Sıra No: 198 İşletme Birleşmelerine İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 3) Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- Sıra No: 198 İşletme Birleşmelerine İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 3) Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ (R.G. 26.08.2010/27684)
- İlgili mevzuat
- Sıra No: 67 İşletme Birleşmelerine İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TFRS 3) Hakkında Tebliğ (mülga)
Madde 1
13/8/2008 tarih ve 26966 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 67 sıra no’lu İşletme Birleşmelerine İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 3) Hakkında Tebliğin ekinde yer alan “TFRS 3 İşletme Birleşmeleri” Standardının 19 uncu Paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“19. Edinen işletme her bir işletme birleşmesinde, mevcut ortaklık payları olan ve tasfiye durumunda hamiline işletmenin net varlıklarının orantılı payından hak sağlayan edinilen işletmedeki kontrol gücü olmayan payların unsurlarını, birleşme tarihinde:
(a) gerçeğe uygun değer üzerinden ya da
(b) mevcut ortaklık araçlarının, edinilen işletmenin net tanımlanabilir varlıklarının muhasebeleştirilen tutarlarındaki orantılı payı üzerinden ölçer.
Kontrol gücü olmayan paylara ilişkin diğer bütün unsurlar, TFRS’lerce başka bir ölçüm esası gerekli kılınmadıkça söz konusu unsurların birleşme tarihindeki gerçeğe uygun değerleri ile ölçülür.”
Madde 2
Aynı Standardın 30 uncu Paragrafı ve söz konusu Paragraftan önce gelen başlık aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Hisse bazlı ödeme işlemleri
30. Edinen işletme, edinilen işletmenin hisse bazlı ödeme işlemleri ile ilgili olan ya da edinilen işletmenin hisse bazlı ödeme işlemlerinin yerine edinen işletmenin hisse bazlı ödeme işlemlerinin uygulanması ile ilgili olan borç veya özkaynağa dayalı finansal araçları “TFRS 2 Hisse Bazlı Ödemeler” Standardında yer alan yöntem uyarınca birleşme tarihinde ölçer. (Bu TFRS, söz konusu yöntemin sonucunu, hisse bazlı ödeme işleminin “piyasa bazlı ölçümü” şeklinde adlandırmaktadır).”
Madde 3
Aynı Standardın 64A Paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan 64B ve 64C Paragrafları eklenmiştir.
“64B. Bu Standardın 19, 30 ve B56 Paragraflarında yapılan değişiklikler ile B62A ve B62B Paragrafları 30/6/2010 tarihinden sonra başlayan yıllık dönemlerde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Söz konusu değişikliklerin daha önceki bir dönemde uygulanması durumunda, bu husus dipnotlarda açıklanır. Değişiklikler, bu TFRS’nin ilk kez uygulandığı tarihten itibaren ileriye yönelik olarak uygulanır.
64C. Bu Standardın 65A-65E Paragrafları 30/6/2010 tarihinden sonra başlayan yıllık dönemlerde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Söz konusu değişikliklerin daha önceki bir dönemde uygulanması durumunda, bu husus dipnotlarda açıklanır. Değişiklikler, birleşme tarihi bu TFRS’nin (2008 yılında yayımlanan) uygulanmasından önce olan işletme birleşmelerinden kaynaklanan koşullu bedele ilişkin bakiyelere uygulanır.”
Madde 4
Aynı Standardın 65 inci Paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan 65A, 65B, 65C, 65D ve 65E Paragrafları eklenmiştir.
“65A. Birleşme tarihleri bu TFRS’nin (2008 yılında yayımlanan) ilk kez uygulandığı tarihten önce olan işletme birleşmelerinden kaynaklanan koşullu bedele ilişkin bakiyeler, bu TFRS’nin ilk uygulamasında düzeltilmez. 65B-65E Paragrafları, söz konusu bakiyelerin sonraki muhasebeleştirilmelerinde uygulanır. 65B-65E Paragrafları, birleşme tarihleri bu TFRS’nin (2008 yılında yayımlanan) ilk kez uygulandığı tarih veya sonrası olan işletme birleşmelerinden kaynaklanan koşullu bedele ilişkin bakiyelerin muhasebeleştirilmesinde uygulanmaz. 65B-65E Paragraflarında geçen işletme birleşmesi kavramı, sadece, birleşme tarihi bu TFRS’nin (2008 yılında yayımlanan) uygulanmasından önce olan işletme birleşmelerini ifade eder.
65B. İşletme birleşmesi anlaşmasının gelecekteki olaylara bağlı olarak birleşme maliyetinde düzeltme yapılmasını gerektirdiği durumlarda, edinen işletme, söz konusu düzeltmenin muhtemel olması ve güvenilir bir şekilde ölçülebilir olması kaydıyla bu düzeltmeye ilişkin tutarı birleşme tarihinde birleşme maliyetine dâhil eder.
65C. İşletme birleşmesi anlaşması, gelecekteki bir ya da birden fazla olaya bağlı olarak birleşme maliyetinde düzeltme yapılmasına izin verebilir. Söz konusu düzeltme, örneğin, izleyen dönemlerde kârın belli bir seviyede tutulmasına veya belli bir seviyede kâr elde edilmesine ya da ihraç edilen finansal araçların piyasa fiyatının belli bir seviyede tutulmasına bağlı olabilir. Bazı belirsizlikler olsa da, birleşmeye ilişkin ilk muhasebeleştirme yapılırken, bilginin güvenilirliğini azaltmaksızın, böyle bir düzeltmeye ilişkin tutarı tahmin etmek genellikle mümkündür. Olayların gerçekleşmediği ya da tahminlerin gözden geçirilmesinin gerektiği durumlarda, işletme birleşmesinin maliyeti de bu doğrultuda düzeltilir.
65D. Ancak, işletme birleşmesi anlaşmasının böyle bir düzeltme gerektirdiği bununla birlikte bu düzeltmenin muhtemel olmadığı ya da güvenilir bir şekilde ölçülemediği durumlarda, ilgili düzeltme tutarı birleşmeye ilişkin ilk muhasebeleştirme yapılırken birleşme maliyetine dâhil edilmez. Söz konusu düzeltmenin izleyen dönemlerde muhtemel olması ve güvenilir bir şekilde ölçülebilmesi durumunda, ek bedel birleşme maliyetine bir düzeltme olarak yansıtılır.
65E. Bazı durumlarda edinen işletmenin, edinilen işletmede elde ettiği kontrol karşılığında verdiği varlıkların, ihraç ettiği özkaynağa dayalı finansal araçların ya da katlandığı veya üstlendiği borçların değerinde meydana gelen bir azalma nedeniyle satıcıya sonradan ödeme yapması gerekebilir. Bu durum, örneğin, edinen işletme, işletme birleşmesinin maliyetinin bir parçası olarak ihraç ettiği özkaynağa dayalı finansal araçların ya da borçlanma araçlarının piyasa fiyatını garanti ettiğinde ve başlangıçta belirlenen maliyeti ilk değerine getirmek amacıyla ilave özkaynağa dayalı finansal araç ya da borçlanma aracı ihraç etmesi gerekli kılındığında söz konusu olur. Böyle durumlarda, işletme birleşmesinin maliyetine bir artış yansıtılmaz. Özkaynağa dayalı finansal araç ihraç edildiğinde, ek ödemenin gerçeğe uygun değeri, başlangıçta ihraç edilen finansal araçlarla ilişkilendirilen değerden eşit bir tutar düşülerek netleştirilir. Borçlanma aracı ihraç edildiğinde, ek ödeme, ilk ihraçtaki iskontoda bir artış ya da primde bir azalış olarak kabul edilir.”
Madde 5
Aynı Standardın ayrılmaz parçası olan EK B - Uygulama Rehberinde yer alan B56 Paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“B56. Edinen işletme, hisse bazlı ödeme kararlarını* (yenileme hakları) edinilen işletmenin çalışanları tarafından elde tutulan haklara karşılık değiştirebilir. Hisse senedi opsiyonlarının veya diğer hisse bazlı ödeme kararlarının bir işletme birleşmesi ile birlikte değiştirilmesi, “TFRS 2 Hisse Bazlı Ödemeler” Standardı uyarınca hisse bazlı ödeme kararlarında değişiklikler olarak muhasebeleştirilir. Edinen işletmenin edinilen işletmenin haklarını yenilediği durumlarda, edinen işletmenin yenileme haklarının piyasa bazlı ölçümünün tamamı veya bir kısmı işletme birleşmesinde transfer edilen bedelin ölçümüne dâhil edilir. B57-B62 Paragrafları, piyasa bazlı ölçümün nasıl dağıtılacağı konusunda hükümler içerir.
Ancak, edinilen işletmenin haklarının işletme birleşmesinin bir sonucu olarak ortadan kalktığı ve edinen işletmenin söz konusu hakları mecbur olmadığı halde yenilediği durumlarda, yenileme haklarının piyasa bazlı ölçümünün tamamı, birleşme sonrası finansal tablolarda TFRS 2 uyarınca ücret maliyeti olarak muhasebeleştirilir. Diğer bir deyişle, söz konusu hakların piyasa bazlı ölçümünün herhangi bir kısmı, işletme birleşmesinde transfer edilen bedelin ölçümüne dâhil edilmez. Edinilen işletmenin veya çalışanlarının yenilemeyi gerçekleştirme gücüne sahip olduğu durumlarda, edinen işletme edinilen işletmenin haklarını yenilemek mecburiyetindedir. Örneğin, yenilemenin aşağıda sayılanlardan biri tarafından zorunlu kılındığı durumlarda, edinen işletme edinilen işletmenin haklarını yenilemeye mecburdur:
(a) Satın alma anlaşmasının şartları,
(b) Edinilen işletmenin haklarının şartları veya
(c) Geçerli olan kanun veya düzenlemeler.”
* B56-B62 Paragraflarında yer alan “hisse bazlı ödeme kararları” terimi hak kazanılmış veya hak kazanılmamış hisse bazlı ödeme işlemlerini ifade etmektedir.
Madde 6
Aynı Standardın ayrılmaz parçası olan EK B - Uygulama Rehberine B62 Paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan başlık ile B62A ve B62B Paragrafları eklenmiştir.
“Edinilen işletmenin özkaynağa dayalı hisse bazlı ödeme işlemleri
B62A. Edinilen işletme, edinen işletmenin hisse bazlı ödeme işlemlerine karşılık değiştirmeyeceği mevcut hisse bazlı ödeme işlemlerine sahip olabilir. Hak kazanıldığı durumlarda edinilen işletmeye ait söz konusu hisse bazlı ödeme işlemleri, edinilen işletmedeki kontrol gücü olmayan payların bir parçasıdır ve ölçümleri piyasa bazlı ölçüm uyarınca yapılır. Hak kazanılmadığı durumlarda söz konusu işlemlerin ölçümleri, 19 ve 30 uncu Paragraflar uyarınca birleşme tarihi veriliş tarihiymiş gibi kabul edilerek, piyasa bazlı ölçüm uyarınca yapılır.
B62B. Hak kazanılmamış hisse bazlı ödeme işlemlerinin piyasa bazlı ölçümü, hakediş döneminin tamamlanan kısmının hisse bazlı ödeme işleminin toplam hakediş dönemi ile orijinal hakediş döneminin büyük olanına oranı esas alınarak kontrol gücü olmayan paylara dağıtılır. Bakiye, birleşme sonrası hizmete dağıtılır.”
Madde 7
Bu Tebliğ 30/6/2010 tarihinden sonra başlayan hesap dönemleri için geçerli olmak üzere, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. Erken uygulamaya izin verilmektedir. İsteyen işletmeler, bu Tebliği 1/7/2010 öncesinde başlayan hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarında uygulayabilirler. Bu durumda, anılan husus dipnotlarda açıklanır.
Madde 8
Bu Tebliğ hükümlerini Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu yürütür.