KolayuyumGiriş yap

Özel Tüketim Vergisi (I) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği

Tür
Resmi Gazete
Atıf
Özel Tüketim Vergisi (I) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği (R.G. 05.03.2015/29286)
İlgili mevzuat
Güncel metin

6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun1 19 uncu maddesinin (c) bendi hükmüne göre, özel tüketim vergisi (ÖTV) 1 Ağustos 2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu Tebliğin konusunu, Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listede yer alan mallara ilişkin hükümler ile bu hükümlerle ilgili olmak üzere adı geçen Kanunun uygulanmasına dair usul ve esaslara yönelik açıklamalar oluşturmaktadır.

I- MÜKELLEFİYET

A. VERGİNİN KONUSU

Verginin konusu, ÖTV kapsamına giren (I) sayılı listedeki malların ithalatçıları veya rafineriler dâhil olmak üzere imalatçıları tarafından teslimi veya ÖTV uygulanmadan önce müzayede suretiyle satışıdır.

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, verginin konusuna giren malların bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV'ye tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır. Bu nedenle tesliminde ÖTV ödenen malların daha sonraki teslimlerinde vergi uygulanmaz.

1. (I) Sayılı Listedeki Malların Kapsamı

Petrol ürünleri, doğal gaz ve bunların türevleri ile biodizelden oluşan (I) sayılı liste, (A) ve (B) cetvellerinden meydana gelmektedir.

(A)Cetveli: Bu cetvelde, genel olarak benzin, motorin, jet yakıtı, fuel oil gibi akaryakıt ürünleri; sıvılaştırılmış petrol gazı (L.P.G.), doğal gaz ile söz konusu mallara ikame edilmesi mümkün bulunan petrol türevleri, petrokok ve benzeri diğer mallar yer almaktadır.

(B)Cetveli: Bu cetvelde, solvent ve benzeri ürünler ile bunların türevleri, gaz yağı, baz yağlar, madeni yağlar ile yağlama müstahzarları gibi akaryakıt harici petrol ürünleri yer almaktadır.

2. Malların (I) Sayılı Liste Kapsamında Olup Olmadığının Tespiti

Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı liste kapsamına giren mallar, Kanuna ekli (I) sayılı listede Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yer alan Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon (G.T.İ.P.) numaraları itibariyle tespit edilmiştir.

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca, bu Kanuna ekli listelerde yer alan mallar, Türk Gümrük Tarife Cetvelinde tanımlanan eşyalardır.

Bu hüküm çerçevesinde ithal edilen veya yurt içinde imal edilen herhangi bir malın (I) sayılı liste kapsamında ÖTV'ye tabi olup olmadığının değerlendirilebilmesi için o mala ait G.T.İ.P. numarasının bilinmesi gerekir. G.T.İ.P. numarasının tespiti ise Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca yapılmaktadır.

Dolayısıyla mükellefler tarafından Gümrük ve Ticaret Bakanlığına G.T.İ.P. numarası tespit ettirilen mallar, Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listede yer alması durumunda, ÖTV’ye tabi olur, yer almaması durumunda ise bu vergiye tabi olmaz.

Ayrıca bu liste kapsamında vergiye tabi olan bir malın, Özel Tüketim Vergisi Kanununda yer alan istisnalar kapsamında teslim edilmesi, söz konusu malın vergiye tabi olma durumunu değiştirmez.

3. (I) Sayılı Listedeki Mallarla İlgili Değişiklikler

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası gereğince, bu Kanuna ekli listelerde yer alan malların tarife numaralarında veya bu numaralara ilişkin mal tanımlarında bu Kanuna ekli listeler dışında yapılacak değişiklikler bu Kanunun uygulanmasında hüküm ifade etmemektedir.

Buna göre, Kanuna ekli (I) sayılı listede yer alan bir malın G.T.İ.P. numarasının veya mal tanımının, bu Kanun dışında değiştirilmesi ya da ortadan kaldırılması suretiyle başka bir G.T.İ.P. numarasına taşınması veya bu mal için yeni G.T.İ.P. numarası/numaraları ihdas edilmesi ve benzeri haller; Özel Tüketim Vergisi Kanunu ile bu Kanuna dayanılarak çıkarılan Bakanlar Kurulu Kararları ve ÖTV Genel Tebliğleri açısından uygulamada herhangi bir hüküm ifade etmez.

B. TANIMLAR

Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listede yer alan mallarla ilgili vergi uygulamasına ilişkin bu Kanunun 2 nci maddesinde yer alan tanımların açıklamaları aşağıdadır:

1. İthalat

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde, verginin konusuna giren malların Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişi ithalat olarak tanımlanmıştır. 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun2 geçici ithalat ve hariçte işleme rejimleri ile geri gelen eşyaya ilişkin hükümleri uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giren mallar da genel olarak ithal edilmiş sayılır.

2. Teslim ve Teslim Sayılan Haller

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (e) bendinde, teslim deyimi tanımlanmış, aynı maddenin (2) ve (3) numaralı fıkralarında ise teslim sayılan haller belirtilmiştir.

Kanunun 2 nci maddesinin (3) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca (I) sayılı listedeki malların ÖTV’ye tabi başka bir malın imalinde kullanılması teslim sayılmaz.

Teslim ve teslim sayılan haller, Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinin3 (I/A-2 ve 3) bölümlerinde yapılan açıklamalara göre değerlendirilir.

C. VERGİYİ DOĞURAN OLAY

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 3 üncü maddesinde (I) sayılı listedeki mallar bakımından vergiyi doğuran olay, işlemlerin özelliklerine göre ayrı ayrı tayin ve tespit edilmiştir.

Vergiyi doğuran olay, (I) sayılı listedeki malların imalatçıları veya ithalatçıları tarafından teslimi ile bu malların ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışıdır.

Ancak malın tesliminden önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere vergiyi doğuran olay, fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi anında meydana gelir.

Kısım kısım mal teslim edilmesinin mutad olduğu veya bu hususta mutabık kalındığı hallerde vergiyi doğuran olay, her bir kısmın teslimidir. Örneğin, rafineri ile bir yıllık akaryakıt ihtiyacı için sözleşme imzalayan akaryakıt dağıtım şirketine yapılan mal teslimlerinde, sözleşmeye konu akaryakıt miktarının tamamı için değil, teslim edilen her bir parti mal için ÖTV uygulanır.

Komisyoncular vasıtasıyla veya konsinyasyon suretiyle yapılan satışlarda, imalatçı veya ithalatçı tarafından malların komisyoncuya veya konsinyi işletmelere verildiği anda vergi doğmaz. Bu tür teslimlerde vergiyi doğuran olay, malların komisyoncular veya konsinyi işletmeler tarafından alıcıya teslim edildiği tarihte meydana gelir.

Öte yandan (I) sayılı listedeki mallar için Bakanlar Kurulunun Özel Tüketim Vergisi Kanununun 14 üncü maddesinin (4) numaralı fıkrası hükmüne istinaden vergilendirmeyi ithal aşamasında gümrük idaresine yaptırma yetkisini kullandığı hallerde ithalatta vergiyi doğuran olay; Gümrük Kanununa göre gümrük yükümlülüğünün doğduğu hallerde gerçekleşir.

(I) sayılı listede yer alan malların 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu4 uyarınca el konulan veya Gümrük Kanunu uyarınca tasfiyelik hale gelenlerinden Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenen zorunlu standartlara uymayanlarının rafinerilere teslim edilmesi halinde vergiyi doğuran olay, bu malların rafineriler tarafından tesliminde gerçekleşir.

Diğer taraftan Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listede yer alan mallar için miktar üzerinden maktu vergi uygulandığından, bu malların promosyon, eşantiyon ve numune olarak tesliminde vergiyi doğuran olay gerçekleşir.

Ç. MÜKELLEF VE VERGİ SORUMLUSU

1. Mükellef

(I) sayılı listedeki mallarda verginin mükellefi; bu malları imal veya ithal edenler ya da ÖTV uygulanmadan önce bu malların müzayede suretiyle satışını gerçekleştirenlerdir.

Ayrıca fiilî veya kaydî envanter sırasında bu Kanuna ekli (I) sayılı listedeki malları belgesiz olarak bulundurduğu tespit edilenler de mükelleftir.

1.1. ÖTV Mükellefiyetinin Başlaması

Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listedeki mallar için ÖTV mükellefiyeti, bu mallara ilişkin üretim faaliyetlerine başlanmasından önce ÖTV yönünden bağlı olunacak vergi dairesine tesis ettirilir. Ancak ÖTV mükellefiyeti bulunmayanların söz konusu malları ithal etmeleri halinde, bu Kanuna ekli (I) sayılı listedeki malların ithalinde mükellef tarafından Özel Tüketim Vergisi Kanununun 16 ncı maddesinin (4) numaralı fıkrasına göre gümrük idaresine teminat verilmesi gerektiğinden, bu mallara ilişkin ÖTV mükellefiyeti en geç ithal tarihinde ÖTV yönünden bağlı olunacak vergi dairesine tesis ettirilir.

1.2. ÖTV Mükellefiyetinin Sona Ermesi

4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun5 153 üncü maddesi uyarınca ÖTV mükellefiyeti tesis ettiren mükellefler, ÖTV’ye tabi işlemleri bulunmaması nedeniyle ÖTV mükellefiyetlerinin sona erdirilmesini, bir dilekçe ile bağlı bulundukları vergi dairesine başvurmak suretiyle isteyebilir. Bu dilekçe üzerine mükellefiyet kaydı ilgili vergi dairesince terkin edilir.

Ancak Vergi Usul Kanununun 160 ıncı maddesi hükmü uyarınca, mükellefin ÖTV’ye ilişkin mükellefiyet kaydının terkin edilmesi, mükellefin işi bırakmasından önceki döneme ilişkin yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacağı gibi, bu tarihten sonra faaliyette bulunduğunun tespiti halinde, bu dönemlere ilişkin vergilendirmeye ve sahte belge düzenleme veya kullanma fiilini işleyenler hakkında kovuşturma yapılmasına ve ceza uygulanmasına da engel teşkil etmez.

ÖTV mükellefiyetleri bu şekilde terkin olunan mükelleflerin, daha sonra ÖTV’ye tabi işlemlerinin bulunması halinde, tekrar ÖTV mükellefiyeti tesis ettirmeleri gerektiği tabiidir.

2. Vergi Sorumlusu

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (2) numaralı fıkrasında Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanuni ve iş merkezlerinin bulunmaması halleri ile gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığının, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabileceği hükme bağlanmıştır.

2.1. Türkiye’de İkametgâhın, İşyerinin, Kanuni ve İş Merkezinin Bulunmaması Halinde Vergi Sorumlusu

ÖTV mükelleflerinin Türkiye’de ikametgâhının, işyerinin, kanuni ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde, verginin konusuna giren malları mükelleften teslim alanlar veya adına hareket edenler, ÖTV’nin beyanı ve ödenmesiyle ilgili ödevlerin yerine getirilmesinden mükellef gibi sorumludur.

2.2. (B) Cetvelindeki Bazı Mallarda Tevkifat Uygulaması

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (2) numaralı fıkrasının Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden, adı geçen Kanuna ekli (I) sayılı liste uygulamasına ilişkin olarak bu uygulamanın (2.2.1) bölümünde belirtilen mallarla sınırlı olmak üzere tevkifat uygulamasına geçilmesi uygun görülmüştür.

Bu uygulamanın usul ve esasları ise Özel Tüketim Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (2) numaralı fıkrası, 9 uncu maddesi, 14 üncü maddesinin (5) numaralı fıkrası, 15 inci maddesinin (1) numaralı fıkrası ve Vergi Usul Kanununun 120 nci maddesi ile Mükerrer 257 nci maddesinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiler çerçevesinde aşağıda belirlenmiştir.

2.2.1. Tevkifat Uygulamasının Kapsamı ve Niteliği

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (2) numaralı fıkrasına göre, mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanuni ve iş merkezlerinin bulunmaması halleri ile gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığı, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla vergiye tâbi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutma yetkisine sahiptir.

Bu yetkiye istinaden, Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelindeki; 2710.12.90.00.11, 2710.12.90.00.19, 2710.19.29.00.00 G.T.İ.P. numaralarında yer alan mallar ile 2710.20.90.00.00 G.T.İ.P. numarasındaki mallardan yalnız 2710.12.90.00.11, 2710.12.90.00.19, 2710.19.29.00.00 G.T.İ.P. numaralı malların biodizel ihtiva edenleri ve 38.11 tarife pozisyon numarasında yer alan malların ÖTV mükellefleri (4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununda6 tanımlanan rafinericiler hariç) tarafından teslimine ilişkin ÖTV, yalnızca sanayi sicil belgesini haiz olan KDV mükellefi imalatçılar tarafından satın alınması halinde tevkifata tabi tutulmak suretiyle beyan edilerek ödenmesi uygun görülmüştür.

Bu tevkifat uygulaması ihtiyari bir uygulama olmayıp, rafinericiler hariç ÖTV mükelleflerinden bu malları satın alan imalatçılar tarafından tevkifat yapılması zorunludur.

Tevkifat uygulaması yukarıda belirtilen mallarla sınırlı olup, bunun dışında kalan ÖTV’ye tabi malların teslimlerinde imalatçılar tarafından tevkifat uygulanmaz.

2.2.2. Tevkifat Uygulamasında Verginin Beyanı

2.2.2.1. Satıcı ÖTV Mükelleflerinin ÖTV Tevkifatına Tabi Mal Teslimlerinin Beyanı

Satıcı ÖTV mükelleflerinin tevkifata tabi mal teslimleri, söz konusu teslimlerin yapıldığı vergilendirme döneminde (1) numaralı ÖTV beyannamesinin “Tecil ve Tevkifat” bölümünün “Tevkifat” kısmındaki bilgiler doldurulmak suretiyle beyan edilir. Ayrıca, bu ÖTV beyannamesinin “Ekler” bölümünde yer alan “Tevkifata Tabi Mal Teslimleri” kısmı da doldurulur.

Tevkifat uygulaması kapsamında teslim edilen malların ÖTV mükellefleri tarafından ithal edilmiş olması halinde, yurt içinde ödenecek ÖTV’ye karşılık olmak üzere gümrük idaresince alınan teminatın çözümü işlemleri, bu teslimlerle ilgili tevkif edilen ÖTV’nin alıcı imalatçı tarafından beyan edilerek ödendiğine dair tespitin yapılması üzerine, bu Tebliğin (V/A-3. 2/ç) bölümünde yapılan açıklamalar çerçevesinde yerine getirilir.

2.2.2.2. Alıcı İmalatçılar (Vergi Sorumluları) Tarafından Tevkifata Tabi Tutulan ÖTV’nin Beyanı ve Ödenmesi

Bu uygulamanın (2.2.1) bölümünde belirtilen mallar üzerinden hesaplanan ÖTV'nin tamamı, vergi sorumluları tarafından tevkifata tabi tutulur. Tevkifata tabi tutulan ÖTV tutarı, vergi sorumlularınca teslimin gerçekleştiği vergilendirme dönemini izleyen 10 uncu günü akşamına kadar KDV yönünden bağlı olunan vergi dairesine elektronik ortamda verilen (6) numaralı ÖTV beyannamesi ile beyan edilerek ödenir.

Vergi sorumlularının, ÖTV mükellefiyetinin bulunup bulunmaması bu uygulama kapsamında (6) numaralı ÖTV beyannamesinin verilmesine engel değildir. Bu beyanname, sadece tevkifata tabi alımların olduğu vergilendirme döneminde verilir.

Söz konusu uygulama kapsamındaki teslimlere ait fatura veya benzeri belgeler, izleyen vergilendirme dönemi içinde düzenlenmiş olsa dahi sorumlu sıfatıyla beyan, teslimin gerçekleştiği vergilendirme döneminin beyan süresi içerisinde yapılır.

Örnek: Sanayi sicil belgesini haiz imalatçı (A), ÖTV mükellefi (B)’den 14/5/2014 tarihinde Özel Tüketim Vergisi Kanunu eki (I) sayılı listede yer alan ve ÖTV tutarı 2,2985 TL/Kg. olan 38.11 tarife pozisyon numarasındaki 1.000 Kg. müstahzar katkı isimli malı vergi hariç 3.000 TL karşılığında satın almıştır. ÖTV mükellefi (B) tarafından bu teslime ilişkin fatura 17/5/2014 tarihinde düzenlenmiştir.

Buna göre söz konusu teslim 14/5/2014 tarihinde gerçekleştiğinden tevkif edilen 2.298,50 TL tutarındaki ÖTV’nin, imalatçı (A) tarafından 16-25/5/2014 tarihleri arasında (teslime ilişkin fatura 17/5/2014 tarihinde düzenlenmiş olsa dahi) (6) numaralı ÖTV beyannamesi ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenmesi gerekir.

Ayrıca tevkifat, bu uygulamanın (2. 2. 1) bölümünde belirtilen malları satın alan ve adına fatura veya benzeri belge düzenlenen vergi sorumluları tarafından yapılarak, tevkif edilen bu vergi yukarıda yapılan belirlemeler çerçevesinde (6) numaralı ÖTV beyannamesi ile beyan edilerek ödenmesi gerektiği tabiidir.

Vergi sorumlularınca yapılan işlemlerin tespit ve tevsikinde, Gelir İdaresi Başkanlığı/Vergi Dairesi Başkanlığı-Defterdarlık/Vergi Dairesi kayıtları esas alınır.

2.2.3. Tevkifata Tabi Tutulan ÖTV’nin İndirimi

Tevkifata tabi tutulan ÖTV’nin beyanına ilişkin (6) numaralı ÖTV beyannamesinde, beyan edilen ÖTV’den herhangi bir surette indirim yapılmaz.

Ancak tevkifat uygulaması kapsamında satın alınan malların Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listede yer alan başka bir malın imalinde kullanılmış olması halinde, vergi sorumlularınca beyan edilip ödenen ÖTV tutarı, bu Kanunun 9 uncu maddesi uyarınca, yalnızca üretilen malın tesliminin yapıldığı vergilendirme döneminde, bu teslimlere ilişkin beyanı içeren (1) numaralı ÖTV beyannamesinde indirim konusu yapılabilir.

Dolayısıyla (6) numaralı ÖTV beyannamesinde beyan edilerek vergisi ödenen malların kısım kısım imalatta kullanılması halinde de imalatta kullanılan kısımların ödenen ÖTV'leri indirime konu edilebilir.

Ayrıca söz konusu uygulama kapsamında tevkif edilerek ödenen ÖTV tutarı, (1) numaralı ÖTV beyannamesinin “İstisnalar ve İndirimler” bölümünün “İndirimler (Aynı Listedeki Malın İmalatta Kullanılması)” kısmında beyan edilmek suretiyle indirilebilir.

Bu şekilde indirim konusu yapılabilecek azami ÖTV tutarı, tevkifat uygulaması kapsamında satın alınan malların girdi olarak kullanılması suretiyle üretilen malın teslimine ilişkin hesaplanan ÖTV tutarını geçemez. İndirim konusu yapılamayan tutar ise tevkifatı yapan alıcı imalatçılar açısından ilgili mevzuat çerçevesinde gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınabilir.

Tevkifata tabi tutulan ancak beyan edilmeyen veya beyan edilmesine rağmen ödenmeyen ÖTV de indirim konusu yapılamaz.

Bununla birlikte tevkifat uygulaması kapsamında olmayan mallar için alıcı imalatçılar tarafından tevkifat uygulanmak suretiyle beyan edilerek ödenen ÖTV’nin de indirim konusu yapılmayacağı tabiidir.

Örnek: ÖTV mükellefi (B), sanayi sicil belgesini haiz imalatçı (A)'ya 28/4/2014 tarihinde Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listede yer alan ÖTV tutarı 2,2985 TL/Kg. olan 38.11 tarife pozisyon numarasındaki 1.000 Kg. müstahzar katkı isimli malı vergi hariç 3.000 TL karşılığında teslim etmiş ve bu teslime ilişkin faturayı 4/5/2014 tarihinde düzenlemiştir. İmalatçı (A), ÖTV’sini tevkif ederek ödediği bu mal ile ithal ettiği aynı listedeki 1.000 Kg. baz yağı kullanmak suretiyle yine aynı listede yer alan ÖTV tutarı 1,3007 TL/Kg. olan 2.000 Kg. madeni yağ üretmiş ve ürettiği bu malın tamamını 17/5/2014 tarihinde satmıştır.

Buna göre, imalatçı (A) tarafından 38. 11 tarife pozisyon numaralı müstahzar katkı isimli mala ilişkin tevkif edilerek 1-10/5/2014 tarihleri arasında (6) numaralı ÖTV beyannamesi ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenmiş olan ÖTV, bu malın girdi olarak kullanılması suretiyle üretilen malın teslimine ilişkin yine imalatçı (A) tarafından sadece 1- 10/6/2014 tarihleri arasında verilmesi gereken (1) numaralı ÖTV beyannamesinde indirim konusu yapılabilir.

Bu durumda imalatçı (A) tarafından verilecek;

a- 2014/Nisan II. vergilendirme dönemine ait (6) numaralı ÖTV beyannamesinde

Tevkif edilen ÖTV tutarı = 1.000 x 2,2985 = 2.298,50 TL,

b- 2014/Mayıs II. vergilendirme dönemine ait (1) numaralı ÖTV beyannamesinde

Hesaplanan ÖTV tutarı = 2.000 x 1,3007 = 2.601,40 TL,

İndirilecek ÖTV = 1.000 x 2,2985 = 2.298,50 TL,

Ödenecek ÖTV = 2.601,40 - 2.298,50 = 302,90 TL

olarak hesaplanır.

Bununla birlikte, ÖTV mükellefi (B) tarafından bu teslime ilişkin faturanın süresinden sonra (örneğin 15/5/2014 tarihinde) düzenlenmiş olması, vergi sorumlusu sıfatıyla tevkif edilen verginin 1-10/5/2014 tarihleri arasında beyan edilerek aynı süre içerisinde ödenmesine engel değildir.

2.2.4. Tevkifat Uygulamasında Belge Düzeni

Tevkifata tabi teslimler dolayısıyla satıcı ÖTV mükellefleri tarafından düzenlenecek belgelerde; Özel Tüketim Vergisi Kanununun 15 inci maddesi hükmü uyarınca, “Alıcı İmalatçı Tarafından Tevkif Edilecek ÖTV, Tevkifat Dâhil Toplam Tutar ve Tevkifat Hariç Toplam Tutar” ayrıca gösterilir. Bu belgelere, tevkifat hariç toplam tutarın rakam ve yazı ile yazılması gerekir.

Örnek: Satıcı ÖTV mükellefi tarafından tevkifat uygulaması kapsamında ÖTV ve KDV hariç 3.000 TL bedelle teslim edilen ve ÖTV tutarı 2,2985 TL/Kg. olan 1.000 Kg. 2710.12.90.00.11 G.T.İ.P. numarasındaki “Diğerleri” isimli malın faturası aşağıdaki bilgileri içerecek şekilde düzenlenir.

Teslim Edilen Mal Miktarı: | 1.000 Kg. Teslim Bedeli (ÖTV ve KDV hariç): | 3.000 TL Hesaplanan ÖTV (1.000 x 2,2985 =): | 2.298,50 TL Alıcı İmalatçı Tarafından Tevkif Edilecek ÖTV: | 2.298,50 TL KDV Matrahı (3.000 + 2.298,50 =): | 5.298,50 TL Hesaplanan KDV (5.298,50 x 0,18=): | 953,73 TL Tevkifat Dahil Toplam Tutar (5.298,50 + 953,73 =): | 6.252,23 TL Tevkifat Hariç Toplam Tutar (6.252,23 - 2.298,50 =): | 3.953,73TL Yalnız Üçbindokuzyüzelliüç Türk Lirası Yetmişüç Kuruştur. |

Bu belgeler, satıcı açısından teslimlere ilişkin ÖTV’ye tevkifat uygulandığını tevsik eden belge mahiyetini de taşır.

Satıcı ÖTV mükellefleri tarafından tevkifata tabi olan ve olmayan malların teslimlerine ilişkin fatura ve benzeri belgeler ayrı ayrı düzenlenebileceği gibi, tevkif edilen ÖTV’nin bu belgelerde ayrıca gösterilmesi koşuluyla tek bir belge de düzenlenebilir.

2.2.5. Tevkifat Uygulamasında Düzeltme İşlemleri

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin (1) numaralı fıkrası gereği, tevkifata tabi işlemlerde değişiklik olması (malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi, fazla veya yersiz ÖTV tevkifatı yapılması) halinde, vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükellefler tarafından bunlarla ilgili borçlanılan ya da ödenen vergiler için değişikliğin mahiyetine uygun şekilde ve değişikliğin meydana geldiği dönem içinde düzeltme yapılabilir, bu vergiden mahsup edilebilir veya iade talebinde bulunulabilir.

2.2.5.1. Malların İade Edilmesi, İşlemin Gerçekleşmemesi ve İşlemden Vazgeçilmesi Hallerinde Düzeltme İşlemleri

Tevkifat uygulaması kapsamındaki teslimlerle ilgili olarak malların iadesi, işlemin gerçekleşmemesi veya işlemden vazgeçilmesi durumunda, mallar alıcı imalatçıya teslim edilmişse iade edilen malların ÖTV mükellefinin işletmesine girmesi ve bu işlemlerin defter kayıtları ve belgelerde gösterilmesi şartıyla düzeltme işlemi; bu durumun ortaya çıktığı döneme ait satıcının beyannamesinin “İstisnalar ve İndirimler” bölümünün “Diğer İndirimler” kısmında yer alan “Tevkifata Tabi Teslimlerden İadeler” açıklaması seçilmek ve buna ilişkin “İndirilecek ÖTV Tutarı” sıfır (0) yazılmak suretiyle yapılır. Ayrıca bu beyannamenin “Ekler” bölümünün “Tevkifata Tabi Teslimlerden İadeler” kısmı da doldurulur.

Bu durumda, tevkifata tabi tutulan ÖTV, alıcı imalatçılar tarafından ödendiğinden söz konusu ödenen ÖTV’nin iadesi alıcı imalatçılara yapılır.

Alıcı imalatçılar söz konusu ÖTV’nin, internet vergi dairesi üzerinden KDV yönünden bağlı oldukları vergi dairelerine elektronik ortamda verecekleri dilekçe ile bu dönemdeki veya gelecek dönemlerdeki (ÖTV dâhil) vergi borçlarına mahsuben veya nakden iadesi için talepte bulunabilir.

Vergi dairesince, bu dilekçe ekinde satıcının malın iadesine ilişkin düzeltmeyi yaptığını gösterir ilgili vergi dairesi yazısının ibraz edilmiş olması ve iadesi talep edilen verginin alıcı imalatçılar tarafından beyan edilip ödendiğinin tespit edilmesi halinde, söz konusu iade talepleri yerine getirilir. ÖTV'nin alıcı imalatçılar tarafından beyan edilmiş ancak ödenmemiş olması halinde, sorumlu sıfatıyla beyan edilen bu vergi sadece tahakkuktan terkin edilir ve alıcı imalatçıya iade yapılmaz.

Yapılacak iadelerde teminat, yeminli mali müşavir (YMM) raporu ve vergi inceleme raporu aranmaz.

2.2.5.2. Fazla veya Yersiz Uygulanan Tevkifata İlişkin Düzeltme İşlemleri

Tevkifat işlemine ilişkin fazla veya yersiz ödenen verginin bulunması halinde, gerek alıcı imalatçıların gerekse satıcı ÖTV mükelleflerinin beyanlarının düzeltilmesi gerekir.

Fazla veya yersiz tevkif edilen verginin, öncelikle tevkifatı yapan alıcı imalatçı tarafından satıcıya iade edilmesi gerekir. Bu durumda alıcı imalatçının, fazla veya yersiz tevkif ettiği ÖTV tutarını satıcıya iade ettiğini gösterir belge ve satıcının düzeltmeyi yaptığını gösterir vergi dairesi yazısı ile birlikte başvurması halinde, fazla veya yersiz tevkif edilen vergi, bu vergiyi vergi dairesine beyan ederek ödeyen alıcı imalatçıya iade edilir. Ancak tevkifata tabi olmadığı halde tevkifat uygulanan ve satıcı tarafından da verginin beyan edildiği durumlarda, satıcının düzeltmeyi yaptığını gösterir vergi dairesi yazısının ibrazı aranmaz.

Bununla birlikte tevkifata tabi olan ve tevkifata tabi tutulan ÖTV’nin satıcı tarafından da beyan edildiği durumda, satıcının düzeltme işleminden sonra, varsa önceki beyanı üzerine ödenen ÖTV'nin, söz konusu işlemle sınırlı kısmı satıcıya iade edilir. Dolayısıyla bu durumda alıcı imalatçıya iade söz konusu olmaz.

Fazla veya yersiz tevkifata tabi tutulan ÖTV'nin alıcı imalatçı tarafından beyan edilmiş ancak ödenmemiş olması halinde, sorumlu sıfatıyla beyan edilen bu vergi sadece tahakkuktan terkin edilir ve alıcı imalatçıya iade yapılmaz.

Yapılacak iadelerde teminat, YMM raporu ve vergi inceleme raporu aranmaz.

2.2.6. Diğer Hususlar

2.2.6.1. Tevkifat Uygulaması Kapsamında İşlem Yapılmaması veya Tevkifata Tabi Tutulan Verginin Beyan Edilmemesi

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca bu uygulama kapsamında sorumlu tayin edilenler tarafından beyan edilip ödenmesi gereken vergilerin beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, söz konusu vergi tutarının Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ikmalen veya re’sen tarh edilerek bu tarhiyata vergi ziyaı cezası kesilmesi ve gecikme faizi hesaplanması gerekir. Sorumlu sıfatıyla beyan edilmeyen tutarın (1) numaralı ÖTV beyannamesinde indirim konusu yapılmamış olması, bu şekilde işlem tesis edilmesine engel değildir.

Ancak sorumlu sıfatıyla beyan edilmeyen veya eksik beyan edilen ÖTV tutarının, satıcı tarafından beyan edilmiş olması halinde, sorumlu adına yapılacak tarhiyatta vergi aslı aranmaz.

Bununla birlikte, sorumlu tarafından beyan edilip ödenmesi gereken ÖTV'nin satıcı tarafından beyan edilerek süresinden sonra ödenmiş olması halinde, normal vade tarihinden ödendiği tarihe kadar; söz konusu verginin ödenmemiş olması halinde ise normal vade tarihinden yapılacak tarhiyatın tahakkuk tarihine kadar gecikme faizi uygulanır.

2.2.6.2. Tevkifat Uygulamasında Müteselsil Sorumluluk

Tevkifata tabi mal alımlarına ilişkin tevkifat uygulayanların, tevkifat tutarını ödememesi halinde, söz konusu tevkifat kapsamındaki teslimlere ilişkin ÖTV ile sınırlı olmak üzere Hazineye intikal ettirilmeyen vergiden dolayı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca ÖTV mükellefleri müteselsilen sorumludur.

II- İSTİSNALAR VE VERGİ İNDİRİMİ

A. İHRACAT İSTİSNASI

ÖTV kapsamına giren malların ihracat teslimleri, Kanunun 5 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şartlar dâhilinde vergiden istisnadır.

1. ÖTV Mükelleflerinin İhracat Teslimleri

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca, yurt dışındaki müşterilere teslim edilen ve Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkan mallar ÖTV’den istisnadır. Bu maddenin uygulanmasında yurt dışındaki müşteri tabiri; ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezleri yurt dışında olan alıcılar ile yurt içinde bulunan bir işletmenin yurt dışında faaliyet gösteren şubelerini ifade eder.

ÖTV kapsamına giren malları imal edenler, sözü edilen malları yurt dışındaki büro, temsilcilik, acente veya benzeri kuruluşlarına buralarda kullanılmak veya satılmak üzere tesliminde de ihracat istisnasından yararlanır. Yabancı bayraklı gemilere, yabancı hava yolu firmalarının hava taşıma araçlarına ve uluslararası sefer yapan yerli deniz ve hava taşıma araçlarına yapılan teslimler de ihracat teslimi olarak değerlendirilir.

İhraç edilmeden önce yurt dışındaki alıcı adına hareket eden Türkiye’deki kişi ya da kuruluşlara veya bizzat alıcıya işlenmek ya da herhangi bir şekilde değerlendirilmek üzere Türkiye’de teslim edilen mallar için ihracat istisnası uygulanmaz.

Yukarıdaki şartlara uygun olarak yapılan ihracat teslimlerine ilişkin düzenlenen faturada ÖTV hesaplanmaz. ÖTV mükellefleri bu suretle fatura bedeline dâhil etmedikleri ÖTV tutarlarını ve teslim ettikleri mal miktarlarını, (1) numaralı ÖTV beyannamesinin “İstisnalar ve İndirimler” bölümünün “İstisnalar” kısmında yer alan “İhracat İstisnası” ibaresini seçerek bu istisna kapsamında beyanda bulunur.

Ayrıca ÖTV mükellefleri, bu teslimin yapıldığı döneme ilişkin verilen ÖTV beyannamesinin “Ekler” bölümünde yer alan “İhracat İstisnası” ekini doldurur.

Bununla birlikte ihraç konusu malların yurt dışına çıktığı, gümrük beyannamesinin aslı veya ilgili gümrük idaresi, noter ya da YMM tarafından onaylı örneği ihracatın gerçekleştiği dönemdeki ÖTV beyannamesine eklenmek suretiyle tevsik edilir.

2. ÖTV Ödenerek Satın Alınan Malların İhracat Teslimleri

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasında, ihraç edilen mallara ait alış faturaları veya benzeri belgelerde gösterilen ve beyan edilen ÖTV’nin ihracatçıya iade edilmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi konusunda Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir.

Bu hükme göre, ÖTV uygulanan malların ihraç edilmesi halinde bu verginin iadesi, sadece ÖTV mükelleflerinden satın alınan mallar için söz konusudur. ÖTV uygulanan safhadan sonraki satıcılardan alınan malların ihraç edilmesi halinde, alış belgelerinde görünmeyen ve malın fiyatına dâhil edilmiş olan ÖTV iade edilmez. Örneğin, imalatçı (A)’nın ürettiği malları ÖTV ödeyerek satın alan (B) bu malları ihraç ettiği takdirde, (A)’nın satış faturasında gösterilen ve yine (A) tarafından beyan edilerek vergi dairesine ödenen ÖTV, bu vergiyi (A)’ya ödemiş olan (B)’ye iade edilir. Ancak (B)’nin imalatçı (A)’dan satın aldığı malları (C)’ye satması ve (C)’nin bu malları ihraç etmesi halinde, (A) tarafından beyan edilen ve (C)’nin satın aldığı malın fiyatına girmiş olan ÖTV, (C)’ye iade edilmez.

Aynı şekilde vergilendirmenin ithal aşamasında yaptırılması halinde, ithal edilen malların ithalatçısı tarafından ihraç edilmesinde ithalde ödenen ÖTV, ithalatçı ihracatçıya iade edilir. ÖTV’yi gümrüğe ödeyen ithalatçıdan satın alınan malların ihraç edilmesi halinde ise ÖTV iade edilmez.

Diğer yandan, ÖTV ödenerek satın alınan malların herhangi bir işlem görmeden, olduğu gibi (aynen) ihraç edilmesi halinde, bu mallar için yüklenilen ÖTV iade edilir. Ancak ÖTV ödenerek satın alınan maldan ÖTV’ye tabi olan veya olmayan bir mal üretilerek bu malın ihraç edilmesi halinde, imalatta kullanılan mal için ödenen ÖTV iade edilmez. Örneğin, rafineriden ÖTV ödeyerek baz yağı satın alan imalatçı, ürettiği mürekkep veya madeni yağı ihraç etmesi halinde baz yağına ödediği ÖTV’nin iadesini talep edemez.

İhraç edilen mallara ait ÖTV’nin iadesinin talep edilmesi halinde, aşağıdaki belgelerin ihracatçının KDV yönünden bağlı olduğu vergi dairesine ibrazı gerekir:

i. İhracatçı adına düzenlenen ve üzerinde ÖTV’nin gösterildiği fatura veya benzeri belgelerin listesi,

ii. İhraç edilen malların ithal edilmiş olması ve vergilendirmenin ithal aşamasında gümrük idaresine yaptırılması halinde ithalatta düzenlenen gümrük beyannamesi ile verginin ödendiğini gösteren gümrük makbuzu,

iii. İhraç edilen mala ait gümrük beyannamesi veya listesi,

iv.İhraç edilen mala ilişkin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenen faturaların listesi.

Yukarıda listeler halinde alınmayan gümrük beyannamesi ve gümrük makbuzları ile vergi dairesince talep edilmesi halinde listelerde yer alan fatura, belge ve beyannamelerin asılları veya ilgili gümrük idaresi, noter ya da YMM tarafından tasdikli örneği vergi dairesine ibraz edilir.

Bu belgelerin vergi dairesine ibrazı üzerine, ilgili vergi dairesince ihraç edilen mala ait ÖTV’nin, mükellefi tarafından bağlı olduğu vergi dairesine (vergilendirmenin ithal aşamasında gümrük idaresine yaptırılması halinde bu idareye) ödendiği tespit edilir. Bu tespitten sonra ihraç edilen mallara ait ÖTV, Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinin (IV/E) bölümü hariç, ihracat istisnasından doğan KDV iadeleri ile ilgili genel esaslar çerçevesinde nakden veya mahsuben iade edilir. İhraç edilen mallarla ilgili olarak ÖTV’nin yanı sıra nakden veya mahsuben KDV iadesi de talep edilmesi halinde, yukarıda belirtilen belgelerden KDV iadesi için ibraz edilmiş olanlar mükelleften ayrıca istenilmez, vergi dairesine ibraz edilen belgelerin şef ve müdür yardımcısı tarafından onaylı fotokopileri kullanılır.

3. İhraç Edilen Malların Geri Gelmesi

Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listede yer alan malların ithalinde vergiyi doğuran olay meydana gelmediğinden, ÖTV mükelleflerince ihracat istisnası uygulanarak ihraç edilen malların, Gümrük Kanunu hükümlerine göre geri gelmesi halinde ithalatta ÖTV uygulanmaz, bu mallar yeni ithal edilmiş mal gibi işlem görür.

Ancak, vergilendirmenin ithalat aşamasında gümrük idaresine yaptırılması halinde, ihracatçıların ÖTV iadesinden yararlandığı ihracat işlemine konu malların veya ÖTV ödemeksizin ihraç kaydıyla satın alarak ihraç ettiği malların geri gelmesi halinde, gümrük idaresince geri gelen mallar için ithalatın yapıldığı tarih itibariyle ÖTV uygulanır. Bu nedenle geri gelen mallar için gümrük idaresi, ihracatçının ÖTV iadesinden veya tecil-terkin uygulamasından yararlanıp yararlanmadığını ihracatçının bağlı olduğu vergi dairesinden tespit eder ve buna göre işlem yapar. İhraç kaydıyla yapılan teslimlere ilişkin olarak, ihraç kaydıyla teslimde bulunan mükellefin tecil edilen vergisi henüz terkin edilmemişse, ihracatçının ÖTV’yi gümrük idaresine ödediğinin tevsiki üzerine, vergi dairesince tecil edilen vergi gecikme zammı uygulanmaksızın terkin edilir.

4. Serbest Bölgelere veya Yetkili Gümrük Antreposu İşleticisine Yapılan Teslimler

Bu Tebliğin (II/A-1) bölümünde yer alan ihracat istisnasının uygulamasına ilişkin açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun7 12 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasındaki serbest bölgedeki alıcıya veya yetkili gümrük antreposu işleticisine yapılan teslimlerin ihracat teslimi sayılacağına dair hükümler, Özel Tüketim Vergisi Kanununda yer almamaktadır.

Buna göre serbest bölgelere veya yetkili gümrük antreposu işleticilerine yapılan teslimlerde ÖTV yönünden ihracat istisnası uygulanmaz.

5. Türkiye’de İkamet Etmeyen Yolculara Yapılan Teslimler

Katma Değer Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin (1) numaralı fıkrası kapsamında Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara yapılan teslimlerde KDV iadesi uygulamasına ve özel fatura ile KDV istisnası uygulamasına ilişkin Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde yapılan düzenlemelerin ÖTV uygulaması açısından geçerliliği bulunmamaktadır.

Buna göre Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara ÖTV kapsamına giren (I) sayılı listedeki malların tesliminde ÖTV istisnası uygulanmaz veya tahsil edilen ÖTV iade edilmez.

B. DİPLOMATİK İSTİSNA

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin (2) numaralı fıkrasının verdiği yetkiye istinaden, diplomatik istisnanın aşağıdaki şekilde yürütülmesi uygun görülmüştür.

1. İstisnanın Kapsamı

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 6 ncı maddesi uyarınca Kanuna ekli (I) sayılı listede yer alan malların, karşılıklı olmak kaydıyla yabancı devletlerin Türkiye’deki diplomatik temsilciliklerine, konsolosluklarına, uluslararası anlaşmalarla vergi muafiyeti tanınan uluslararası kuruluşlara ve bu kuruluşların diplomatik haklara sahip mensuplarına kendi ihtiyaçları için teslimi ve bunlar tarafından ithali ÖTV’den istisnadır.

2. İstisnadan Yararlanabilecekler

Diplomatik istisnadan, karşılıklı olmak kaydıyla yabancı devletlerin Türkiye’deki diplomatik temsilcilikleri, konsoloslukları ve bunların diplomatik statüyü haiz bulunan diplomatik misyon şefleri, diplomasi memurları, konsolosluklarda görevli misyon şefleri, meslekten konsolosluk memurları ile uluslararası anlaşmalarla vergi muafiyeti tanınan uluslararası kuruluşlar ve bunların diplomatik haklara sahip mensupları yararlanabilir.

Diplomatik istisna uygulamasında, istisnadan yararlanacak olan temsilcilik ve konsolosluklar ile bunların diplomatik haklara sahip mensupları Dışişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığınca birlikte belirlenir.

3. İstisnadan Yararlananlara Belge Verilmesi

Diplomatik istisnadan yararlanan kuruluşlara Dışişleri Bakanlığınca ÖTV istisnasından yararlanacakları malları gösteren belge verilir. Bu belge, (I) sayılı listedeki mallar için varsa istisnadan yararlanılacak miktar veya tutarları da gösterir şekilde ÖTV mükellefine veya EPDK’dan dağıtıcı/dağıtım lisansı ya da ihrakiye teslim lisansını haiz şirketlere verilmek üzere düzenlenir.

4. İstisna Kapsamında ÖTV Mükelleflerinin Mal Teslimi ve Beyanı

(I) sayılı listedeki malların ÖTV mükelleflerinden satın alınmasında, Dışişleri Bakanlığınca verilen belge ibraz edilerek, satın alınan mallar için ÖTV uygulanmaması sağlanır. ÖTV mükellefleri, miktar veya tutar sınırlandırmasına bağlı olarak bu kapsamda teslim ettiği mal miktarı, tutarı, tarihi ve alıcıya ait bilgileri yazdığı ve yanına kaşe tatbik ederek imzaladığı bu belgenin bir fotokopisini, Vergi Usul Kanununun muhafaza ve ibrazla ilgili hükümlerine uygun olarak saklar.

ÖTV mükellefleri diplomatik istisna kapsamında mal tesliminde, hesaplanacak ÖTV tutarını fatura bedeline dahil etmez ancak fatura bedeline dahil etmedikleri ÖTV tutarını düzenledikleri faturada “ÖTV Kanununun 6 ncı Maddesi Kapsamında Hesaplanıp Fatura Bedeline Dahil Edilmeyen ÖTV Tutarı............TL’dir.” şerhi ile gösterir.

ÖTV mükellefleri bu suretle fatura bedeline dâhil etmedikleri ÖTV tutarlarını ve teslim ettikleri mal miktarlarını, (1) numaralı ÖTV beyannamesinin “İstisnalar ve İndirimler” bölümünün “İstisnalar” kısmında yer alan “Diplomatik İstisna” ibaresini seçerek bu istisna kapsamında beyan eder.

Ayrıca ÖTV mükellefleri, bu teslimin yapıldığı döneme ilişkin verilen ÖTV beyannamesinin “Ekler” bölümünde yer alan “Diplomatik İstisna” kısmına, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 6 ncı maddesi kapsamında yapılan teslimler nedeniyle düzenledikleri fatura bilgileri, yukarıda belirtilen belgenin bilgileri ve Gelir İdaresi Başkanlığınca istenebilecek diğer bilgileri girer.

5. Rafinerilerden ÖTV Ödenerek Alınan Mallar ile ÖTV Mükelleflerinden ÖTV Ödenerek Alınan Doğal Gazın İstisna Kapsamında Teslim ve Beyanı

EPDK’dan dağıtıcı/dağıtım lisansı veya ihrakiye teslim lisansını haiz şirketler, rafinerilerden ÖTV ödeyerek aldıkları mallar ile ÖTV mükelleflerinden ÖTV ödeyerek aldıkları doğal gazı diplomatik istisnadan yararlanan kişi ve kuruluşlara tesliminde, teslim ettikleri mallara ilişkin düzenleyecekleri faturalarda, ödenen ÖTV tutarını teslim bedeline dahil etmezler. Bu teslimlere ilişkin olarak düzenlenen faturada teslim bedeline dahil edilmeyerek tahsil edilmeyen ÖTV tutarı “ÖTV Kanununun 6 ncı Maddesi Kapsamında Tahsil Edilmeyen ÖTV Tutarı ............TL 'dir.” şerhi ile gösterilir.

Söz konusu şirketlerin bu suretle rafinericilerden alarak teslim ettikleri mallar için tahsil etmediği ÖTV tutarları, aynı rafinericiden daha sonra alacakları mallara dair hesaplanacak ÖTV tutarından; ÖTV mükelleflerinden alarak teslim ettikleri doğal gaz için tahsil etmediği ÖTV tutarları ise aynı doğal gaz şirketinden daha sonra alacakları mallara dair hesaplanacak ÖTV tutarından mahsup edilebilir. Mahsup için, bu şirketlerin işletme yetkililerince imzalanarak ve kaşe tatbik edilerek onaylanmış, istisna kapsamında teslim edilen mallara ilişkin teslim miktarı, tutarı, tarihi ve birimi de içeren liste ile bu teslimler için düzenlenen faturaların fotokopileri ve istisnaya dayanak olan belge fotokopilerinin ekli olduğu söz konusu belge bilgilerinin yer aldığı listenin ilgili rafinericilere ya da doğal gaz şirketlerine verilmesi şarttır.

Rafinericiler ile doğal gaz teslim eden ÖTV mükellefleri, mal teslimlerine ilişkin olarak mahsuplaşma yapılmadan önce hesapladıkları ÖTV tutarlarının tamamını, mahsuplaşmanın yapıldığı vergilendirme dönemine ilişkin olarak verecekleri (1) numaralı ÖTV beyannamesinin “Vergi Bildirimi” bölümünün ilgili kısmında beyan eder. Bu işlemi takiben, rafinericiler ile doğal gaz teslim eden ÖTV mükellefleri, söz konusu istisnadan yararlanan kişi ve kuruluşlara teslim edilen mallar ile ilgili mahsup edilerek tahsil edilmeyen ÖTV tutarlarını ve bu mahsuba ilişkin miktar bilgilerini mahsuplaşmanın yapıldığı vergilendirme dönemine ait beyannamenin “İstisnalar ve İndirimler” bölümünün “Diğer İndirimler” kısmında yer alan “Diplomatik İstisna Kapsamında Yapılan Mahsuplar” ibaresini seçerek, mahsup işlemini gerçekleştirir.

Ayrıca rafinericiler ile doğal gaz teslim eden ÖTV mükellefleri, mahsuplaşmanın yapıldığı vergilendirme dönemine ilişkin verecekleri ÖTV beyannamesinin “Ekler” bölümünde yer alan "Diplomatik İstisna” kısmına, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 6 ncı maddesi kapsamında yapılan teslimler nedeniyle yukarıda belirtilen şirketlerce düzenlenen ve mahsuplaşmanın dayanağını oluşturan fatura bilgileri, varsa emanet mal çekleri bilgileri ve istisnaya dayanak olan belge bilgileri ile Gelir İdaresi Başkanlığınca istenebilecek diğer bilgileri girer.

Diğer taraftan mahsup talebinin EPDK’dan dağıtıcı/dağıtım lisansı veya ihrakiye teslim lisansını haiz şirketler tarafından istisna kapsamında teslim edilen malların teslim tarihini takip eden ay başından itibaren bir yıl içerisinde yapılması gerekir.

6. Sorumluluk

Diplomatik istisna kapsamında mal teslim edenlerin bu istisna uygulamasına ilişkin belirlenen usul ve esaslara uymamaları halinde, adlarına Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilir.

Ayrıca söz konusu istisna kapsamında mal teslim edenlerin bu istisna uygulamasına ilişkin belirlenen usul ve esaslara uymamaları nedeni ile vergi ziyaına sebebiyet vermeleri halinde, ziyaa uğratılan vergi bunlar adına tarh olunur ve bu tarhiyata Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesine göre vergi ziyaı cezası kesilir.

C. DİĞER İSTİSNALAR

1. Askeri Amaçlı İstisna

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin (2) numaralı fıkrasının verdiği yetkiye istinaden, askeri amaçlı istisnanın aşağıdaki şekilde yürütülmesi uygun görülmüştür.

1.1. İstisnanın Kapsamı

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca, (I) sayılı listede yer alan malların Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığının ihtiyacı için bu kuruluşlara veya bunların gerek göstermeleri üzerine ve işlemlerin bunlar adına yapılması koşuluyla akaryakıt ikmalini yapanlara teslimi ÖTV’den istisnadır.

1.2. İstisnadan Yararlanabilecekler

Askeri amaçlı istisnadan Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı yararlanabilir.

1.3. İstisnadan Yararlanabilecek Kurumlardan Belge Alınması Zorunluluğu

ÖTV mükellefleri ile EPDK’dan dağıtıcı/dağıtım lisansı veya ihrakiye teslim lisansını haiz şirketler, yukarıda adı geçen kurumlardan bu kurumların askeri amaçlı istisna kapsamında satın almak istedikleri malların cinsi ve miktarının belirtildiği bir belgeyi almadıkça söz konusu uygulama uyarınca mal teslim edemez.

1.4. İstisna Kapsamında ÖTV Mükelleflerinin Mal Teslimi ve Beyanı

İstisnadan yararlanabilecek kurumların, askeri amaçlı istisna kapsamında satın almak istedikleri malların cinsi ve miktarının belirtildiği belgelerin ÖTV mükelleflerine verilmesi üzerine, ÖTV mükellefleri, bu kurumlara veya bunların akaryakıt ikmalini yapan kuruluşlara yapacağı teslimlerde ÖTV hesaplamaz.

ÖTV mükellefleri söz konusu istisna kapsamındaki mal tesliminde, hesaplanacak ÖTV tutarını fatura bedeline dahil etmez ancak fatura bedeline dahil etmedikleri ÖTV tutarını düzenledikleri faturada “ÖTV Kanununun 7/1-a Maddesi Kapsamında Hesaplanıp Fatura Bedeline Dahil Edilmeyen ÖTV Tutarı............TL’dir.” şerhi ile gösterir.

ÖTV mükellefleri bu suretle fatura bedeline dâhil etmedikleri ÖTV tutarlarını ve teslim ettikleri mal miktarlarını, (1) numaralı ÖTV beyannamesinin “İstisnalar ve İndirimler” bölümünün “İstisnalar” kısmında yer alan “Askeri Amaçlı İstisna” ibaresini seçerek bu istisna kapsamında beyanda bulunur.

Ayrıca ÖTV mükellefleri, bu teslimin yapıldığı döneme ilişkin verilen ÖTV beyannamesinin “Ekler” bölümünde yer alan “Askeri Amaçlı İstisna” kısmına, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi kapsamında yapılan teslimler nedeniyle düzenledikleri fatura bilgileri, yukarıda belirtilen belge bilgileri ile Gelir İdaresi Başkanlığınca istenebilecek diğer bilgileri girerler.

1.5. Rafinerilerden ÖTV Ödenerek Alınan Mallar ile ÖTV Mükelleflerinden ÖTV Ödenerek Alınan Doğal Gazın İstisna Kapsamında Teslim ve Beyanı

EPDK’dan dağıtıcı/dağıtım lisansı veya ihrakiye teslim lisansını haiz şirketler, rafinericilerden ÖTV ödeyerek aldıkları mallar ile ÖTV mükelleflerinden ÖTV ödeyerek aldıkları doğal gazı askeri amaçlı istisna kapsamındaki tesliminde, teslim ettikleri mallara ilişkin düzenleyecekleri faturalarda, ödenen ÖTV tutarını teslim bedeline dâhil etmezler. Bu teslimlere ilişkin olarak düzenlenen faturada teslim bedeline dâhil edilmeyerek tahsil edilmeyen ÖTV tutarı “ÖTV Kanununun 7/1-a Maddesi Kapsamında Tahsil Edilmeyen ÖTV Tutarı............ TL’dir.” şerhi ile gösterilir.

Söz konusu şirketlerin bu suretle rafinericilerden alarak teslim ettikleri mallar için tahsil etmediği ÖTV tutarları, aynı rafinericiden daha sonra alacakları mallara dair hesaplanacak ÖTV tutarından; ÖTV mükelleflerinden alarak teslim ettikleri doğal gaz için tahsil etmediği ÖTV tutarları ise aynı doğal gaz şirketinden daha sonra alacakları mallara dair hesaplanacak ÖTV tutarından mahsup edilebilir. Mahsup için, bu şirketlerin işletme yetkililerince imzalanarak ve kaşe tatbik edilerek onaylanmış, istisna kapsamında teslim edilen mallara ilişkin teslim miktarı, tutarı, tarihi ve birimi de içeren liste ile bu teslimler için düzenlenen faturaların fotokopileri ve istisnaya dayanak olan belge fotokopilerinin ekli olduğu söz konusu belge bilgilerinin yer aldığı listenin ilgili rafinericilere ya da doğal gaz şirketlerine verilmesi şarttır.

Rafinericiler ile doğal gaz teslim eden ÖTV mükellefleri, mal teslimlerine ilişkin olarak mahsuplaşma yapılmadan önce hesapladıkları ÖTV tutarlarının tamamını, mahsuplaşmanın yapıldığı vergilendirme dönemine ilişkin olarak verecekleri (1) numaralı ÖTV beyannamesinin “Vergi Bildirimi” bölümünün ilgili kısmında beyan eder. Bu işlemi takiben, rafinericiler ile doğal gaz teslim eden ÖTV mükellefleri askeri amaçlı istisna kapsamında teslim edilen mallar ile ilgili mahsup edilerek tahsil edilmeyen ÖTV tutarlarını ve bu mahsuba ilişkin miktar bilgilerini mahsuplaşmanın yapıldığı vergilendirme dönemine ait beyannamenin “İstisnalar ve İndirimler” bölümünün “Diğer İndirimler” kısmında yer alan “Askeri Amaçlı İstisna Kapsamında Yapılan Mahsuplar” ibaresini seçerek, mahsup işlemini gerçekleştirir.

Ayrıca, rafinericiler ile doğal gaz teslim eden ÖTV mükellefleri, mahsuplaşmanın yapıldığı vergilendirme dönemine ilişkin olarak verecekleri ÖTV beyannamesinin “Ekler” bölümünde yer alan “Askeri Amaçlı İstisna” kısmına, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi kapsamında yapılan teslimler nedeniyle yukarıda belirtilen şirketlerce düzenlenen ve mahsuplaşmanın dayanağını oluşturan fatura bilgileri, istisnaya dayanak olan ilgili kurum yazı bilgileri ile Gelir İdaresi Başkanlığınca istenebilecek diğer bilgileri girer.

Diğer taraftan mahsup talebinin EPDK’dan dağıtıcı/dağıtım lisansı veya ihrakiye teslim lisansını haiz şirketler tarafından istisna kapsamında teslim edilen malların teslim tarihini takip eden ay başından itibaren bir yıl içerisinde yapılması gerekir.

1.6. Sorumluluk

Askeri amaçlı istisna kapsamında mal teslim edenlerin bu istisna uygulamasında belirlenen usul ve esaslara uymamaları halinde, adlarına Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilir.

Ayrıca söz konusu istisna kapsamında mal teslim edenlerin bu istisna uygulamasında belirlenen usul ve esaslara uymamaları nedeni ile vergi ziyaına sebebiyet vermeleri halinde, ziyaa uğratılan vergi bunlar adına tarh olunur ve bu tarhiyata Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesine göre vergi ziyaı cezası kesilir.

2. Petrol Arama ve İstihsal Faaliyetlerinde İstisna

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin (2) numaralı fıkrasının verdiği yetkiye istinaden, petrol arama ve istihsal faaliyetlerinde istisnanın aşağıdaki şekilde yürütülmesi uygun görülmüştür.

2.1. İstisnanın Kapsamı

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi hükmünce, (I) sayılı listede yer alan malların, 30/5/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu hükümlerine göre petrol arama ve istihsal faaliyetlerinde kullanılmak üzere bu faaliyetleri yapanlara teslimi ÖTV’den istisnadır.

2.2. İstisnadan Yararlanabilecekler

Petrol arama ve istihsal faaliyetlerine yönelik istisnadan petrol arama ve istihsal faaliyetinde bulunan kuruluşlar yararlanabilir.

2.3. İstisna Kapsamında Alınmak İstenen Malların Listesinin Onaylanması

Petrol arama ve istihsal faaliyetlerine yönelik istisnadan yararlanmak isteyenler, satın almak istedikleri ürünlere ilişkin listeyi bir yazı ekinde Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne vererek onaylanmasını talep ederler. Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, istisna kapsamında satın alınmak istenen malların petrol arama ve istihsal faaliyetinde kullanılacak ürünler olup olmadığını kontrol eder ve bu listeyi onaylar.

2.4. İstisna Kapsamında ÖTV Mükelleflerinin Mal Teslimi ve Beyanı

Petrol arama ve istihsal faaliyetlerinde istisna, Türk Petrol Kanununda belirtilen; bir petrol hakkı sahibine ya da onun adına hareket eden temsilcisi veya Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce kabul edilmiş müteahhidine yapılacak teslimlerde uygulanır. İstisna uygulanacak olan ürünlerin bu kişi veya kuruluşlar tarafından münhasıran petrol arama ve istihsal faaliyetlerinde kullanılması zorunludur.

Petrol arama ve istihsal faaliyetlerine yönelik istisnadan yararlanmak isteyenlerin, Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce onaylanmış malların listesinin aslı veya noter onaylı bir örneğini ÖTV mükelleflerine vermek suretiyle, satın alacakları ürünler için ÖTV uygulanmamasını talep etmeleri gerekir.

ÖTV mükellefleri bu talepler üzerine söz konusu istisna kapsamındaki mal teslimlerinde, hesaplanacak ÖTV tutarını fatura bedeline dâhil etmez ancak fatura bedeline dâhil edilmeyen ÖTV tutarını düzenledikleri faturada “ÖTV Kanununun 7/1-b Maddesi Kapsamında Hesaplanıp Fatura Bedeline Dâhil Edilmeyen ÖTV Tutarı.......... TL’dir.”

şerhi ile gösterir.

ÖTV mükellefleri bu suretle fatura bedeline dâhil etmedikleri ÖTV tutarlarını ve teslim ettikleri mal miktarlarını, (1) numaralı ÖTV beyannamesinin “İstisnalar ve İndirimler” bölümünün “İstisnalar” kısmında yer alan “Petrol Arama ve İstihsal Faaliyetlerinde İstisna” ibaresini seçerek bu istisna kapsamında beyan eder.

Ayrıca ÖTV mükellefleri, bu teslimin yapıldığı döneme ilişkin verilen ÖTV beyannamesinin “Ekler” bölümünde yer alan “Petrol Arama ve İstihsal Faaliyetlerinde İstisna” kısmına, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi kapsamında yapılan teslimler nedeniyle düzenledikleri fatura bilgileri, yukarıda belirtilen Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce onaylanmış mallara ilişkin liste bilgileri ile Gelir İdaresi Başkanlığınca istenebilecek diğer bilgileri girer.

2.5. ÖTV Ödenerek Alınan Malların İstisna Kapsamında Teslim ve Beyanı

EPDK’dan dağıtıcı/dağıtım lisansı veya ihrakiye teslim lisansını haiz şirketler, ÖTV ödeyerek aldıkları malları petrol arama ve istihsal faaliyetlerinde kullanacaklara istisna kapsamındaki tesliminde, teslim ettikleri mallara ilişkin düzenlenen faturalarda, ödenen ÖTV tutarını teslim bedeline dâhil etmez ancak fatura bedeline dahil edilmeyerek tahsil edilmeyen ÖTV tutarı “ÖTV Kanununun 7/1-b Maddesi Kapsamında Tahsil Edilmeyen ÖTV Tutarı............TL'dir.” şerhi ile gösterilir.

Söz konusu şirketlerin bu suretle ÖTV mükelleflerinden alarak teslim ettikleri mallar için tahsil etmediği ÖTV tutarları, aynı ÖTV mükellefinden daha sonra alacakları mallara dair hesaplanacak ÖTV tutarından mahsup edilebilir. Mahsup için, bu şirketlerin işletme yetkililerince imzalanarak ve kaşe tatbik edilerek onaylanmış, istisna kapsamında teslim edilen mallara ilişkin teslim miktarı, tutarı, tarihi ve birimi de içeren liste ile bu teslimler için düzenlenen faturaların fotokopileri ve petrol arama ve istihsal faaliyetlerine yönelik istisnaya dayanak olan Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce onaylanmış listenin noter onaylı bir örneği ile bu listelerin bilgilerinin yer aldığı özet bir listenin ÖTV mükelleflerine verilmesi şarttır.

ÖTV mükellefleri, mal teslimlerine ilişkin olarak mahsuplaşma yapılmadan önce hesapladıkları ÖTV tutarlarının tamamını, mahsuplaşmanın yapıldığı vergilendirme dönemine ilişkin olarak verecekleri (1) numaralı ÖTV beyannamesinin “Vergi Bildirimi” bölümünün ilgili kısmında beyan eder. Bu işlemi takiben ÖTV mükellefleri petrol arama ve istihsal faaliyetlerinde istisna kapsamında teslim edilen mallar ile ilgili mahsup edilerek tahsil edilmeyen ÖTV tutarlarını ve bu mahsuba ilişkin miktar bilgilerini mahsuplaşmanın yapıldığı vergilendirme dönemine ait beyannamenin “İstisnalar ve İndirimler” bölümünün “Diğer İndirimler” kısmında yer alan “Petrol Arama ve İstihsal Faaliyetlerinde İstisna Kapsamında Yapılan Mahsuplar” ibaresini seçerek, mahsup işlemini gerçekleştirir.

Ayrıca ÖTV mükellefleri, mahsuplaşmanın yapıldığı vergilendirme dönemine ilişkin olarak verecekleri ÖTV beyannamesinin “Ekler” bölümünde yer alan “Petrol Arama ve İstihsal Faaliyetlerinde İstisna” kısmına, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi kapsamında yapılan teslimler nedeniyle yukarıda belirtilen şirketlerce düzenlenen ve mahsuplaşmanın dayanağını oluşturan fatura bilgileri, istisnaya dayanak olan Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce onaylanmış liste bilgileri ile Gelir İdaresi Başkanlığınca istenebilecek diğer bilgileri girer.

Diğer taraftan mahsup talebinin EPDK’dan dağıtıcı/dağıtım lisansı veya ihrakiye teslim lisansını haiz şirketler tarafından istisna kapsamında teslim edilen malların teslim tarihini takip eden ay başından itibaren bir yıl içerisinde yapılması gerekir.

2.6. Sorumluluk

Petrol arama ve istihsal faaliyetlerinde istisna kapsamında mal teslim edenlerin bu istisna uygulamasında belirlenen usul ve esaslara uymamaları halinde, adlarına Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilir.

Ayrıca söz konusu istisna kapsamında mal teslim edenlerin bu istisna uygulamasında belirlenen usul ve esaslara uymamaları nedeni ile vergi ziyaına sebebiyet vermeleri halinde, ziyaa uğratılan vergi bunlar adına tarh olunur ve bu tarhiyata Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesine göre vergi ziyaı cezası kesilir.

3. Tasfiyelik Malların Kamu Kurumlarına Bedelsiz Teslimlerinde İstisna

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi hükmüne göre, (I) sayılı listede yer alan malların, Gümrük Kanunu uyarınca tasfiyelik hale gelenlerinin tabii afetler, bulaşıcı hastalıklar ve benzeri olağanüstü durumlarda genel ve özel bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyelere, köylere ve bunların teşkil ettikleri birliklere bedelsiz teslimi ile Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 16/A maddesi uyarınca tasfiyelik hale gelenlerinin bu bentte sayılanlara bedelsiz teslimi vergiden müstesnadır.

Bu istisna, (I) sayılı listede yer alan malların Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu uyarınca tasfiyelik hale gelenlerinin genel ve özel bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyelere, köylere ve bunların teşkil ettikleri birliklere bedelsiz tesliminde ve Gümrük Kanunu uyarınca tabii afetler, bulaşıcı hastalıklar ve benzeri olağanüstü durumlarda yukarıda sayılanlara bedelsiz tesliminde uygulanabilir. Dolayısıyla bu amaçla yapılan teslimlerde ÖTV mükelleflerince herhangi bir bedel alınması halinde, söz konusu istisna uygulanamaz.

4. Özel Tüketim Vergisi Kanunundaki İthalat İstisnalarının (I) Sayılı Liste Bakımından Durumu

(I) sayılı listedeki mallar bakımından vergiyi doğuran olay, bu listedeki malların ithalatçıları tarafından tesliminde meydana geldiğinden, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin (6) ve (7) numaralı fıkralarında düzenlenen ve söz konusu fıkraların hükümlerine istinaden Gümrük Kanunundan kaynaklanan ithalat istisnaları, bu malların ithalatı sırasında uygulanmaz.

Ancak bahse konu ithalatlara ilişkin ilgili gümrük rejimlerinin ihlali halinde vergiyi doğuran olay gerçekleşeceğinden, genel hükümler çerçevesinde işlem tesis edilir.

Örneğin, dahilde işleme rejimi, ihracatı taahhüt edilen ürünlerin elde edilmesinde kullanılan malların, ithalat vergileri ödenmeksizin ithal edilmesine imkan sağlayan bir rejimdir. Buna göre (I) sayılı listede yer alan malların dahilde işleme rejimi kapsamında ithalinde ÖTV istisnası uygulanmaz. Ayrıca dâhilde işleme rejimi kapsamında, imalatta kullanılacak malların yurt içinden temin edilmesi de ÖTV’den istisna değildir.

5. İhraç Malı Taşıyan Araçlara Motorin Tesliminde İstisna

5.1. İstisnanın Kapsamı

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7/A maddesi ile (I) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan 2710.19.41.00.11, 2710.19.41.00.13, ve 2710.19.45.00.12 G.T.İ.P. numaralı malların; 7/12/1994 tarihli ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun9 ile Petrol Piyasası Kanunu hükümleri çerçevesinde, Bakanlar Kurulunca belirlenen sınır kapılarında, Gümrük Kanununun ihracat rejimi kapsamında yurtdışına çıkarılacak eşyayı taşıyan kamyon, çekici ve soğutucu ünitesine sahip yarı römorkların depolarına (araçların ve soğutucu ünitelerin standart yakıt deposu miktarlarını aşmamak kaydıyla) yalnızca yurt dışına çıkışlarda teslimi ÖTV’den istisnadır. Ayrıca, bu maddede düzenlenen istisnaya ilişkin usul ve esasları belirleme, istisnayı bu maddeye göre işlem yapanlara verginin iadesi yöntemi ile uygulama konusunda Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir.

Kanunun 7/A maddesine ilişkin olarak yayımlanan 26/6/2006 tarihli ve 2006/10784 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı10 eki Kararın 1 inci maddesi ile söz konusu istisnanın; Ambarlı, Mersin, Gürbulak, Çanakkale Kepez, Çeşme, Pendik, İpsala, Tekirdağ, Kapıkule ve Hamzabeyli sınır kapılarındaki gümrüklü sahalarda uygulanacağı belirtilmiştir.

Bu istisna, aşağıda belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde uygulanır.

5.2. Tanımlar

Bu uygulamada;

Araç: Gümrük Kanununun ihracat rejimi kapsamında yurtdışına çıkarılacak eşyayı taşıyan ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde11 belirtilen ve taşınan eşyanın durumuna göre C1, C2, L2 ve M3 yetki belgelerini haiz bir işletmeye kayıtlı taşıyıcılarının (C1, C2, L2 ve M3 belgelerini haiz bir işletmeye kayıtlı olma şartı yalnızca Türk plakalı araçlar için geçerlidir); kamyon, çekici ve soğutucu ünitesine sahip yarı römorklarını,

Bayi: EPDK tarafından akaryakıt alt başlığı ve istasyonlu bayilik kategorisi altında verilen bayilik lisansı sahiplerini,

Kararname: 26/6/2006 tarihli ve 2006/10784 sayılı Bakanlar Kurulu Kararını,

Motorin: Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listenin (A) cetvelinde 2710.19.41.00.11, 2710.19.41.00.13 ve 2710.19.45.00.12 G.T.İ.P. numaraları ile yer alan malları,

Rafinerici ve Dağıtıcı: Petrol Piyasası Kanununda tanımlanan “Rafinerici” ve "Dağıtıcı"yı,

Sınır Kapıları: Kararname eki Kararın 1 inci maddesinde belirtilen sınır kapılarını,

Standart Yakıt Deposu: Gümrük Kanununun 167 nci maddesinin (9) numaralı fıkrasının (c) bendi hükmü kapsamında gümrük vergisi istisnası uygulanan standart depoları

ifade eder.

5.3. Bayilerin Lisans Alma ve Ödeme Kaydedici Cihaz Kullanma Zorunluluğu

Araçlara istisna kapsamında yapılacak motorin teslimi yalnızca; bayiler tarafından 58 Seri No. lu Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanunla İlgili Genel Tebliğde12 belirtilen ödeme kaydedici cihazların bağlı olduğu akaryakıt pompaları vasıtasıyla yapılır. Bununla birlikte 426 Sıra No. lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği13 düzenlemeleri çerçevesinde, yeni nesil ödeme kaydedici cihazların kullanımına başlanıldığı tarihten itibaren ilgili mevzuat uyarınca işlem yapılır.

İstisna kapsamında motorin teslim edecek olan bayiler, ödeme kaydedici cihazlarını bağlatma ve lisans alma tarihleri ile ödeme kaydedici cihaz belgesi ve bayilik lisanslarının birer örneklerini istisna kapsamında motorin teslimine başladıkları tarihi takip eden 10 gün içerisinde, KDV yönünden bağlı bulundukları vergi dairesine verirler.

5.4. Bayiler Tarafından İstisna Kapsamında Yapılacak Motorin Teslimi

Bayilerin sınır kapılarında ihraç malı taşıyan araçlara istisna kapsamında motorin tesliminde bulunabilmeleri için, bu Tebliğ ekinde (EK: 1A) olarak yer alan “İhraç Malı Taşıyan Araçlara Motorin Teslimine İlişkin Talep ve Taahhütname”yi iki örnek olarak düzenleyerek bir örneğini KDV yönünden bağlı bulunduğu vergi dairesine ikinci örneğini ise dağıtıcının kendisine, söz konusu malı ilk teslim aldıkları tarihten önce vermeleri gerekir.

Bayiler istisna kapsamında vergisiz olarak dağıtıcılardan satın alacakları motorinleri, kendi ihtiyaçları için kullanamayacakları gibi söz konusu bu motorinleri istisna kapsamı dışında satamaz ve devredemezler. Bayiler istisna kapsamındaki motorinleri, yalnızca Gümrük Kanununun ihracat rejimi kapsamında yurtdışına çıkarılacak eşyayı taşıyan ve bu uygulamada tanımlanan araçların standart yakıt depolarına teslim ederler. İstisna kapsamında araçlara motorin teslim eden bayiler, her bir teslime ilişkin olarak; teslim edilen motorin ve ihraç malı taşıyan araçlara ilişkin bilgiler ile ihraç malının gümrük çıkış beyannamesi numarasını bu Tebliğ ekinde (EK: 1B) olarak yer alan “İhraç Malı Taşıyan Araçlara Vergiden İstisna Motorin Teslimine İlişkin Bildirim Formu”na işler. Öte yandan bayilerce takvim yılının birer aylık dönemleri itibariyle düzenlenen bu formun bir örneğinin, işletme yetkililerince imzalanıp kaşe tatbik edilmek suretiyle onaylandıktan sonra takip eden ayın 10 uncu günü akşamına kadar dağıtıcıya verilmesi gerekir.

Bayiler, her takvim yılının 1 inci ve 2 nci altı aylık dönemleri itibariyle aylık bazda tespit edecekleri işletme stoklarında bulunan istisna kapsamındaki motorinlere ait stok bilgilerini, bu Tebliğ ekinde (EK: 1C) olarak yer alan “Stok Bildirim Formu”na işlerler ve düzenlenen bu formun bir örneğini, işletme yetkililerince imzalanıp kaşe tatbik edilmek suretiyle onaylandıktan sonra anılan altı aylık dönemleri takip eden 10 gün içerisinde dağıtıcıya verirler.

Ayrıca bayiler, kişisel şifre ve kullanıcı kodu ile Gelir İdaresi Başkanlığının “www.gib.gov.tr” web adresinde hizmet veren İnternet Vergi Dairesi/Kurumlar-Gelir Vergi Dairesi sayfasına girerek yukarıda belirtilen (EK: 1B) ve (EK: 1C) bildirim formlarını dağıtıcılara vermeleri gereken süreler içerisinde doldurup onaylamak suretiyle gönderir. Gönderilen bildirimlerin içeriğinde bayilerce düzeltme yapılmak istenmesi halinde, aynı döneme ait yeniden düzeltilen bildirimler onaylanarak gönderilebilir. Gelir İdaresi Başkanlığınca gerekli görülmesi halinde, bu bildirim formlarının içeriğinde değişiklik yapılabilir.

Bayiler, kişisel şifre ve kullanıcı kodu alabilmek için bu Tebliğ ekindeki (EK: 9 ve EK: 10) “İnternet Hizmetleri Kullanım Başvuru Formu”nu, otomasyonlu vergi dairelerinden temin ederek veya Gelir İdaresi Başkanlığının “www.gib.gov.tr” adresindeki İnternet Vergi Dairesi/Kurumlar-Gelir Vergi Dairesinden alarak düzenler ve KDV yönünden bağlı oldukları vergi dairesine verir. Bu başvuru üzerine bayilere kişisel şifre ve kullanıcı kodu verilir.

Öte yandan bayilerin bu istisna hükümlerinden yararlanabilmeleri için, Petrol Piyasası Kanununun ek 1 inci maddesinde yer alan hükümlere göre araçlara yaptıkları motorin teslimlerine ilişkin satış fiyatının, ilgili motorin türünün edinme bedelinin yüzde sekiz (%8) fazlasını aşmaması gerekir. Edinme bedeli, dağıtıcının ilgili motorin türünü KDV, ÖTV ve benzeri vergiler hariç satış bedelidir.

5.5. Dağıtıcılar Tarafından Bayilere İstisna Kapsamında Yapılacak Motorin Teslimi

Bayilere istisna kapsamında teslim edilecek olan motorini, yalnızca dağıtıcılar teslim edebilir.

5.5.1. Dağıtıcıların İthal veya İmal Ettikleri Motorini Bayilere İstisna Kapsamında Teslim ve Beyanı

Dağıtıcılar ithal ya da imal ettikleri motorini bayilere teslimlerinde, hesaplanacak ÖTV tutarını fatura bedeline dâhil etmez ancak fatura bedeline dâhil edilmeyen ÖTV tutarını düzenledikleri faturada “ÖTV Kanununun 7/A Maddesi Kapsamında Hesaplanıp Fatura Bedeline Dâhil Edilmeyen ÖTV Tutarı TL’dir.” şerhi ile gösterir.

Dağıtıcılar bu suretle fatura bedeline dâhil etmedikleri ÖTV tutarlarını ve teslim ettikleri motorin miktarlarını, (1) numaralı ÖTV beyannamesinin “İstisnalar ve İndirimler” bölümünün “İstisnalar” kısmında yer alan “7/A Maddesi Kapsamında Yapılan Teslimler” ibaresini seçerek istisna kapsamında beyanda bulunur.

Ayrıca dağıtıcılar, bu teslimin yapıldığı döneme ilişkin verilen ÖTV beyannamesinin “Ekler” bölümünde yer alan “İhraç Malı Taşıyan Araçlarla İlgili Teslimler” kısmına, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7/A maddesi kapsamında yapılan teslimler nedeniyle düzenledikleri faturalara ilişkin bilgiler ile Gelir İdaresi Başkanlığınca istenebilecek diğer bilgileri girer.

5.5.2. Dağıtıcıların Rafinerilerden ÖTV Ödeyerek Aldıkları Motorini Bayilere İstisna Kapsamında Teslim ve Beyanı

Dağıtıcılar, rafinerilerden ÖTV ödeyerek satın aldıkları motorini istisna kapsamında bayilere teslim etmeleri halinde, teslim ettikleri motorine ilişkin olarak bayiler adına düzenledikleri faturalarda, ödenen ÖTV tutarını teslim bedeline dahil etmez. Ancak bu tutarı faturada “ÖTV Kanununun 7/A Maddesi Kapsamında Tahsil Edilmeyen ÖTV Tutarı............TL’dir.” şerhi ile gösterir.

Dağıtıcıların bu suretle yaptıkları teslimlere ilişkin tahsil etmediği ÖTV tutarları, aynı rafinericilerden daha sonra aldıkları mallar için hesaplanacak ÖTV tutarından mahsup edilebilir. Mahsup için, dağıtıcıların bayilere istisna kapsamında teslim ettiği motorine ilişkin düzenlediği onaylanmış fatura fotokopilerinin ekli olduğu listenin, rafinericilere verilmesi şarttır.

Rafinericiler, mal teslimlerine ilişkin olarak mahsuplaşma yapılmadan önce hesapladıkları ÖTV tutarlarının tamamını, mahsuplaşmanın yapıldığı vergilendirme dönemine ilişkin olarak verecekleri (1) numaralı ÖTV beyannamesinin “Vergi Bildirimi” bölümünün “A Cetvelindeki Ürünler” kısmında beyan eder. Bu işlemi takiben, rafinericiler dağıtıcılara teslim edilen motorinler ile ilgili mahsup edilerek tahsil edilmeyen ÖTV tutarlarını ve bu mahsuba ilişkin miktar bilgilerini mahsuplaşmanın yapıldığı vergilendirme dönemine ait beyannamenin “İstisnalar ve İndirimler” bölümünün “Diğer İndirimler” kısmında yer alan “7/A Maddesi Kapsamında Yapılan Mahsuplar” ibaresini seçerek, mahsup işlemini gerçekleştirir.

Ayrıca, mahsuplaşmanın yapıldığı vergilendirme dönemine ilişkin ÖTV beyannamesinin “Ekler” bölümünde yer alan “İhraç Malı Taşıyan Araçlarla İlgili Teslimler” kısmına, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7/A maddesi kapsamında yapılan mahsuplaşmanın dayanağını oluşturan ve dağıtıcılardan alınan faturalara ilişkin bilgiler ile Gelir İdaresi Başkanlığınca istenebilecek diğer bilgiler girilir.

Diğer taraftan mahsup talebinin, dağıtıcılar tarafından istisna kapsamında teslim edilen malların teslim tarihini takip eden ay başından itibaren bir yıl içinde yapılması gerekir.

5.6. YMM Faaliyet Raporu Düzenlenmesi

İstisna kapsamında bayiler tarafından teslim edilen veya stoklarında bulundurulan motorine ilişkin bilgilerin yer aldığı her takvim yılına ait YMM tarafından düzenlenen faaliyet raporu, takvim yılını takip eden iki ay içerisinde bayilerin KDV mükellefiyetlerinin bulunduğu yer vergi dairesine ibraz edilir.

Bu bölümde belirtilen raporun süresi içerisinde ibraz edilemeyeceğine ilişkin bayiler veya YMM'ler tarafından makul mazeret bildirilmesi halinde, vergi dairesince Vergi Usul Kanununun 17 nci maddesine göre bu uygulamada belirlenen sürenin bir katını geçmemek üzere ek süre verilebilir.

5.7. Sorumluluk

Dağıtıcılar ve bayilerin bu uygulamaya ilişkin belirlenen usul ve esaslara uymamaları halinde, adlarına Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilir.

Dağıtıcılar ve bayilerin bu uygulamada belirlenen usul ve esaslara uymamaları nedeni ile vergi ziyaına sebebiyet vermeleri halinde, ziyaa uğratılan vergi bunlar adına tarh olunur ve bu tarhiyata Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesine göre vergi ziyaı cezası kesilir.

Bu uygulamada belirtilen YMM raporunun süresinde verilmemesi halinde, bayilere Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilir ve ilgili vergi dairesi tarafından söz konusu raporun 30 günlük süre içinde ibraz edilmesi yazılı olarak istenir. 30 günlük ek süre içerisinde istenilen raporun ibraz edilmesi ve kesilen özel usulsüzlük cezasının ödenmesi halinde, bayilerin raporları kabul edilir. 30 günlük ek süre içerisinde de söz konusu raporun verilmemesi halinde ise YMM raporları hiç verilmemiş kabul edilir ve istisna dolayısıyla vazgeçilen vergiler bunlar adına tarh edilerek Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesine göre vergi ziyaı cezası kesilir.

6. Elektrik Üretiminde Yakıt Olarak Kullanılacak Mallarda İstisna

6.1. İstisnanın Kapsamı

Özel Tüketim Vergisi Kanununun geçici 5 inci maddesi ile 31/12/2019 tarihine kadar, Kanuna ekli (I) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan 2710.19.61.00.11, 2710.19.63.00.11, 2710.19.65.00.11 ve 2710.19.69.00.11 G.T.İ.P. numaralı malların yalnızca elektrik üretiminde kullanılmak üzere teslimi ile birincil yakıtı doğal gaz ve ikincil yakıtı akaryakıt olan santrallara Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı talimatı veya onayı ile Kanuna ekli (I) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan 2710.19.41.00.11, 2710.19.41.00.13 ve 2710.19.45.00.12 G.T.İ.P. numaralı malların aynı amaçla kullanılmak üzere teslimi vergiden müstesnadır.

Aynı maddede Maliye Bakanlığına verilen yetkiye istinaden bu maddenin uygulama usul ve esasları aşağıda belirlenmiştir.

6.2. Tanımlar

Bu uygulamada;

Dağıtıcı: “Dağıtım İzin Belgesi”ni haiz, Petrol Piyasası Kanununda tanımlanan “Rafinerici” ve “Dağıtıcı” yı, Dağıtım İzin Belgesi: İstisna kapsamında üreticilere fuel oil ve motorin satışı yapmak isteyen dağıtıcılara ÖTV mükellefiyetinin bulunduğu yer vergi dairesi müdürlüğünün bağlı olduğu Vergi Dairesi Başkanlığı/Defterdarlık tarafından verilen, üzerinde dağıtıcıya ilişkin bilgilerin yer aldığı, geçerlilik süresi olan ve bir örneği bu Tebliğin ekinde (EK: 2A) olarak yer alan onaylı izin belgesini,

Fuel oil: Özel Tüketim Vergisi Kanununun geçici 5 inci maddesi kapsamında yalnızca elektrik üretiminde kullanılmak üzere teslimi vergiden istisna edilmiş olan ve bu Kanuna ekli (I) sayılı listenin (A) cetvelinde 2710.19.61.00.11, 2710.19.63.00.11, 2710.19.65.00.11 ve 2710.19.69.00.11 G.T.İ.P. numaraları ile yer alan malları,

İstisna: Özel Tüketim Vergisi Kanununun geçici 5 inci maddesinde yer alan istisna hükmünü,

İstisna Kapsamında Fuel Oil Satın Alma İzin Belgesi: İstisna kapsamında yalnızca elektrik üretiminde kullanılmak üzere fuel oil satın alacak olan üreticilere Gelir İdaresi Başkanlığının yetkili birimi tarafından verilen ve bir örneği bu Tebliğin ekinde (EK: 2B) olarak yer alan izin belgesini,

İstisna Kapsamında Motorin Satın Alma İzin Belgesi: Elektrik arz güvenliğinin sağlanması amacıyla birincil yakıtı doğal gaz ve ikincil yakıtı motorin olan santrallara Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı talimatı veya onayı ile verilen ve bir örneği bu Tebliğin ekinde (EK: 2C) olarak yer alan izin belgesini,

Motorin: Özel Tüketim Vergisi Kanununun geçici 5 inci maddesi kapsamında yalnızca elektrik üretiminde kullanılmak üzere teslimi vergiden istisna edilmiş olan ve bu Kanuna ekli (I) sayılı listenin (A) cetvelinde 2710.19.41.00.11, 2710.19.41.00.13 ve 2710.19.45.00.12 G.T.İ.P. numaraları ile yer alan malları,

Üretici: Gelir İdaresi Başkanlığının yetkili birimi tarafından verilen “İstisna Kapsamında Fuel Oil Satın Alma Belgesi”ni veya Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca verilen “İstisna Kapsamında Motorin Satın Alma İzin Belgesi”ni haiz olan ve 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununda14 belirtilen “Üretim Lisansı, Otoprodüktör Lisansı veya Otoprodüktör Grubu Lisansı” sahibi tüzel kişiler ile 4/12/1984 tarihli ve 3096 sayılı Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretimi, İletimi, Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun15 kapsamındaki “Yap-İşlet-Devret (YİD) Doğal Gaz Çevrim Santralları”nı işleten tüzel kişileri

ifade eder.

6.3. İzin Belgelerinin Verilmesi

Bu uygulama kapsamında, yalnızca elektrik üretiminde kullanılmak üzere satın alınacak fuel oilleri, “İstisna Kapsamında Fuel Oil Satın Alma İzin Belgesi”ni haiz, motorinleri ise “İstisna Kapsamında Motorin Satın Alma İzin Belgesi”ni haiz üreticiler satın alabilir.

6.3.1. İstisna Kapsamında Fuel Oil Satın Alma İzin Belgesi Verilmesi

6.3.1.1. Üreticilerin Müracaat Şartları ve Belge Talebi

Söz konusu belgeyi almak isteyen üreticilerin;

-Müracaat tarihinde vergi dairesine vadesi geçtiği halde ödenmemiş herhangi bir vergi borcunun bulunmaması,

-Yönetim kurulu üyeleri ile şirket sermayesinin %10’undan fazlasına sahip olanların affa uğramış olsalar dahi, hırsızlık, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, yalan tanıklık, yalan yere yemin, suç uydurma, iftira, irtikâp, rüşvet cürümlerinden biri dolayısıyla hapis cezasına veya Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile 20/2/1930 tarihli ve 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanuna16 muhalefetten mahkum olmamaları, 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu17 kapsamına giren suçlardan hükümlü bulunmamaları veya Vergi Usul Kanununda yazılı kaçakçılık suçlarını işlememiş olmaları,

-Elektrik Piyasası Kanunu ve bu Kanunda belirtilen lisanslara ilişkin usul ve esasların düzenlendiği yönetmeliğe uygun olarak EPDK’dan alınan Üretim Lisansı, Otoprodüktör Lisansı veya Otoprodüktör Grubu Lisansı sahibi olmaları gerekir.

Bu şartları haiz üreticiler, söz konusu izin belgesini alabilmek için aşağıdaki belgeleri ekleyecekleri bir dilekçe ile KDV yönünden bağlı oldukları vergi dairesine müracaat ederler:

-EPDK’dan alınan “Üretim Lisansı, Otoprodüktör Lisansı veya Otoprodüktör Grubu Lisansı”nın aslı veya işletme yetkililerince kaşe tatbik edilerek onaylanmış örneği,

-Sanayi sicil belgesinin aslı veya işletme yetkililerince kaşe tatbik edilerek onaylanmış örneği.

6.3.1.2. Vergi Dairesince Yapılacak İşlemler

İlgili vergi dairesi tarafından söz konusu müracaat üzerine, yukarıdaki belge ve bilgilerin kontrolü yapıldıktan sonra gerekli şartların varlığı halinde “İstisna Kapsamında Fuel Oil Satın Alma İzin Belgesi” verilir. Vergi daireleri verdikleri belgede üreticilere ilişkin olarak yer alan bilgileri, belgenin verildiği günün akşamına kadar “GİBİNTRANET Veri Giriş Sistemi”nde yer alan “ ÖTV İstisnası Kapsamında Fuel Oil Satın Alma İzin Belgesine Sahip Üreticiler” formuna işler ve konu hakkında Gelir İdaresi Başkanlığına bilgi verir.

Üreticilerin, müracaat tarihinde gerekli olan şartları taşımadığının sonradan anlaşılması veya “İstisna Kapsamında Fuel Oil Satın Alma İzin Belgesi” aldıktan sonra söz konusu belgeyi alabilmek için gerekli olan şartlardan bir ya da birkaçını ihlal etmeleri halinde, “İstisna Kapsamında Fuel Oil Satın Alma İzin Belgesi” ilgili vergi dairesi tarafından iptal edilerek üreticiler vergi incelemesine sevk edilir ve aynı gün içinde “GİBİNTRANET Veri Giriş Sistemi”nde yer alan “ÖTV İstisnası Kapsamında Fuel Oil Satın Alma İzin Belgesine Sahip Üreticiler” formuna bu belgenin iptal edildiğine ilişkin bilgi işlenerek dağıtıcılara da bildirilmek üzere konu hakkında Gelir İdaresi Başkanlığına bilgi verilir.

Genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve sermayesinin % 51’i veya daha fazlası bunlara ait olan kuruluşlar ile özelleştirme kapsam ve programına alınmış olup hisselerinin yarısından fazlası yukarıda sayılan kuruluşlara ait olan kuruluşlara “İstisna Kapsamında Fuel Oil Satın Alma İzin Belgesi” verilmesinde yukarıdaki şartlar ve belgeler aranmaz.

6.3.2. İstisna Kapsamında Motorin Satın Alma İzin Belgesi Verilmesi

Elektrik arz güvenliğinin sıkıntıya girmesi halinde, bu sıkıntının giderilebilmesi amacıyla birincil yakıtı doğal gaz ve ikincil yakıtı motorin olan santrallardan üretim kapasitesi bakımından oluşabilecek arz açığını karşılayacağı tespit edilenlere, sıkıntının giderileceği süreyle geçerli olmak üzere Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının talimatı veya onayı ile bu Tebliğin ekinde (EK: 2C) olarak yer alan izin belgesinin verilmesi uygun görülmüştür.

Söz konusu Bakanlıkça verilen bu izin belgelerinin birer örneği Gelir İdaresi Başkanlığı’na gönderilir.

Motorin satın alma izin belgesinin verilmesine ilişkin usul ve esaslar Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından belirlenir.

6.4. İstisna Kapsamında Fuel Oil ve/veya Motorin Teslim Edebilecek Olanlar, Gerekli Belgeler ve İşlemler

İstisna kapsamında teslim edilecek olan fuel oil ve motorini, yalnızca ÖTV mükellefiyetinin bulunduğu yer vergi dairesi müdürlüğünün bağlı olduğu Vergi Dairesi Başkanlığı/Defterdarlıktan alınan ve geçerlilik süresi dolmamış olan “Dağıtım İzin Belgesi”ni haiz dağıtıcılar teslim edebilir.

Genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri ile sermayesinin % 51’i veya daha fazlası bunlara ait olan kuruluşlar ve özelleştirme kapsam ve programına alınmış olup hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan kuruluşlar için dağıtım izin belgesini haiz olma şartı aranmaz.

6.4.1. Dağıtıcıların Müracaat Şartları ve Belge Talebi

İlgili Vergi Dairesi Başkanlığı/Defterdarlıktan dağıtım izin belgesi talep eden dağıtıcıların aşağıdaki şartları taşıması gerekir:

- Dağıtım izin belgesi için müracaat tarihinde vadesi geçtiği halde ödenmemiş herhangi bir vergi borcunun bulunmaması,

- Yönetim kurulu üyeleri ile şirket sermayesinin %10’undan fazlasına sahip olanların affa uğramış olsalar dahi, hırsızlık, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, yalan tanıklık, yalan yere yemin, suç uydurma, iftira, irtikâp, rüşvet cürümlerinden biri dolayısıyla hapis cezasına veya Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanuna muhalefetten mahkum olmamaları, Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan hükümlü bulunmamaları veya Vergi Usul Kanununda yazılı kaçakçılık suçlarını işlememiş olmaları,

- Bu Tebliğin ekinde bir örneği yer alan (EK: 2D) “Yakıt Dağıtım Taahhütnamesi” ni ilgili Vergi Dairesi Başkanlığına/Defterdarlığa vermiş olmaları.

6.4.2. Vergi Dairesi Başkanlığınca/Defterdarlıkça Yapılacak İşlemler

İlgili Vergi Dairesi Başkanlığı/Defterdarlık tarafından yukarıdaki şartlara ilişkin bilgi ve belgelerin kontrolleri yapıldıktan sonra, menfi bir tespit bulunmaması halinde dağıtıcılara dağıtım izin belgesi verilir. Dağıtım izin belgesi düzenleyen Vergi Dairesi Başkanlığı/Defterdarlık, bu belgenin bir nüshasını aynı gün içerisinde ilgili vergi dairesine gönderir. İlgili vergi dairesi söz konusu belgede yer alan dağıtıcılara ilişkin bilgileri, “GİBİNTRANET Veri Giriş Sistemi”nde yer alan “ÖTV Kanununun Geçici 5 inci Maddesi Kapsamında Dağıtım İzin Belgesine Sahip Dağıtıcılar” formuna işler ve konu hakkında Gelir İdaresi Başkanlığına bilgi verir.

Dağıtıcıların, müracaat tarihinde gerekli olan şartları taşımadığının sonradan anlaşılması veya dağıtım izin belgesi aldıktan sonra söz konusu belgeyi alabilmek için gerekli olan şartlardan bir ya da birkaçını ihlal etmeleri halinde, dağıtım izin belgesi ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı/Defterdarlık tarafından iptal edilerek dağıtıcılar vergi incelemesine sevk edilir ve aynı gün içinde bu durum ilgili vergi dairesine bildirilir. İlgili vergi dairesi “GİBİNTRANET Veri Giriş Sistemi”nde yer alan “ÖTV Kanununun Geçici 5 inci Maddesi Kapsamında Dağıtım İzin Belgesine Sahip Dağıtıcılar” formuna bu belgenin iptal edildiğine ilişkin bilgiyi işleyerek üreticilere de bildirilmek üzere Gelir İdaresi Başkanlığına bilgi verir.

6.5. Dağıtıcılar Tarafından Üreticilere Fuel Oil ve/veya Motorin Teslimi

Dağıtıcılardan istisna kapsamında fuel oil satın almak isteyen üreticiler, “İstisna Kapsamında Fuel Oil Satın Alma İzin Belgesi”nin, motorin satın almak isteyenler ise “İstisna Kapsamında Motorin Satın Alma İzin Belgesi”nin işletme yetkililerince kaşe tatbik edilerek onaylanmış örneği ile bu Tebliğ ekinde (EK: 2E) olarak yer alan “Fuel Oil ve Motorin Kullanımına İlişkin Talep ve Taahhütname”nin bir örneğini dağıtıcılara verirler.

6.5.1. Dağıtıcıların İthal Ettikleri Fuel Oil ve/veya Motorini Üreticilere İstisna Kapsamında Teslim ve Beyanı

Dağıtıcılar ithal ettikleri fuel oil ve/veya motorini üreticilere tesliminde, teslim tarihi itibariyle hesaplanacak ÖTV tutarını fatura bedeline dâhil etmez ancak fatura bedeline dâhil etmedikleri ÖTV tutarını düzenlenen faturada “ÖTV Kanununun Geçici 5 inci Maddesi Kapsamında Hesaplanıp Fatura Bedeline Dâhil Edilmeyen ÖTV Tutarı............ TL’dir.” şerhi ile gösterir.

Dağıtıcılar bu suretle fatura bedeline dâhil etmedikleri ÖTV tutarlarını ve teslim ettikleri fuel oil ve/veya motorin miktarlarını, (1) numaralı ÖTV beyannamesinin “İstisnalar ve İndirimler” bölümünün “İstisnalar” kısmında yer alan “Geçici 5 inci Madde Kapsamında Yapılan Teslimler” ibaresini seçerek istisna kapsamında beyanda bulunur.

Ayrıca dağıtıcılar, bu teslimin yapıldığı döneme ilişkin verilen ÖTV beyannamesinin “Ekler” bölümünde yer alan “Geçici 5 inci Madde Kapsamında Yapılan Teslimler” kısmına, Özel Tüketim Vergisi Kanununun geçici 5 inci maddesi kapsamında yapılan teslimler nedeniyle düzenledikleri faturalara ilişkin bilgileri ve Gelir İdaresi Başkanlığınca istenebilecek diğer bilgileri girer.

6.5.2. Dağıtıcıların Rafinerilerden ÖTV Ödeyerek Aldıkları Fuel Oil ve/veya Motorini Üreticilere İstisna Kapsamında Teslim ve Beyanı

Dağıtıcılar, rafinerilerden ÖTV ödeyerek satın aldıkları fuel oil ve/veya motorini üreticilere istisna kapsamında teslim etmeleri halinde, teslim ettikleri fuel oil ve/veya motorine ilişkin olarak üreticiler adına düzenleyecekleri faturalarda, ödenen ÖTV tutarını teslim bedeline dâhil etmez. Bu teslimlere ilişkin olarak düzenlenen faturada teslim bedeline dâhil edilmeyerek tahsil edilmeyen ÖTV tutarı “ÖTV Kanununun Geçici 5 inci Maddesi Kapsamında Tahsil Edilmeyen ÖTV Tutarı ............TL ’dir.” şerhi ile gösterilir.

Dağıtıcıların bu suretle yaptıkları teslimlere ilişkin tahsil etmediği ÖTV tutarları, aynı rafinericiden daha sonra alınan mallar için hesaplanacak ÖTV tutarından mahsup edilebilir. Mahsup için, dağıtıcıların üreticilere istisna kapsamında teslim ettiği fuel oil ve/veya motorine ilişkin düzenlediği onaylanmış fatura fotokopilerinin ekli olduğu listenin, rafinericilere verilmesi şarttır.

Rafinericiler, mal teslimlerine ilişkin olarak mahsuplaşma yapılmadan önce hesapladıkları ÖTV tutarlarının tamamını, mahsuplaşmanın yapıldığı vergilendirme dönemine ilişkin olarak verecekleri (1) numaralı ÖTV beyannamesinin “Vergi Bildirimi” bölümünün “A Cetvelindeki Ürünler” kısmında beyan eder. Bu işlemi takiben, rafinericiler dağıtıcılara teslim edilen fuel oil ve/veya motorinler ile ilgili mahsup edilerek tahsil edilmeyen ÖTV tutarlarını ve bu mahsuba ilişkin miktar bilgilerini mahsuplaşmanın yapıldığı vergilendirme dönemine ait beyannamenin “İstisnalar ve İndirimler” bölümünün “Diğer İndirimler” kısmında yer alan “Geçici 5 inci Madde Kapsamında Yapılan Mahsuplar” ibaresini seçerek, mahsup işlemini gerçekleştirir.

Ayrıca, rafinericilerin mahsuplaşmanın yapıldığı vergilendirme dönemine ilişkin verecekleri ÖTV beyannamesinin “Ekler” bölümünde yer alan “Geçici 5 inci Madde Kapsamında Yapılan Teslimler” kısmına, Özel Tüketim Vergisi Kanununun geçici 5 inci maddesi kapsamında yapılan mahsuplaşmanın dayanağını oluşturan ve dağıtıcılar tarafından kendilerine verilen faturalara ilişkin bilgiler ile Gelir İdaresi Başkanlığınca talep edilebilecek diğer bilgileri girer.

Diğer taraftan mahsup talebinin, dağıtıcılar tarafından istisna kapsamında teslim edilen malların teslim tarihini takip eden ay başından itibaren bir yıl içinde yapılması gerekir.

6.6. Elektrik Üretimi ve Bu Üretime İlişkin Bildirim

Üreticilerin bu istisnadan yararlanabilmeleri, istisna kapsamında satın alınan fuel oil ve/veya motorinlerin yalnızca elektrik üretiminde yakıt olarak kullanılması halinde mümkündür.

Bununla birlikte, söz konusu malların üreticiler tarafından ısınma, test (YİD modeli santralların herhangi bir doğal gaz kesintisi halinde ikincil yakıta geçebilmek için yapacağı deneme amaçlı faaliyetleri hariç), yağlama ve benzeri amaçlarla doğrudan elektrik üretim faaliyetine yönelik olmaksızın yardımcı madde veya sarf malzemesi olarak kullanılması halinde, bu istisna kapsamındaki uygulamadan yararlanılmaz.

Üreticiler, dağıtıcılardan satın aldıkları fuel oil ve/veya motorin miktarlarına ilişkin bilgiler ve bu malları kullanarak elde ettikleri elektrik enerjisi miktarları bilgileri ile sanayi ve/veya ticaret odalarından aldıkları kapasite raporlarının aslı veya işletme yetkililerince kaşe tatbik edilerek onaylanmış bir örneğini, her takvim yılının ilk altı aylık 1 inci dönemi ve kalan altı aylık 2 nci dönemlerini takip eden ay başından itibaren bir aylık süre içerisinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına, bu Bakanlığın belirleyeceği usul ve esaslara uygun olarak gönderir. Üreticiler belirtilen dönemlerde herhangi bir fuel oil ya da motorin alışı bulunmasa bile söz konusu Bakanlığa buna ilişkin belirtilen süre içerisinde bildirimde bulunur. Söz konusu Bakanlık üreticilerden gelen bilgileri kontrol edip değerlendirerek ve gerektiğinde bu Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendireceği Kuruluş tarafından yerinde denetim yapılarak, bu bildirim ve denetimler hakkındaki görüşlerini, üreticilerin bildirim veya denetim tarihini takip eden ay başından itibaren en geç iki ay içinde Gelir İdaresi Başkanlığına bildirir.

6.7. Sorumluluk

Dağıtıcılar ve üreticilerin bu uygulama kapsamında belirtilen usul ve esaslara uymamaları halinde, adlarına Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilir.

Dağıtıcılar ve üreticilerin bu uygulama kapsamında belirlenen usul ve esaslara uymamaları nedeni ile vergi ziyaına sebebiyet vermeleri halinde, ziyaa uğratılan vergi bunlar adına tarh olunur ve bu tarhiyata Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesi uyarınca vergi ziyaı cezası kesilir.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bildirim formlarını süresinde göndermeyen üreticileri, bildirim formlarının gönderilmesi gereken ayı izleyen ayın 20 nci günü akşamına kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bildirir. Söz konusu üreticiler Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından vergi incelemesine sevk edilir ve bunların satın alma izin belgelerine el konulur. Yapılan vergi incelemesi sonucunda herhangi bir vergi tarh edilmemesi veya tarh edilen vergi ile bu vergiye ilişkin gecikme zammı, gecikme faizi ve kesilen cezaların ödenmesi halinde, el konulan satın alma izin belgeleri iade edilir veya yenisi verilebilir. Ancak söz konusu incelemeler sonucunda Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinde sayılan suçların işlendiğine ilişkin görüşleri içeren vergi suçu raporu düzenlenmesi halinde el konulan satın alma izin belgeleri iade edilmez veya yenisi düzenlenmez. Bu suçların kesinleşmesi halinde ise üreticilere yeni satın alma izin belgesi verilmez.

Üreticilerin işi bırakmaları halinde, bu uygulama kapsamında belirtilen bildirim formunu işi bırakma tarihini takip eden ay başından itibaren bir ay içinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına göndermeleri gerekir. Bu süre içerisinde sözü edilen bildirim formlarını Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına göndermeyenler, söz konusu Bakanlık tarafından Gelir İdaresi Başkanlığına bildirilmeleri üzerine vergi incelemesine sevk edilir.

Öte yandan bu uygulama kapsamında teslim alınan fuel oil ve motorinin, bu uygulamada belirlenen usul ve esaslara uygun olarak kullanılmadığına dair yetkili makamlarca tespitte bulunulması ya da sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediğine ilişkin herhangi bir vergi inceleme raporunda tespitte bulunulması halinde, üreticiler vergi incelemesine sevk edilir ve bunların satın alma izin belgelerine el konulur. Yapılan vergi incelemesi sonucunda herhangi bir vergi tarh edilmemesi veya tarh edilen vergi ile bu vergiye ilişkin gecikme zammı, gecikme faizi ve kesilen cezaların ödenmesi halinde, el konulan satın alma izin belgeleri iade edilir veya yenisi verilebilir. Ancak söz konusu incelemeler sonucunda Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinde sayılan suçların işlendiğine ilişkin görüşleri içeren vergi suçu raporu düzenlenmesi halinde el konulan satın alma izin belgeleri iade edilmez veya yenisi düzenlenmez. Bu suçların kesinleşmesi halinde ise üreticilere yeni satın alma izin belgesi verilmez.

Ayrıca bu uygulama kapsamında teslim edilmesi gereken fuel oil ve motorinin, bu uygulamada belirlenen usul ve esaslara uygun olarak teslim edilmediğine dair yetkili makamlarca tespitte bulunulması ya da sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediğine ilişkin herhangi bir vergi inceleme raporunda tespitte bulunulması halinde, dağıtıcılar vergi incelemesine sevk edilir ve bunların dağıtım izin belgesine el konulur. Yapılan vergi incelemesi sonucunda herhangi bir vergi tarh edilmemesi veya tarh edilen vergi ile bu vergiye ilişkin gecikme zammı, gecikme faizi ve kesilen cezaların ödenmesi halinde, el konulan dağıtım izin belgesi iade edilir veya yenisi verilebilir. Ancak söz konusu incelemeler sonucunda Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinde sayılan suçların işlendiğine ilişkin görüşleri içeren vergi suçu raporu düzenlenmesi halinde el konulan dağıtım izin belgeleri iade edilmez veya yenisi düzenlenmez. Bu suçların kesinleşmesi halinde ise dağıtıcılara yeni dağıtım izin belgesi verilmez.

Ç. VERGİNİN TECİLİ VE TERKİNİ

1. İmalatta Kullanılan (I) Sayılı Listenin (B) Cetvelindeki Mallara Ait Verginin Tecili ve Terkini

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin (1) numaralı fıkrası ile bu Kanuna ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelindeki malların (I) sayılı listedeki mallar dışındaki malların imalinde kullanılacak olması halinde, ödenmesi gereken ÖTV’den Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen tutarın tecil edilmesi, vergisi tecil edilen malların tecil tarihini takip eden ay başından itibaren 12 ay içinde bu amaçla kullanıldığının tespiti üzerine tecil edilen verginin terkin edilmesi öngörülmüştür.

Bu Kanun maddesine istinaden sözü edilen tecil-terkin uygulaması Kanunun yürürlüğe girdiği 1/8/2002 tarihinden, 8/10/2012 tarihli ve 2012/3792 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının18 yürürlük tarihi olan 9/10/2012 tarihine kadar uygulanmıştır.

2. İhraç Kaydıyla Teslimlerde Verginin Tecili ve Terkini

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca, ÖTV kapsamına giren malların ihraç edilmek üzere ihracatçılara tesliminde hesaplanan ÖTV’nin ihracatçıdan tahsil edilmemesi şartıyla, mükelleflerin talebi üzerine tecil edilmesi mümkündür. Bu uygulama, ihracatçı tarafından doğrudan ÖTV mükelleflerinden satın alınan malların herhangi bir işleme tabi tutulmadan, olduğu gibi (aynen) ihraç edilmesi halinde söz konusudur. İhraç kaydıyla yapılacak teslimler için cins, nitelik veya miktar konusunda bir sınırlama yoktur.

İhraç kaydıyla teslimde bulunan ÖTV mükellefleri tarafından düzenlenecek faturada, mal bedeli üzerinden hesaplanan ÖTV ayrıca gösterilir ve faturaya “Özel Tüketim Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası hükmüne göre ihraç edilmek üzere teslim edilmiş olup ÖTV tahsil edilmemiştir.” şerhi yazılır.

İhraç kaydıyla teslim edilen mal miktarı ve bu miktar üzerinden hesaplanan ancak ihracatçıdan tahsil edilmeyen ÖTV tutarı, bu döneme ait (1) numaralı ÖTV beyannamesinin “Tecil ve Tevkifat” bölümünün “İhraç Kaydıyla Satılan Mallara Ait Teciller” kısmında beyan edilir. Ayrıca ÖTV mükellefleri tarafından, bu teslimin yapıldığı döneme ilişkin verilen ÖTV beyannamesinin “Ekler” bölümünde yer alan “İhraç Kaydıyla Satılan Mallara Ait Teciller” eki doldurulur.

Vergi daireleri mükellefin bu beyanına göre gerekli tarhiyat işlemini yaptıktan sonra, ihraç kaydıyla teslimlere ait ÖTV tutarını tecil eder.

Diğer taraftan serbest bölgeye veya yetkili gümrük antreposu işleticisine ya da Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara yapılan teslimlerde ihracat istisnası uygulanmadığından, bunlara teslim edilecek malların ÖTV mükelleflerinden satın alınmasında, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası kapsamında tecil-terkin uygulanmaz.

2.1. İhraç Kaydıyla Yapılan Teslimlerde Süre

İhraç kaydıyla teslim edilen malların, ihracatçıya teslim tarihini takip eden ay başından itibaren üç ay içinde ihracının gerçekleşmesi halinde, tecil edilen vergi, malın ihraç edildiğini gösteren gümrük beyannamesinin aslı veya ilgili gümrük idaresi, noter ya da YMM tarafından onaylanmış örneğinin vergi dairesine verilmesi üzerine terkin edilir.

İhracatın yukarıdaki şartlara uygun olarak gerçekleşmemesi halinde tecil edilen vergi, vade tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun19 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı ile birlikte ÖTV mükellefinden tahsil edilir. Ancak ihracatın Vergi Usul Kanununda belirtilen mücbir sebepler nedeniyle süresinde gerçekleşmemiş olması halinde, tecil edilen vergi, tecil edildiği tarihten itibaren 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre ilgili dönemler için geçerli tecil faizi ile birlikte tahsil edilir.

Diğer yandan ihraç kaydıyla teslimlerde KDV yönünden tecil-terkin uygulamasına ilişkin Katma Değer Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendinde, ihracatın mücbir sebepler veya beklenmedik durumlar nedeniyle üç ay içinde gerçekleştirilememesi halinde, en geç üç aylık sürenin dolduğu tarihten itibaren 15 gün içinde başvuran ihracatçılara, Maliye Bakanlığınca veya Bakanlığın uygun görmesi halinde vergi dairelerince üç aya kadar ek süre verilebileceğine dair hüküm bulunmasına rağmen, Özel Tüketim Vergisi Kanununda bu yönde bir hüküm yoktur.

Bu çerçevede, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca ihraç kaydıyla teslim edilen malların ihracatçıya teslim tarihini takip eden ay başından itibaren üç ay içinde ihraç edilmemesi halinde, ilgili vergi dairesinden KDV uygulaması açısından ek süre alınmış olsa dahi, tecil edilen ÖTV gecikme zammı (mücbir sebeplerin varlığı halinde tecil faizi) ile birlikte ÖTV mükellefinden tahsil edilir.

2.2. İhraç Kaydıyla Satılan Malların İadesi

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası kapsamında satın alınan malların, gerek Kanunda belirtilen yasal süre içerisinde (üç ay), gerekse bu süre geçtikten sonra iade edilmesi, tecil-terkin şartlarının ihlal edilmesi sonucunu doğurması nedeniyle, tecil edilen vergi vade tarihinden itibaren gecikme zammı (mücbir sebep durumunda tecil faizi) ile birlikte ÖTV mükellefinden tahsil edilir. Bu malların yeniden tesliminde ise ÖTV uygulanmaz.

D. İSTİSNALARIN SINIRI

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre, ÖTV ile ilgili istisna veya muafiyetler ancak bu Kanuna hüküm eklenmek veya bu Kanunda değişiklik yapılmak suretiyle düzenlenir. Diğer kanunlarda yer alan istisna veya muafiyet hükümleri ÖTV bakımından uygulanmaz. Örneğin, bir kurumun kuruluş kanununda alımlarının her türlü vergi, resim, harç, pay ve fondan muaf olduğuna dair hüküm bulunması, bu kurumun alımlarında ÖTV uygulanmasına engel teşkil etmez.

Ancak anılan maddenin aynı fıkrası gereğince uluslararası anlaşmalardaki ÖTV’ye ilişkin istisna ve muafiyet hükümleri saklıdır.

E. VERGİ İNDİRİMİ

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 9 uncu maddesiyle, vergiye tabi malların, yer aldığı listedeki başka bir malın imalinde kullanılması halinde ödenen verginin, Maliye Bakanlığınca belirlenen esaslara göre ödenecek vergiden indirilmesi suretiyle ÖTV’nin her mal için bir kez uygulanması öngörülmüştür.

Buna göre ÖTV mükelleflerinden vergisi ödenerek satın alınan (I) sayılı listede yer alan bir malın aynı listedeki başka bir malın imalinde kullanılması halinde, üretimde kullanılan mala isabet eden ÖTV tutarı, üretilen mal üzerinden hesaplanan ÖTV tutarından indirilebilir. Bu şekilde indirim konusu yapılabilecek azami ÖTV tutarı, satın alınan malların imalatta girdi olarak kullanılması suretiyle üretilen malın teslimine ilişkin hesaplanan ÖTV tutarını geçemez. Bununla birlikte ÖTV ödenerek satın alınan malların aynı listede yer alan vergiye tabi başka bir malın imalinde kullanılması sonucu, ödenen verginin tamamının hesaplanan vergiden indirilememesi durumunda indirilemeyen vergi iade edilmez ancak ilgili mevzuat çerçevesinde gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınabilir.

İthal edilen (I) sayılı listede yer alan bir malın aynı listede yer alan başka bir malın imalinde kullanılması halinde ise, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 3 üncü maddesi uyarınca bu listedeki malların ithalinde vergi doğmadığından, imal edilen malın tesliminde hesaplanacak ÖTV tutarından indirilecek bir ÖTV tutarı da bulunmamaktadır.

Diğer taraftan indirim uygulamasından yararlanılabilmesi için imal edilerek teslim edilen malın ÖTV’sinin beyan edilmesi gerekir. Bu durumda imal edilen mallardan stoklarda bulunanlara isabet eden ÖTV indirim konusu yapılmaz. Ayrıca imal edilen malın istisna kapsamında teslim edilmesi halinde bu malın imalinde kullanılan mallar için yüklenilen ÖTV’nin indirim konusu yapılamayacağı tabiidir.

Örnek 1: (A) firması ÖTV mükellefinden vergisini ödeyerek satın aldığı (I) sayılı listede yer alan ÖTV tutarı 2,2985 TL/Kg. olan 100 Kg. müstahzar katkı isimli mal ile ithal ettiği aynı listedeki 100 Kg. baz yağı kullanmak suretiyle aynı listedeki ÖTV tutarı 1,3007 TL/Kg. olan 200 Kg. madeni yağ üretmiş, ürettiği madeni yağın tamamını satmıştır.

Buna göre beyana konu indirilebilecek ÖTV ile ödenecek ÖTV aşağıdaki şekilde hesaplanır.

Müstahzar katkı için ödenen ÖTV = | 100 x 2,2985 | = 229,85 TL Satılan madeni yağ için hesaplanan ÖTV = | 200 x 1,3007 | = 260,14 TL İndirilecek ÖTV = | 100 x 2,2985 | = 229,85 TL Ödenecek ÖTV = | 260,14 - 229,85 | = 30,29 TL

Örnek 2: (B) firması ÖTV mükellefinden vergisini ödeyerek satın aldığı (I) sayılı listede yer alan ÖTV tutarı 1,3007 TL/Kg. olan 100 Kg. baz yağ ile 100 Kg. müstahzar katkı isimli malları imalatta kullanmak suretiyle ürettiği 200 Kg. madeni yağın 160 Kg.’sini satmıştır.

Buna göre beyana konu indirilebilecek ÖTV ile ödenecek ÖTV aşağıdaki şekilde hesaplanır.

Baz yağ için ödenen ÖTV = | 100 x 1,3007 | = 130,07 TL Üretimde kullanılan baz yağ için ödenen ÖTV = | 80 x 1,3007 | = 104,056 TL Müstahzar katkı için ödenen ÖTV = | 100 x 2,2985 | = 229,85 TL Üretimde kullanılan müstahzar katkı için ödenen ÖTV = | 80 x 2,2985 | = 183,88 TL Toplam ödenen ÖTV = | 130,07+229,85 | = 359,92 TL Üretimde kullanılan baz yağ ve müstahzar katkı için toplam ödenen ÖTV = | 104,056+183,88 | = 287,936 TL Madeni yağ için hesaplanan ÖTV = | 160 x 1,3007 | = 208,112 TL İndirilebilecek azami ÖTV tutarı | | = 208,112 TL İndirilemeyecek ÖTV tutarı = | 287,936 - 208,112 | = 79,824 TL

Bu durumda, üretimde girdi olarak kullanılan mallar için ödenen ÖTV tutarı, üretilen malın teslimi için hesaplanan ÖTV tutarından fazla olduğundan indirim konusu yapılabilecek azami ÖTV tutarı, hesaplanan ÖTV tutarı olan 208,112 TL’yi geçemez. Dolayısıyla bu örnekte indirilemeyen tutar olan 79,824 TL ilgili mevzuat çerçevesinde gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınabilir.

III- İNDİRİMLİ VERGİ UYGULAMALARI VE MÜTESELSİL SORUMLULUK

A. VERGİLEME ÖLÇÜ VE TUTARLARI

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 12 nci maddesinin (1) numaralı fıkrası hükmüne istinaden bu Kanuna ekli (I) sayılı listedeki mallardan, karşılarında gösterilen maktu vergi tutarları üzerinden ÖTV alınır.

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin (1) numaralı fıkrası hükmünce, (I) sayılı listedeki mallar için belirlenen maktu vergi tutarları kilogram, litre, metreküp, standart metreküp, kilokalori veya bunların alt ve üst birimleri ile gerektiğinde büyüklükleri de dikkate alınarak kap, ambalaj veya adet olarak uygulanabilir.

Diğer yandan Özel Tüketim Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin Bakanlar Kuruluna verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan Bakanlar Kurulu Kararları ile Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listede 2711.11.00.00.00 ve 2711.21.00.00.00 G.T.İ.P. numaraları ile yer alan doğal gaz, standart m3 (metreküp) üzerinden ÖTV’ye tabi tutulmaktadır.

Doğal gazın standart m3 biriminin belirlenmesinde, EPDK tarafından yayımlanan, Doğal Gazın Faturalandırmaya Esas Satış Miktarının Tespiti ve Faturalandırılmasına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ20 hükümleri uyarınca, faturalandırmaya esas alınacak doğal gaz miktarının tespitinde kullanılan mutlak bar basınç, sıcaklık ve üst ısıl değer birimlerinin esas alınması gerekmektedir. Söz konusu Tebliğde doğal gazın vergilendirme ölçülerine yönelik EPDK tarafından yapılacak değişiklikler, Maliye Bakanlığınca yayımlanan ÖTV Genel Tebliğleri ile uygun görülmediği sürece hüküm ifade etmez.

Bununla birlikte Bakanlar Kurulu, Özel Tüketim Vergisi Kanununun 12 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca, topluca veya ayrı ayrı olmak üzere (I) sayılı listedeki mallar için uygulanan maktu vergi tutarlarını, her bir mal itibarıyla en yüksek vergi tutarının yarısına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, bu sınırlar içinde mal cinsleri, özellikleri, kullanım yerleri veya ithalatın şekline göre farklı tutarlar tespit etmeye yetkilidir.

Bakanlar Kurulu, bu yetkisini (I) sayılı listenin (A) ve (B) cetvelindeki mallar için aşağıdaki indirimli vergi uygulamaları bakımından kullanmıştır.

B. (A) CETVELİNDEKİ MALLAR İÇİN İNDİRİMLİ VERGİ UYGULAMALARI

1. Deniz Araçlarına Akaryakıt Teslimleri

1/7/2003 tarihli ve 2003/5868 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararın21 1 inci maddesinde; Türk Uluslararası Gemi Siciline ve Milli Gemi Siciline kayıtlı, kabotaj hattında münhasıran yük ve yolcu taşıyan gemilere, ticari yatlara, hizmet ve balıkçı gemilerine miktarı her geminin teknik özelliklerine göre tespit edilmek ve bu akaryakıtı kullanacak geminin jurnaline işlenmek kaydıyla verilecek akaryakıtın ÖTV tutarı sıfıra indirilmiştir.

Söz konusu Kararname eki Kararın uygulama usul ve esasları aşağıdadır.

1.1. Tanımlar

Bu uygulamada;

Avlanma Ruhsatı: 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununda22 tanımlanan “Su Ürünleri Ruhsat Tezkeresi”ni,

Dağıtıcı: Dağıtım İzin Belgesini haiz, Petrol Piyasası Kanununda tanımlanan “Rafinerici”, “Dağıtıcı” ve “İhrakiye Teslim Şirketi”ni,

Dağıtım İzin Belgesi: Kararname kapsamında deniz yakıtı satışı yapmak isteyen dağıtıcılara ÖTV mükellefiyetinin bulunduğu yer vergi dairesi müdürlüğünün bağlı olduğu Vergi Dairesi Başkanlığı/Defterdarlık tarafından verilen, üzerinde dağıtıcıya ilişkin bilgilerin yer aldığı, geçerlilik süresi olan ve bir örneği bu Tebliğin ekinde (EK: 3A) olarak yer alan onaylı izin belgesini,

DEB: 10/6/1946 tarihli ve 4922 sayılı Kanunda23 tanımlanan “Denize Elverişlilik Belgesi”ni,

Deniz Aracı: Kararname kapsamında deniz yakıtı uygulamasından yararlanma hakkına sahip olan Türk Uluslararası Gemi Siciline veya Milli Gemi Siciline kayıtlı kabotaj hattında münhasıran çalışan yük ve yolcu taşıyan tüm gemileri, hizmet gemileri ile ticari yatlar ve balıkçı gemilerini,

Deniz Yakıtı: Kararname kapsamına giren deniz araçlarının ana ve yardımcı makinelerinde kullanılan ve aşağıda Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon (G.T.İ.P.) numaraları ile belirtilen Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listenin (A) cetvelindeki akaryakıtları

| (Ağırlık itibariyle kükürt oranı % 0,05'i geçmeyenler) 2710.19.41.00.11 | Motorin | (Ağırlık itibariyle kükürt oranı % 0,05'i geçen fakat % 0,2'yi geçmeyenler) 2710.19.45.00.12 | Kırsal Motorin | (Ağırlık itibariyle kükürt oranı % 0,05'i geçen fakat % 0,2'yi geçmeyenler) 2710.19.45.00.13 | Deniz Motorini (DMX) | (Ağırlık itibariyle kükürt oranı % 0,05'i geçen fakat % 0,2'yi geçmeyenler) 2710.19.45.00.14 | Deniz Motorini (DMA) | (Ağırlık itibariyle kükürt oranı % 0,05'i geçen fakat % 0,2'yi geçmeyenler) 2710.19.45.00.15 | Deniz Motorini (DMB) | (Ağırlık itibariyle kükürt oranı % 0,05'i geçen fakat % 0,2'yi geçmeyenler) 2710.19.45.00.16 | Deniz Motorini (DMC) | (Ağırlık itibariyle kükürt oranı % 0,2'yi geçenler) 2710.19.49.00.18 | Diğerleri | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 1'i geçmeyenler) 2710.19.61.00.11 | Fuel oil 3 | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 1'i geçmeyenler) 2710.19.61.00.12 | Denizcilik Yakıtı (RMA-30) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 1'i geçmeyenler) 2710.19.61.00.13 | Denizcilik Yakıtı (RMB-30) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 1'i geçmeyenler) 2710.19.61.00.14 | Denizcilik Yakıtı (RMD-80) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 1'i geçmeyenler) 2710.19.61.00.15 | Denizcilik Yakıtı (RME-180) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 1'i geçmeyenler) 2710.19.61.00.16 | Denizcilik Yakıtı (RMF-180) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 1'i geçmeyenler) 2710.19.61.00.17 | Denizcilik Yakıtı (RMG-380) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 1'i geçmeyenler) 2710.19.61.00.18 | Denizcilik Yakıtı (RMH-380) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 1'i geçmeyenler) 2710.19.61.00.21 | Denizcilik Yakıtı (RMK-380) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 1'i geçmeyenler) 2710.19.61.00.22 | Denizcilik Yakıtı (RMH-700) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 1'i geçmeyenler) 2710.19.61.00.23 | Denizcilik Yakıtı (RMK-700) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 1'i geçmeyenler) 2710.19.61.00.29 | Diğerleri | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2'yi geçen fakat % 2,8'i geçmeyenler) 2710.19.65.00.11 | Fuel oil 5 | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2'yi geçen fakat % 2,8'i geçmeyenler) 2710.19.65.00.12 | Denizcilik Yakıtı (RMA-30) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2'yi geçen fakat % 2,8'i geçmeyenler) 2710.19.65.00.13 | Denizcilik Yakıtı (RMB-30) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2'yi geçen fakat % 2,8'i geçmeyenler) 2710.19.65.00.14 | Denizcilik Yakıtı (RMD-80) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2'yi geçen fakat % 2,8'i geçmeyenler) 2710.19.65.00.15 | Denizcilik Yakıtı (RME-180) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2'yi geçen fakat % 2,8'i geçmeyenler) 2710.19.65.00.16 | Denizcilik Yakıtı (RMF-180) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2'yi geçen fakat % 2,8'i geçmeyenler) 2710.19.65.00.17 | Denizcilik Yakıtı (RMG-380) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2'yi geçen fakat % 2,8'i geçmeyenler) 2710.19.65.00.18 | Denizcilik Yakıtı (RMH-380) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2'yi geçen fakat % 2,8'i geçmeyenler) 2710.19.65.00.21 | Denizcilik Yakıtı (RMK-380) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2'yi geçen fakat % 2,8'i geçmeyenler) 2710.19.65.00.22 | Denizcilik Yakıtı (RMH-700) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2'yi geçen fakat % 2,8'i geçmeyenler) 2710.19.65.00.23 | Denizcilik Yakıtı (RMK-700) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2'yi geçen fakat % 2,8'i geçmeyenler) 2710.19.65.00.29 | Diğerleri | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2,8'i geçenler) 2710.19.69.00.11 | Fuel oil 6 | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2,8'i geçenler) 2710.19.69.00.12 | Denizcilik yakıtı (RMA-30) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2,8'i geçenler) 2710.19.69.00.13 | Denizcilik yakıtı (RMB-30) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2,8'i geçenler) 2710.19.69.00.14 | Denizcilik yakıtı (RMD-80) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2,8'i geçenler) 2710.19.69.00.15 | Denizcilik yakıtı (RME-180) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2,8'i geçenler) 2710.19.69.00.16 | Denizcilik yakıtı (RMF-180) | (Fuel oiller) | (Ağıırlık itibariyle kükürt miktarı % 2,8'i geçenler) 2710.19.69.00.17 | Denizcilik yakıtı (RMG-380) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2,8'i geçenler) 2710.19.69.00.18 | Denizcilik yakıtı (RMH-380) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2,8'i geçenler) 2710.19.69.00.21 | Denizcilik yakıtı (RMK-380) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2,8'i geçenler) 2710.19.69.00.22 | Denizcilik yakıtı (RMH-700) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2,8'i geçenler) 2710.19.69.00.23 | Denizcilik yakıtı (RMK-700) | (Fuel oiller) | (Ağırlık itibariyle kükürt miktarı % 2,8'i geçenler) 2710.19.69.00.99 | Diğerleri

DTO: 8/3/1950 tarihli ve 5590 sayılı Kanuna24 göre kurulan Deniz Ticaret Odalarının merkez ve temsilciliklerini,

Donatan: Kararname kapsamında deniz yakıtı kullanma hakkına sahip deniz aracı sahiplerini,

Gemi Hareket Kayıt Jurnali: Gemi jurnali tutma mükellefiyeti olmayan gemilerin hareketlerini, aldıkları yakıtı ve yükü, hava ve rüzgar durumu ile geminin izlemiş olduğu rota gibi bilgilerin kaydedildiği defteri,

Gemi Jurnali: 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun25 1096 ncı maddesi gereğince tutulması zorunlu olan defteri,

Hizmet Gemileri: Römorkör, algarina, kablo ve kurtarma gemisi, dalgıç aracı gibi deniz ulaştırmasının diğer hizmetlerinde kullanılan ve yolcu ya da yük gemisi olmayan ticari gemiler ile bilimsel araştırma gemilerini,

Kararname: 1/7/2003 tarihli ve 2003/5868 sayılı Bakanlar Kurulu Kararını,

Liman Başkanlığı: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı “Taşra Teşkilatının Çalışma Usul ve Esasları Yönetmeliği”nde tanımlanan liman başkanlıklarını,

ÖTV’siz Yakıt Bilgi Sistemi (ÖTVBS): Kararname kapsamındaki deniz yakıtı uygulamasının usul ve esaslarının Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca takip ve kontrolü amacıyla yapılandırılmış elektronik sistemi,

Yakıt Alım Defteri: Kararname kapsamında deniz yakıtı kullanacak gemilerin teknik özelliklerini, almış oldukları ve alabilecekleri yakıtın cinsini ve azami miktarlarını gösteren, DTO, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ilgili liman başkanlığı ve Maliye Bakanlığı ilgili vergi dairesi müdürlüğünün onayını taşıyan “Özel Tüketim Vergisi İndirilmiş Yakıt Alım Defteri”ni

ifade eder.

1.2. Kararname Kapsamında Deniz Yakıtı Alabilecek Deniz Araçları İçin Gerekli Belgeler ve İşlemler

1.2.1. Kararname Kapsamında Deniz Yakıtı Alabilecek Deniz Araçları

Kararname kapsamında deniz yakıtı alabilecek deniz araçları; Türk Uluslararası Gemi Siciline veya Milli Gemi Siciline ve DTO’ya kayıtlı, kabotaj hattında çalışan, Gemi Adamları Yönetmeliğinde26 tanımlanan yük ve yolcu taşıyan gemiler, balıkçı gemileri, ticari yatlar ile bu Kararname uygulamasında tanımlanan hizmet gemileridir.

Genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve sermayesinin % 51’i veya daha fazlası bunlara ait olan kuruluşlar ile özelleştirme kapsam ve programına alınmış olup hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan kuruluşların sahip olduğu deniz araçları ile balıkçı gemilerinin (5590 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin (h) fıkrasında sayılan “balıkçılıkla ilgili gemi işleten firmalar” hariç), Kararname kapsamında deniz yakıtı alabilmeleri için DTO’ya kayıtlı olmaları zorunlu değildir.

1.2.2. Sicile Kayıt

Deniz yakıtı kullanacak olan deniz araçları, 16/12/1999 tarihli ve 4490 sayılı Kanuna27 göre Türk Uluslararası Gemi Siciline ya da 31/12/1956 tarihli ve 8520 sayılı Gemi Sicil Nizamnamesine28 göre Milli Gemi Siciline kayıtlı olmak ve Türk Bayrağını çekme hakkını devam ettirmek zorundadır.

Milli sicilden terkin edilmesi gereken ancak terkini gerçekleşmemiş veya gerçekleştirilmemiş deniz araçları, Kararname kapsamında deniz yakıtı alamazlar. Sicil terkini gerekirken terkin işlemi için Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına müracaat etmemiş olan gemi donatanlarına ait diğer deniz araçlarına (kiralanmış olsa dahi), Kararname kapsamında deniz yakıtı verilmez.

Sicilden terkin edilen, çıkan veya çıkarılan deniz araçlarına ait tüm bilgi, belge ve dokümanlar sicile kayıtlı bulundukları liman başkanlığına ya da Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına teslim edilir.

1.2.3. Yakıt Alım Defteri

Kararname kapsamında deniz yakıtı talep edenler, her deniz aracına ait olmak üzere liman başkanlığı tarafından verilen ve DTO, liman başkanlığı ile ilgili vergi dairesince onaylanmış olan bir yakıt alım defteri kullanmak zorundadır. Yakıt alım defteri her yılbaşında yenilenir. Ancak deniz aracına ilişkin DEB’in veya balıkçılara ait avlanma ruhsatının geçerlilik sürelerinin dolması halinde, söz konusu belgelerin yeniden düzenlenmesi ve bu belgelerin asıllarının görülmesi şartıyla, belgelerin geçerlilik tarihine bağlı olarak yakıt alım defterinin Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından vize olunması gerekir. Bu vizenin geçerlilik tarihi yıl başını aşamaz.

Deniz yakıtı alacak olan balıkçı gemileri (5590 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin (h) fıkrasında sayılan “balıkçılıkla ilgili gemi işleten firmalar” hariç) ile genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve sermayesinin % 51’i veya daha fazlası bunlara ait olan kuruluşlar ile özelleştirme kapsam ve programına alınmış olup hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan kuruluşların sahip olduğu deniz araçlarının kullanacağı yakıt alım defterinde, DTO'nun onay şartı aranmaz.

Yakıt alım defteri; deniz aracına ait genel bilgilerle ana ve yardımcı makinelerin ayrı ayrı makine gücü (Bhp/Kw), kullanabilecekleri yakıt cinsi, bir defada ve bir yılda alabilecekleri azami deniz yakıtı miktarları, ana ve yardımcı makinelerine ait yakıt tank kapasiteleri, yıllık azami sarf kapasiteleri, personel sayısı, DEB veya avlanma ruhsatının geçerlilik süresi ve numarası gibi bilgileri içerir. Yakıt alım defteri sıra ve seri numarası dahilinde teselsül ettirilir ve Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca her deftere ayrı bir numara verilir.

Tadilat veya onarım gibi amaçlarla deniz aracının karaya çıkarılmasında ve/veya tadilat ve onarım işlemine başlanılmasından önce, yakıt alım defterine deniz aracının tadilat veya onarımının yapılacağı liman başkanlığınca bloke konulur, gerekli görülmesi halinde el konulabilir.

Tadilat yapılan deniz araçlarının yakıt tanklarında ve makinelerinde gerçekleştirilen değişikliklere ilişkin olarak, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Gemi Sörvey Uzmanlarınca ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli kontroller yapılarak yeni belgeler düzenlenir ve bu yeni belgelere bağlı olarak deniz aracına ait yakıt alım defterinin değişiklikler ve tespitler sayfası, liman başkanlığı ve vergi dairesi müdürlüğü tarafından onaylanır.

İlgili kurumlar veya Türk mahkemeleri tarafından seferden men edilen deniz araçlarının yakıt alım defterlerine, seferden men kararını uygulayan liman başkanlığı tarafından, seferden men kararı kalkana kadar bloke konulur, gerekli görülmesi halinde el konulabilir.

Kararnamenin uygulama usul ve esaslarına yönelik olarak, Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Tebliğlerde belirlenmiş usul ve esaslara uyulmaması hali, Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesi uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmesini gerektiren haller ile 359 uncu maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olması halinde, vergi daireleri ya da vergi incelemesine yetkili memurlar, deniz aracının deniz yakıtı alma hakkını ilgili liman başkanlığınca bloke koydurmak suretiyle geçici olarak durdurabilir veya yakıt alım defterine el koyabilir. Ayrıca, Tebliğde belirtilen usul ve esaslara aykırı durumları nedeniyle yakıt alım defterleri ilgili liman başkanlığınca bloke edilen donatanlar ve/veya kiracıları ilgili vergi dairelerine bildirilir. Bu durumda vergi dairesi tarafından blokenin kaldırılabileceği yönünde yazı gönderilmedikçe bloke kaldırılmaz.

1.2.4. Yakıt Talep Taahhütnamesi

Deniz yakıtı uygulamasından yararlanmak isteyen deniz aracı donatanları, bir örneği bu Tebliğin ekinde (EK: 3B) olarak yer alan yakıt talep taahhütnamesini dört örnek olarak düzenlemek ve ilgili kurumlara teslim etmek zorundadır.

1.2.5. Vergi Kimlik Numarası

Deniz yakıtı kullanacak olan gerçek veya tüzel kişiler vergi kimlik numarasına sahip olmak zorundadır.

1.2.6. Avlanma Ruhsatı

Deniz yakıtı kullanacak olan balıkçı gemileri “Avlanma Ruhsatı”na sahip olmak zorundadır. Avlanma ruhsatına sahip olmayan balıkçı gemileri, Kararname kapsamında deniz yakıtı kullanamaz.

1.3. Kararname Kapsamında Deniz Yakıtı Teslim Edebilecek Olanlar, Gerekli Belgeler ve İşlemler

Kararname kapsamında teslim edilecek olan deniz yakıtını yalnızca, ÖTV mükellefiyetinin bulunduğu yer vergi dairesi müdürlüğünün bağlı olduğu Vergi Dairesi Başkanlığı/Defterdarlık tarafından verilen ve geçerlilik süresi dolmamış olan “Dağıtım İzin Belgesi”ni haiz (genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri ile sermayesinin % 51’i veya daha fazlası bunlara ait olan kuruluşlar ve özelleştirme kapsam ve programına alınmış olup hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan kuruluşlar için dağıtım izin belgesini haiz olma şartı aranmaz) dağıtıcılar teslim edebilir.

1.3.1. Dağıtıcıların Müracaat Şartları ve Belge Talebi

İlgili Vergi Dairesi Başkanlığı/Defterdarlıktan dağıtım izin belgesi talep eden dağıtıcıların aşağıdaki şartları taşıması gerekir:

- Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listede yer alan mallar bakımından ÖTV mükellefiyetinin bulunması,

- Dağıtım izin belgesi için müracaat tarihinde vadesi geçtiği halde ödenmemiş herhangi bir vergi borcunun bulunmaması,

- Yönetim kurulu üyeleri ile şirket sermayesinin %10’undan fazlasına sahip olanların affa uğramış olsalar dahi, hırsızlık, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, yalan tanıklık, yalan yere yemin, suç uydurma, iftira, irtikâp, rüşvet cürümlerinden biri dolayısıyla hapis cezasına veya Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanuna muhalefetten mahkum olmamaları, Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan hükümlü bulunmamaları veya Vergi Usul Kanununda yazılı kaçakçılık suçlarını işlememiş olmaları,

- İlgili vergi dairesine 10. 000. 000 Türk Lirası karşılığı, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan ((5) numaralı fıkrası hariç) teminatlardan herhangi birini vermiş olmaları, (Kesin ve süresiz teminat mektuplarının, ilgili bankalardan teyit alınmak suretiyle gelecek yıllar için de kullanılabilmesi mümkündür.)

- Bu Tebliğin ekinde (EK: 3C) olarak yer alan “Yakıt Dağıtım Taahhütnamesi” ni ilgili Vergi Dairesi Başkanlığına/Defterdarlığa vermiş olmaları.

1.3.2. Vergi Dairesi Başkanlığı/Defterdarlık Tarafından Yapılacak İşlemler

Vergi Dairesi Başkanlığı/Defterdarlık tarafından yukarıdaki şartlara ilişkin bilgi ve belgelerin kontrolleri yapıldıktan sonra, menfi bir tespit bulunmaması halinde dağıtıcılara her yıl için 31 Aralık tarihine kadar geçerli olacak şekilde düzenlenen dağıtım izin belgesi verilir.

Dağıtım izin belgesi düzenleyen Vergi Dairesi Başkanlığınca/Defterdarlıkça, söz konusu belgenin bir nüshası aynı gün içerisinde ilgili vergi dairesine gönderilir. İlgili vergi dairesi söz konusu belgede yer alan dağıtıcılara ilişkin bilgileri, “GİBİNTRANET Veri Giriş Sistemi”nde yer alan “2003/5868 sayılı Kararname Kapsamında Dağıtım İzin Belgesine Sahip Dağıtıcılar” formuna işlemek suretiyle Gelir İdaresi Başkanlığına bilgi verir.

Dağıtıcıların, müracaat tarihinde gerekli olan şartları taşımadığının sonradan anlaşılması veya dağıtım izin belgesi aldıktan sonra söz konusu belgeyi alabilmek için gerekli olan şartlardan bir ya da birkaçını ihlal etmeleri halinde, dağıtım izin belgesi ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı/Defterdarlık tarafından iptal edilerek dağıtıcılar, vergi incelemesine sevk edilir ve konu hakkında aynı gün içerisinde ilgili vergi dairesine bilgi verilir. İlgili vergi dairesi, “GİBİNTRANET Veri Giriş Sistemi”nde yer alan “2003/5868 sayılı Kararname Kapsamında Dağıtım İzin Belgesine Sahip Dağıtıcılar” formuna bu belgenin iptal edildiğine ilişkin bilgiyi işleyerek, iptal işleminin yapıldığı günü takip eden beş iş günü içinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı’na da bildirilmek üzere yazıyla Gelir İdaresi Başkanlığına bilgi verir.

Kararname kapsamındaki faaliyetlerini sonlandıran dağıtıcıların teminat çözümü işlemleri, Kararname kapsamında teslim edilmesi gereken akaryakıtların, bu uygulamada belirlenen usul ve esaslara uygun olarak teslim edildiğinin deniz yakıtı kullanıcıları nezdinde yapılacak karşıt incelemeleri de içerecek şekilde tevsik eden vergi inceleme raporu sonucuna göre yerine getirilir. Bu dağıtıcıların, dağıtım izin belgelerinin en geç teminat çözümü talebiyle başvurduğu tarih itibariyle iptal edilmesi gerektiği tabiidir.

Kendilerine dağıtım izin belgesi düzenlenen dağıtıcılar, Kararname kapsamındaki teslimlerini gelecek yıllarda da devam ettirmeleri halinde, geçmiş akaryakıt teslimlerinin bu uygulamada belirlenen usul ve esaslara uygun olup olmadığının deniz yakıtı kullanıcıları nezdinde yapılacak karşıt incelemeleri de içerecek şekilde tespit edilmesi amacıyla üç yılda bir vergi incelemesine sevk edilir.

1.3.3. ÖTVBS İşlemleri

Kendilerine dağıtım izin belgesi düzenlenen dağıtıcılar, ÖTVBS’ye kayıt edilmek için Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına yazılı olarak istenilen belgelerle birlikte başvuruda bulunurlar. Dağıtıcı firma ÖTVBS hakkında bilgilendirilir. ÖTVBS’ye kaydedilen dağıtıcı firmaya kullanıcı adı ve şifre tahsis edilir.

Dağıtıcılar, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca ÖTVBS’nin kullanımı kapsamında belirlenen usul ve esaslara uygun faaliyet gösterir.

Belgenin devamı okuyucuda yükleniyor.