KolayuyumGiriş yap

SGM-2014/4 Hafif Yolcu ve Ticari Araçlardan Çıkan Emisyonlar (EURO 5 ve EURO 6) Bakımından ve Araç Tamir ve Bakım Bilgilerine Erişim Konusunda Motorlu Araçların Tip Onayı ile İlgili Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: SGM-2009/22)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ

Tür
Resmi Gazete
Atıf
SGM-2014/4 Hafif Yolcu ve Ticari Araçlardan Çıkan Emisyonlar (EURO 5 ve EURO 6) Bakımından ve Araç Tamir ve Bakım Bilgilerine Erişim Konusunda Motorlu Araçların Tip Onayı ile İlgili Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: SGM-2009/22)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (R.G. 25.01.2014/28893)
İlgili mevzuat
SGM-2009/22 Hafif Yolcu ve Ticari Araçlardan Çıkan Emisyonlar (Euro 5 ve Euro 6) Bakımından ve Araç Tamir ve Bakım Bilgilerine Erişim Konusunda Motorlu Araçların Tip Onayı ile İlgili Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin Tebliğ (mülga)

Madde 1

27/12/2009 tarihli ve 27445 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hafif Yolcu ve Ticari Araçlardan Çıkan Emisyonlar (Euro 5 ve Euro 6) Bakımından ve Araç Tamir ve Bakım Bilgilerine Erişim Konusunda Motorlu Araçların Tip Onayı ile İlgili Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin Tebliğ (SGM-2009/22)’in “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (o) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki (ee), (ff), (gg), (ğğ), (hh) ve (ıı) bentleri eklenmiştir.

“o) Hibrit elektrikli araç (HEV): Yalnızca elektrik enerjisi/gücü depolama cihazını tekrar şarj edebilmek amacıyla tüketilebilir bir yakıttan enerjiyi çeken araçları da içeren, mekanik tahrik amacıyla, depolanmış enerjiyi/gücü araç üzerindeki tüketilebilir yakıttan ve akü, kapasitör, volan/dinamo veya diğer elektrikli enerji/güç depolama cihazından çeken bir aracı,”

“ee) Elektrik güç aktarma organı: Bir veya daha fazla elektrik enerjisi depolama cihazı; bir veya daha fazla elektrik gücü düzenleme cihazı ve bir veya daha fazla depolanmış elektrik enerjisini aracın tahrik edilmesi için tekerleklere ulaştırılan mekanik enerjiye çeviren elektrik makinesi içeren bir sistemi,

ff) Esnek yakıtlı H2NG araç: Hidrojen ve doğalgaz/biyometan’ın değişik karışımları ile çalışabilen esnek yakıtlı bir aracı,

gg) Hidrojen yakıt hücreli araç: Aracın tahrik edilmesi için, kimyasal enerjiyi hidrojenden elektrik enerjisine dönüştürebilen bir hücre tarafından tahrik edilen bir aracı,

ğğ) Referans alınacak araç: Ekoyenilik teknolojisi hariç ekoyenilik için sunulan araç ile tamamen aynı olan aracı,

hh) Sade elektrikli araç: Yalnızca elektrik güç aktarma organıyla tahrik edilen bir aracı,

ıı) Soğuk çalıştırma: 35°C’ye eşit veya daha düşük ve 7K’ya eşit veya daha düşük, motor çalıştığında çevresel sıcaklıktan daha yüksek (eğer mevcutsa) motor çalıştığındaki bir motor soğutucu sıcaklığını (veya eşdeğer sıcaklığı),”

Madde 2

Aynı Tebliğin 4 üncü maddesinin yedinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 3

Aynı Tebliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle ile (a) ve (b) bentleri eklenmiştir.

“Aşağıdaki (a) ve (b) bentlerinde belirtilen bütün koşullar yerine getirildiği takdirde, ilgili şartlar karşılanmış kabul edilir ve bu durumda ayrıca 14 üncü madde de uygulanır.

a) Madde 13’ün şartları karşılanmış,

b) Araç, BM/AEK Regülasyonu 83’ün 06 numaralı değişiklik serisi, Regülasyon 101’in 01 numaralı değişiklik serisi ve sıkıştırma ateşlemeli araç olması durumunda da Regülasyon 24’ün Kısım III’ü 03 numaralı değişiklik serisine uygun olarak onaylanmış.”

Madde 4

Aynı Tebliğin 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle ile (a) ve (b) bentleri eklenmiştir.

“Aşağıdaki (a) ve (b) bentlerinde belirtilen bütün koşullar yerine getirildiği takdirde, ilgili şartlar karşılanmış kabul edilir ve bu durumda ayrıca 14 üncü madde de uygulanır.

a) Madde 13’ün şartları karşılanmış,

b) Değiştirilebilir kirlilik kontrol cihazları BM/AEK Regülasyonu 103’e uygun olarak onaylanmış.”

Madde 5

Aynı Tebliğin 13 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(11) Araç Bilgilendirme Erişim Alt Komitesi kurulması: Alt Komite, bilgilere erişim konusu ile ilgili şartları geliştirmek için tavsiyelerde bulunmalıdır. Alt Komite, bağımsız operatörlerin akredite olmuş kuruluşlar tarafından araç güvenliği hakkındaki bilgilere erişim konusunda onaylaması ve yetkilendirmesi için bir süreç geliştirme konusunda Bakanlığa tavsiyede bulunmalıdır. Bakanlık, Alt Komitenin tartışmalarını ve bulgularını gizli olarak tutmaya da karar verebilir.”

Madde 6

Aynı Tebliğin 15 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) Bu Tebliğ, hafif yolcu ve ticari araçlardan çıkan emisyonlar (Euro 5 ve Euro 6) bakımından ve araç tamir ve bakım bilgilerine erişim konusunda motorlu araçların tip onayına ilişkin Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin (EC) 715/2007 Regülasyonunu değiştiren ve uygulayan 18 Temmuz 2008 Tarihli (EC) 692/2008 Komisyon Regülasyonu ile bu Regülasyonda değişiklik yapan (EU) 566/2011, (EU) 459/2012, (EU) 630/2012, (EU) 143/2013 ve (EU) 195/2013 sayılı Komisyon Regülasyonları dikkate alınarak hazırlanmıştır.”

Madde 7

Aynı Tebliğin geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“ (1) 4 üncü maddenin beşinci ve altıncı fıkraları ile 5 inci maddenin üçüncü fıkrasının (ç) ve (d) bentleri, yeni tip onayı belgesi alacak M1, N1 Sınıf 1 ve M2 kategorisi araçlarda 1/1/2016, N1 Sınıf 2 ve Sınıf 3 ile N2 kategorisi araçlarda 1/1/2017 tarihinden, tip onayı mevcut M1, N1 Sınıf 1 ve M2 kategorisi araçlarda 1/1/2017 ve tip onayı mevcut N1 Sınıf 2 ve Sınıf 3 ile N2 kategorisi araçlarda 1/1/2018 tarihinden itibaren uygulanır. 4 üncü maddenin beşinci ve altıncı fıkraları ile 5 inci maddenin üçüncü fıkrasının (ç) ve (d) bentleri, araç kategorilerine göre karşılarında belirtilen tarihlere kadar ihtiyari olarak uygulanır.”

Madde 8

Aynı Tebliğin geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 9

Aynı Tebliğe aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.

(1) (AT)715/2007 Yönetmeliği kapsamına giren N1 kategorisi temel araçların MARTOY’a göre ve Ek I, İlave-3, Maddeler 2.17, 2.17.1 ve 2.17.2 ile Ek XII’nin 5, 5.1 ila 5.8 maddeleri ilave edilmeden önceki haliyle SGM-2009/22 Tebliği’ne göre verilmiş olan uygunluk belgeleri 1/1/2015 tarihine kadar geçerli kabul edilir.”

(1) (AT)715/2007 Yönetmeliği kapsamına giren N1 kategorisi tamamlanmış araçların MARTOY’a göre ve Ek I, İlave-3, Maddeler 2.17, 2.17.1 ve 2.17.2 ile Ek XII’nin 5, 5.1 ila 5.8 maddeleri ilave edilmeden önceki haliyle SGM-2009/22 Tebliği’ne göre verilmiş olan uygunluk belgeleri 1/1/2015 tarihine kadar geçerli kabul edilir.”

(1) 1/1/2013 tarihinden itibaren Ek I, İlave-3, Maddeler 2.17, 2.17.1 ve 2.17.2 ile Ek XII’nin 5, 5.1 ila 5.8 maddeleri kapsamındaki şartları sağlayan uygunluk belgeleri geçerli kabul edilir.”

Madde 10

Aynı Tebliğin Ek I’inin 1.1, 1.1.1.1, 1.1.2, 1.1.2.1, 1.1.2.2, 1.1.2.3, 1.1.2.4 maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“1.1. Tek yakıtlı gazlı araçlar, iki yakıtlı gazlı araçlar ve esnek yakıtlı H2NG araçlar için ilave şartlar ”

“1.1.1.1. Bir grup, ana araç ile tanımlanan LPG, doğalgaz/biyometan, H2NG yakıtlı araç tiplerinin bir grubunu belirtir.”

“1.1.2. LPG, doğalgaz/biyometan, H2NG yakıtlı araçlarda AT tip onayı aşağıdaki şartlara tabi olarak verilir:”

“1.1.2.1. Ana aracın tip onayında, ana araç, piyasada oluşabilen herhangi bir yakıt bileşimine uyarlanma yeteneğini göstermelidir. LPG durumunda, C3/C4 bileşimlerinde değişiklikler bulunmaktadır. Doğal gaz durumunda, genellikle iki tip yakıt bulunur; yüksek kalorili yakıt (H-gazı) ve düşük kalorili yakıt (L-gazı), ancak her iki aralık içinde kayda değer bir yayılmayla, Wobbe endeksinde önemli bir farklılık gösterir. Bu değişiklikler referans yakıtlarda yansıtılır.

Esnek yakıtlı H2NG bir araç olması durumunda, karışım içerisindeki bileşim oranı %0 hidrojen ila hidrojenin imalatçı tarafından belirlenmesi gereken azami yüzdelik oranı arasında değişik olabilir. Ana araç, imalatçı tarafından belirlenmiş olan oran içerisinde herhangi bir yüzdelik orana uyma kabiliyetine sahip olduğunu ispatlayacaktır. Ayrıca ana araç, karışım içerisindeki hidrojenin yüzdelik oranına bakılmaksızın piyasada oluşabilen herhangi bir doğalgaz/biyometan bileşimine adapte olma kabiliyetini de sergileyecektir.”

“1.1.2.2. LPG, doğalgaz/biyometan ile çalışan araçlar olması durumunda ana araç, Ek IX’da belirtilen iki aşırı uç gaz referans yakıtı ile Tip 1 deneyine tabi tutulmalıdır. doğalgaz/biyometan durumunda, uygulamada bir gaz yakıttan diğer gaz yakıta geçiş bir anahtar kullanımı vasıtasıyla yapılırsa, bu anahtar tip onayı esnasında kullanılmamalıdır.

Esnek yakıtlı H2NG araçlar olması durumunda, ana araç, aşağıdaki yakıt bileşimleri ile Tip 1 deneyine tabi tutulmalıdır: - %100 H-gaz - %100 L-gaz - H-gaz karışımı ve imalatçı tarafından belirtilen azami hidrojen yüzdesi - L-gaz karışımı ve imalatçı tarafından belirtilen azami hidrojen yüzdesi”

“1.1.2.3. Araç madde 1.1.2.2.’de belirtilen deneyler ve referans yakıtlar ile emisyon sınırlarına uyuyorsa, aracın uygun olduğu kabul edilir.”

“1.1.2.4. LPG veya doğalgaz/biyometan ile çalışan araçlar olması durumunda emisyon sonuçları oranı “r”, aşağıda gösterildiği şekilde her bir kirletici için tespit edilmelidir:

“1.1.3. Bir grup üyesi olarak, LPG veya doğalgaz/biyometan yakıtlı gaz modunda çalışan tek yakıtlı gazlı bir araç ve iki yakıtlı gazlı araçların tip onayı için Tip 1 deneyi, bir referans gaz yakıtla yapılmalıdır. Bu referans yakıt, referans yakıtlardan biri olabilir. Aşağıdaki şartlar karşılanırsa, aracın uygun olduğu kabul edilir:

(a) Araç, Madde 1.1.1.3’te belirtildiği şekilde bir grup üyesinin tarifine uygundur,

(b) Deney yakıtı, LPG için Yakıt A veya doğalgaz/Biyometan için G20 ise, r >1 için her bir kirleticinin emisyon sonucu, Madde 1.1.2.4’te hesaplanan ilgili “r” faktörü ile çarpılır. r<1 ise, herhangi bir düzeltmeye gerek yoktur,

(c) Deney yakıtı, LPG için Yakıt B veya doğalgaz//Biyometan için G25 ise, r<1 için her bir kirletici için emisyon sonucu, Madde 1.1.2.4’te hesaplanan ilgili “r” faktörüne bölünür. r >1 ise, herhangi bir düzeltmeye gerek yoktur,

(d) İmalatçının talebi hâlinde, Tip 1 deneyi hiçbir düzeltmeye gerek olmaksızın her iki referans yakıtla yapılabilir,

(e) Araç, ölçülen ve hesaplanan emisyonların her ikisi için ilgili kategorilerin geçerli emisyon sınırlarına uygun olmalıdır,

(f) Tekrarlanan deneyler aynı motorda yapılırsa, ilk önce referans yakıt G20 veya A ve referans yakıt G25 veya B olduğu durumdaki sonuçların ortalamaları alınmalıdır: “r” faktörü daha sonra bu ortalaması alınmış değerlerden hesaplanmalıdır.

(g) Tip 1 deneyi sırasında araç, gaz modunda çalıştırıldığında azami 60 saniyelik süreyle sadece benzin kullanmalıdır.”

Madde 12

Aynı Tebliğin Ek I’ine aşağıdaki 1.1.4 maddesi eklenmiş ve yine Ek I’inin 2.3.1 maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“1.1.4. Bir grup üyesi olarak esnek yakıtlı bir H2NG aracın tip onayı için iki Tip 1 deneyi yapılmalıdır: Birinci deney %100 G20 veya G25 ile ve ikinci deney hidrojen ve birinci deney sırasında kullanılan doğalgaz/biyometan yakıtı ile aynı yakıtın karışımıyla yapılmalıdır ve azami hidrojen yüzdesi imalatçının belirttiği şekilde olmalıdır.

Birinci paragrafa göre deneye tabi tutulan araç, madde 1.1.3’ün (a), (e) ve (g) fıkralarında belirtilen şartlara ilaveten aşağıdaki şartları da karşılıyorsa uygun olarak kabul edilir:

(a) Eğer doğalgaz/biyometan yakıt G20 referans yakıtı ise, her bir kirletici için emisyon sonucu, ilgili faktör >1 ise, madde 1.1.2.5.’te hesaplanan ilgili faktörler (birinci deney için r1, ikinci deney için r2) ile çarpılmalıdır; eğer ilgili faktör <1 ise, düzeltmeye gerek yoktur.

(b) Eğer doğalgaz/biyometan yakıt G25 referans yakıtı ise, her bir kirletici için emisyon sonucu, ilgili faktör <1 ise, madde 1.1.2.5.’te hesaplanan ilgili faktöre (birinci deney için r1, ikinci deney için r2) bölünmelidir; eğer ilgili faktör >1 ise, düzeltmeye gerek yoktur.

(c) İmalatçının talebi halinde, Tip 1 deneyi hiçbir düzeltmeye gerek olmaksızın, madde 1.1.2.5’e göre referans yakıtların mümkün olan dört bileşimi ile yapılmak zorundadır.

(d) Tekrarlanan deneyler aynı motorda yapılırsa, (imalatçı tarafından belirtilen azami hidrojen yüzdesi ile) G20 veya H2G20 referans yakıtıyla elde edilen sonuçlar ve referans yakıt G25 veya H2G25 referans yakıtıyla elde edilen sonuçların önce ortalamaları alınmalıdır: “r1” ve “r2” faktörleri daha sonra bu ortalaması alınmış değerlerden hesaplanmalıdır.”

“2.3.1. Emisyon kontrol bilgisayarlı herhangi bir araç, imalatçı tarafından izin verildiği kadarı hariç, değişikliği önlemek için özellikler içermelidir. Bu değişiklikler; aracın arıza teşhisi, bakım servisi, kontrolü, tadili veya tamiri için gerekliyse, imalatçı değişikliklere izin vermelidir. Herhangi bir yeniden programlanabilen bilgisayar kodları veya çalıştırma parametresi, kurcalamaya karşı dayanıklı olmalı ve en azından 15 Mart 2001 tarihli, ISO 15031-7’deki (Ekim 1996 - SAE J2186) hükümler kadar iyi bir seviyede koruma sağlamalıdır. Herhangi bir sökülebilir kalibrasyon hafıza çipleri sızdırmaz bir kap içinde muhafaza edilmeli ve kapalı durumda olmalı veya elektronik algoritmalarla korunmalı ve özel aletlerle ve işlemler kullanılmadan değiştirilememelidir. Sadece doğrudan emisyonların kalibrasyonları veya araç hırsızlığının önlenmesi ile ilgili özellikler bu şekilde korunabilir.”

Madde 13

Aynı Tebliğin Ek I’inde yer alan “Şekil I.2.4 -Tip onayı ve kapsam genişletmeleri için deney şartlarının uygulanması” başlıklı tablosu ve açıklama notları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Araç kategorisi | Hibritler dahil pozitif ateşlemeli motorlu araçlar | Hibritler dahil sıkıştırma ateşlemeli motorlu araçlar | Sade Elektrikli Araçlar | Hidrojen Yakıt Hücreli Araçlar Tek yakıtlı | İki yakıtlı (1) | Esnek yakıtlı (1) | Esnek yakıtlı | Tek yakıtlı Referans yakıt | Benzin (E5) | LPG | Doğalgaz/ Biyodizel | Hidrojen | Benzin (E5) | Benzin (E5) | Benzin (E5) | Benzin (E5) | Doğalgaz/Biyometan | Dizel (B5) | Dizel (B5) | - | - LPG | Doğalgaz /Biyometan | Hidrojen | Etanol (E85) | H2NG | Biyodizel Gaz halindeki kirleticiler (Tip 1 deneyi) | Evet | Evet | Evet | Evet(4) | Evet (her iki yakıt) | Evet (her iki yakıt) | Evet (her iki yakıt) (4) | Evet (her iki yakıt) | Evet (her iki yakıt) | Evet (sadece B5) (2) | Evet | - | - Parçacık kütlesi ve Parçacık sayısı (Tip 1 deneyi) | Evet | - | - | - | Evet (sadece benzin) | Evet (sadece benzin) | Evet (sadece benzin) | Evet (her iki yakıt) | - | Evet (sadece B5) (2) | Evet | - | - Rölanti emisyonları (Tip 2 deneyi) | Evet | Evet | Evet | - | Evet (her iki yakıt) | Evet (her iki yakıt) | Evet (sadece benzin) | Evet (her iki yakıt) | Evet (sadece Doğalgaz/Biyometan) | - | - | - | - Karter emisyonları (Tip 3 deneyi) | Evet | Evet | Evet | - | Evet (sadece benzin) | Evet (sadece benzin) | Evet (sadece benzin) | Evet (sadece benzin) | Evet (sadece Doğalgaz/Biyometan) | - | - | - | - Buharlaşma emisyonları (Tip 4 deneyi) | Evet | - | - | - | Evet (sadece benzin) | Evet (sadece benzin) | Evet (sadece benzin) | Evet (sadece benzin) | - | - | - | - | - Dayanıklılık (Tip 5 deneyi) | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet (sadece benzin) | Evet (sadece benzin) | Evet (sadece benzin) | Evet (sadece benzin) | Evet (sadece Doğalgaz/ Biyometan) | Evet (sadece B5) (2) | Evet | - | - Düşük sıcaklık emisyonları (Tip 6 deneyi) | Evet | - | - | - | Evet (sadece benzin) | Evet (sadece benzin) | Evet (sadece benzin) | Evet (her iki yakıt) (3) | - | - | - | - | - Dolaşımdaki uygunluk | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet (her iki yakıt) | Evet (her iki yakıt) | Evet (her iki yakıt) | Evet (her iki yakıt) | Evet (her iki yakıt) | Evet (sadece B5) (2) | Evet | - | - Araç üzerinde teşhisler | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | - | - CO2 emisyonları, yakıt tüketimi, elektrik enerji tüketimi ve elektrik menzili | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet (her iki yakıt) | Evet (her iki yakıt) | Evet (her iki yakıt) | Evet (her iki yakıt) | Evet (her iki yakıt) | Evet (sadece B5) (2) | Evet | Evet | Evet Duman opaklığı | - | - | - | - | - | - | - | - | - | Evet (sadece B5) (2) | Evet | - | - (1) İki yakıtlı bir araç, esnek yakıtlı bir araçla birleştirildiğinde her iki deney şartı da geçerlidir. (2) Bu hüküm geçicidir; biyodizel ile ilgili şartlar daha sonra önerilecektir. (3) (AT) 715/2007 Yönetmeliği 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasında belirtilen tarihlerden önce sadece benzinle deney yapılır. Bu tarihlerden sonra her iki yakıtla deney yapılır. Ek IX, Bölüm B’de belirtilen E75 deney referans yakıtı kullanılır. (4) Araç hidrojen ile çalışmakta iken sadece NOx emisyonları belirlenmelidir.”

Madde 14

Aynı Tebliğin Ek I’ine aşağıdaki 4.3.5, 4.3.5.1 ve 4.3.5.2 maddeleri eklenmiştir.

“4.3.5. Ekoyeniliklerle donatılmış araç

4.3.5.1. Bir araç tipinin, bir veya daha fazla ekoyenilikle donatılmış olması durumunda üretimin uygunluğu, söz konusu eko-yeniliği/yenilikleri onaylayan Komisyon Kararı/Kararları kapsamında belirlenmiş olan deneyler yapılarak ekoyenilik bakımından ispatlanmalıdır.

4.3.5.2. Madde 4.3.1., 4.3.2. ve 4.3.4. uygulanmalıdır.”

Madde 15

Aynı Tebliğin Ek I’inin 4.9 ve 4.9.1 maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“4.9. LPG, doğal gaz veya H2NG yakıtlı bir aracın uygunluğunun kontrolü

4.9.1. İmalatın uygunluğu için deneyler, LPG olması durumunda C3/C4 oranı bu referans yakıtların arasında bulunan veya doğalgaz veya H2NG olması durumunda Wobbe endeksi aşırı uçtaki referans yakıtların değerleri arasında bulunan ticari bir yakıtla yapılabilir. Bu durumda, bir yakıt analizi onay kuruluşuna sunulmalıdır.”

Madde 16

Aynı Tebliğin Ek I’inin İlave 3’üne 2.8. maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 2.17, 2.17.1, 2.17.2 maddeleri eklenmiştir.

“2.17. Çok aşamalı tip onayı için başvuru yapan araç (Yalnızca, (AT)715/2007 Yönetmeliği kapsamına giren tamamlanmamış veya tamamlanmış N1 kategorisi araçlar olması durumunda): Evet/hayır(¹)

2.17.1. Temel aracın yürür vaziyette kütlesi: ……………………………………………kg

2.17.2. SGM-2009/22 Tebliği Ek XII, madde 5’e göre hesaplanmış olan ilave edilen standart kütle:………………………………………………..kg”

Madde 17

Aynı Tebliğin Ek I’inin İlave 3’ünün 3.2.2 maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve yine Ek I’inin İlave 3’üne aşağıdaki 3.2.2.1 maddesi ile (³) numaralı dip not eklenmiştir.

“3.2.2. Yakıt”

“3.2.2.1. Hafif hizmet araçları: Dizel/Benzin/LPG/DoğalGaz veya Biyometan/Etanol (E85)/Biyodizel/Hidrojen/H2NG(¹)(³)”

“(³) Araçlar, hem benzinle hem de gaz yakıtla çalıştırılabilir, ancak, benzin sisteminin sadece acil durumlar için veya ilk çalıştırma için takılması ve yakıt tankının 15 litreden fazla yakıt almaması durumunda, bu araçlar deney için sadece gaz yakıtla çalışan araçlar olarak kabul edilecektir.”

Madde 18

Aynı Tebliğin Ek I’inin İlave 3’üne aşağıdaki 3.2.18 ila 3.3.2.4 maddeleri (3.2.16.3.3 maddesinden sonra gelmek üzere) eklenmiştir.

“3.2.18. Hidrojen yakıt sistemi: Evet/hayır(¹)

3.2.18.1. 79/2009/AT Yönetmeliğine göre AT Tip Onayı numarası: ………………………

3.2.18.2. Hidrojen yakıtı için elektronik motor yönetim kumanda ünitesi

3.2.18.2.1. Markası/markaları: ……………………………………………………………….

3.2.18.2.2. Tipi/tipleri: ……………………………………………………………………….

3.2.18.2.3. Emisyonla ilgili ayar imkanları: ………………………………………………....

3.2.18.3. İlave dokümantasyon

3.2.18.3.1. Benzinden hidrojene veya tersine geçişte katalizör korumasının açıklaması: …...

3.2.18.3.2. Sistemin yerleşim planı (elektrik bağlantıları, vakum bağlantı dengeleme hortumları, vb):……………………………………………………………………………………...

3.2.18.3.3. Sembolün çizimi: ………………………………………………………………...

3.2.19. H2NG yakıt sistemi: Evet/hayır(¹)

3.2.19.1. Yakıt içerisindeki hidrojen yüzdesi (imalatçı tarafından belirtilen azami değer): …

3.2.19.2. BM/AEK Regülasyonu 110’a göre AT tip onay numarası:………………………...

3.2.19.3. H2NG yakıtı için elektronik motor yönetim kumanda ünitesi

3.2.19.3.1. Markası/markaları: ……………………………………………………………….

3.2.19.3.2. Tipi/tipleri: ………………………………………………………………………. 3.2.19.3.3. Emisyonla ilgili ayar imkanları: ………………………………………………....

3.2.19.4. İlave dokümantasyon

3.2.19.4.1. Benzinden H2NG’ye veya tersine geçişte katalizör korumasının açıklaması: …..

3.2.19.4.2. Sistemin yerleşim planı (elektrik bağlantıları, vakum bağlantı dengeleme hortumları, vb):……………………………………………………………………………………...

3.2.19.4.3. Sembolün çizimi: ………………………………………………………………

3.3. Elektrik motoru

3.3.1. Tipi (sargısı, ikaz sistemi): .............................................................................................

3.3.1.1. Saatteki azami güç: ……………………………................................................. kW

3.3.1.2. Çalışma gerilimi: …………………………………………………………………V

3.3.2. Akü

3.3.2.1. Hücre sayısı: ………………………………………………………………………

3.3.2.2. Kütlesi: …………………………………………………………………………Kg

3.3.2.3. Kapasitesi: ….………………………………………………….……Ah(amper-saat)

3.3.2.4. Konumu: ………………………………………………………………………… ”

Madde 19

Aynı Tebliğin Ek I’inin İlave 3’ünün 3.4.8 ve 3.5.2.1 ila 3.5.2.3 maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“3.4.8 Aracın elektrikle menzili: ............... km (BM/AEK Regülasyon 101’in Ek 9’una göre)”

“3.5.2.1. Yakıt tüketimi (şehir içi şartlarda) : ……………………….…L/100 km veya m³/100 km veya kg/100km (¹)”

3.5.2.2 Yakıt tüketimi (şehirler arası şartlarda) : ………………………L/100 km veya m3/100 km veya kg/100km (¹)

“3.5.2.3 Yakıt tüketimi (birleşik) :……………..……………………..……L/100 km veya m3/100 km veya kg/100km (¹)”

Madde 20

Aynı Tebliğin Ek I’inin İlave 3’üne 3.5.2.3 maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

“3.5.3. Sade elektrikli araçlar için elektrik enerjisi tüketimi: …………………..……..Wh/km

3.5.4. Hariçten şarj edilebilen hibrit elektrikli araçlar için elektrik enerjisi tüketimi

3.5.4.1. Elektrik enerjisi tüketimi (durum A, birleşik): …..….………………..……..Wh/km

3.5.4.2. Elektrik enerjisi tüketimi (durum B, birleşik): …..….…….…………..……..Wh/km

3.5.4.3. Elektrik enerjisi tüketimi (ağırlıklı birleşik): …..….……...…………..……Wh/km”

Madde 21

Aynı Tebliğin Ek I’inin İlave 3’üne 3,5,4,3, maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 3.5.6., 3.5.6.1., 3.5.6.2. ve 3.5.6.3. maddeleri ile (²), (³), (⁴) ve (⁵) numaralı dipnotlar eklenmiştir.

“3.5.6. Bir ekoyenilik ile donatılmış olan araç: Evet/hayır(²)

3.5.6.1. Referans alınacak aracın Tip/Varyant/Versiyonu(³)

3.5.6.2. Farklı ekoyenilikler arasındaki mevcut etkileşimler: Evet/hayır(²)

3.5.6.3. Ekoyeniliklerin kullanımı ile ilgili emisyonların verisi (⁴)(⁵)

Ekoyeniliği onaylayan karar (1) | Ekoyenilik kodu (2) | 1. Referans alınacak aracın CO2 emisyonları (g/km) | 2. Eko-yenilik aracının CO2 emisyonları (g/km) | 3. Referans alınacak aracın Tip-1 deney çevrimi altındaki CO2 emisyonları (3) | 4. Ekoyenilik aracının Tip-1 deney çevrimi altındaki CO2 emisyonları (=3.5.1.3) | 5. Kullanım Faktörü(UF) Örn.: Normal çalışma koşullarında teknoloji kullanımının anlık payı | CO2 emisyon tasarrufu ((1-2)-(3-4))*5 xxxx/201x (1) | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Toplam CO2 emisyon tasarrufu (g/km) (4) | (1) Ekoyeniliği onaylayan Komisyon Kararı sayısı. (2) Ekoyeniliği onaylayan Komisyon Kararında belirlenmiştir. (3) Tip onay kuruluşu sözleşmesi altında, Tip-1 deney çevrimi yerine modelleme uygulanırsa bu değer modelleme metoduna göre belirlenmiş bir değer olmalıdır. (4) Her bir ekoyeniliğin emisyon tasarruflarının toplamı. (2) Uygulanmadığında siliniz. (3) Uygulanabilirse. (4) Çizelgeyi, deneye tabi tutulan her bir referans yakıt için tekrar ediniz. (5) Çizelgeyi gerekirse her eko-yenilik için fazladan bir satır kullanarak genişletiniz. ”

Madde 22

Aynı Tebliğin Ek I’inin İlave 4’ünün Eklenti’sinin 2.1 ve 2.1.1 maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“2.1 Egzoz emisyonları deney sonuçları

Emisyonların sınıflandırılması: Euro 5/Euro 6 (¹)

Tip 1 deney sonuçları, uygulanabildiğinde

Ana araç değil ise tip onayı numarası (¹) : ..................................................

Tip 1 sonucu | Deney | CO (mg/km) | THC (mg/km) | NMHC (mg/km) | NOx (mg/km) | THC+ NOx (mg/km) | Parçacıklar (mg/km) | Parçacık sayısı (# /km) Ölçülen (i) (iv) | 1 | | | | | | | 2 | | | | | | | 3 | | | | | | | Ölçülen ortalama değer (M) (i) (iv) | | | | | | | | Ki(i) (v) | | | | | | (ii) | | Ki ile hesaplanan ortalama değer (M.Ki) (iv) | | | | | | (iii) | | DF(i) (v) | | | | | | | | Ki ve DF ile hesaplanan son ortalama değer (M.Ki.DF) (vi) | | | | | | | | Sınır değer | | | | | | | | (i) Uygulanabilir olduğu durumda (ii) Uygulanamaz (iii) THC ve NOx için hesaplanan ortalama değerleri (M.Ki) eklemek suretiyle hesaplanan ortalama değer. (iv) 2 ondalık basamağa yuvarlanır. (v) 4 ondalık basamağa yuvarlanır. (vi) Sınır değerden daha büyük 1 ondalık basamağa yuvarlanır.

Yenilenme stratejisi ile ilgili bilgiler

D- Yenilenme fazlarının meydana geldiği 2 çevrim arasındaki çalışma çevrimlerinin sayısı:. . . . . . . . . .

d- Yenilenme için gerekli çalışma çevrimlerinin sayısı:. . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tip 2: ………………………………………………………..%

Tip 3: ………………………………………………………..

Tip 4: ……………………………………………………….g/deney.

Tip 5: - Dayanıklılık deneyi: Tüm araç deneyi/tezgah yaşlandırma deneyi/yok (¹)

- Bozulma faktörü DF: hesaplanan/belirlenen(¹)

- Değerleri belirtiniz:…………………………………………

Tip 6 | CO (g/km) | THC (g/km) Ölçülen değer | |

2.1.1. İki yakıtlı araçlarda, Tip 1 Çizelgesi her iki yakıt için de tekrarlanmalıdır. Esnek yakıtlı araçlarda, SGM-2009/22 Tebliği Ek I, Şekil 1.2.4’e göre Tip 1 deneyi her iki yakıt için de yapılacağı zaman ve LPG veya Doğalgaz/biyometan ile çalışan tek veya iki yakıtlı araçlar için Çizelge deneyde kullanılan farklı referans gazlar için tekrarlanmalıdır ve ek bir çizelge de elde edilen en kötü sonuçları içermelidir. SGM-2009/22 Tebliği Ek I’in 1.1.2.4 ve 1.1.2.5 maddelerine göre uygulanabildiği durumlarda, sonuçların ölçüldüğü veya hesaplandığı gösterilmelidir.”

Madde 23

Aynı Tebliğin Ek I’inin İlave 4’ünün Eklenti’sine aşağıdaki 2.6 ve 2.6.1 maddeleri ( (²a),(³) ve (⁴) numaralı dipnotlar ile birlikte) eklenmiş ve yine Ek I’inin İlave 4’ünün Eklenti’sinin 3.2 maddesi de aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“2.6. Ekoyeniliklerin deney sonuçları (2a)(3) Ekoyeniliği onaylayan karar (1) | Ekoyenilik kodu (2) | 1. Referans alınacak aracın CO2 emisyonları (g/km) | 2. Ekoyenilik aracının CO2 emisyonları (g/km) | 3. Referans alınacak aracın Tip-1 deney çevrimi altındaki CO2 emisyonları (3) | 4. Ekoyenilik aracının Tip-1 deney çevrimi altındaki CO2 emisyonları (=3.5.1.3) | 5. Kullanım Faktörü(UF) Örn.: Normal çalışma koşullarında teknoloji kullanımının geçici paylaşımı | CO2 emisyon tasarrufu ((1-2)-(3-4))*5 xxxx/201x | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Toplam CO2 emisyon tasarrufu (g/km) (4) | (1) Eko-yeniliği onaylayan Komisyon Kararı sayısı. (2) Eko-yeniliği onaylayan Komisyon Kararında belirlenmiştir. (3) Tip-1 deney çevrimi yerine modelleme uygulanırsa bu değer modelleme metoduna göre belirlenmiş bir değer olmalıdır. (4) Her bir eko-yeniliğin emisyon tasarruflarının toplamı.

2.6.1 Ekoyenilik/yeniliklerin genel kodları (⁴): …………………………………………

(²a) Çizelgeyi, deneye tabi tutulan her bir referans yakıt için tekrar ediniz.

(³) Çizelgeyi gerekirse her ekoyenilik için fazladan bir satır kullanarak genişletiniz.

(⁴) Ekoyeniliğin/yeniliklerin genel kodu, her biri boşlukla ayrılacak şekilde aşağıdaki unsurları içermelidir:

- MARTOY’un Ek VII’sinde tanımlandığı şekilde Tip Onay Kuruluşu Kodu,

- Araca takılmış olan her bir ekoyeniliğin ayrı kodu (Komisyon onay kararlarına göre kronolojik olarak sıralanmış) (Örn.: Kronolojik olarak 10, 15 ve 16 olarak onaylanmış ve Alman Tip Onay Kuruluşu tarafından belgelendirilmiş bir araca takılmış olan üç ekoyeniliğin genel kodu: “e1 10 15 16” şeklinde olmalıdır.) ”

“3.2 Madde 3.1’de belirtilen internet sitelerine erişim şartları ve koşulları (yani, erişim süresi; saatlik, günlük, aylık, yıllık ve işlem bazında erişim fiyatı): ……………..”

Madde 24

Aynı Tebliğin Ek I’inin İlave 6’sının 1 inci maddesi ve Çizelge-1’i aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“1. Madde 6(1)’e göre verilen AT tip onayı numarasının Bölüm 3’ü, AT tip onayına uygulanabilir düzenleyici mevzuatın uygulama veya düzenleyici mevzuatın en son değişiklik numarası ile birleştirilmelidir. Bu numara, çizelge 1’e uygun olarak farklı kategorileri yansıtan bir veya daha fazla karakter tarafından takip edilir. Bu alfabetik karakterler, onayın verildiği Euro 5 ve Euro 6 emisyon sınır değerlerini de ayırt etmelidir.

Harf | Emisyon Standardı | OBD Standardı | Araç Kategorisi ve sınıfı | Motor | Uygulama tarihi: Yeni tip onayı AB/TR | Uygulama tarihi: Tip onayı mevcut araçlar AB/TR | Son imal tarihi (Uygunluk belgesi tarihi) AT Tip onaylı | Son imal tarihi (Uygunluk belgesi tarihi) Ulusal Tip onaylı | Son tescil tarihi Tam araç/tamamlanmış araç A | Euro 5a | Euro 5 | M, N1 sınıf I (TR’de M2 için zorunlu değildir) | PI, CI | 1.9.2009/ 1.1.2010 | 1.1.2011/ 1.1.2011(M1PI, N1Sınıf1) 1.1.2012(M1 CI), | 31.12.2012 | 1.6.2014 | 1.6.2015/ 1.12.2015 B | Euro 5a | Euro 5 | M1 özel sosyal ihtiyaçları yerine getirmek için (M1G hariç) | CI | 1.9.2009/ 1.1.2012 | 1.1.2012/ 1.1.2013 | 31.12.2012 | 1.6.2014 | 1.6.2015/ 1.12.2015 C | Euro 5a | Euro 5 | M1G özel sosyal ihtiyaçları yerine getirmek için | CI | 1.9.2009/ 1.1.2012 | 1.1.2012/ 1.1.2013 | 31.8.2012 | 1.6.2014 | 1.6.2015/ 1.12.2015 D | Euro 5a | Euro 5 | N1 sınıf II | PI, CI | 1.9.2010/ 1.1.2012 | 1.1.2012/ 1.1.2013 | 31.12.2012 | 1.6.2014 | 1.6.2015/ 1.12.2015 E | Euro 5a | Euro 5 | N1 sınıf III, N2 (TR’de M2 de dahil) | PI, CI | 1.9.2010/ 1.1.2012 | 1.1.2012/ 1.1.2013, 1.1.2013 (M2) | 31.12.2012 | 1.6.2014 | 1.6.2015/ 1.12.2015 F | Euro 5b | Euro 5 | M, N1 sınıf I | PI, CI | 1.9.2011/ 1.1.2012 | 1.1.2013/ 1.6.2014(M2 hariç) | 31.12.2013 | 1.1.2017 | 1.1.2018/ 1.7.2018 G | Euro 5b | Euro 5 | M1 özel sosyal ihtiyaçları yerine getirmek için (M1G hariç) | CI | 1.9.2011/ 1.1.2012 | 1.1.2013/ 1.6.2014 | 31.12.2013 | 1.1.2017 | 1.1.2018/ 1.7.2018 H | Euro 5b | Euro 5 | N1 sınıf II | PI, CI | 1.9.2011/ 1.1.2012 | 1.1.2013/ 1.6.2014 | 31.12.2013 | 1.1.2018 | 1.1.2019/ 1.7.2019 I | Euro 5b | Euro 5 | N1 sınıf III, N2 (TR’de M2 de dahil) | PI, CI | 1.9.2011/ 1.1.2012 | 1.1.2013/ 1.6.2014 1.6.2014 (M2) | 31.12.2013 | 1.1.2018 | 1.1.2019/ 1.7.2019 J* | Euro 5b | Euro 5+ | M, N1 sınıf I | PI, CI | 1.9.2011/ Uygulanmaz | 1.1.2014/Uygulanmaz | 31.8.2015 | 1.1.2017 | 1.1.2018/ 1.7.2018 K* | Euro 5b | Euro 5+ | M1 özel sosyal ihtiyaçları yerine getirmek için (M1G hariç) | CI | 1.9.2011/ Uygulanmaz | 1.1.2014/ Uygulanmaz | 31.8.2015 | 1.1.2017 | 1.1.2018/ 1.7.2018 L* | Euro 5b | Euro 5+ | N1 sınıf II | PI, CI | 1.9.2011/ Uygulanmaz | 1.1.2014/ Uygulanmaz | 31.8.2016 | 1.1.2018 | 1.1.2019/ 1.7.2019 M* | Euro 5b | Euro 5+ | N1 sınıf III, N2 | PI, CI | 1.9.2011/ Uygulanmaz | 1.1.2014/ Uygulanmaz | 31.8.2016 | 1.1.2018 | 1.1.2019/ 1.7.2019 N | Euro 6a | Euro 6- | M, N1 sınıf I | CI | | | 31.12.2012 | 1.6.2014 | 1.6.2015/ 1.12.2015 O | Euro 6a | Euro 6- | N1 sınıf II | CI | | | 31.12.2012 | 1.6.2014 | 1.6.2015/ 1.12.2015 P | Euro 6a | Euro 6- | N1 sınıf III, N2 | CI | | | 31.12.2012 | 1.6.2014 | 1.6.2015/ 1.12.2015 Q | Euro 6b | Euro 6- | M, N1 sınıf I | CI | | | 31.12.2013 | 1.1.2017 | 1.1.2018/ 1.7.2018 R | Euro 6b | Euro 6- | N1 sınıf II | CI | | | 31.12.2013 | 1.1.2018 | 1.1.2019/ 1.7.2019 S | Euro 6b | Euro 6- | N1 sınıf III, N2 | CI | | | 31.12.2013 | 1.1.2018 | 1.1.2019/ 1.7.2019 T | Euro 6b | Euro 6- artı IUPR | M, N1 sınıf I | CI | | | 31.8.2015 | 1.1.2017 | 1.1.2018/ 1.7.2018 U | Euro 6b | Euro 6- artı IUPR | N1 sınıf II | CI | | | 31.8.2016 | 1.1.2018 | 1.1.2019/ 1.7.2019 V | Euro 6b | Euro 6- artı IUPR | N1 sınıf III, N2 | CI | | | 31.8.2016 | 1.1.2018 | 1.1.2019/ 1.7.2019 W | Euro 6b | Euro 6-1 | M, N1 sınıf I | PI, CI | 1.9.2014/ 1.1.2016 | 1.9.2015/ 1.1.2017 | 31.8.2018 | 31.8.2018 | 31.8.2019/ 1.3.2020 X | Euro 6b | Euro 6-1 | N1 sınıf II | PI, CI | 1.9.2015/ 1.1.2017 | 1.9.2016/ 1.1.2018 | 31.8.2019 | 31.8.2019 | 31.8.2020/ 1.3.2021 Y | Euro 6b | Euro 6-1 | N1 sınıf III, N2 | PI, CI | 1.9.2015/ 1.1.2017 | 1.9.2016/ 1.1.2018 | 31.8.2019 | 31.8.2019 | 31.8.2020/ 1.3.2021 ZA | Euro 6c | Euro 6-2 | M, N1 sınıf I | PI, CI | 1.9.2017/ 1.9.2017 | 1.9.2018/ 1.9.2018 | | | ZB | Euro 6c | Euro 6-2 | N1 sınıf II | PI, CI | 1.9.2018/ 1.9.2018 | 1.9.2019/ 1.9.2019 | | | ZC | Euro 6c | Euro 6-2 | N1 sınıf III, N2 | PI, CI | 1.9.2018/ 1.9.2018 | 1.9.2019/ 1.9.2019 | | | ZX | Yok | Yok | Tüm araçlar | Bataryalı sade elektrikli | 1.9.2009/ 1.1.2010 | 1.1.2011/ 1.1.2011 | | | ZY | Yok | Yok | Tüm araçlar | Yakıt hücreli sade elektrikli | 1.9.2009/ 1.1.2010 | 1.1.2011/ 1.1.2011 | | | ZZ | Yok | Yok | Ek I, madde 2.1.1’e göre belge kullanan tüm araçlar | PI, CI | 1.9.2009/ 1.1.2010 | 1.1.2011/ 1.1.2011 | | | Açıklama: “Euro 5a” emisyon standardı = Parçacıklı maddeyi, parçacık sayı standardını ve esnek yakıtlı aracın biyoyakıtla düşük sıcaklık emisyon deneyi için revize edilmiş ölçme işlemini hariç tutar. “Euro 5b” emisyon standardı = Parçacıklı madde, CI araçlar için parçacık sayı standardı ve esnek yakıtlı aracın biyoyakıtla düşük sıcaklık emisyon deneyi için revize edilmiş ölçme işlemi dahil eksiksiz Euro 5 emisyon şartları. “Euro 6a” emisyon standardı = Parçacıklı maddeyi, parçacık sayı standardını ve esnek yakıtlı aracın biyoyakıtla düşük sıcaklık emisyon deneyi için revize edilmiş ölçme işlemini hariç tutar. “Euro 6b” emisyon standardı = Parçacıklı madde, parçacık sayı standardı (PI araçlar için başlangıç değerleri) ve esnek yakıtlı aracın biyoyakıtla düşük sıcaklık emisyon deneyi için revize edilmiş ölçme işlemi dahil eksiksiz Euro 6 emisyon şartları. “Euro 6c” emisyon standardı = Eksiksiz Euro 6 emisyon şartları, başka bir deyişle, Euro 6b emisyon standardı ve PI araçlar için son parçacık sayı standardı. “Euro 5” OBD standardı = Kullanımdaki performans oranını (IUPR), benzinli araçlar için NOx izlemesi ve dizel için sıkılaştırılmış parçacıklı madde (PM) eşik değerleri hariç, baz Euro 5 OBD şartları. “Euro 5+” OBD standardı = Dinlenme durumunda performans oranını (IUPR), benzinli araçlar için NOx izlemesini ve dizel için sıkılaştırılmış PM eşik sınırlarını içerir. “Euro6-“ OBD standardı = Dinlenme durumunda OBD eşik sınırları, “Euro 6- artı IUPR” OBD standardı = Dinlenme durumunda OBD eşik sınırları ve dinlenme durumunda performans oranını (IUPR) içerir. “Euro 6-1” OBD standardı = Eksiksiz Euro 6 OBD şartları, ancak; Ek XI, madde 2.3.4‘te tanımlandığı şekilde başlangıç OBD eşik sınırları ile ve kısmen dinlenme durumunda IUPR ile. “Euro 6-2” OBD standardı = Eksiksiz Euro 6 OBD şartları, ancak; Ek XI, madde 2.3.3‘te tanımlandığı şekilde son OBD eşik sınırları ile. *) J,K,L,M yeni tipler’de zorunlu değil ihtiyaridir. AB: Avrupa Birliği uygulama tarihleridir. TR: Türkiye’de uygulama tarihleridir.

Madde 25

Aynı Tebliğin Ek II’si, Ekteki şekilde değiştirilmiştir.

Madde 26

Aynı Tebliğin Ek III’ünün 3.1 ve 3.3 maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve yine Ek III’üne aşağıdaki 3.3.a maddesi eklenmiştir.

“3.1 Teknik şartlar, madde 3.2 ila madde 3.12’de belirtilenler hariç BM/AEK Regülasyonu 83’ün Ek 4’ünde belirtilenler olmalıdır. (AT) 715/2007 Yönetmeliği, madde 9(6)’nın ikinci cümlesinde belirtilen tarihlerden itibaren, parçacıklı madde (PM) kütlesi ve parçacık sayısı (P), BM/AEK Regülasyonu 83, 05 numaralı değişiklik serisi, eklenti 07 Ek 4a, Bölüm 6’da yer alan emisyon deneyi prosedürüne göre, madde 4.4 ve 4.5’te tarif edilen deney ekipmanı ile tespit edilmelidir.”

“3.3. Madde 4.3.1.1’de belirtilen egzoz gazları metan, su ve hidrojen içeren olarak değerlendirilmelidir:

‘…HFID. Karbon atomlarına (C1) eşdeğer olarak ifade edilen propan gazı ile kalibre edilmelidir.

Metan (CH4) analizi:

Analizör, alev iyonizasyon (FID) tipi ile birleştirilmiş bir gaz kromatograf veya metan olmayan kesici tipli alev iyonizasyonu (FID) olmalı, karbon atomlarına (C1) eşdeğer olarak ifade edilen metan gazı ile kalibre edilmelidir.

Su (H2O) analizi:

Analizör, emme tipli yayılmamış kızılötesi ışınlı analizör (NDIR) olmalıdır. NDIR su buharı veya propilen (C3H6) ile kalibre edilmelidir. NDIR su buharı ile kalibre edilirse, kalibrasyon işlemi süresince boruların içlerinde ve bağlantılarda su yoğunlaşması olmaması sağlanmalıdır. NDIR propilen ile kalibre edilirse, analizör imalatçısı propilen konsantrasyonunun, buna karşılık gelen su buharı konsantrasyonuna dönüştürülmesi için bilgi sağlamalıdır. Dönüşüm için değerler analizör imalatçısı tarafından periyodik olarak ve yılda en az bir kez olmak üzere kontrol edilmelidir.

Hidrojen (H2) analizi:

Analizör, sektör alanı kütle spektrometresi tipi olmalı, hidrojen ile kalibre edilmelidir.

Azot oksit (NOx)….’ ”

“3.3.a. Madde 4.5.1’de belirtilen saf gazlar propilen içeren olarak değerlendirilmelidir.

‘……… propan: (asgari saflık %99,5).,

propilen: (asgari saflık %99,5).’ ”

“3.4. Madde 8.2’deki hidokarbonların oranları aşağıdaki şekilde değerlendirilmelidir:

A değeri, H2NG karışımındaki Doğalgaz/biyometan miktarıdır ve hacmin yüzdesi olarak ifade edilmektedir.”

“3.5 (AT) 715/2007 Yönetmeliğinin Madde 9(8) ve Madde 9(10)’da belirtilen ilgili tarihlerden itibaren Ek 4, İlave 3’ün Madde 4.1.2’si aşağıdaki şekilde değerlendirilmelidir:

“Lastikler

Lastiklerin seçimi yuvarlanma direncine bağlı olmalıdır. En yüksek yuvarlanma dirençli lastikler, ISO 28580’e göre ölçülerek seçilmelidir.

Üçten fazla lastik yuvarlanma direnci varsa, ikinci en yüksek yuvarlanma dirençli lastik seçilmelidir.

Üretimdeki araçlara takılan lastiklerin yuvarlanma direnci karakteristikleri tip onayı için kullanılan lastiklerin karakteristiklerini yansıtmalıdır.”

“3.8. Ek-4, İlave 8’in madde 1.3’ünün ikinci alt paragrafı, aşağıdaki şekilde değerlendirilmelidir:

‘…Seyreltme faktörü aşağıdaki şekilde hesaplanır:

Hidrojen hariç her bir referans yakıt için:

CxHyOz bileşimli bir yakıt için genel formül:

Özellikle H2NG için formül:

Hidrojen için seyreltme faktörü aşağıdaki şekilde hesaplanır:

Ek IX’da yer alan referans yakıtlar için “X” değerleri aşağıdaki gibidir:

Yakıt | X Benzin (E5) | 13,4 Dizel(B5) | 13,5 LPG | 11,9 Doğal gaz/biyometan | 9,5 Etanol (E85) | 12,5 Etanol (E75) | 12,7 Hidrojen | 35,03

Bu denklemlerde:

CCO2 = yüzdelik hacim cinsinden belirtilen ve numune torbasında bulunan seyreltilmiş egzoz gazı içindeki CO2 konsantrasyonu,

CHC = ppm cinsinden karbon eşdeğeri olarak belirtilen ve numune torbasında bulunan seyreltilmiş egzoz gazı içindeki HC konsantrasyonu,

CCO = ppm olarak belirtilen ve numune torbasında bulunan seyreltilmiş egzoz gazı içindeki CO konsantrasyonu,

CH2O = yüzdelik hacim cinsinden belirtilen ve numune torbasında bulunan seyreltilmiş egzoz gazı içindeki H2O konsantrasyonu,

CH2O-DA = yüzdelik hacim cinsinden belirtilen ve seyreltme için kullanılan hava içerisinde bulunan H2O konsantrasyonu,

CH2 = ppm olarak belirtilen ve numune torbasında bulunan seyreltilmiş egzoz gazı içindeki hidrojen konsantrasyonu,

A = yüzdelik hacim cinsinden belirtilen ve H2NG karışımı içerisinde bulunan Doğalgaz/Biyometan miktarı.’ ”

“3.10 Ek 4, İlave 8’in Madde 1.5.2.3’ü, aşağıdakini içerecek şekilde değerlendirilmelidir:

Etanol (E85) için QTHC = 0,932

Etanol (E75) için QTHC = 0,886”

“3.14. 10/8/2000 tarihli ve 24136 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanmış olan “Aydınlatma ve Işıklı Sinyal Cihazlarının Motorlu Araçlara ve Römorklarına Yerleştirilmesi ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliğinin (76/756/AT) Geçici 5 inci maddesinde belirtilen tarihlerden itibaren, BM/AEK Regülasyonu 48, Bölüm 2’de tarif edilen aracın gündüz sürüş lambaları deney çevrimi sırasında açık olmalıdır. Deneye tabi tutulacak araç, imalatçının, tip onayı verilen aracı temsil eden gruptaki araçlara taktığı gündüz sürüş lamba sistemleri arasında en yüksek elektrik enerjisi tüketen gündüz sürüş lamba sistemi ile donatılmalıdır. Bu nedenle, imalatçı uygun teknik belgeleri tip onay kuruluşuna vermelidir.”

Madde 28

Aynı Tebliğin Ek IV’ünün İlave 1’inin madde 2.2’si aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“2.2. Madde 5.3.7.3.’de belirtilen atom oranları aşağıdaki gibi değerlendirilmelidir:

Hcv = Hidrojenin karbona göre atom oranı

A değeri, H2NG karışımındaki NG/biyometan miktarıdır ve hacmin yüzdesi olarak ifade edilmektedir.

Ocv = Oksijenin karbona göre atom oranı

- Benzin (E5) için 0,016

- LPG için 0,0

- Doğalgaz/biyometan için 0,0

- Etanol (E85) için 0,39

- Etanol (E75) için 0,329”

Madde 29

Aynı Tebliğin Ek VIII’inin 2.3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“2.3. BM/AEK Regülasyonu 83’ün, madde 5.3.5.2’sinde belirtilen sınır değerler, (AT) 715/2007 Yönetmeliğinin Ek 1, Çizelge 4’te gösterilen sınır değerler ile ilişkilidir.”

Madde 30

Aynı Tebliğin Ek IX’unun A. Referans yakıtlar bölümünün “1.Pozitif ateşlemeli motorlu deney araçları için yakıtlarla ilgili teknik bilgiler” başlıklı kısmı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“A. Referans yakıtlar 1. Pozitif ateşlemeli motorlu deney araçları için yakıtlarla ilgili teknik bilgiler Tip : Benzin (E5) Parametre | Birim | Sınırlar (1) | Deney Yöntemi En az | En fazla Araştırma oktan sayısı, RON | | 95,0 | - | EN 25164 pr EN ISO 5164 Motor oktan sayısı, MON | | 85,0 | - | EN 25163 pr EN ISO 5163 15 oC’ta yoğunluk | kg/m3 | 743 | 756 | EN ISO 3675 EN ISO 12185 Buhar basıncı | kPa | 56,0 | 60,0 | EN ISO 13016-1 (DVPE) Su muhtevası | % v/v | | 0,015 | ASTM E 1064 Damıtma: | | | | - 70 oC’ta buharlaşma | % v/v | 24 | 44,0 | EN -ISO 3405 - 100 oC’ta buharlaşma | % v/v | 48,0 | 60,0 | EN -ISO 3405 - 150 oC’ta buharlaşma | % v/v | 82,0 | 90,0 | EN -ISO 3405 - Nihai kaynama noktası | oC | 190 | 210 | EN -ISO 3405 Tortu | % v/v | - | 2,0 | EN -ISO 3405 Hidrokarbon analizi: | | | | - Olefinler | % v/v | 3,0 | 13,0 | ASTM D 1319 - Aromatikler | % v/v | 29,0 | 35,0 | ASTM D 1319 - Benzen | % v/v | - | 1,0 | EN 12177 - Doymuşlar | % v/v | Rapor | ASTM D 1319 Karbon/hidrojen oranı | | Rapor | Karbon/oksijen oranı | | Rapor | İndüksiyon süresi(2) | dakika | 480 | - | EN -ISO 7536 Oksijen muhtevası (3) | %m/m | Rapor | EN 1601 Mevcut gom | mg/ml | - | 0,04 | EN - ISO 6246 Kükürt muhtevası (4) | mg/kg | - | 10 | EN - ISO 20846 EN - ISO 20884 Bakır korozyonu | | - | Sınıf 1 | EN-ISO 2160 Kurşun muhtevası | mg/L | - | 5 | EN 237 Fosfor muhtevası (5) | mg/L | - | 1,3 | ASTM D 3231 Etanol (3) | % v/v | 4,7 | 5,3 | EN 1601 EN 13132 (1) Özelliklerde verilen değerler, gerçek değerlerdir. Sınır değerlerin oluşturulmasında, ISO 4259 “Petrol ürünleri- Deney metotlarına göre hassas bilgilerin belirlenmesi ve uygulanması” standardındaki terimler uygulanmış ve asgari değerlerin belirlenmesinde sıfırdan büyük asgari 2 R farklılığı dikkate alınmıştır. Azami ve asgari değerlerin tespitinde, asgari fark 4R’dir (R=yeniden oluşturulabilirlik ). Bu tedbirlere rağmen, teknik nedenler için gerekli olan bu değeri yakıt üreticisi, bununla birlikte şart koşulan azami değerin, 2R ve azami ve asgari sınırları içinde ortalama bir değer olduğu durumda, sıfır değerini amaçlamalıdır. Yakıt özelliklerde belirtilen şartları karşılayıp karşılamayacağına göre bu hususa açıklık getirmek gerekirse, ISO 4259’un terimleri uygulanmalıdır. (2) Yakıt, normal olarak rafineri benzin akıntılarını kararlı hale getirmek üzere kullanılan oksitleme önleyicilerini ve madeni faaliyet önleyicileri ihtiva edebilir, ancak deterjan/dağıtıcı katkı maddeleri ve çözücü yağlar bu içeriğe katılmamalıdır. (3) EN 15376 standardının özelliklerini karşılayan etanol, sadece referans yakıta isteyerek katılması gereken bir oksijen veren maddedir. (4) Tip 1 deneyi için kullanılan yakıtın gerçek kükürt muhtevası raporlanmalıdır. (5) Bu referans yakıta fosfor, demir, manganez veya kurşun bileşikleri bilerek ilave edilmemelidir.

Tip : Etanol (E85) Parametre | Birim | Sınırlar (1) | Deney Yöntemi (2) En az | En fazla Araştırma oktan sayısı, RON | | 95 | - | EN ISO 5164 Motor oktan sayısı, MON | | 85 | - | EN ISO5163 15oC’ta yoğunluk | kg/m3 | Rapor | ISO 3675 Buhar basıncı | kPa | 40 | 60 | EN ISO 13016-1 (DVPE) Kükürt muhtevası (3) (4) | mg/kg | - | 10 | EN - ISO 20846 EN - ISO 20884 Oksidasyon kararlılığı | dakika | 360 | | EN -ISO 7536 Mevcut gom muhtevası (çözücü ile yıkanmış) | mg/100ml | - | 5 | EN - ISO 6246 Görünüş. Bu hangisi daha yüksekse, ortam sıcaklığında veya 15 oC’ta tespit edilmelidir. | | Temiz ve parlak, görülebilir asılı veya çökelmiş kirleticiler bulunmamalıdır. | Görsel muayene Etanol ve daha yüksek alkoller (7) | % (V/V) | 83 | 85 | EN 1601 EN 13132 EN 14517 Daha yüksek alkoller (C3-C8) | % (V/V) | - | 2 | Metanol | % (V/V) | | 0,5 | Benzin (5) | % (V/V) | Denge | EN 228 Fosfor | mg/L | 0,3 (6) | ASTM D 3231 Su muhtevası | %V/V | | 0,3 | ASTM E 1064 İnorganik klorür muhtevası | mg/L | | 1 | ISO 6227 pHe | | 6,5 | 9 | ASTM D 6423 Bakır şerit korozyonu (50oC’ta 3h) | Değerlendirme | Sınıf 1 | | EN-ISO 2160 Asitlik (asetik asit CH3COOH olarak ) | % (m/m) (mg/L) | - | 0,005-40 | ASTM D 1613 Karbon/hidrojen oranı | | Rapor | Karbon/oksijen oranı | | Rapor | (1) Özelliklerde verilen değerler, gerçek değerlerdir. Sınır değerlerin oluşturulmasında, ISO 4259 “Petrol ürünleri- Deney metotlarına göre hassas bilgilerin belirlenmesi ve uygulanması” standardındaki terimler uygulanmış ve asgari değerlerin belirlenmesinde sıfırdan büyük asgari 2 R farklılığı dikkate alınmıştır. Azami ve asgari değerlerin tespitinde, asgari fark 4R’dir (R=yeniden oluşturulabilirlik ). Bu tedbirlere rağmen, teknik nedenler için gerekli olan bu değeri yakıt üreticisi, bununla birlikte şart koşulan azami değerin, 2R ve azami ve asgari sınırları içinde ortalama bir değer olduğu durumda, sıfır değerini amaçlamalıdır. Yakıt özelliklerde belirtilen şartları karşılayıp karşılamayacağına göre bu hususa açıklık getirmek gerekirse, ISO 4259’un terimleri uygulanmalıdır. (2) Anlaşmazlık durumunda, deney yöntemi hassasiyetine dayanan deney sonuçları ile ilgili anlaşmazlığı ve yorumlamaları çözmek için EN ISO 4259’da açıklanan işlemler kullanılmalıdır. (3) Kükürt muhtevası ile ilgili ulusal anlaşmazlık durumunda, EN ISO 20846 veya EN ISO 20884’in EN 228’de ulusal ekindeki atıfa benzer olduğu hatırlanmalıdır. (4) Tip1 deneyi için kullanılan yakıtın gerçek kükürt muhtevası raporlanmalıdır. (5) Kurşunsuz benzin muhtevası, su ve alkollerin yüzde muhtevalarının toplamı 100’den çıkartılarak belirlenebilir. (6) Bu referans yakıta fosfor, demir, manganez veya kurşun bileşikleri bilerek ilave edilmemelidir. (7) EN 15376 standardının özelliklerini karşılayan etanol, sadece referans yakıta isteyerek katılması gereken bir oksijen veren maddedir.

Tip:LPG Parametre | Birim | Yakıt A | Yakıt B | Deney yöntemi Bileşimi: | | | | ISO 7941 C3-muhteva | % hacim | 30 ± 2 | 85 ± 2 | C4-muhteva | % hacim | Denge | Denge | <C3, > C4 | % hacim | Azami 2 | Azami 2 | Olefinler | % hacim | Azami 12 | Azami 15 | Buharlaşma tortusu | mg/kg | Azami 50 | Azami 50 | prEN 15470 0oC’de su | | Serbest | Serbest | prEN 15469 Toplam kükürt muhtevası | mg/kg | Azami 10 | Azami 10 | ASTM 6667 Hidrojen sülfit | | Yok | Yok | ISO 8819 Bakır şerit korozyonu | Değerlendirme | Sınıf 1 | Sınıf 1 | ISO 6251(1) Koku | | Karakteristik | Karakteristik | Motor oktan sayısı | | Asgari 89 | Asgari 89 | EN 589 Ek B (1) Numune, bakır şeride göre numunenin korozyonluğunu azaltan korozyon önleyicileri (inhibütörler) veya diğer kimyasalları içerirse, bu yöntemle korozyon yapıcı malzemelerin doğru olarak varlığı tespit edilemez. Bundan dolayı, sadece polarizasyon deney yöntemi amacı için bu tür bileşiklerin ilavesi yasaktır.

Tip: Doğalgaz/Biyometan Karakteristik | Birimler | Esas | Sınırlar | Deney yöntemi | | | Asgari | Azami | Referans Yakıt G20 Bileşim: | | | | | Metan | % mol | 100 | 99 | 100 | ISO 6974 Denge(1) | % mol | - | - | 1 | ISO 6974 N2 | % mol | | | | ISO 6974 Kükürt muhtevası | mg/m3 (2) | - | - | 10 | ISO 6326-5 Wobbe endeksi (net) | MJ/m3 (3) | 48,2 | 47,2 | 49,2 |

Referans Yakıt G25 Karakteristik | Birimler | Esas | Sınırlar | Deney yöntemi | | | Asgari | Azami | Bileşim: | | | | | Metan | % mol | 86 | 84 | 88 | ISO 6974 Denge(1) | % mol | - | - | 1 | ISO 6974 N2 | % mol | 14 | 12 | 16 | ISO 6974 Kükürt muhtevası | mg/m3 (2) | - | - | 10 | ISO 6326-5 Wobbe endeksi (net) | MJ/m3 (3) | 39,4 | 38,2 | 40,6 | (1) İnert (N2’den farklı) + C2 + C2+. (2) 293,2 K (20 oC) ve 101,3 kPa’da tespit edilecek değer. (3) 273,2 K (0 oC) ve 101,3 kPa) ’da tespit edilecek değer.

Tip: İçten yanmalı motorlar için hidrojen Özellikler | Birim | Sınırlar | Deney yöntemi En az | En fazla Hidrojen saflığı | % mol | 98 | 100 | ISO 14687-1 Toplam hidrokarbon | µmol/mol | 0 | 100 | ISO 14687-1 Su (1) | µmol/mol | 0 | (2) | ISO 14687-1 Oksijen | µmol/mol | 0 | (2) | ISO 14687-1 Argon | µmol/mol | 0 | (2) | ISO 14687-1 Azot | µmol/mol | 0 | (2) | ISO 14687-1 CO | µmol/mol | 0 | 1 | ISO 14687-1 Kükürt | µmol/mol | 0 | 2 | ISO 14687-1 Kalıcı parçacık (3) | | | | ISO 14687-1 (1) Yoğunlaştırılmayacaktır (2) Su, oksijen, azot ve argon bileşimi: 1,900 µmol/mol. (3) Hidrojende yakıt konan aracın yakıtı kullanan ekipmanına (motor) zarar verecek miktarda toz, kum, kir, gom, yağ veya başka madde olmayacaktır.

Tip: Yakıt hücreli araçlar için hidrojen Özellikler | Birim | Sınırlar | Deney yöntemi En az | En fazla Hidrojen yakıtı (1) | % mol | 99,99 | 100 | ISO 14687-2 Toplam gazlar (2) | µmol/mol | 0 | 100 | Toplam hidrokarbon | µmol/mol | 0 | 2 | ISO 14687-2 Su | µmol/mol | 0 | 5 | ISO 14687-2 Oksijen | µmol/mol | 0 | 5 | ISO 14687-2 Helyum (He), Azot(N2), Argon (Ar) | µmol/mol | 0 | 100 | ISO 14687-2 CO2 | µmol/mol | 0 | 2 | ISO 14687-2 CO | µmol/mol | 0 | 0,2 | ISO 14687-2 Toplam kükürt bileşenleri | µmol/mol | 0 | 0,004 | ISO 14687-2 Formaldehid (HCHO) | µmol/mol | 0 | 0,01 | ISO 14687-2 Formik asit (HCOOH) | µmol/mol | 0 | 0,2 | ISO 14687-2 Amonyak (NH3) | µmol/mol | 0 | 0,1 | ISO 14687-2 Toplam halojenize bileşenler | µmol/mol | 0 | 0,05 | ISO 14687-2 Parçacık büyüklüğü | µm | 0 | 10 | ISO 14687-2 Parçacık konsantrasyonu | µg/l | 0 | 1 | ISO 14687-2 (1) Hidrojen yakıt endeksi, tabloda sıralanan ve yüzde mol olarak ifade edilen hidrojen olmayan gaz halinde bileşenlerin toplam içeriğinin yüzde 100 mol’den çıkarılması ile tespit edilir. Tabloda gösterilen tüm hidrojen olmayan bileşenlerin azami müsaade edilebilir sınırlarının toplamından azdır. (2) Toplam gazların değeri, parçacık haricinde tabloda sıralanan hidrojen olmayan bileşenlerin değerlerinin toplamıdır.

Tip: H2NG

Bir H2NG karışımını oluşturan hidrojen ve NG/biyometan yakıtlar bu Ekte belirtilen özelliklerine ayrı ayrı uymalıdırlar.”

Madde 31

Aynı Tebliğin Ek IX’unun B. Düşük ortam sıcaklıklarında emisyon deneyi için referans yakıtlar Tip: Benzin (E5) bölümüaşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“B. Düşük ortam sıcaklıklarında emisyon deneyi için referans yakıtlar Tip : Benzin (E5) Parametre | Birim | Sınırlar (1) | Deney Yöntemi En az | En fazla Araştırma oktan sayısı, RON | | 95,0 | - | EN 25164 pr EN ISO 5164 Motor oktan sayısı, MON | | 85,0 | - | EN 25163 pr EN ISO 5163 15 oC’ta yoğunluk | kg/m3 | 743 | 756 | EN ISO 3675 EN ISO 12185 Buhar basıncı | kPa | 56,0 | 95,0 | EN ISO 13016-1 (DVPE) Su muhtevası | %v/v | | 0,015 | ASTM E 1064 Damıtma: | | | | - 70 oC’ta buharlaşma | % v/v | 24 | 44,0 | EN -ISO 3405 - 100 oC’ta buharlaşma | % v/v | 50,0 | 60,0 | EN -ISO 3405 - 150 oC’ta buharlaşma | % v/v | 82,0 | 90,0 | EN -ISO 3405 - Nihai kaynama noktası | oC | 190 | 210 | EN -ISO 3405 Tortu | % v/v | - | 2,0 | EN -ISO 3405 Hidrokarbon analizi: | | | | - Olefinler | % v/v | 3,0 | 13,0 | ASTM D 1319 - Aromatikler | % v/v | 29,0 | 35,0 | ASTM D 1319 - Benzen | % v/v | - | 1,0 | EN 12177 - Doymuşlar | % v/v | Rapor | ASTM D 1319 Karbon/hidrojen oranı | | Rapor | Karbon/oksijen oranı | | Rapor | İndüksiyon süresi(2) | dakika | 480 | - | EN -ISO 7536 Oksijen muhtevası (3) | % m/m | Rapor | EN 1601 Mevcut gom | mg/ml | - | 0,04 | EN - ISO 6246 Kükürt muhtevası (4) | mg/kg | - | 10 | EN - ISO 20846 EN - ISO 20884 Bakır korozyonu | | - | Sınıf 1 | EN-ISO 2160 Kurşun muhtevası | mg/L | - | 5 | EN 237 Fosfor muhtevası (5) | mg/L | - | 1,3 | ASTM D 3231 Etanol (3) | %v/v | 4,7 | 5,3 | EN 1601 EN 13132 (1) Özelliklerde verilen değerler, gerçek değerlerdir. Sınır değerlerin oluşturulmasında, ISO 4259 “Petrol ürünleri- Deney metotlarına göre hassas bilgilerin belirlenmesi ve uygulanması” standardındaki terimler uygulanmış ve asgari değerlerin belirlenmesinde sıfırdan büyük asgari 2 R farklılığı dikkate alınmıştır. Azami ve asgari değerlerin tespitinde, asgari fark 4R’dir (R=yeniden oluşturulabilirlik ). Bu tedbirlere rağmen, teknik nedenler için gerekli olan bu değeri yakıt üreticisi, bununla birlikte şart koşulan azami değerin, 2R ve azami ve asgari sınırları içinde ortalama bir değer olduğu durumda, sıfır değerini amaçlamalıdır. Yakıt özelliklerde belirtilen şartları karşılayıp karşılamayacağına göre bu hususa açıklık getirmek gerekirse, ISO 4259’un terimleri uygulanmalıdır. (2) Yakıt, normal olarak rafineri benzin akıntılarını kararlı hale getirmek üzere kullanılan oksitleme önleyicilerini ve madeni faaliyet önleyicileri ihtiva edebilir, ancak deterjan/dağıtıcı katkı maddeleri ve çözücü yağlar bu içeriğe katılmamalıdır. (3) EN 15376 standardının özelliklerini karşılayan etanol, sadece referans yakıta isteyerek katılması gereken bir oksijen veren maddedir. (4) Tip 1 deneyi için kullanılan yakıtın gerçek kükürt muhtevası raporlanmalıdır. (5) Bu referans yakıta fosfor, demir, manganez veya kurşun bileşikleri bilerek ilave edilmemelidir.

Tip: Etanol (E75) Parametre | Birim | Sınırlar (1) | Deney yöntemi (2) En az | En fazla Araştırma oktan sayısı, RON | | 95 | - | EN ISO 5164 Motor oktan sayısı, MON | | 85 | - | EN ISO 5163 15°C’de yoğunluk | kg/m3 | Rapor | EN ISO 12185 Buhar basıncı | kPa | 50 | 60 | EN ISO 13016-1 (DVPE) Kükürt muhtevası (3) (4) | mg/kg | - | 10 | EN ISO 20846 EN ISO 20884 Oksitlenme kararlılığı | dakika | 360 | - | EN ISO 7536 Mevcut gom muhtevası (çözücü ile yıkanmış) | mg/100ml | - | 4 | EN ISO 6246 Görünüm ortam sıcaklığında veya 15°C’de tespit edilmelidir (hangisi daha yüksekse) | | Temiz ve parlak, gözle görülebilir askıda veya çökelmiş kirletici içermeyen | Gözle muayene Etanol ve yüksek alkoller (7) | % (V/V) | 70 | 80 | EN 1601 EN 13132 EN 14517 Yüksek alkoller (C3 - C8) | % (V/V) | - | 2 | Metanol | | - | 0,5 | Benzin (5) | % (V/V) | Denge | EN 228 Fosfor | mg/l | 0,30 (6) | EN 15487 ASTM D 3231 Su muhtevası | % (V/V) | - | 0,3 | ASTM E 1064 EN 15489 İnorganik klorür muhtevası | mg/l | - | 1 | ISO 6227 - EN 15492 pHe | | 6,50 | 9 | ASTM D 6423 EN 15490 Bakır şerit korozyonu (50°C’de 3 saat) | Değerlendirme | Sınıf 1 | | EN ISO 2160 Asitlik (asetik asit olarak CH3COOH) | % (m/m) | | 0,005 | ASTM D1613 EN 15491 mg/l | | 40 Karbon/hidrojen oranı | | Rapor | Karbon/oksijen oranı | | Rapor | (1) Özelliklerde belirtilen değerler, gerçek değerlerdir. Sınır değerlerin oluşturulmasında, ISO 4259 “Petrol ürünleri- Deney metotlarına göre hassas bilgilerin belirlenmesi ve uygulanması” standardındaki terimler uygulanmıştır. Asgari bir değerin belirlenmesinde sıfırın üzerinde asgari 2R farklılığı dikkate alınmıştır. Azami ve asgari değerlerin tespiti sırasında kullanılan asgari fark 4R’dir (R=yeniden oluşturulabilirlik). Bu tedbirlere rağmen, teknik nedenler için gerekli olan bu değeri yakıt üreticisi, bununla birlikte şart koşulan azami değerin, 2R ve azami ve asgari sınırları içinde ortalama bir değer olduğu durumda, sıfır değerini hedeflemelidir. Yakıtın özelliklerde verilen şartları karşılayıp karşılamadığını tespit etmek gerektiğinde ISO 4259’un terimleri uygulanmalıdır. (2) Uyuşmazlık durumlarında, EN ISO 4259 standardında tanımlanmış olan uyuşmazlığın çözülmesine ve deney yöntemine dayanılarak sonuçların yorumlanmasına dair prosedürler kullanılmalıdır. (3) Kükürt muhtevası ile ilgili ulusal uyuşmazlık durumlarında, EN 228’in ulusal ekinde yer alan referansa benzer şekilde, EN ISO 20846 veya EN ISO 20884’e başvurulmalıdır. (4) Tip 6 deneyi için kullanılan yakıtın gerçek kükürt muhtevası raporlanmalıdır. (5) Kurşunsuz benzin içeriği, su ve alkolün muhtevasının yüzde olarak toplamının 100’den çıkarılmasıyla tespit edilebilir. (6) Bu referans yakıta fosfor, demir, manganez veya kurşun içeren bileşikler bilerek ilave edilmemelidir. (7) EN 15376 özelliğini karşılayacak olan etanol, bu referans yakıta bilerek eklenecek yegâne oksijen veren maddedir. ”

Madde 32

Aynı Tebliğin Ek XI’inin 2.3.2 maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve yine Ek XI’ine aşağıdaki 2.3.3, 2.3.4, 2.14 maddeleri eklenmiştir.

“2.3.2 (AT) 715/2007 Yönetmeliğinin Ek I’indeki Çizelge 2’de belirtilen Euro 6 sınır değerlerine uyan ve (AT) 715/2007 Yönetmeliğinin Madde 9(8)’de verilen tarihlerden önce tip onaylı olan sıkıştırma ateşlemeli araçlar için OBD eşik sınırları aşağıdaki çizelgede yer almaktadır. Bu eşik sınırlarının uygulaması, tip onayı mevcut yeni imal edilecek araçlar için (AT) 715/2007 Yönetmeliğinin Madde 9(10)’da verilen tarihlerden itibaren durdurulmalıdır.”

“2.3.3. (AT) 715/2007 Yönetmeliğinin Ek I ‘inde yer alan Çizelge 2 ‘de belirtilen Euro 6 emisyon sınırlarına göre tip onayı verilmiş araçlar için, (AT) 715/2007 Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ve onuncu fıkrasında verilen tarihlerden sonraki üç yıldan itibaren OBD eşik sınırları aşağıdaki çizelgede verilmektedir:

Son Euro 6 OBD eşik sınırları | Referans kütle (RM) (kg) | Karbon monoksit kütlesi | Metan olmayan hidrokarbonlar kütlesi | Azot oksitler kütlesi | Parçacıklı madde kütlesi | Parçacık sayısı (CO) (mg/km) | (NMHC) (mg/km) | (NOx) (mg/km) | (PM) (mg/km) | (PN) (#/km) Kategori | Sınıf | | PI | CI | PI | CI | PI | CI | CI | PI | CI | PI M | - | Hepsi | 1900 | 1750 | 170 | 290 | 90 | 140 | 12 | 12 | | N1(3) | I | RM ≤ 1305 | 1900 | 1750 | 170 | 290 | 90 | 140 | 12 | 12 | | II | 1305< RM ≤ 1760 | 3400 | 2200 | 225 | 320 | 110 | 180 | 12 | 12 | | III | 1760 < RM | 4300 | 2500 | 270 | 350 | 120 | 220 | 12 | 12 | | N2 | - | Hepsi | 4300 | 2500 | 270 | 350 | 120 | 220 | 12 | 12 | | Açıklamalar: PI = Pozitif ateşlemeli, CI = Sıkıştırma ateşlemeli

Açıklayıcı not:

Çizelgede berlirtilen OBD eşikleri, Komisyon tarafından 1/9/2014 tarihinde yürütülecek bir gözden geçirmeye konu olacaktır. Eşikler teknik olarak elverişli değil gibi göründüğünde, değerleri veya zorunlu uygulama tarihi, Euro 6 araçlar için tanıtılacak diğer yeni şartların ve deneylerin etkileri dikkate alınarak ona göre tadil edilir. Gözden geçirme, çevresel bir ihtiyaç ve bunun yanı sıra teknik elverişlilik ve net bir parasallaştırılmış yarar gösterdiğinde, daha sıkı değerler ve parçacık sayıları veya uygulanabilir yerlerde, tanıtılmış diğer düzenlenmiş kirleticiler için OBD eşik sınırları, kabul edilmesi gerekir. Bunu yaparken, teknik gelişmelerin tanıtılması için uygun hazırlık süresi sektöre verilmelidir.”

“2.3.4. (AT) 715/2007 Yönetmeliğinin Ek I‘inde yer alan Çizelge 2‘de belirtilen Euro 6 emisyon sınırlarına göre tip onayı verilmiş araçlara, sırasıyla yeni tip onayları ve tip onayı mevcut yeni araçlar için (AT) 715/2007 Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi sekizinci fıkrası ve onuncu fıkrasında verilen tarihlerden sonraki üç yıla kadar, aşağıdaki OBD eşik sınırları imalatçının tercihine göre uygulanmalıdır:

Başlangıç Euro 6 OBD eşik sınırları | Referans kütle (RM) (kg) | Karbon monoksit kütlesi | Metan olmayan hidrokarbonlar kütlesi | Azot oksitler kütlesi | Parçacıklı madde kütlesi (CO) (mg/km) | (NMHC) (mg/km) | (NOx) (mg/km) | (PM) (mg/km) Kategori | Sınıf | | PI | CI | PI | CI(2) | PI | CI | CI | PI M | - | Hepsi | 1900 | 1750 | 170 | 290 | 150 | 180 | 25 | 25 N1(3) | I | RM ≤ 1305 | 1900 | 1750 | 170 | 290 | 150 | 180 | 25 | 25 II | 1305< RM ≤ 1760 | 3400 | 2200 | 225 | 320 | 190 | 220 | 25 | 25 III | 1760 < RM | 4300 | 2500 | 270 | 350 | 210 | 280 | 30 | 30 N2 | - | Hepsi | 4300 | 2500 | 270 | 350 | 210 | 280 | 30 | 30 Açıklamalar: PI = Pozitif ateşlemeli, CI = Sıkıştırma ateşlemeli

“2.14. BM/AEK Regülasyonu 83’ün Ek 11’inin madde 3.3.5’inin aksine, aşağıdaki cihazlar, eğer toplam arıza veya sökme durumunda sonuncusu uygulanabilir emisyon sınırlarını aşan bir şekilde sonuçlanıyorsa izlenmelidir:

- 1/9/2011 tarihinden itibaren, sıkıştırma ateşlemeli motorlara, ayrı bir ünite olarak veya bir birleşik emisyon kontrol cihazıyla birleşik şekilde takılı olan parçacık tutucusu,

- Madde 2.3.3 veya madde 2.3.4’te belirtilen çizelgelerde gösterilen OBD eşik sınırlarına karşı belgelenmiş araçlar için, sıkıştırma ateşlemeli motorlara, ayrı bir ünite olarak veya bir birleşik emisyon kontrol cihazıyla birleşik şekilde takılı olan bir NOx iyileştirme sistemi,

- Madde 2.3.3 veya madde 2.3.4’te belirtilen çizelgelerde gösterilen OBD eşik sınırlarına karşı belgelenmiş araçlar için, sıkıştırma ateşlemeli motorlara, ayrı bir ünite olarak veya bir birleşik emisyon kontrol cihazıyla birleşik şekilde takılı olan bir Dizel Oksidasyon Katalizörü (DOC),

Birinci paragrafta bahsedilen cihaz ayrıca, uygulanabilir OBD eşik sınırlarını aşan bir şekilde sonuçlanabilecek herhangi bir arıza için izlenmelidir.”

Madde 33

Aynı Tebliğin Ek XI’inin 3.3 maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“3.3. Onay Kuruluşu, gerekli bir teşhis için izlemenin veya bir izlemeyle ilgili verilerin zorunlu kaydı ve rapor edilmesinin tamamen bulunmadığı herhangi bir eksiklik talebini kabul etmemelidir.”

Madde 34

Aynı Tebliğin Ek XI’inin İlave 1’inin 3.1.5, 3.1.7. ve 3.1.8. maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“3.1.5 Araçlar, en az 160.000 km’lik katedilen bir yol için madde 3.1.4’ün şartlarına uygun olmalıdır. Bundan farklı olarak, (AT) 715/2007 Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi sekizinci fıkrası ve onuncu fıkrasında verilen ilgili tarihlerden önce tipi onaylanan, tescil edilen, satılan veya hizmete giren araçlar bütün M monitörler için 0,1 veya daha büyük bir IUPRM’e sahip olmalıdır. Yeni tip onayları ve tip onayı mevcut yeni araçlar için, bu Ekin 2.9 uncu maddesine göre şart olan izleme, (AT)715/2007 Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi sekizinci fıkrası ve onuncu fıkrasında verilen tarihlerden sonraki üç yıla kadar 0,1’e eşit ya da daha büyük bir IUPR’ye sahip olmalıdır.”

“3.1.7. İmalatçı, bir OBD ailesinde IUPR’si (kullanımdaki performans oranı) olan ilk araç tipinin piyasa çıkmasından sonraki 18 aydan geç olmamak üzere ve sonrasında da her 18 ayda bir, bu İlavenin 3.6 ncı maddesine göre OBD sistemi tarafından raporlanması gereken tüm monitörlerde, bu belgede yer alan istatistiksel şartların karşılandığını onay kuruluşuna ve talep edilmesi halinde Komisyona ispatlamalıdır. Bu amaçla, Avrupa Birliği içinde 1000’den fazla kez tescil edilmiş ve numune alma dönemi içinde numune almaya tabi tutulmuş OBD aileleri için, Ek II’de tarif edilen süreç, bu İlavenin 3.1.9 uncu maddesinin hükümlerine halel getirmeksizin uygulanmalıdır.

Ek II’de yer alan şartlara ilave olarak, Ek II’nin 2 nci maddesinde tarif edilen denetimin sonucuna bağlı olmaksızın, onayı veren Kuruluş, rastgele tespit edilen uygun sayıdaki vakaya, Ek II, İlave 1’de tarif edilen IUPR’ye yönelik kullanım sırasındaki uygunluk kontrolünü yapmalıdır. “Rastgele tespit edilen uygun sayıdaki vaka” ifadesi bu tedbirin, bu Ekin 3 üncü maddesinin şartlarına uyulmamasını veya denetimle ilgili üzerinde oynanmış, yanlış veya temsili olmayan verilerin verilmesini engellemeye yönelik caydırıcı bir etki yaratmasını sağlamaktadır. Özel koşullar geçerli değilse ve bu durum onay kuruluşlarınca ispatlanabiliyorsa, tip onayı olan OBD ailelerinin %5’i üzerinde yapılacak rastgele kullanım sırasındaki uygunluk kontrolü, bu şarta uygunluk açısından yeterli kabul edilmelidir. Bu amaçla, onay kuruluşları belli bir OBD ailesinin iki kez deneye tabi tutulmaması için imalatçı ile düzenlemeler yapabilir, ancak bu düzenlemeler, Onay Kuruluşu tarafından yapılan kullanım sırasındaki uygunluk kontrolünün, bu Ekin 3 üncü maddesinin şartlarına uymayanları caydırma etkisine zarar vermemelidir. Üye Devletlerin izleme deneyi programları sırasında topladığı veriler, kullanım sırasındaki uygunluk kontrolleri için kullanılabilir. Talep edilmesi üzerine onay kuruluşları yapılan denetimler ve kullanım sırasındaki rastgele uygunluk kontrolleri ile ilgili verileri ve bu verilere ek olarak kullanım sırasındaki uygunluk kontrolüne tabi tutulan vakaların rastgele seçilmesinde kullanılan yöntemi Komisyona ve diğer onay kuruluşlarına vermelidir.

3.1.8. İmalatçı, deneye tabi tutulan araç örneklerinin tamamı için OBD sistemi tarafından bu İlavenin 3.6 ncı maddesine göre rapor edilecek kullanım sırasındaki tüm performans verilerini, deneye tabi tutulmakta olan aracın tanımı ve filodan test edilecek araçların seçilmesi için kullanılan yöntemle birlikte tüm ilgili kuruluşlara rapor etmelidir. Talep edilmesi halinde onayı veren tip onayı kuruluşu bu verileri ve istatistiksel değerlendirmenin sonuçlarını Komisyona ve diğer onay kuruluşlarına vermelidir. ”

Madde 35

Aynı Tebliğin Ek XI’inin İlave 1’ine 3.1.9 uncu maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 3.1.10 maddesi eklenmiştir.

“3.1.10. Madde 3.1.7 veya madde 3.1.9’da tarif edilen deneyler sonucunda madde 3.1.6’nın şartlarının karşılanmadığı anlaşıldığında, bu durum (AT)715/2007 Yönetmeliğinin 11 inci maddesinde öngörülen cezalara tabi bir ihlal olarak değerlendirilmelidir. Bu referans, (AT)715/2007 Yönetmeliğin diğer hükümlerinin ihlal edilmesine veya bu Yönetmeliğin, (AT)715/2007 Yönetmeliğinin 11 inci maddesine açıkça atıfta bulunmayan diğer hükümlerinin ihlal edilmesine ilişkin cezaların uygulanmasını sınırlamamaktadır.”

Madde 36

Aynı Tebliğin Ek XI’inin İlave 1’inin 3.3.2 ve 3.6.2 maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“3.3.2 Madde 3.3.1’in şartlarına ilave olarak aşağıdakiler dikkate alınmalıdır:

(a) Kumanda edilen ‘devrede’ çalışması 10 saniyeden fazla veya eşit bir süreyle oluyorsa, ikincil hava sisteminin monitör denominatörü/denominatörleri artırılmalıdır. Bu kumanda edilen ‘devrede’ süresini belirlemek amacıyla OBD sistemi sadece izleme amacıyla ikincil hava sisteminin gereksiz çalışması sırasındaki süreyi içeremez.

(b) Aksam veya strateji 10 saniyeden fazla veya eşit bir süreyle ‘devrede’ durumuyla kumanda ediliyorsa, soğuk çalıştırma sırasında sadece faal durumdaki sistemlerin monitörlerine ait denominatörler artırılmalıdır.

(c) Aksam, sürüş çevrimi sırasında veya 10 saniyeye eşit veya daha fazla sürede (hangisi ilk defa meydana gelirse) iki veya daha fazla (örneğin; kumanda edilen ‘devrede’, ‘açık’, ‘kapalı’, ‘kilitli’, vb.) işlev yapmak üzere kumanda ediliyorsa, değişken valf zamanlamasının (VVT) ve/veya kontrol sistemlerinin monitörlerine ait denominatör/denominatörler artırılmalıdır.

(d) Aşağıdaki monitörlerde, bu maddenin şartlarının sağlanmasına ilave olarak, asgari bir sürüş çevriminde en az kümülatif 800 kilometrelik araç çalışması, dominatörün son defa artırılmasından itibaren tecrübe edilmiş ise, denominatör/denominatörler bir tane artırılmalıdır.

(i) Dizel oksidasyon katalizörü

(ii) Dizel parçacık filtresi

(e) Diğer monitörlerin denominatörlerindeki artışa ilişkin şartlara halel getirmeksizin, aşağıdaki aksamların monitörlerinin denominatörleri sadece ve sadece sürüş devrinin, motorun soğukken çalıştırılması ile başlatılması halinde arttırılmalıdır:

(i) sıvı (yağ, motor soğutucu, yakıt, SCR ayıracı) sıcaklık algılayıcıları;

(ii) temiz hava (ortam havası, emiş havası, şarj havası, emiş manifoldu) sıcaklık algılayıcıları;

(iii) egzoz (EGR yeniden dolaşımı/soğutma, egzoz gazı turbo-şarj, katalizör) sıcaklık algılayıcıları;

(f) Aşırı doldurma basıncı kontrol sisteminin monitörlerinin denominatörleri, aşağıdaki koşulların tümünün karşılanması halinde arttırılır:

(i) genel denominatör koşulları karşılanmaktadır;

(ii) aşırı doldurma basıncı kontrol sistemi, 15 saniyeye eşit veya 15 saniyeden fazla bir süredir aktiftir.”

“3.6.2. Bu maddede raporlanması istenen çoklu monitörlere (örneğin; 1 numaralı sıra oksijen algılayıcısı, algılayıcı tepkisi veya diğer algılayıcı karakteristikleri için birden çok monitöre sahip olabilir) sahip belirli aksam veya sistemler için OBD sistemi, kısa devre ve açık devre hatalarını izleyenler haricinde belirli monitörlerin her birisi için numaratörleri ve denominatörleri ayrı ayrı izlemeli ve sadece en düşük sayısal oranı olan belirli monitöre karşılık gelen numaratör ve denominatör raporlamalıdır. İki veya daha fazla belirli monitör özdeş oranlara sahipse, en yüksek denominatörü olan belirli monitöre ait numaratör ve denominatör, belirli aksam için raporlanmalıdır.”

Madde 37

Aynı Tebliğin Ek XII’sinin başlık kısmı ve “1. Giriş” maddesi ile 2.3, 3.1, 3.3 maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“CO2 emisyonlarının, yakıt tüketiminin, elektrik enerjisi tüketiminin ve elektrik menzilinin tespit edilmesi”

“1. Giriş

Bu Ek, CO2 emisyonları, yakıt tüketimi, elektrik enerjisi tüketimi ve elektrik menzilinin ölçülmesi için gerekli şartları belirtir.”

“2.3. BM/AEK Regülasyonu 101’in, madde 5.2.4’ü aşağıdaki şekilde okunmalıdır:

(1) Yoğunluk: ISO 3675 veya eş değer bir yönteme göre deney yakıtında ölçülen. Benzin, dizel, biyodizel ve etanol için (E85 ve E75), 15°C’de ölçülen yoğunluk kullanılacaktır. LPG ve doğal gaz/biyometan için aşağıda belirtilen şekilde bir referans yoğunluk kullanılacaktır:

LPG için 0,538 kg/L,

(2) Hidrojen-karbon-oksijen oranı: aşağıdaki sabit değerler kullanılmalıdır:Doğalgaz için, 0,654 kg/m³ (³)

“3.1. CO2 emisyonları, yakıt tüketimi veya elektrik enerjisi tüketimi ve elektrik menzili ölçülmesi için teknik şartlar ve özellikler, aşağıda belirtilen istisnalarla, BM/AEK Regülasyonu 101’in Ek 6 ila Ek 10’unda belirtilenler olmalıdır.”

“3.3. BM/AEK Regülasyonu 101’in Ek 6’sında Madde 1.4.3 aşağıdaki ile değiştirilmelidir:

1.4.3. Yakıt tüketimi, her 100 km’de litre olarak (benzin, LPG, etanol (E85) ve dizel yakıtta), m³/100 km cinsinden (Doğalgaz/biyometan ve H2NG durumunda) veya 100 kilometre başına düşen kg (hidrojen için) aşağıdaki bağıntı ile hesaplanır:

(a) Benzin (E5) yakıtlı pozitif ateşlemeli araçlar için :

FC = (0,118/D) ∙ [(0,848 ∙ HC) + (0,429 ∙ CO) + (0,273 ∙ CO2)]

(b) LPG yakıtlı pozitif ateşlemeli araçlar için:

FCnorm = (0,1212/0,538) ∙ [(0,825 ∙ HC) + (0,429 ∙ CO) + (0,273 ∙ CO2)]

Deney için kullanılan yakıtın bileşimi, normalleştirilmiş tüketimin hesaplanması için varsayılan bileşimden farklı ise, imalatçının isteği doğrultusunda, düzeltme faktörü cf, aşağıdaki şekilde uygulanabilir:

FCnorm = (0,1212/0,538) ∙ (cf) ∙ [(0,825 ∙ HC) + (0,429 ∙ CO) + (0,273 ∙ CO2)]

Uygulanabildiğinde, düzeltme faktörü cf, aşağıdaki şekilde belirlenir:

cf = 0,825 + 0,0693 ngerçek

Burada;

ngerçek = Kullanılan yakıtın gerçek H/C oranıdır.

(c) NG DOĞALGAZ/biyometan yakıtlı pozitif ateşlemeli motorlu araçlar için:

FCnorm = (0,1336/0,654) ∙ [(0,749 ∙ HC) + (0,429 ∙ CO) + (0,273 ∙ CO2)]

(d) Etanol yakıtlı (E85) pozitif ateşlemeli motorlu araçlar için:

FC = (0,1742/D) ∙ [(0,574 ∙ HC) + (0,429 ∙ CO) + (0,273 ∙ CO2)]

(e) Dizel yakıtlı (B5) sıkıştırma ateşlemeli motorlu araçlar için:

FC = (0,116/D) ∙ [(0,861 ∙ HC) + (0,429 ∙ CO) + (0,273 ∙ CO2)]

(f) H2NG ile çalışan pozitif ateşlemeli motoru olan araçlar için:

(g) Gaz halinde hidrojen ile çalışan araçlar için:

Tip onay kuruluşu ile yapılan daha önceki sözleşme kapsamında ve gaz veya sıvı hidrojen ile çalışan araçlar için imalatçı yukarıdaki yönteme alternatif olarak ya,

formülünü ya da;

SAE J2572 gibi standart protokolüne uygun bir yöntemi seçebilir.

Bu bağıntılarda:

FC = Yakıt tüketimi, her 100 km’de litre olarak (benzin, etanol, LPG, dizel veya biyodizel yakıtta) veya m³/100 km cinsinden (doğal gaz ve H2NG durumunda) veya 100 kilometre başına düşen kg (hidrojen durumunda) cinsinden

HC = Hidrokarbonların ölçülen emisyonu g/km,

CO = Karbon monoksitin ölçülen emisyonu g/km,

CO2 = Karbon dioksitin ölçülen emisyonu g/km,

H2O = Suyun ölçülen emisyonu (g/km)

H2 = Hidrojenin ölçülen emisyonu (g/km)

A = H2NG karışımı içindeki Doğalgaz/biyometan miktarı (hacmin yüzdesi cinsinden)

D = Deney yakıtının yoğunluğu.

Gaz yakıtlarda, bu yoğunluk(D) 15°C’daki yoğunluktur.

d = tip 1 deneyine tabi tutulan bir aracın kapsadığı teorik mesafe (km)

p1 = işletme çevriminden önce gaz yakıt tankı içindeki basınç (Pa);

p2 = işletme çevriminden sonra gaz yakıt tankı içindeki basınç (Pa);

T1 = işletme çevriminden önce gaz yakıt tankındaki sıcaklık (K).

T2 = işletme çevriminden sonra gaz yakıt tankındaki sıcaklık (K).

Z1 = gaz halindeki yakıtın at p1 ve T1 deki sıkıştırılabilirlik faktörü

Z2 = gaz halindeki yakıtın p2 ve T2' deki sıkıştırılabilirlik faktörü

V = gaz halindeki yakıt tankının iç hacmi (m³)

Sıkıştırılabilirlik faktörü aşağıdaki tablodan alınacaktır:

p ve T için gereken değerlerin tabloda belirtilmemiş olması durumunda sıkıştırılabilirlik faktörü tabloda gösterilen sıkıştırılabilirlik faktörleri arasından aranan değerlere en yakın olanlar seçilerek doğrusal ara değerleme yaparak elde edilecektir.”

Madde 38

Aynı Tebliğin Ek XII’sine aşağıdaki 3.5, 4, 4.1 ila 4.4, 5, 5.1 ila 5.8 maddeleri eklenmiştir.

“3.5. Aracın CO2 emisyonlarını ve yakıt tüketimini tespit etmek için kullanılan deney çevrimi süresince, Ek III, madde 3.14’ün hükmü uygulanır.”

“4. EKOYENİLİK İLE DONATILMIŞ ARAÇLARIN TİP ONAYLARI

4.1. Bir araca takılmış olan bir veya daha fazla ekoyenilik sayesinde elde edilmiş olan tasarrufların sonucu olarak ortalama özgül CO2 emisyonlarının azaltılmasından yararlanmak isteyen bir imalatçı, bir onay kuruluşuna ekoyenilik takılmış olan aracın AT Tip Onayı Belgesi için başvurmalıdır.

4.2. Bir ekoyenilik takılmış olan aracın CO2 emisyon tasarrufları, tip onayı amaçları bakımından, Ekoyeniliği onaylayan Komisyon Kararında belirlenmiş olan prosedür ve deney yöntemi kullanılarak belirlenmelidir.

4.3. Ekoyenilikler sayesinde sağlanmış olan CO2 emisyon tasarruflarının belirlenmesi için gerekli olan deneylerin performansı, eğer uygulanabiliyorsa, ekoyeniliklerin MARTOY’da belirlenen teknik talimatlar ile uyumluluğunun ispatlanmasına halel getirmeksizin değerlendirilmelidir.

4.4. Eğer ekoyenilik aracı referans alınacak araca göre en az 1gCO2/km’lik bir emisyon düşüşü gösteremiyorsa tip onayı verilmemelidir.”

“5. Çok Aşamalı Tip Onayı için Başvuran N1 Kategorisi Araçların CO2 Emisyonlarının ve Yakıt Tüketiminin Belirlenmesi

5.1. MARTOY’un 3 üncü maddesi (m) fıkrasında tanımlandığı şekilde çok aşamalı tip onayı için başvuran N1 kategorisi araçların CO2 emisyonlarının ve yakıt tüketiminin belirlenmesi amacıyla, MARTOY’un 3 üncü maddesinin (ii) fıkrasında tanımlanan şekildeki temel araç, bu ekin madde 2 ve madde 3 ‘üne göre deneye tabi tutulmalıdır.

5.2. Deney için kullanılacak olan referans kütle aşağıdaki formüle göre hesaplanan değer olmalıdır:

RM = RMTemel_Araç + DAM

Bu formülde;

RM = Deney için kullanılacak olan kg cinsinden referans kütle,

RMTemel_Araç = (AT)715/2007 Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin (u) bendinde tanımlandığı şekilde temel aracın kg cinsinden referans kütlesi,

DAM = Temel araca takılmış olan üstyapının tahmini ağırlığına karşılık gelen ve madde 5.3.’te belirtilen formüle göre hesaplanmış olan kg cinsinden ilave edilen standart kütle.

5.3. İlave edilen standart kütle aşağıdaki formüle göre hesaplanmalıdır:

DAM: a × (TPMLM - RMTemel_Araç)

Bu formülde;

DAM = Kg cinsinden ilave edilen standart kütle

a = Madde 5.4.’teki formüle göre hesaplanmış çarpım faktörü

TPMLM = Temel aracın, imalatçı tarafından belirlenmiş kg cinsinden teknik açıdan müsaade edilen azami yüklü kütlesi

RMTemel_Araç = (AT)715/2007 Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin (u) bendinde tanımlandığı şekilde kg cinsinden temel aracın referans kütlesi

5.4. Çarpım faktörü aşağıdaki formüle göre hesaplanmalıdır:

a = 3,162.·10- ⁷ RMTemel_Araç ² - 5,823396·10- ⁴ RM Temel_Araç + 0,4284491516

Bu formülde;

a = Çarpım faktörü

RMTemel_Araç = (AT)715/2007 Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin (u) bendinde tanımlandığı şekilde kg cinsinden temel aracın referans kütlesi

5.5. Temel araç imalatçısı 5.1. ila 5.4.’üncü maddelerde belirtilen gerekliliklerin doğru bir şekilde yerine getirilmesinden sorumludur.

5.6. Tamamlanmış araç imalatçısı MARTOY’un Ek IX’una göre, temel araç ile ilgili bilgileri de uygunluk belgesi içerisine dahil etmelidir.

5.7. Araçların münferit araç onayı için başvurması durumunda, münferit onay belgesi aşağıdaki bilgileri içermelidir:

a) Madde 5.1. ila 5.4.’te belirlenen yönteme göre ölçülmüş olan CO2 emisyonları;

b) Tamamlanmış aracın yürür vaziyette kütlesi;

c) Temel aracın tip, varyant ve versiyonuna karşılık gelen tanıtım kodu;

d) Temel aracın kapsam genişletmeleri içerecek şekilde tip onay numarası;

e) Temel araç imalatçısının isim ve adresi;

f) Temel aracın yürür vaziyette kütlesi.

5.8. Madde 5.1. ila 5.7.’de belirlenmiş olan prosedür, MARTOY’un Ek II, Bölüm A, 1.2.1. maddesinde tanımlandığı şekildeki ve (AT)715/2007 Yönetmeliği kapsamında yer alan N1 kategorisi temel araçlara uygulanmalıdır.”

Madde 39

Aynı Tebliğin Ek XIV’ünün “Şartlar” başlıklı 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiş ve aşağıdaki 2.1 maddesi eklenmiştir.

“2. Şartlar”

“2.1. İnternet siteleri vasıtasıyla elde edilen araç OBD ve araç tamir ve bakım bilgileri, sadece açık metin ve grafik formatlar veya kulanımda müşterek bilgisayar çalıştırma sistemleriyle çalışan ve kolaylıkla yerleştirilen, ücretsiz olarak elde edilebilen, sadece standard yazılım eklentileri kullanılarak görüntülenebilen ve baskısı alınabilen formatlar kullanılarak, OASIS Dokümanı SC2-D5, Otomotiv Tamir Bilgileri Formatı (28/5/2003 tarihli 1.0 versiyonu) (1), Oto Tamir Kuralları Şartnamesi ile ilgili OASIS SC1-D2 Dokümanının (10/1/2003 tarihli 6.1 versiyonu) (2) Madde 3.2, Madde 3.5 (Madde 3.5.2 hariç), Madde 3.6, Madde 3.7 ve Madde 3.8’nin teknik özelliklerini izlemelidir. Mümkün olduğunda, tanımlayıcı verilerdeki anahtar sözcükler 15031-2’e uygun olmalıdır. Bu tür bilgiler internet sitesinin bakım amacıyla gerekli olduğu durumlar haricinde her zaman mevcut olmalıdır. Bilgilerin çoğaltılması veya yeniden yayımlama hakkını gerektirenler, ilgili imalatçı ile doğrudan müzakere edilmelidir. Eğitim malzemeleri için bilgiler de mevcut olmalı, ancak, bunlara internet sitelerinden başka vasıtalar ile de sunulabilir.

Araç tanıtım numarası (VIN) ve dingil uzaklığı, motor çıkışı, trim seviyesi veya seçenekler gibi ilave herhangi bir kriter ile tanımlanan aracın imalatçısı tarafından takılmış ve araç imalatçısının yetkili tamircilerine veya dağıtıcılarına veya üçüncü şahıslara orijinal ekipman (OE) parça numarası ile sunduğu yedek parçalar ile değiştirilebilen tüm parçalara ilişkin bilgiler, bağımsız operatörlerin kolayca erişebilecekleri bir veritabanında sunulur.

Bu veritabanında VIN, OE parça numaraları, parçaların OE isimleri, geçerlilik özellikleri (geçerlilik başlangıç ve bitiş tarihleri), parçaların takılmasına ilişkin özellikler ve uygulanabilir yerlerde yapılandırma özellikleri bulunur.

Veritabanındaki bilgiler düzenli aralıklarla güncellenir. Yetkili dağıtıcılara üretimden sonra münferit araçlarda yapılan tüm değişikliklere ilişkin bilgiler veriliyorsa, bu güncellemeler özellikle bu tür bilgileri içerir.”

Madde 40

Aynı Tebliğin Ek XIV’ünün 2.2, 2.3 ve 2.8 inci maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“2.2. Yetkili dağıtıcılar ve tamir atölyeleri tarafından kullanılan araç güvenlik özelliklerine erişim, aşağıdaki şartlara göre güvenlik teknolojisi koruması altında bağımsız operatörler için elde edilebilir olmalıdır:

(i) Gizlilik, bütünlük ve yeniden oynatmaya karşı koruma sağlayan veri alışverişi yapılmalıdır;

(ii) https//ssl-tls (RFC4346) standardı kullanılmalıdır;

(iii) Bağımsız operatörlerin ve imalatçıların karşılıklı doğrulanabilmesi için ISO 20828’e uygun güvenlik sertifikaları kullanılmalıdır.

(iv) Bağımsız operatörün özel anahtarı, güvenli donanımla korunmalıdır.

Bu Tebliğ’in madde 13’ünün, onbirinci fıkrasında öngörülen Araç Bilgilerine Erişim Alt Komitesinde, bu şartların yerine getirilmesine ilişkin parametreler tekniğin bilinen son durumuna göre belirtilecektir.

Bağımsız operatör, yasal iş faaliyetinde bulunduğunu ve ilgili suçtan dolayı mahkum olmadığını gösteren dokümanlara dayanarak, bu amaçla onaylanmalı ve yetkilendirilmelidir.”

“2.3. 31 Ağustos 2010 tarihinden sonra imal edilen araçların kontrol ünitelerinin yeniden programlanması, tip onay tarihine bağlı olmaksızın ISO 22900 veya SAE J2534’e uygun olarak yapılmalıdır. İmalatçı, imalatçıya özgü uygulamanın ve ISO 22900 veya SAE J2534’e uygun araç iletişim ara yüzlerinin (VCI) uygunluğunu doğrulamak amacıyla bağımsız şekilde geliştirilen VCI’lere ilişkin bir doğrulama sunar veya VCI imalatçısının bu doğrulamayı kendisi yapması için gereken bilgileri verir ve özel donanımı da ödünç verir. (AT) 715/2007 Yönetmeliğinin 8 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen koşullar, bu tür doğrulamanın veya bilginin veya donanımın ücretleri açısından geçerlidir.

İmalatçı, 1 Eylül 2010 tarihinden önce imal edilen araçlarla ilgili olarak, ISO 22900 veya SA J2534 standartlarına göre tamamen yeniden programlama sunabilir veya kendi müseccel cihazını satarak veya kiralayarak yeniden programlama sunabilir. İkinci durumun geçerli olması halinde, bağımsız operatörler bu cihazlara ayrımcılık içermeyen bir şekilde, anında ve orantılı bir biçimde erişebilmelidirler ve cihaz da kullanılabilir şekilde temin edilmelidir. (AT)715/2007 Yönetmeliğinin 8 inci maddesinin koşulları bu cihazlara erişim ücretleri açısından geçerlidir.”

“2.8. İmalatçılar; internet sitelerindeki tamir ve bakım bilgilerine saatlik, günlük, aylık, yıllık ve işlem bazında erişim için makul ve orantılı ücret belirlemelidir.”

Madde 41

Aynı Tebliğin Ek XVI’sının 6.2 ve 7.1 inci maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“6.2 Madde 4.2, Madde 5.4 veya Madde 5.5’te belirtilen durumlar meydana geldiğinde, imalatçı, araç üzerindeki madde 6.1’de belirtilen algılayıcıların ve diğer algılayıcıların kullanımının uygun ikazı (örneğin; “emisyonlar çok yüksek - üreyi kontrol ediniz”, “emisyonlar çok yüksek - AdBlue’yü kontrol ediniz”, “emisyonlar çok yüksek - ayıracı kontrol ediniz”), gösteren bir mesaj görüntüsüyle Madde 3’te belirtilen sürücü ikaz sisteminin ve Madde 8.3’te belirtilen sürücüyü yönlendirme sisteminin devreye girmesine sebep olduğunu göstermelidir.

Bu maddenin amaçları bakımından şu durumların meydana geldiği farzedilir:

- Araçların, (AT)715/2007 Yönetmeliğinin Ek I, Çizelge 1’inin Euro 5 emisyon sınırlarına göre onaylanmış olduğu durumda, bu çizelgenin uygulanabilir NOx emisyon sınırı, 1.5 değerindeki bir faktör ile çarpımı aşılmıştır,

- Araçların, (AT)715/2007 Yönetmeliğinin Ek I, Çizelge 2’sinin Euro 6 emisyon sınırlarına göre onaylanmış olduğu durumda, Ek XI’in madde 2.3.2, 2.3.3, veya 2.3.4’ünde belirtilen çizelgelerin uygulanabilir NOx OBD eşik sınırları aşılmıştır.

Bu şartlara uygunluğu ispatlamak için yapılan deney süresince NOx emisyonları, ikinci paragrafta belirtilen değerlerden %20 fazlasından daha fazla olmamalıdır. ”

“7.1. Bu maddeye atıf yapıldığında, sürücüyü yönlendirme sisteminin devreye giriş nedeni ve sürücüyü yönlendirme sisteminin devrede olduğu sürece aracın kat ettiği mesafeyi tanımlayan silinemeyen Parametre Tanıtıcılar (PID) hafızaya alınmalıdır. Araçta, PID kayıtları en az 800 gün boyunca veya aracın 30.000 kilometrelik kullanımı boyunca saklanmalıdır. Parametre Tanıtıcılar (PID), BM/AEK Regülasyonu 83’ün Ek 11, İlave 1, madde 6.5.3.1’inin ve bu Tebliğin Ek XI, İlave 1, madde 2.5’inin hükümlerine göre jenerik bir tarama aleti ile standart bir teşhis konektörünün seri portu vasıtasıyla alınmalıdır. Bu Tebliğ’in Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tarihlerden itibaren, Parametre Tanıtıcılarında saklanmış bilgiler, meydana geldiği sürece, 300 günden veya 10000 km’den az olmayan bir doğrulukla kümülatif araç çalışması dönemine ilişkilendirilmelidir.”

Madde 42

Bu Tebliğ’in;

a) Ek I’in İlave 3’ünün 2.17, 2.17.1 ve 2.17.2 maddeleri ile Ek XII’nin 5, 5.1 ila 5.8 maddeleri 1/1/2014 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,

b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde

yürürlüğe girer.

Madde 43

Bu Tebliğ hükümlerini Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

| Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin Tarihi | Sayısı 27/12/2009 | 27445 Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin Tarihi | Sayısı 1. | 25/1/2012 | 28184 2. | |