KolayuyumGiriş yap

2003/2 Araştırma ve Geliştirme Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği

Tür
Resmi Gazete
Atıf
2003/2 Araştırma ve Geliştirme Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (R.G. 27.08.2003/25212)
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – Amaç

Bu Tebliğ’in amacı, teşebbüsler arasında yapılan AR-GE anlaşmalarının, 07/12/1994 tarihli ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4 üncü maddesi hükümlerinin uygulanmasından, Kanun'un 1 inci ve 5 inci maddeleri ile 27 nci maddesinin (f) bendine dayanılarak grup olarak muaf tutulmasının koşullarını belirlemektir.

Madde 2 – Kapsam

4054 sayılı Kanun’un 5 inci maddesi ve bu Tebliğ'de yer alan hükümler çerçevesinde,

a) yeni ürünlerin veya üretim tekniklerinin ortak bir şekilde araştırılması ve geliştirilmesi ile sonuçların ortak kullanımı veya

b) sonuçların ortak kullanımı aşamasını içermeyecek şekilde yalnızca ürünlerin veya üretim tekniklerinin araştırılması ve geliştirilmesi veya

c) ürünlerin veya üretim tekniklerinin araştırılması ve geliştirilmesine yönelik olarak daha önce aynı taraflar arasında yapılmış bir anlaşma çerçevesinde elde edilmiş sonuçların ortak kullanımı

amacıyla teşebbüsler arasında yapılan rekabeti sınırlayıcı nitelikteki anlaşmalar bu Tebliğ kapsamındadır.

Ortak üretim, yeniden satış, fikri hakların devri gibi başkaca bir temel amacı bulunan ve ortak AR-GE'ye ilişkin yalnızca tali hükümler içeren anlaşmalar bu Tebliğ ile düzenlenen muafiyet kapsamı dışındadır.

Madde 3 – Tanımlar

Bu Tebliğ hükümleri bakımından,

(a) Kanun, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u

(b) Araştırma ve geliştirme (AR-GE), teknik bilgilerin elde edilmesine, ürün veya üretim süreçlerinin testlere tabi tutulmasına, teorik analizlerin ve gözlemlerin yapılmasına, deneysel üretimler de dahil olmak üzere deneylerin gerçekleştirilmesine, bu hususlar için gerekli tesislerin kurulmasına ve sonuçlarla ilgili fikri hakların elde edilmesine yönelik süreci;

(c) Anlaşma konusu üretim teknikleri, AR-GE'nin konusu olan ya da AR-GE'nin sonucunda ortaya çıkan üretim süreçlerini ve/veya teknolojilerini,

(d) Anlaşma konusu ürünler, AR-GE'nin konusu olan ya da AR-GE'nin sonucunda ortaya çıkan mal ve/veya hizmetleri ya da anlaşma konusu üretim teknikleri ile sağlanan veya üretilen mal ve/veya hizmetleri,

(e) Taraf, anlaşmaya taraf olan teşebbüs veya teşebbüsleri,

(f) Teknik bilgi, know-how’ı ya da fikri haklarla korunan bilgiyi,

(g) Fikri haklar, sınai hakları, eser sahibinin haklarını ve komşu hakları,

(h) Sonuçların kullanımı, anlaşma konusu ürünlerin üretimini veya üretimi ve dağıtımını ve/veya anlaşma konusu üretim tekniklerinin uygulanmasını ya da bu tür bir üretim veya uygulamanın üçüncü kişilerce gerçekleştirilebilmesini sağlamak amacıyla fikri hakların söz konusu üçüncü kişilere devredilmesini ve/veya yine aynı amaçla know-how’ın aktarılmasını,

(i) İlgili pazar, ilgili ürün pazarı ve coğrafi pazardan oluşan pazarı,

ifade eder.

Aşağıdaki hallerde AR-GE’nin taraflarca birlikte yürütüldüğü ya da sonuçlarının ortaklaşa kullanıldığı kabul edilir:

(a) AR-GE çalışmalarının birlikte oluşturulan bir ekip, organizasyon veya teşebbüs tarafından, ya da birlikte tayin edilen üçüncü bir teşebbüs aracılığıyla yürütülmesi ya da taraflar arasında araştırma, geliştirme, üretim veya dağıtım alanlarında uzmanlaşma yoluyla işbölümüne gidilmesi,

(b) Birinci fıkranın (f) bendi hükmü çerçevesinde, fikri hakların devri veya know-how’ın aktarımı konusunda işbirliği yapılmış olması.

Madde 4 – AR-GE anlaşmaları için belirlenen muafiyet süreleri

Yalnızca AR-GE içeren anlaşmalara bu Tebliğ ile tanınan muafiyet, anlaşma süresince geçerlidir. AR-GE sonuçlarının ortak kullanımının da söz konusu olması halinde, muafiyet, anlaşma konusu ürünlerin Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahilinde pazara ilk olarak sunulduğu tarihten başlamak üzere beş yıl için daha geçerli olur.

Madde 5 – Grup muafiyetinden yararlanılması için gerekli ön koşullar

Bu Tebliğ ile düzenlenen muafiyetten, aşağıdaki koşulların sağlanması durumunda yararlanılır.

(a) Anlaşma, sonuçların ortak kullanımını içermekte ve taraflardan en az ikisi ilgili pazarda rakip teşebbüsler konumunda ise, tarafların tümünün ilgili pazardaki toplam pazar paylarının %40’ı aşmaması,

(b) Anlaşma konusu ürünlerin dağıtım hakkının münhasıran taraflardan birine ya da taraflarca kontrol edilen bir teşebbüse ya da taraflarca birlikte tayin edilen üçüncü bir teşebbüse verilmiş olması halinde ise, tarafların tümünün ilgili pazardaki toplam pazar paylarının %20’yi aşmaması,

(c) AR-GE’nin kapsamı ve amacının anlaşmada açıkça tanımlanmış olması,

(d) Anlaşmaya taraf tüm teşebbüslerin çalışma sonuçları konusunda bilgi edinmelerinin sağlanması,

(e) Anlaşmanın yalnızca AR-GE' ye yönelik olması halinde, tarafların teknik bilgileri ve AR-GE sonuçlarını birbirlerinden bağımsız kullanabilmelerinin engellenmemesi,

(f) Ortak kullanımın, AR-GE sonuçlan ile sınırlı kalması ve bu sonuçların anlaşma konusu ürünlerin üretiminde ya da anlaşma konusu üretim tekniklerinin uygulanmasında asli unsuru teşkil etmesi,

(g) Taraflar arasındaki anlaşmada anlaşma konusu ürünlerin ortak dağıtımına karar verilmemiş ise, üretimi üstlenen teşebbüs veya teşebbüslerin, tarafların anlaşma konusu ürünlere ilişkin siparişlerini karşılamaları.

Birinci fıkranın (a) ve (b) bendlerine mahsus olmak üzere, anlaşmanın yapıldığı tarih itibariyle, tarafların ilgili pazardaki toplam pazar paylarının bu bendlerde yer alan eşiklerin üstünde olması halinde grup muafiyetinden yararlanılamaz. Anlaşmanın yapıldığı tarih itibarıyla grup muafiyeti kapsamına giren ancak araştırma programı devam ederken söz konusu eşikleri aşan teşebbüsler arasında yapılan anlaşmalar da, bu eşiklerin aşıldığı yılı takip eden yılın bitiminden itibaren bu Tebliğ kapsamı dışına çıkar.

Anlaşma konusu ürünler taraflarca başka bir mal veya hizmetin üretiminde kullanılan hammadde veya ara malı niteliğindeyse, bu ürünlerin nihai mal veya hizmetin asli unsurunu teşkil etmesi halinde, tarafların toplam pazar payının hesaplanmasında söz konusu nihai mal veya hizmete ilişkin pazar esas alınır.

Madde 6 – AR-GE anlaşmalarını grup muafiyeti kapsamı dışına çıkaran haller

Aşağıdaki hallerden bir veya birkaçını içeren ya da bu yönde sonuçlar doğuran anlaşmalar bu Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanamaz. Söz konusu haller şunlardır:

a) Tarafların bir veya birkaçının, aralarındaki AR-GE anlaşmasının konusu ile bağlantılı olmayan alanlarda ya da anlaşmanın sona ermesinden sonra AR-GE anlaşmasının konusuyla ilgili bir alanda, bağımsız olarak tek başına ya da üçüncü kişilerle birlikte AR-GE faaliyetlerini yürütme özgürlüğünün kısıtlanması,

b) Tarafların, AR-GE ile ilgili olan veya AR-GE sonuçlarının korunmasına yarayan fikri hakların geçerliliğine programın tamamlanmasından veya anlaşmanın sona ermesinden sonra itiraz etme haklarının ortadan kaldırılması,

c) Anlaşma konusu ürünlerin satış miktarının birlikte belirlenmesi ya da tarafların bir veya birkaçının söz konusu ürünlerin satış miktarını bağımsız olarak belirleme yetkilerinin sınırlandırılması,

d) Sonuçların ortak kullanımını içermeyen anlaşmalarda, her bir tarafın üreteceği miktarın birlikte belirlenmesi, ya da tarafların bir veya birkaçının söz konusu ürünlerin üretim miktarını bağımsız olarak belirleme yetkilerinin sınırlandırılması,

e) Anlaşma konusu ürünlerin satış fiyatlarının ve/veya satış koşullarının birlikte belirlenmesi ya da söz konusu ürünlere ilişkin tarafların bir veya birkaçının satış fiyatlarını ve/veya satış koşullarını bağımsız olarak belirleme yetkilerinin sınırlandırılması,

f) Taraflar arasında müşteri ya da bölge paylaşımı,

g) AR-GE sonuçlarının taraflarca ortak kullanımının öngörülmediği ya da böyle bir kullanımın gerçekleşmediği durumlarda, tarafların bir veya birkaçının, anlaşma konusu ürünlerin üretilmesine ya da anlaşma konusu üretim tekniklerinin uygulanmasına yönelik olarak üçüncü kişilere lisans vermesinin yasaklanması,

h) Başta fikri hakların kullanılması yoluyla olmak üzere çeşitli tedbirlerle, taraflarca ya da taraflardan birinin rızasıyla pazara yasal olarak sunulmuş anlaşma konusu ürünlerin dağıtıcılar tarafından elde edilmesinin ve/veya pazara sunulmasının ya da kullanıcılar tarafından elde edilmesinin engellenmesi.

Madde 7 – Muafiyetin geri alınması

Rekabet Kurulu, bu Tebliğ çerçevesinde Kanun 'un 4 üncü maddesi hükümlerinin uygulanmasından muaf olan bir anlaşmanın, Kanun'un 5 inci maddesinde düzenlenen şartlarla bağdaşmaz etkilere sahip olduğunu ve özellikle;

a) Mal veya hizmetin ya da pazarın özel yapısı nedeniyle mevcut anlaşmanın varlığının, ilgili pazara üçüncü kişilerin girişini engellediğini veya,

b) Herhangi objektif ve haklı bir neden olmaksızın, tarafların, ortak AR-GE faaliyetlerinin sonuçlarını kullanmadıklarını veya,

c) Ülkenin tamamında ya da bir bölümünde, anlaşma konusu ürünler ile tüketiciler ve kullanıcılar gözünde özellikleri, fiyatları ve kullanım amaçları açısından eş değer olarak kabul edilen ürünler bakımından pazardaki teşebbüsler arasında etkin bir rekabetin mevcut olmadığını tespit ederse, Tebliğ ile sağlanan muafiyeti söz konusu anlaşmaya yönelik olarak geri alabilir. Bu durumda Rekabet Kurulu, nihai kararını vermeden önce tarafların yazılı ve/veya sözlü görüşlerini ister.

Geri alma kararına kadar, söz konusu anlaşmanın Kanun'un 4 üncü maddesi hükümlerinin uygulanmasından muaf olduğu kabul edilir.

Madde 8 – Bildirim

Bu Tebliğ ile sağlanan grup muafiyeti kapsamına giren AR-GE anlaşmaları, Kanun'un 10 uncu ve 12 nci maddelerinde belirtilen ve 12/08/1997 tarihli ve 23078 sayılı Resmi Gazete 'de yayımlanan 1997/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen bildirim yükümlülüğüne tabi değildir.

Madde 9 – Tebliğin uyumlu eylemlere ve teşebbüs birliği kararlarına uygulanması

Bu Tebliğ hükümleri, uygun olduğu ölçüde teşebbüsler arasındaki uyumlu eylemlere ve teşebbüs birliği kararlarına da uygulanır.

Madde 10 – Kanun’un 6 ıncı maddesinin uygulanması

Bu Tebliğ hükümlerine göre tanınmış olan muafiyet Kanun'un 6 ncı maddesinin uygulanmasını engellemez.

Madde 11 – Yürürlük

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu Tebliğ’in yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan ve Tebliğ’de düzenlenen koşullara uygun olan anlaşmalar da Tebliğ'in kapsamında sayılır.

Madde 12 – Yürütme

Bu Tebliğ hükümlerini Rekabet Kurumu Başkanı yürütür.