Sıra No: 6 2004 Mali Yılı Bütçe Uygulama Talimatı
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- Sıra No: 6 2004 Mali Yılı Bütçe Uygulama Talimatı (R.G. 26.02.2004/25385)
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Bilindiği üzere 5027 sayılı 2004 Mali Yılı Bütçe Kanununun 8 inci maddesinde, bütçe kanunlarına ekli (A) işaretli cetvellerdeki ödeneklerin Maliye Bakanlığınca belirlenecek ilkeler ve serbest bırakma oranları dahilinde kullanılacağı hükmü yer almakta, aynı Kanunun 17 nci maddesi, 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 56 ncı maddesi ve muhtelif kanunlarda Maliye Bakanına bütçe işlemlerine dair yetkiler verilmektedir.
Öle yandan, Bakanlığımız Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü bünyesinde devam etmekte olan BYES (Bütçe Yönetim ve Enformasyon Sistemi) Projesinin tamamlanmış olan bütçe hazırlama modülüne ilave olarak bütçe uygulama modülü çalışmaları da sonuçlanmış olup, bütçe işlemlerinin talep aşamasından onay aşamasına kadar olan kısmının elektronik ortamda takibi mümkün hale gelmiştir.
Bu gelişmeler neticesinde, bütçe uygulama sürecinde esneklik, sadelik ve kolaylık sağlayarak harcamacı kuruluşların hizmet sunumlarında daha etkin olabilmelerine imkan tanımak amacıyla Bakanlığımıza verilmiş olan söz konusu yetkilerin kullanımında aşağıdaki düzenlemeler yapılmış olup, bütçe işlemleri ile ilgili hususlarda bu düzenlemelere uyulması gerekmektedir.
I- TANIMLAR
İcmal harcama programı: Bütçe Kanunlarına ekli (A) işaretli cetvelde yer alan ödeneklerin 2004 Yılı (3) Sıra No’lu Bütçe Uygulama Talimatı çerçevesinde hazırlanarak, ekonomik kodlamanın ikinci düzeyi itibariyle ve aylık dönemler halinde (aynı Talimatın Ek: 2 tablosu) kullanımına ilişkin dağılımını gösteren programı,
Ayrıntılı harcama programı: İcmal harcama programlarına uyulmak suretiyle kuruluşlarca hazırlanarak 2004 Yılı (3) Sıra No’lu Bütçe Uygulama Talimatı çerçevesinde maliye başkanlıklarınca veya bütçe dairesi başkanlıklarınca vize edilen ve tertiplerin aylık dönemler itibariyle (aynı Talimatın Ek: 3 tablosu) kullanımına ilişkin dağılımını gösteren programı,
Bloke ödenek: İcmal harcama programına bağlanmış olan ikinci düzey ekonomik kodlardaki ödenekler ile ayrıntılı harcama programına bağlanmış olan tertiplerdeki ödeneklerin kullanımına izin verilmeyen kısımlarını,
Revize işlemi: Bloke ödeneklerin kullanımına izin veren veya ayrıntılı harcama programına bağlanmış ödeneklerin, yıl içindeki gelişmeler neticesinde programdan daha erken bir dönemde veya daha sonraki bir dönemde kullanımına imkan veren veya kullanılmamasını sağlayan işlemi,
Harcama programına bağlanmayan ödenek: Ayrıntılı harcama programında tamamı bloke tutulan ödenekleri,
Serbest bırakma işlemi: Ayrıntılı harcama programına bağlanmayan ödeneklerin, ihtiyaca uygun olarak kullanılabilir duruma getirilmesi işlemini,
Aktarma: Belli bir tertibe tahsis edilmiş olan ödeneklerin; 1050 sayılı Kanun, yılı bütçe kanunları ve diğer kanunların hükümlerine göre, bir tertipten düşülüp başka bir tertibe eklenmesi işlemini,
Ödenek eklemesi: İlgili kanunları gereğince, bütçede mevcut veya yeni açılan bir tertibe belli bir gelir karşılığı olmaksızın ödenek ilave edilmesini,
Gelirli ödenek kaydı: İlgili kanunları gereğince belli iş ve hizmetlerde kullanılmak üzere “özel gelir” kaydedilmiş olan gelirlerin bütçe ile ilişkisinin kurulması ve kullanımına imkan sağlanması amacıyla, “(6) özel ödenekler” finansman kodunda mevcut veya yem açılan bir tertibe ödenek kaydı işlemini,
Ödenek devri: Akreditif veya taahhüt artığı nedeniyle oluşan veya harcanmayan kısmının ertesi yıla devredeceği ilgili kanunlarla hüküm altına alınmış olan her türlü ödeneğin, bütçe ile ilişkisinin kurulması ve kullanımına imkan sağlanması amacıyla mevcut veya yeni açılan bir tertibe eklenmesi işlemini,
ifade etmektedir.
II- İLKE VE ESASLAR
Bu talimatla, bütçe kanunları ile tefrik edilmiş ödeneklerin; bir yandan tutarlı, dengeli ve etkili bir bütçe politikası dahilinde belirlenen makro ekonomik hedefler çerçevesinde istikrarı temin etmek ve mali kontrol sağlamak üzere kullanımına izin verilirken, diğer yandan kuruluşların performansları ile hizmet etkinliklerini artırmaya yönelik olarak, bütçe işlemlerinin yerinde yapılmasını sağlamak amaçlanmıştır Bu amacı gerçekleştirmek üzere,
1- Kuruluşlar hizmetlerini 2004 yılı nakit planlamasının bir neticesi olan ayrıntılı harcama programları dahilinde gerçekleştireceklerdir.
2- Öngörüldüğü dönemden daha önce kullanılması gereği doğan ödenekler için yapılacak revize taleplerinin icmal harcama programında değişiklik oluşturmayacak şekilde teklif edilmesi esastır.
3- Aktarma talebinde bulunulurken kuruluşların; ilerde ihtiyaç duyulabilecek başka aktarmalar da göz önünde bulundurularak, 1050 sayılı Kanunun 57 nci maddesini ve diğer kanunlardaki benzeri hükümleri dikkate almaları gerekmektedir.
4- Her türlü ödenek eksikliği öncelikle kurunum tasarruf imkanı mümkün olan tertiplerinden aktarma yapılmak suretiyle karşılanacaktır.
5- Özel ödeneklerin, yapılması düşünülen hizmetlere uygun olarak kaydedilebilmesi amacıyla, ödenek kaydedilecek miktarın planlamasının yapılarak tertip dağılımına ilişkin listenin talep yazılarına eklenmesi gerekmektedir.
6- “06-Sermaye giderleri” "kodunda yer alan ödeneklerle ilgili aktarma talebinde bulunulmadan önce, "2004 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar"a uygun olarak değişikliğin yapılması gerekmektedir.
III- BORÇLAR VE ÖZELLİKLİ GİDERLER
Bilindiği üzere, Analitik Bütçe Sınıflandırmasında "ilama bağlı borçlar'' ile “geçen yıl borçları” hususunda borcun doğduğu hizmetin dışında ayrı bir kodlamaya yer verilmemektedir Bu nedenle 5027 sayılı 2004 Malı Yılı Bütçe Kanununun 18 inci maddesinde “Yılın sonuna kadar ödenemediği gibi emanet hesabına da alınamayan ve 26.5.1927 tarihli ve 1050 sayılı Kanunun 93 üncü maddesine göre zamanaşımına uğramamış bulunan geçen yıllar borçlarına ait ödemeler, borç konusu hizmetlerin yürütüldüğü ilgili tertiplerden yapılır” hükmü yer almaktadır.
Öte yandan 2004 yılı bütçesiyle birlikte yeni bir bütçeleme anlayışı getirilmiş olup, bu kapsamda; Maliye Bakanına herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın ödenek ekleme yetkisi veren 1050 sayılı Kamımın 48 inci maddesi ile 59 uncu maddesinin 2 nci fıkrası hükümleri “uygulanmayacak hükümler'' arasında yer almış, yıl içinde bu kapsamda ihtiyaç duyulacak giderler için Maliye Bakanlığı bütçesine ödenek tefrik edilmiştir.
5027 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin (e) ve (f) bentlerinde söz konusu ödeneklerin aktarılmasına ilişkin olarak Maliye Bakanına yetki verilmiş olup, bu kapsamda yapılacak aktarına talepleri ve harcamalarda aşağıda yer alan hususlara uyulacaktır.
a- Geçen yıllar borçları ile ilamdan kaynaklanan borçlar, borcun doğduğu hizmetin yürütüldüğü tertiplerden ödenecektir.
b- Bu tür ödemelerden kaynaklanan ödenek yetersizlikleri, bütçede ödeneği yer almamış olan hizmetlerden kaynaklanan borçlar veya bir hizmet tertibiyle ilişkilendirilemeyen mahkeme ilamları için, ihtiyaçlar öncelikle tasarrufu mümkün olan tertiplerden aktarma yapılmak suretiyle karşılanacaktır.
c- Tasarruf imkanının bulunmaması halinde; Bakanlığımız bütçesine bu amaçlarla tefrik edilmiş olan ilgili tertiplerden gerekli ödenek talep edilecektir.
d- Genel ve katma bütçeli kurumların tamamı; mahkeme harçları, belirli satış aidatı ile oranı kanunla saptanmış ödenti ve ikramiyeleri karşılamak maksadıyla Bakanlığımız “Özellikli Giderleri Karşılama” tertibinden ödenek talep edeceklerdir.
IV- BÜTÇE İŞLEMLERİMDE YETKİ DEVRİ
Bütçe işlemleriyle ilgili olarak, 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu, yılı bütçe kanunları ve diğer kanunlarla Maliye Bakanına verilmiş olan yetkiler, aşağıda belirtildiği şekilde Maliye Bakanı adına maliye başkanlarınca veya bütçe dairesi başkanlarınca kullanılacaktır.
A- Revize İşlemine Dair Yetki
Bakanlığımızca onaylanan icmal harcama programında değişiklik içeren talepler ile icmal harcama programında bloke tutulan ödenekler hususundaki revize talepleri Bakanlığımızca (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) değerlendirilecektir Bunun dışında kalan revize talepleri maliye başkanlıklarına veya bütçe dairesi başkanlıklarına iletilecek ve söz konusu başkanlıklara değerlendirilerek revizeleri gerçekleştirilecektir.
B- Serbest Bırakma İşlemine Dair Yetki
Her türlü serbest bırakma işlemine dair talep, değerlendirilmek üzere Bakanlığımıza (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) iletilecektir.
C- Ödenek Ekleme İşlemine Dair Yetki
Her türlü ödenek ekleme talebi değerlendirilmek üzere Bakanlığımıza (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) iletilecektir.
D- Ödenek Devri ve Gelirli Ödenek Kaydına Dair Yetki
1050 sayılı Kamımın 55 inci maddesine göre yapılacak olan şartlı bağış ve yardımlarla ilgili olarak kurum bütçelerinde yapılacak ödenek kayıt ve devrine dair işlemler maliye başkanlıklarınca veya bütçe dairesi başkanlıklarınca gerçekleştirilecektir.
Yükseköğretim kurumları bütçelerinde yapılacak gelirli ödeneklerin devri ve gelirli ödenek kaydı işlemleri bütçe dairesi başkanlıklarınca yapılacaktır.
Bunların dışında kalan ödenek devri ve gelirli ödenek kaydı işlemleri Bakanlığımız (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) tarafından gerçekleştirilecektir.
E- Aktarma İşlemine Dair Yetki
5027 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin (a) bendinin (1), (3), (4) ve (5) numaralı alt bendlerine göre yapılacak aktarmaların tamamı ile aynı bendin (10) numaralı alt bendi ve 1050 sayılı Kanunun 56 ncı maddesine göre yapılacak diğer işlemlerde, ekleme yapılan tertibin kesintili başlangıç ödeneğinin yıl içinde toplam % 10’una kadar aktarına yapmaya maliye başkanlıkları veya bütçe dairesi başkanlıkları yetkilidir.
V- BÜTÇE İŞLEM SÜREÇLERİ
A- Revize İşlemi
Revize işlemine ilişkin süreç ve kullanılacak belgeler, IV/A bölümünde tanımlanan revize yapmaya yetkili olan birimlere göre laikli olacaktır.
Maliye başkanlıklarının veya bütçe dairesi başkanlıklarının yetkisinde olan revize talepleri, kurumlar tarafından '‘Bütçe İşlem Talep Formu"na gerekçe eklenmek suretiyle maliye başkanlıklarına veya bütçe dairesi başkanlıklarına iletilecektir. Yapılan revize işlemleri, adı geçen başkanlıklarca Kuruma ve Bakanlığımıza (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) bildirilecektir.
Bunun dışındaki revize talepleri maliye başkanlıkları veya bütçe dairesi başkanlıkları vasıtasıyla, “Bütçe İşlem Talep Formu”na gerekçe eklenmek suretiyle Maliye Bakanlığına (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) iletilecektir.
B- Serbest Bırakma İşlemi
Serbest bırakma talepleri, “Bütçe İşlem Talep Formu’na gerekçe eklenmek suretiyle maliye başkanlıkları veya bütçe dairesi başkanlıkları vasıtasıyla Bakanlığımıza (Bütçe ve Malı Kontrol Genel Müdürlüğü) iletilecektir.
C- Ödenek Ekleme İşlemi
Ödenek eklemeye ilişkin talepler gerekçeleriyle birlikte “Bütçe İşlem Talep Formu” doldurularak Bakanlığımıza (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) iletilecektir.
D- Ödenek Devri ve Gelirli Ödenek Kaydı
Maliye başkanlıklarınca veya bütçe dairesi başkanlıklarınca yapılacak işlemlere ilişkin talepler, bulunması gereken belgelerle birlikte “Bütçe İşlem Talep Formu” doldurularak aynı yerlere iletilecek, gerekli ödenek kaydı işlemi maliye başkanlıkları veya bütçe dairesi başkanlıklarınca gerçekleştirilecektir. Sonuçlandırılan kayıt işlemi,
1- İlgili kuruma,
2- Sayıştay Başkanlığına,
3- Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğüne,
4- Muhasebat Genel Müdürlüğüne
gelirli ödenek kaydı formu kullanılmak suretiyle bildirilecektir.
Bunların dışında kalan tüm ödenek devri ve gelirli ödenek kaydına ilişkin talepler Bakanlığımıza (Bütçe ve Malı Kontrol Genel Müdürlüğü) iletilecektir.
E- Aktarma İşlemleri
Maliye başkanlıklarınca veya bütçe dairesi başkanlıklarınca gerçekleştirilecek:
1- Kurum Bütçesi İçinde Yapılacak Aktarmalar
İlgili kurumlar bu bolüm kapsamına giren taleplerini maliye başkanlıklarına veya bütçe dairesi başkanlıklarına gerekçeleriyle birlikte "Bütçe İşlem Talep Formu’nu kullanarak ileteceklerdir. Sonuçlandırılan işlemler;
1- İlgili Kuruma,
2- Sayıştay Başkanlığına,
3- Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğüne
4- Muhasebat Genel Müdürlüğüne, aktarma formu ile bildirilecektir.
2- Kurumların Bütçeleri Arasında Yapılacak Aktarmalar
Bütçesinden ödenek düşülecek kuruluş, aktarma taleplerini maliye başkanlıklarına veya bütçe dairesi başkanlıklarına gerekçeleriyle birlikte "Bütçe İşlem Talep Formunu'nu kullanarak ileteceklerdir. Bütçesinden ödenek düşülecek kuruluşun maliye başkanlığı veya bütçe dairesi başkanlığı, aktarmanın yapılacağı tertip hususunda bütçesine ödenek eklenecek kuruluşun maliye başkanlığı veya bütçe dairesi başkanlığı ile mutabakat sağlayacak ve aktarma işlemini gerçekleştirecektir. Sonuçlandırılan işlemler;
1- Sayıştay Başkanlığına,
2- Hizmeti yaptıracak kuruma,
3- Hizmeti yapacak kurumlara,
4- Hizmeti yapacak kurumların maliye başkanlığına veya bütçe dairesi başkanlığına,
5- Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğüne,
6- Muhasebat Genel Müdürlüğüne aktarma formu ile bildirilecektir.
Bu madde kapsamında yapılan aktarma işlemlerinde aktarılan ödeneğin Ayrıntılı Harcama Programını gösteren bir cetvel de aktarma İşlemine eklenecek ve ödenekle ilgili yürürlükteki Ayrıntılı Harcama Programı dışına kesinlikle çıkılmayacaktır.
Bunların dışında kalan tüm aktarma işlemine ilişkin talepler Bakanlığımıza (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) iletilecektir.
F- Bütçe İşlemlerinde “Yeni Tertip” Açılması
Yetkisi maliye başkanlıklarına veya bütçe dairesi başkanlıklarına verilmiş olan her türlü bütçe işleminde yeni tertip açılması gerekiyorsa, yeni tertibin kodu
hususunda ilgili kurum ile kurumun bütçesinden sorumlu Bütçe Uzmanı arasında Analitik Bütçe Sınıflandırmasının;
-kurumsal,
-fonksiyonel,
-finansman tipi,
-ekonomik,
sınıflandırma ilke ve kriterleri bakımından mutabakat sağlanacaktır. İlgili uzman söz konusu tertibin sistem üzerinde kullanılır duruma gelmesini sağlayacaktır.
G- Bütçe İşlemlerinin İptali ve Düzeltilmesi
Maliye başkanlıklarınca veya bütçe dairesi başkanlıklarınca gerçekleştirilen bütçe işlemlerinin iptal edilmesi veya düzeltilmesi gerektiği hallerde, bütçe işlemlerine ilişkin iptal veya düzeltme formlarını kullanmak suretiyle iptal ve düzeltme işlemleri gerçekleştirilecektir. Bu işlemler gerekçesiyle birlikte, daha önce işlemle ilgili bildirim yapılmış olan birimlere gönderilecektir.
H- İşlemlerin Sayısal Ortamda Kaydı ve İzlenmesi
Kuruluşlar, bütçe işlemlerine dair her türlü taleplerini BYES üzerinde yer alan “Bütçe İşlem Talep Formu” kullanarak yapacaklardır. Maliye başkanlıklarının veya bütçe dairesi başkanlıklarının yapmaya yetkili olduğu bütçe işlemleri yine sistem üzerinden gerçekleştirilerek kaydedilecektir Diğer bütçe işlemleri ile ilgili taleplerin Bakanlığımıza (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) iletilmesini uygun görmeleri halinde adı geçen başkanlıklar talebi sistem üzerinde onaylayacaklardır. Maliye başkanlığınca veya bütçe dairesi başkanlığınca onaylanmamış talepler Bakanlığımızca değerlendirilmeyecektir Her türlü bütçe işlemi BYES üzerinde yer alan formlar kullanılmak sureliyle gerçekleştirilecektir.
Bu Talimatın uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan sorunları ve tereddütleri gidermeye, her türlü tedbiri almaya Bakanlığımız Bütçe ve Mali Kontrol Gene! Müdürlüğü yetkilidir.
Tebliğ olunur.