIT İŞLEMLERİNE İLİŞKİN HÜKÜMLER
6. PİYASA İŞLEMLERİ
7. PİYASA İŞLEMLERİNİN VE DENGESİZLİKLERİN UZLAŞTIRILMASI
8. MALİ HUSUSLARA İLİŞKİN HÜKÜMLER
9. TEMİNAT MEKANİZMASI
10. MALİ HUSUSLARA DAİR BİLDİRİMLER, FATURALAMA VE TEMERRÜT HALİ
11. OLAĞANDIŞI DURUMLAR VE PLANLI BAKIMLAR
12. ŞEFFAFLIK, YAYIMLANACAK BİLGİ, BELGE, RAPOR VE İSTATİSTİKLER
13. İHTİLAFLARIN ÇÖZÜMÜ
14. DEĞİŞİKLİKLER
15. İLETİŞİM VE BİLDİRİMLER
16. DİĞER HÜKÜMLER VE GEÇİCİ MADDELER
17. YÜRÜRLÜK VE YÜRÜTME
Madde 2
PUE’nin Tanımlar başlıklı 2 nci Bölümüne aşağıdaki tanımlar ilave edilerek madde numaraları aşağıdaki şekilde teselsül ettirilmiştir:
f) Dengesizliklerin Uzlaştırılması İşletim Ücreti (DİÜ): Piyasa İşletmecisinin dengesizliklerin uzlaştırılması işlemlerine yönelik yürüttüğü hizmetlerin karşılığı olarak sistem kullanıcılarından aldığı ücreti,
g) Dengesizliklerin Uzlaştırılması Protokolü (DUP): Taşıtan, Taşıyıcı ve Piyasa İşletmecisi arasında üçlü olarak imza altına alınan, dengesizliklerin uzlaştırılması, dengesizliklere ilişkin teminatların yönetimi, dengesizliklerin uzlaştırılmasına ilişkin ödemelerin yapılması ve takibiyle ilgili hususlar ile diğer mali hususları kapsayan protokolünü,
ğ) Elektronik bülten tablosu (EBT): Piyasada faaliyet gösteren tarafların piyasa hareketlerini takip edebilmeleri için kurulmuş olan ve iletim şirketince işletilen elektronik duyuru panosunu,
h) Eşleşme: OTSP’de verilen ve birbiriyle uyuşan alış ve satış yönlü tekliflerin eşleşmesini,
ı) Fatura dönemi: Bir takvim ayının ilk günü saat 08.00’da başlayıp, bir sonraki ayın ilk günü 08.00’da sona eren süreyi,
i) Fatura işlem teminatı: Piyasa katılımcılarının ilgili fatura dönemi içinde STP’de gerçekleştirdiği işlemlerden doğacak KDV ve PİÜ ödemelerine ilişkin yatırmaları gereken teminatı,
j) Gaz günü (G): Saat 08.00’da başlayıp ertesi gün saat 08.00’da sona eren 24 (yirmi dört) saatlik zaman dilimini,
k) Gerekçe kodu: İletim şirketinin ilave dengeleyici olarak veya ŞİD’de belirtilen diğer haller gereği OTSP’ye girmesi durumunda giriş sebebini belirten referans numarasını,
l) Giriş noktası: Doğal gazın iletim şebekesine girdiği ve iletim şirketine teslim edildiği teslim noktasını,
m) Günlük işlem teminatı: Piyasa katılımcılarının STP’de alış yönlü teklif verebilmeleri için yatırmaları gereken teminatı,
n) Günlük referans fiyat (GRF): Kesinleşmiş eşleşmelerin fiyatlarından ve teslim gününden hareketle bu Usul ve Esaslarda belirlenen esaslar çerçevesinde hesaplanan günlük doğal gaz fiyatını,
o) İkili anlaşma: İlgili mevzuat hükümlerine aykırı olmamak üzere, özel hukuk hükümlerine tabi olarak doğal gaz alınıp satılmasına ilişkin ticari anlaşmaları,
ö) İlave dengeleyici: ŞİD uyarınca iletim şebekesinin fiziki dengesinin sağlanması amacıyla OTSP’ye girerek piyasa işlemi yapması durumunda piyasa katılımcısı olarak iletim şirketini,
p) İlave Dengeleyici Alış Fiyatı (İDAF): Taşıyıcının ilgili G günü için İlave Dengeleyici sıfatıyla STP’deki alış yönlü kesinleşmiş eşleşmelerinin ağırlıklı ortalama fiyatını,
r) İlave Dengeleyici Satış Fiyatı (İDSF): Taşıyıcının ilgili G günü için İlave Dengeleyici sıfatıyla STP’deki satış yönlü kesinleşmiş eşleşmelerinin ağırlıklı ortalama fiyatını,
s) İletim Şebekesi İşleyiş Düzenlemelerine İlişkin Esaslar (ŞİD): 26/10/2002 tarihli ve 24918 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Doğal Gaz Piyasası İletim Şebekesi İşleyiş Yönetmeliği gereğince, iletim şirketi tarafından hazırlanan ve iletim hizmetine ilişkin olarak iletim şirketi ile taşıtanlar arasındaki ilişkileri düzenleyen uygulama esaslarını,
ş) İletim şebekesi: Doğal gaz dağıtım şebekesi dışında doğal gazın taşınması için kullanılan doğal gaz boru hattı şebekesi ile bununla ilgili tesisleri,
t) İletim şebekesi stoğu: İletim şebekesi içinde bulunan doğal gazı ifade etmek üzere ŞİD çerçevesinde belirlenen miktarı,
u) İletim şirketi: Boru hatları ile iletim faaliyetini gerçekleştiren lisans sahibi tüzel kişiyi,
ü) İlgili mevzuat: Doğal gaz piyasasına ilişkin kanun, yönetmelik, tebliğ, genelge, Kurul kararları ile ilgili tüzel kişinin sahip olduğu lisans veya lisansları,
v) İşlem limiti: STP’de işlem yapacak piyasa katılımcılarının her bir ticaret aralığında verebilecekleri alış tekliflerinin limitini,
y) Kesinleşmiş eşleşme: OTSP’de verilen tekliflerin Yönetmelik ve bu Usul ve Esaslar çerçevesinde piyasa işletmecisi tarafından onaylanınca kazandığı niteliği,
z) Kesinleşmiş takas miktarı: Bir piyasa katılımcısının kesinleşmiş eşleşmelerinin mahsuplaşmaları yapıldıktan sonra oluşan teslimata konu net doğal gaz miktarını,
aa) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
bb) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
cc) Merkezi uzlaştırma kuruluşu: Piyasa katılımcıları arasında Yönetmelik’le belirlenen mali işlemlerin yürütülmesinde kendisinden hizmet alınan ve 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na göre merkezi takas kuruluşu olarak görev yapan kuruluşu,
çç) Merkezi uzlaştırma kuruluşu anlaşması: Piyasa işletmecisi ile merkezi uzlaştırma kuruluşu arasında imzalanan ve tarafların teminat yönetimi ve ödemelere ilişkin görev ve sorumluluklarını belirleyen anlaşmayı,
dd) Merkezi uzlaştırma kuruluşu-katılımcı anlaşması: Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından hazırlanan ve piyasa işletmecisi tarafından onaylanan, piyasa katılımcıları ile merkezi uzlaştırma kuruluşu arasında teminat yönetimi ve nakit takas hizmetlerine ilişkin olarak imzalanan anlaşmayı,
ee) Noktasal/bölgesel ürün: STP’deki piyasa işlemlerine konu olmak üzere iletim sisteminin ihtiyaçları için oluşturulan ürünü,
ff) Olağandışı durum: OTSP’nin işleyişini olumsuz etkileyen olağandışı durumları,
gg) Organize toptan doğal gaz satış piyasası (OTSP): Piyasa işletmecisi tarafından Yönetmelik kapsamında işletilecek olan piyasayı,
ğğ) Piyasa işlemi: OTSP’de gerçekleştirilen ticari işlemleri,
hh) Piyasa işlemlerinin uzlaştırılması: STP’de her bir gaz gününe ilişkin olarak yapılan işlemlerden dolayı her bir piyasa katılımcısı nezdinde doğan alacak ve borç miktarlarının belirlenmesi, ilgili alacak ve borçların hesaplanması ve ilgili bildirimlerin hazırlanması işlemlerini,
ıı) Piyasa İşletim Usul ve Esasları (PUE): Yönetmelik ve ilgili mevzuat doğrultusunda OTSP’nin işletilmesine ilişkin usul ve esasları,
ii) Piyasa işletim ücreti (PİÜ): Piyasa işletmecisinin yürüttüğü hizmetlere ilişkin piyasa katılımcılarından ve sistem kullanıcılarından alınan ücreti,
jj) Piyasa işletmecisi: STP’yi kuran ve merkezi karşı taraf olarak işleten, piyasa işletim lisansı sahibi Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi (EPİAŞ)’ni,
kk) Piyasa katılımcısı: STP’de işlem yapma hakkı bulunan sistem kullanıcılarını,
ll) Piyasa tabanlı olmayan yöntemler: İletim şirketinin sistemin fiziksel dengesini sağlamak amacıyla organize toptan doğal gaz satış piyasasını kullanmaksızın başvurabileceği ŞİD’de düzenlenen mekanizmaları,
mm) Piyasa teslim sözleşmesi: İletim şirketi ve piyasa işletmecisi arasında akdedilen sözleşmeyi,
nn) Sistem: Doğal gazın üretimi, iletimi, depolanması ve dağıtımı işlevlerini yerine getirmek üzere kurulan tesis ve teçhizatı,
oo) Sistem kullanıcısı: Sistemden gaz alan veya sisteme gaz temin eden veya sistem üzerinden transit gaz geçişi yapan gerçek veya tüzel kişiyi,
öö) Standart taşıma sözleşmesi (STS): Standart hizmetin sağlanması için iletim şirketi ile taşıtan arasında akdedilen taşıma sözleşmesini,
pp) STP katılım anlaşması: Piyasa işletmecisi ile STP’ye katılım sağlayan lisans sahipleri arasında yapılan ve Yönetmelikte belirlenen esaslar çerçevesinde hazırlanmış olan anlaşmayı,
rr) Sürekli ticaret: Fiyat ve miktar olarak uyumlu olan tekliflerin derhal eşleştirildiği ticaret yöntemini,
ss) Sürekli ticaret platformu (STP): Piyasa işletmecisi tarafından Yönetmelik çerçevesinde OTSP’ye yönelik olarak kurulan ve elektronik ortamda işletilen ticaret platformunu,
şş) Taşıma miktarı bildirimi (TMB): ŞİD hükümleri doğrultusunda tanımlanan, bir taşıtan tarafından iletim şirketine yapılan bildirimi,
tt) Taşıma miktarı değişiklik bildirimi (TMDB): ŞİD hükümleri doğrultusunda tanımlanan, bir taşıtan tarafından iletim şirketine yapılan TMB’deki değişikliklere ilişkin bildirimi,
uu) Taşıtan: İletim şirketi ile STS imzalamış tedarikçi ve ihracatçı şirketi,
üü) Tedarikçi: Serbest tüketicilere, toptan satış şirketlerine, ithalatçı şirketlere, ihracatçı şirketlere, CNG dağıtımı, iletimi ve satışı yapan şirketlere ve dağıtım şirketlerine doğal gaz satan ithalatçı şirketleri, toptan satış şirketleri ve üretim şirketlerini,
vv) Teklif bölgesi: İletim şirketi tarafından tekliflere esas olmak üzere belirlenen bölgeyi,
yy) Teklif defteri: STP’nin, bir gaz gününe yönelik sonuç doğuran ve ilgili ticaret aralığı boyunca açık kalan, piyasa katılımcıları tarafından tekliflerin sunulduğu ve izlenebildiği kısmını,
zz) Teklif noktası: Piyasa katılımcılarının bu Usul ve Esaslar uyarınca STP’de verecekleri tekliflere konu olan fiziksel ya da sanal giriş noktasını,
ааа) Teslim noktası: Doğal gazın teslim edildiği noktayı,
bbb) Teslimat dönemi: Bu Usul ve Esaslarda belirlenen esaslar çerçevesinde, STP işlemleri sonucunda yapılması gereken doğal gaz teslimatının gerçekleştirildiği dönemi,
ccc) Ticaret açılış zamanı: İlgili gaz gününe ilişkin tekliflerin verilmeye başlandığı, bir önceki gaz günü saat 08:00’ı,
ççç) Ticaret aralığı: Ticaret açılış zamanından ticaret kapanış zamanına kadar geçen, piyasa katılımcılarının piyasa işlemi yapabildikleri, 54 (elli dört) saatlik zaman dilimini,
ddd) Ticaret kapanış zamanı: İlgili gaz gününe ilişkin tekliflerin verilmesinin sona erdiği, bir sonraki gaz günü saat 14:00’ı,
eee) Ulusal dengeleme noktası (UDN): Doğal gazın iletim şebekesine teslim edildiği veya iletim şebekesinden teslim alındığı varsayılan sanal noktayı,
fff) Ulusal dengeleme çıkış noktası: Bir taşıtanın, iletim şebekesinden doğal gazı teslim aldığı varsayılan sanal noktayı,
ggg) Ulusal dengeleme giriş noktası: Bir taşıtanın, iletim şebekesine doğal gazı teslim ettiği varsayılan sanal noktayı,
ğğğ) Ürün: Piyasa işletmecisinin bu Usul ve Esaslar çerçevesinde geliştirdiği işlem türlerini,
hhh) Yönetmelik: 31/3/2017 tarihli ve 30024 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası Yönetmeliği’ni
Madde 3
PUE’nin 4.2.3 ve 4.2.4 maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
4.2.3. Piyasa işletmecisi, merkezi karşı taraf sıfatıyla alıcıya karşı satıcı satıcıya karşı alıcı olarak, bir gaz gününe yönelik ticaret aralığında yapılan piyasa işlemlerinin söz konusu gaz günü bazında uzlaştırılması, faturaların hazırlanması ile gerekli tahsilat ve ödeme işlemlerinin merkezi uzlaştırma kuruluşu aracılığı ile yapılması faaliyetlerini yürütür.
4.2.4. Piyasa işletmecisi iletim şirketi adına, Yönetmelik, ŞİD ve bu Usul ve Esaslarda belirtilen koşullar çerçevesinde, taşıtanların iletim sistemindeki dengesizliklerinin uzlaştırılması sonucunda tahakkuk ettirilecek alacak ve borç tutarlarının hesaplanması, ilgili alacak ve borç bildirimlerinin hazırlanması merkezi uzlaştırma kuruluşu aracılığı ile gerekli tahsilat ve ödeme işlemlerinin ve bu işlemlere ait teminat yönetiminin yapılması faaliyetlerini yürütür.
Madde 4
PUE’nin 5.2.1 maddesinin sonuna aşağıdaki bentler ilave edilmiştir:
d) Tüm taraflarca imzalanmış olan DUP’un bir suretinin piyasa işletmecisine teslim edilmesi,
e) Merkezi uzlaştırma kuruluşu-katılımcı anlaşmalarının bir suretinin piyasa işletmecisine teslim edilmesi,
Madde 5
PUE’nin 5.2 maddesine 5.2.9 olmak üzere aşağıdaki hüküm eklenmiştir:
5.2.9. Her piyasa katılımcısının ödeyeceği Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası yıllık katılım ücreti, başvuru sahiplerinin kayıt işlemlerinin onaylanmasını müteakip piyasa işletmecisinin merkezi uzlaştırma kuruluşunda bulunan hesaplarına yatırılır. Yatırılan bu tutara piyasa işletmecisi tarafından piyasa katılımcısına kesilecek ilk faturada yer verilir.
Madde 6
PUE’nin 5.4.2 maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
5.4.2. Piyasaya erişimi askıya alınan piyasa katılımcılarının, 30 (otuz) gün içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmemeleri ve piyasa işletmecisine herhangi bir borç tahakkuku söz konusu olamayacak hale geldiğinde herhangi bir ihtarda bulunulmaksızın piyasa katılımcısı statüleri sona erdirilir. Piyasa katılımcısı statüsünün sona ermesi, sistem kullanıcılarının dengesizliklerinin uzlaştırılması işlemleri ve geçmişe dönük düzeltme kalemi hesaplamaları gibi sistem kullanıcısı olmalarından ve özel hukuktan kaynaklanan hak ve yükümlülüklerine halel getirmez.
Madde 7
PUE’nin 6.5. maddesine 6.5.3 olmak üzere aşağıdaki madde eklenmiştir:
6.5.3 Piyasa işletmecisi, piyasa katılımcılarının kendi teklifleri ile eşleşmelerini engellemek için gerekli tedbirleri alır.
Madde 8
PUE’nin 6.7.5 ve 6.7.6 maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
6.7.5. İletim şirketinin STP’de noktasal/bölgesel üründe gerçekleşen her bir satış yönlü kesinleşmiş eşleşmesi iletim şirketinin EPİAŞ UDN Çıkış, alış yönlü kesinleşmiş eşleşmesi ise iletim şirketinin EPİAŞ UDN Giriş noktasında anlık olarak TMB/TMDB şeklinde EBT’ye kaydedilir.
6.7.6. İletim şirketinin STP’de noktasal/bölgesel üründe gerçekleşen her bir satış yönlü kesinleşmiş eşleşmesi ilgili taşıtanın EPİAŞ UDN Giriş, alış yönlü kesinleşmiş eşleşmesi ise ilgili taşıtanın EPİAŞ UDN Çıkış noktasında anlık olarak TMB/TMDB şeklinde EBT’ye kaydedilir.
Madde 9
PUE madde 7.3.1 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
7.3.1. İletim şirketi, sistem kullanıcılarının iletim sistemindeki dengesizliklerinin uzlaştırılmasını teminen, ŞİD ve DUP gereğince piyasa işletmecisini aracı olarak atamakla yükümlüdür.
Madde 10
PUE’nin 7.4.2 maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
7.4.2. Piyasa işletmecisi, iletim şirketinin ay içerisinde yapmış olduğu dengeleme gazı alış ve dengeleme gazı satış işlemlerine istinaden ilgili günde oluşan negatif dengesizlik miktarı ile pozitif dengesizlik miktarı arasındaki farkı, ilgili günde sistemin yönüne göre oluşan sistem pozitifse DGSF, negatifse DGAF ile çarparak değerlemesini yapar ve bu tutar iletim şirketinin ilave dengeleyici fatura kalemi olarak ay sonunda iletim şirketi faturasına yansıtılır. Oluşan tutar pozitifse iletim şirketinin ilave dengeleyici alacağı, oluşan tutar negatifse iletim şirketinin ilave dengeleyici borcu doğmuş olur.
Madde 11
PUE’nin 7.4.3 maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
7.4.3. Taşıtanların dengesizlikleri sebebiyle tahakkuk ettirilen borç tutarları ve alacak tutarları hesaplanır. Oluşan bakiyenin pozitif olması durumunda, piyasa işletmecisi tarafından söz konusu bakiyenin %10 (yüzde on)’u ilave dengeleyici sıfatıyla/dengeleme amaçlı olarak yaptığı işlemler nedeniyle oluşan riskleri yönetebilmesi için iletim şirketine bırakılır. Kalan tutar bu madde hükümleri çerçevesinde belirlenen yöntemle sistem kullanıcılarına dağıtılır.
Madde 12
PUE’nin 7.4.4 maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
7.4.4. Bir gaz gününe ilişkin BAST, piyasa işletmecisi tarafından günlük bazda hesaplanarak her ay için ilgili aya ilişkin gaz günlerinin net toplamı olarak sistem kullanıcılarına yansıtılır.
Günlük bazda BAST hesaplanırken, iletim sisteminin dengesinin pozitif yönde olması durumunda DGSF, negatif yönde olması durumunda ise DGAF kullanılır.
Sistem dengesi pozitifse, BAST aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
BAST = (NDÖ - PDÖ) - (NDM - PDM) x DGSF
Sistem dengesi negatifse, BAST aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
BAST = (NDÖ - PDÖ) - (NDM - PDM) x DGAF Bu formüllerde geçen;
BAST: “G” gaz gününe ilişkin dengesizliklerin uzlaştırılması sonrasında yansıtılacak toplam tutarı,
NDÖ: “G” gaz gününe ilişkin negatif dengesizliklerden oluşan borç tutarını,
PDÖ: “G” gaz gününe ilişkin pozitif dengesizliklerden oluşan alacak tutarını,
NDM: “G” gaz gününe ilişkin negatif dengesizlik miktarını,
PDM: “G” gaz gününe ilişkin pozitif dengesizlik miktarını,
DGAF: “G” günündeki dengeleme gazı alış fiyatını,
DGSF: “G” günündeki dengeleme gazı satış fiyatını,
ifade eder.
BAST’ın pozitif olması durumunda oluşan bakiyenin, ilgili sistem kullanıcılarına ve iletim şirketine bu madde hükümleri çerçevesinde ödenmesi, negatif olması durumunda iletim şirketi nam ve hesabına ilgili sistem kullanıcılarından aşağıdaki hükümler çerçevesinde tahsil edilmesi esastır.
Madde 13
PUE’nin 7.4.4.1 maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
7.4.4.1 Bir gaz gününe ilişkin BAST’ın pozitif olması durumunda; Madde 7.4.3 uyarınca bu tutarın %10 (yüzde on)’u iletim şirketine, %50 (yüzde elli)’si ilgili gaz günündeki giriş ve çıkış miktarlarıyla orantılı olarak ilgili sistem kullanıcılarına, %40 (yüzde kırk)’ı ise G+1 saat 08:00 ila 14:00 arasında yapılan işlemler hariç, ilave dengeleyici ile yapılan işlemler dahil olmak üzere ilgili ticaret aralığında yaptıkları piyasa işlemi miktarlarıyla orantılı olarak piyasa katılımcısı olarak kayıt olmuş katılımcılara yansıtılır.
İletim şirketine yansıtılan ilave dengeleyici tutarı aşağıdaki formüle hesaplanır;
İDTi: “i” fatura dönemine ilişkin olarak iletim şirketine dengesizliklerin uzlaştırılması sonrasında ödenecek bakiyeyi,
n: ilgili fatura dönemine ilişkin gaz günü sayısını,
Giriş ve çıkış miktarlarıyla orantılı olarak ilgili sistem kullanıcılarına yansıtılacak BAST’ın %50 (yüzde elli)’si kadar olan tutar, aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
Bu formülde geçen;
BASTt: “G” gaz gününe ilişkin olarak “t” taşıtanına dengesizliklerin uzlaştırılması sonrasında ödenecek bakiyeyi,
Girişt: “t” taşıtanının, “G” gaz gününde fiziki giriş ve transfer giriş noktalarındaki doğal gaz tahsisat miktarı ile transfer çıkış noktasındaki doğal gaz tahsisat miktarı arasındaki farkı,
Çıkışt: “t” taşıtanının, “G” gaz gününde fiziki çıkış noktalarındaki doğal gaz tahsisat miktarını
n: ilgili aydaki taşıtan sayısını,
ifade eder.
Madde 14
PUE’nin 7.4.4.2 maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
7.4.4.2 Piyasa işlemleriyle orantılı olarak piyasa katılımcılarına yansıtılacak tutar hesaplanırken; ilgili piyasa katılımcısının alış yönlü işlemlerinin azami olarak iletim sisteminden fiziki olarak yaptığı çıkış kadar miktarı, satış yönlü işlemlerinin ise azami olarak iletim sistemine fiziki olarak yaptığı giriş kadar miktarı dikkate alınır. Piyasa katılımcılarının kendileri ile gerçekleştirdikleri eşleşmeler aşağıdaki BAST formülünde dikkate alınmaz. İlgili güne ait eşleşme olmaması durumunda BAST tutarı 7.4.4.1 maddesindeki BAST formülündeki çıkış miktarlarına ilişkin olarak dağıtılacak BAST’ın hesaplanmasında kullanılan 0,4 katsayısı yerine 0,8 katsayısı uygulanarak sistem kullanıcılarına yansıtılır.
Piyasadaki işlem oranına göre piyasa katılımcılarına yansıtılacak tutar, aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
Bu formülde geçen;
BASTp: “G” gaz gününe ilişkin ticaret aralığında, “p” piyasa katılımcısına dengesizliklerin uzlaştırılması sonrasında yansıtılacak bakiyeyi,
PiAp: “p” piyasa katılımcısının, “G” gaz gününe ilişkin ticaret aralığında, G+l saat 08:00 ila 14:00 arasında yapılan alımlar hariç ve ilave dengeleyiciden yapılan alımlar dahil olmak üzere piyasada yaptığı toplam alım miktarını,
PiSap: “p” piyasa katılımcısının, “G” gaz gününe ilişkin ticaret aralığında G+1 saat 08:00 ila 14:00 arasında yapılan satışlar hariç ve ilave dengeleyiciye yapılan satışlar dahil olmak üzere piyasada yaptığı toplam satış miktarını,
Girişp: “p” piyasa katılımcısının, “G” gaz gününde fiziki giriş ve transfer giriş noktalarındaki doğal gaz tahsisat miktarı ile transfer çıkış noktasındaki doğal gaz tahsisat miktarı arasındaki farkı,
Çıkışp: “p” piyasa katılımcısının, “G” gaz gününde fiziki çıkış noktalarındaki doğal gaz tahsisat miktarını
n: ilgili aydaki piyasa katılımcısı sayısını,
ifade eder.
Madde 15
PUE madde 7.4.4.3 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
7.4.4.3. BAST'ın negatif olması durumunda bu tutar, aşağıdaki formüle göre ilgili sistem kullanıcılarına yansıtılır:
Bu formülde geçen;
BASTt: “G” gaz gününe ilişkin olarak “t” taşıtanına dengesizliklerin uzlaştırılması sonrasında ödenecek bakiyeyi.
Girişt: “t” taşıtanının, “G” gaz gününde fiziki giriş ve transfer giriş noktalarındaki doğal gaz tahsisat miktarı ile transfer çıkış noktasındaki doğal gaz tahsisat miktarı arasındaki farkı,
Çıkışt: “t” taşıtanının, “G” gaz gününde fiziki çıkış noktalarındaki doğal gaz tahsisat miktarını,
n: taşıtan sayısını
ifade eder.
Madde 16
PUE’nin 7.6.1 maddesi aşağıdaki gibi değiştirilmiştir:
7.6.1. Piyasa işletmecisi, teminatlara ilişkin ek risk faktörü prosedürü uygulamasına rağmen, piyasa katılımcılarının STP’de gerçekleştirdikleri işlemlere ilişkin avans dönemi içinde tahakkuk ettirilen borç tutarlarını veya fatura dönemi içinde gerçekleştirilen borç tutarlarına ilişkin ortaya çıkan KDV tutarlarını veya PİÜ tutarlarını ödememeleri ve bu borç tutarlarının tamamının katılımcının işlem teminatı ve fatura işlem teminatından karşılanamaması durumunda tahsil edilemeyen tutar her bir piyasa katılımcısına, piyasa katılımcısının ilgili ay STP’de gerçekleştirdiği alış ve satış işlem hacminin, STP’de gerçekleşen tüm alış ve satış işlem hacimleri toplamına oranı doğrultusunda yansıtılır.
Madde 17
PUE’nin 7.6.3 maddesi aşağıdaki gibi değiştirilmiştir:
7.6.3. Taşıtanlara, bir fatura dönemi içinde dengesizlik uzlaştırmaları sonucunda tahakkuk ettirilen borç tutarlarını ödememeleri ve bu borç tutarlarının tamamının taşıtanın dengesizlik teminatından karşılanamaması durumunda tahsil edilemeyen tutar piyasa işletmecisi tarafından iletim şirketine yansıtılır. Piyasa işletmecisinin iletim şirketine yansıtmış olduğu bu bedellerin, borç tutarını ödememiş olan Taşıtandan tahsili için piyasa işletmecisi söz konusu taşıtan hakkında temerrüt tarihinden itibaren en geç 30 (otuz) gün içerisinde yasal yollara başvurur. İletim şirketine yansıtılmış olan bu bedeller, Taşıtandan özel hukuk hükümleri çerçevesinde tahsil edildiğinde derhal ve faizi ile birlikte iletim şirketine geri yansıtılır.
Madde 18
PUE’ye 8 inci Bölümü teşkil etmek üzere aşağıdaki hükümler ilave edilmiştir:
Madde 19 – 8.1. Teminatlar ve Ödemelere İlişkin Tarafların Sorumlulukları
PUE’nin 8 inci Bölümünden itibaren olmak üzere aşağıdaki madde numaraları teselsül ettirilmiştir:
Madde 20 – 9.1. Teminatlara İlişkin Genel Esaslar
PUE’nin 8.1.3 maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
9.1.3. Piyasa işletmecisi iletim şirketi adına, taşıtanlardan iletim sistemindeki dengesizliklerinden doğan mali yükümlülüklerini yerine getirememeleri durumunda oluşabilecek mali risklere dair dengesizlik teminatı alır. Sistem kullanıcılarına ait dengesizlik teminatı tutarları, iletim sisteminde geçmiş dönemde gerçekleştirdikleri dengesizlikleri, doğal gaz piyasasındaki diğer riskler göz önünde bulundurularak hesaplanır.
Madde 21
PUE’nin 9.2 maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
Madde 22 – 9.2. Günlük İşlem ve Fatura İşlem Teminatları
PUE’nin 8.2.3 maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
9.2.3. Bir gaz günü için satış yönlü tekliflerin eşleşmesi durumunda günlük işlem teminatı tutarındaki ve işlem limitindeki değişimler şu şekilde gerçekleşir:
a) Piyasa katılımcısına ait her bir satış yönlü teklifin eşleşmesi ile beraber katılımcının önceden bloke edilmiş teminatının bulunması halinde, teminat üzerindeki bloke, satış tutarı kadar azaltılır.
b) Piyasa katılımcılarının gerçekleştirdikleri satışlar dolayısıyla oluşan tutarlar ilgili gaz gününün mevcut işlem limitine eklenir ve oluşan toplam tutar ilgili gaz gününün alış yönlü işlem limitini oluşturur.
c) Bloke edilmiş teminat miktarının satış miktarından az olması durumunda teminatındaki bloke kaldırılır ve ilgili gaz gününün işlem limiti satış miktarı ile bloke edilmiş teminat tutarının arasındaki fark kadar arttırılır.
ç) Bloke edilmiş teminat bulunmaması halinde ilgili gaz gününün işlem limiti satış tutarı kadar arttırılır.
d) Piyasa katılımcısının mevcut alacakları işlem limiti hesabında dikkate alınır.
Madde 23
PUE’nin 9.2.4, 9.2.5 ve 9.2.6 maddelerinde aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır:
9.2.4. Piyasa işletmecisi, piyasa katılımcılarından her bir fatura dönemi içerisinde her bir avans borç bildirimi sonrası oluşacak KDV riskine dair avans borcunun %18 (yüzde onsekiz)’i kadar fatura işlem teminatı alır. Piyasa katılımcısının ilgili fatura dönemi içerisinde avans alacaklısı olması durumunda, fatura işlem teminatı yükümlülüğü avans alacağının %18 (yüzde onsekiz)’i kadar azaltılır. Alınacak bu teminat için Madde 9.7.1’de belirtilen kıymetler kabul edilir.
9.2.5. Piyasa katılımcılarının günlük işlem teminatlarındaki bloke;
a) İlgili ticaret aralığının kapanmasının ardından, eşleşmemiş alış yönlü tekliflerinin tutarı kadar,
b) Piyasa katılımcısının avans ödemesine müteakip yaptığı avans ödemesi tutarı kadar kaldırılır ve işlem limitleri kaldırılan bloke kadar arttırılır.
9.2.6. Piyasa katılımcıları tarafından yapılan fatura ödeme tutarı kadar fatura işlem teminatı hesabından çıkartılır.
Madde 24
PUE’nin 9.2.6 maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Madde 25 – 9.3. Dengesizlik Teminatı
PUE’nin 8.3.2 maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
9.3.2. Taşıtanların geçmiş 10 (on) gün içerisinde negatif dengesizliğinin bulunmaması veya taşıtanlar için hesaplanan dengesizlik teminatı tutarının 300.000 TL’den az olması durumunda, taşıtanların dengesizlik teminat tutarları 300.000 TL’dir.
Madde 26
PUE’nin 8.4 maddesi aşağıdaki gibi değiştirilmiştir:
Madde 27 – 9.4. Teminatlara İlişkin Süreçler
PUE’nin 8.5 maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Madde 28 – 9.5. Teminat Bildirimine Uyulmama Hali
PUE’nin 8.6 maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 29
PUE’nin 8.7 maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Madde 30 – 9.6. Teminat Olarak Kabul Edilebilecek Kıymetler
PUE’ye 10 uncu Bölüm olmak üzere aşağıdaki hükümler eklenmiştir:
Madde 31 – 10.8. Merkezi Uzlaştırma Kuruluşuna Hizmet Komisyonu Ödemelerinin Yapılmaması
PUE’nin 9, 10, 11, 12 ve 13 üncü bölümünün madde numaraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve 11.2.3 maddesinde aşağıdaki değişiklik yapılmıştır.
Madde 32 – 15.3. Piyasa işletmecisinin iletişim bilgileri şu şekildedir:
PUE’nin 14 üncü bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Madde 33 – 16.1. Sözleşmelere İlişkin Hususlar
PUE’ye 16.3 maddesi olmak üzere aşağıdaki hüküm eklenmiştir.
16.3. Bu Usul ve Esaslar kapsamında doğan alacak ve hakların devri, piyasa işletmecisinin önceden meri mevzuat dahilinde belirlediği ve ilan ettiği şartlar dahilinde gerçekleştirilebilir.
Madde 34
PUE’nin 14 ve 15 inci Bölümlerinin madde numaraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Geçici madde 1 – 16.4. STP’nin Test Edilmesi, Sanal Uygulama ve OTSP’nin Faaliyete Geçmesi
Bu Usul ve Esasların 6.5.3 maddesinde yer alan esas çerçevesinde bahse konu eşleşmeleri engelleyecek yazılım piyasa işletmecisi tarafından devreye alınana kadar, piyasa katılımcılarının kendi teklifleri ile gerçekleşen eşleşmeler, BAST ve GRF hesaplamalarında dikkate alınmaz. Piyasa işletmecisi, kendi kendine eşleşmeleri engellemek için gerekli yazılımı en geç 1/1/2019 tarihinde devreye alır.
Geçici madde 2
Piyasa işletmecisi, bu usul ve esasların 16.1 maddesinde yer alan sözleşmeleri organize piyasada faturaya esas işlemlerin başlamasından en geç 40 (kırk) gün önce Kuruma sunar ve bu sözleşmelere ilişkin yapılacak değişiklikler ivedilikle Kuruma bildirilir.
Madde 35 – 17. YÜRÜRLÜK VE YÜRÜTME
Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 36
Bu Kararı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.