KolayuyumGiriş yap

97/24/AT İki veya Üç Tekerlekli Motorlu Araçların Bazı Aksam ve Özellikleri ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliği

Tür
Resmi Gazete
Atıf
97/24/AT İki veya Üç Tekerlekli Motorlu Araçların Bazı Aksam ve Özellikleri ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliği (R.G. 18.07.2003/25172)
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – Amaç

Lig Yönetmeliğin amacı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca, iki veya üç tekerlekli motorin araçların yapım ve kullanım bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uygunluğunu yerine getirmek ve çevrenin korunmasını sağlamak üzere iki veya üç tekerlekli motorlu araçların bu Yönetmeliğin kapsamında yer alan bazı akşam ve ayrı teknik ünitelerinin ve bu aksamlar ve araçların özellikleri bakımından araç tipinin aksam tip onayına ilişkin hükümleri ve bunların uygulanmasına ait usul ve esasları belirlemektir.

Madde 2 – Kapsam

Kapsama ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) Bu Yönetmelik, iki veya üç tekerlekli motorlu aracın aşağıda belirtilen aksam ve ayrı teknik ünitelerine aksam tip onayı belgesi verilmesi ve bu aksam ve ayrı teknik üniteleri ile birlikte söz konusu aracın aşağıdaki özellikleri bakımından bir araç tipine aksam tip onayı belgesi verilmesi işlemlerine dair hükümleri kapsar.

1) Lastikleri,

2) Aydınlatma ve ışıklı sinyal cihazları,

3) Dış çıkınlıları,

4) Geri görüş (dikiz) aynaları,

5) Hava kirliliğini önleyici tedbirleri,

6) Yakıt depoları,

7) Kurcalamayı önleyici tedbirleri,

8) Elektromanyetik uyumluluğu,

9) Müsaade edilebilir gürültü seviyesi ve egzoz sistemleri,

10) Bağlantı tertibatları ve bağlantıları,

11) Emniyet kemeri bağlantı parçaları ve emniyet kemerleri,

12) Cam ön cam silecekleri ve yıkayıcıları ve buzlanmayı önleyici ve buğuyu giderici cihazları.

b) Bu Yönetmelik aşağıdaki araçlar kapsamaz.

1) Azami tasarım hızı 6 km/saati geçmeyen araçlar,

2) Yaya kontrolü amaçlı araçlar

3) Fiziksel engelliler için tasarlanmış araçlar,

4) Yolda ya da herhangi bir arazide yarış için tasarlanmış araçlar,

5) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce kullanılmakta olan araçlar,

6) Tarımsal veya benzeri amaçlar için kullanılan traktör ve makineler ile motorlu araçlar ve römorkları,

7) Simetrik olarak bir tekerleği önde, iki tekerleği geride, karayolu dışında, trafiğe çıkmayan eğlence amaçlı olarak tasarlanan araçlar,

Madde 3 – Dayanak

Bu Yönetmelik, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun değişik 29 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 4 – Tanımlar

Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık ; Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,

b) AT: Avrupa Topluluğunu,

c) Onay Kuruluşu: Bir aracın, aksamın veya ayrı teknik ünitenin tip onayından bütün yönleri ile sorumlu olan, onay belgelerini veren ve gerekliğinde geri alan, diğer onay kuruluşlarıyla temasları yürüten, imalatçının üretim uygunluk düzenlemelerine uyup uymadığını belirlemekten sorumlu, teknik servisleri görevlendiren yetkili merci olan Bakanlığı,

d) Teknik Hizmetler Kuruluşu (Teknik Servis): Onay Kuruluşu adına deneylerin veya incelemelerin yapılmasında, bir test laboratuvarı olarak Onay Kuruluşunca görevlendirilen kurum veya kuruluşu: bu görevin Onay Kuruluşunun kendisi tarafından da yerine getirilebildiğini,

e) İmalayçı: İki veya üç tekerlekli motorlu araçları veya bu Yönetmelik kapsamında yer alan aksam veya ayrı teknik üniteleri imal eden, tip onayı izlemlerinin bütün unsurlarından ve imalatın uygunluğunun sağlanmasından Onay Kuruluşuna karşı sorumlu olan kişi veya kuruluşu; (Bu kişi veya kuruluşun onay işlemine tabi olan araç, aksam veya aynı teknik ünite imalatının bütün aşamaları ile doğrudan ilgili olması şartı yoktur).

f) MOTOY: Avrupa Topluluğunun 92/61/AT İki veya Üç Tekerlekli Motorlu Araçlar Tip Onayı Yönetmeliğinin Resmi Gazetede yayımlanan şekliyle son seviyesini,

g) MARTOY: Avrupa Topluluğunun 70/156/AT Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğinin Resmi Gazetede yayımlanan şekliyle son seviyesini,

h) Tip Onayı: Bir aracın, aksamın veya ayrı teknik ünitenin, bu Yönetmelikle teknik şartlara uygunluğunun belgelenmesi işlemini,

i) Araç: Araç sınıflarından birine dahil olup, MOTOY'da yapılan tanımlamaya uygun olarak şase üzerine imal edilen iki ve üç tekerlekli mopedler, iki, üç ve dört tekerlekli motosikletler ve sepetli motosikletleri, trial ve enduro motosikletleri:

1) Moped: Silindir kapasitesi 50 cm3'ten ve azami tasarım hızı 45 km/saatten fazla olmayan içten yanmalı bir motora sahip iki ya da üç tekerlekli aracı,

2) Motosiklet: Silindir kapasitesi 50 cm3'ten ve/veya azami tasarım hızı 45 km/saatten fazla olan içten yanmalı bir motora sahip, sepetli ya da sepetsiz, iki tekerlekli aracı,

3) Üç Tekerlekli Motosiklet: Silindir kapasitesi 50 cm3'ten ve/veya azami tasarım hızı 45 km/saatten fazla olan içten yanmalı bir motora sahip, simetrik olarak yerleştirilmiş üç tekerleği bulunan aracı,

4) Elektrikli araçlarda akü hariç, yüksüz ağırlığı 350 kg.'dan, azami tasarım hızı 45 km/saatten, buji aleşlemeli motorlarda silindir kapasitesi 50 cm3'den ve azami nci gücü 4kW'tan fazla olmayan hafif dört tekerlekli araçtır. Bu araçlar moped kapsamında değerlendirilir.

5) Yukarıdaki 4 numaralı alt bendin dışında kalan elektrikli araçlarda akü hariç, yüksüz ağırlığı 400 kg/dan (eşya taşıma amaçlı olanlar 550 kg.) ve azami net motor gücü 15 kW'dan fazla olmayan dört tekerlekli motosiklettir. Bu araçlar üç tekerlekli motosikletler kapsamında değerlendirilir.

6) Trial motosiklet Aşağıdaki özelliklere sahip taşıtları;

i) Maksimum koltuk yüksekliği: 700 mm,

ii) Yerle arasındaki minimum boşluk: 230 mm,

iii) Maksimum yakıt depo kapasitesi: 41 litre,

iv) Minimum toplam dişli oranı en yüksek viteste (birincil oran X dişli oranı X diferansiyel dişli oranı) 7,5.

7) Enduro motosiklet: Aşağıdaki özelliklere sahip taşıtları;

i) Minimum koltuk yüksekliği: 900 mm,

ii) Yerle arasındaki minimum boşluk: 310 mm,

iii) Minimum toplam dişli oranı en yüksek vitesle (birincil oranı X dişli oranı X diferansiyel dişli oranı) 6,0.

j) Aksam: Aracın bir parçası olarak ilgili yönetmelik hükümlerine tabi olan ve söz konusu yönetmeliğe göre bu araçları bağımsız olarak da tip onayı alabilen, far gibi bir üniteyi,

k) Ayrı Teknik Ünite: İlgili bir yönetmelik hükümlerine tabi olan ve ilgili yönetmelikle açıkçı belirtilmesi şartıyla sadece bir veya daha fazla tanımlanmış araç tipi ile ilgili olarak ayrı tip onayı alabilen, aracın bir parçası olarak hazırlanan üniteyi,

l) Tanıtım Dosyası; Başvuru sahibi tarafından Teknik Hizmetler Kuruluşuna veya Onay Kuruluşuna Tanıtım Bildirimi gereğince verilen bilgi, çizim, fotoğraf ve bunun gibi belgeleri içeren dosyayı,

m) Tanıtım Paketi: Tanıtım Dosyası ile Teknik Hizmetler Kuruluşunun veya Onay Kuruluşunun görevlerini yerine getirmeleri sürecinde tanıtım dosyasına eklemiş oldukları deney raporlar ve diğer belgeleri,

n) Tanıtım Paketi Fihristi: Tanıtım Paketi içinde bulunan belgelerin uygun bir şekilde numaralandırılarak veya bütün sayfaların tanımlanabilmesine imkan verecek şekilde işaretlenerek bir liste halinde yazılmasını,

o) ''e" İşareti: Bu Yönetmelik kapsamındaki araç, aksam veya ayrı teknik ünitelerin bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu belirten işareti,

p) "E'' İşareti: Bu Yönetmelik kapsamındaki aksam veya ayrı teknik ünitelerin Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonunun teknik düzenlemelerine (regülasyonlara) uygunluğunu belirten işareti,

ifade eder.

Ayrıca, bu Yönetmelikte geçen diğer tanım ve tarifler bu Yönetmeliğin ilgili kısımlarındaki ekicide belirtilmiştir.

Madde 5 – Tip onayı başvurusu

Tip Onayı Belgesi başvurusuna ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) Araç ve/veya aksam veya ayrı teknik ünite için tip onayı belgesi başvuruları, tanıtım paketi içinde tanıtım fihristine uygun olarak düzenlenmiş tanıtım dosyasıyla birlikte bu Yönetmeliğin ilgili kısım ve eklerinde belirtildiği şekilde imalatçı tarafından Onay Kuruluşuna yapılır. Tanıtım dosyası başvurudan itibaren onayın verildiği veya reddedildiği tarihe kadar onay kuruluşunun incelemesine açıktır.

b) Belirli bir tipe ait tip onayı başvuruları, ancak bir onay kuruluşuna yapılabilir. Başvuru sahibi, başka bir ülkenin onay kuruluşuna başvuruda bulunmadığını bir yazı ile Onay Kuruluşuna bildirir.

c) Onaylanacak her tip için ayrı başvuru yapılır.

d) Aksam tip onayı başvurularında, aksam veya ayrı teknik ünitenin ancak aracın başka parçaları ile birlikle teknik özelliklerini yerine getirebilliyorsa, bu durum aksam tip onayı belgesinde belirtilmelidir.

Madde 6 – Tip onayı işlemleri

Onay Kuruluşu, bu Yönetmeliğin ilgili kısım ve eklerinde belirtilen teknik özellikleri sağlayan araç, aksam veya ayrı teknik ünitenin herhangi bir tipi için MOTOY’un 6 ncı maddesine göre ve bu Yönetmeliğin ilgili kısım ve eklerine uygun olarak tip onayı işlemlerini yerine getirir ve ilgili kısım ve eklerde örneği bulunan aksam tip onayı belgesini ve tip onayı numarasını verir.

Tipi onaylanan her araç, aksam veya ayrı teknik ünite, MOTOY'un 9 uncu maddesine uygun olarak, anılan yönetmeliğin Ek V'inde ve bu Yönetmeliğin ilgili kısım ve eklerinde örneği bulunan "e" AT aksam tip onayı işaretini taşımalıdır.

Madde 7 – Eşdeğer belgeler

MOTOY’un 12 nci maddesine göre, aşağıdaki aksamlar ile ilgili Birleşmiş Milletler Teknik Düzenlemeleri, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte bulunan en son versiyonları ile eşdeğer olup, alternatif olarak bu teknik düzenlemelere göre verilen belgeler ve "E" aksam tip onay işareti eşdeğer olarak kabul edilir.

a) Lastikler (Kısım 1'de) için; R-30 numaralı Teknik Düzenleme, R- 54 numaralı Teknik Düzenleme, R- 64 numaralı Teknik Düzenleme ve R- 75 numaralı Teknik Düzenleme,

b) Aydınlatma ve ışıklı sinyal cihazları (Kısım 2'de) için; R-3 numaralı Teknik Düzenleme, R-19 numaralı Teknik Düzenleme, R-20 numaralı Teknik Düzenleme, R-37 numaralı Teknik Düzenleme, R- 38 numaralı Teknik Düzenleme, R-50 numaralı Teknik Düzenleme, R-56 numaralı Teknik Düzenleme, R-57 numaralı Teknik Düzenleme, R-72 numaralı Teknik Düzenleme ve R-82 numaralı Teknik Düzenleme,

c) Geri görüş aynaları (Kısım 4'te) için R-81 numaralı Teknik Düzenleme,

d) Emniyet kemerleri (Kısım 11’de) için R-16 numaralı Teknik Düzenleme,

e) Eşdeğerlik, bu Yönetmeliğin Kısım 1 ve Kısmı 11'deki yerleştirme özellikleri ile ilgili Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu Teknik Düzenlemelerine göre onaylanmış cihazlara da uygulanır.

Madde 8 – Yetkili kuruluşlar

Onay Kuruluşu olarak Bakanlık bu Yönetmeliğin uygulanmasından sorumludur. Deneyleri yapmaya veya yaptırmaya Teknik Hizmetler Kuruluşu olarak Türk Standartlan Enstitüsü (TSE) yetkilidir.

Madde 9 – Piyasaya arz ve tedbirler

Araçların, aksamların veya teknik ünitelerin piyasaya arzı ve tip onaylarına uygunsuzluk halinde alınacak tedbirler ile ilgili hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) Lastikler, aydınlatma ve ışıklı sinyal cihazları, geri görüş aynaları, yakıt tankları, egzoz sistemleri, amniyet kemeri ve camı bakımından iki veya üç tekerlekli motorlu araçların ve aksam veya ayrı teknik ünite olarak lastik, aydınlatma ve ışıklı sinyal cihazı, geri görüş aynası, yakıt tankı, egzoz sistemi, emniyet kemeri ve camının piyasaya arz edilmesini düzenleyen prosedürler ve alınan tedbirler MOTOY'da belirtildiği şekilde yapılır.

b) Dış çıkıntıları, hava kirliliğini önleyici tedbirler, kurcalamayı önleyici tedbirler, elektromanyetik uyumluluk, müsaade edilebilir gürültü seviyesi, römork bağlantı tertibatları ve sepet bağlantıları emniyet kemeri bağlamı parçaları, ön cam silecekleri ve yıkayıcıları ve buzlanmayı önleyici ve buğuyu önleyici cihazlar bakımından iki veya üç tekerlekli bir motorlu araçların piyasaya arz edilmesini düzenleyen prosedürler ve alınan tedbirler MOTOY'da belirtildiği şekilde yapılır.

Madde 10 – Bildirimler

Bildirimlere ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) 2002/51/EC direktifi ile değişik 97/24/EC sayılı AT direktifi dikkate alınarak hazırlanan bu Yönetmeliğin uygulamaya konulduğu ve Onay Kuruluşu ile görevlendirilen teknik hizmetler kuruluşunun adı ve adresi AT Komisyonuna ve AT üyesi ülkelerin onay kuruluşlarına bildirilir.

b) Onay Kuruluşu, Tip Onayı Belgesi verdiği veya reddettiği her araç, akşam veya ayrı teknik ünite tipinin doldurulmuş Tip Onayı Belgesinin bir kopyasını bir ay içinde AT üyesi ülkelerin onay kuruluşlarına bildirir.

c) Onay Kuruluşunca, bu Yönetmelik hükümlerine göre Tip Onayı Belgesinin reddi veya geri çekilmesi veya tescilin reddi, geri çekilmesi veya satışın yasaklanması gibi alınan kararların dayandırıldığı nedenler ilgili tarafa bildirilir. Ayrıca yürürlükteki mevzuat çerçevesinde alınan kararlarla ilgili tanınan süreler belirtilir.

Madde 11 – Muafiyetler

Muafiyetlere ait esaslar aşağıda belirtilmiştir.

a) Teknolojik olarak gelişmiş bu Yönetmelik kapsamındaki araç, aksam veya ayrı teknik ünite için Tip Onayı Belgesi talep edilmesi halinde, AT Komisyonuna ve AT üyesi ülkelerin onay kuruluşlarına bilgi verilerek, bunlara Ulusal Tip Onayı Belgesi verilebilir.

b) Bu Yönetmeliğin uygulama tarihinden önce trafiğe çıkmış mevcut araçlar bu Yönetmelik hükümlerine tabi değildir.

c) Onay Kuruluşu: ordu hizmetleri, sivil savunma, itfaiye hizmetleri ve kamu düzenini konmakla görevli birimler tarafından kullanılmak üzere imal edilen araçlın bu Yönetmeliğin şartlarından muaf tutabilir.

Madde 12 – Eklerin uyarlanması

Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu Teknik Düzenlemelerindeki her türlü değişikliği dikkate alarak, sırasıyla Kısım 5’in Ek I madde 2.2.1.1.3'te ve Ek II'deki Çizelgede ve Kısım 9'un Ek I'de belirlilen hava ve gürültü kirliliği için sınır değerler hariç, bu Yönetmeliğin eklerinin teknik ilerlemelere uyarlanması gerekli her türlü değişiklik, MOTOY'un 12 nci ve MARTOY'un 15 inci maddesinde belirtilen Komitenin çalışma prosedürüne uygun alarak yapılır.

Geçici madde 1 – Geçici ve Son Hükümler

Ulusal tip onayı belgesi alacak yeni iki veya üç tekerlekli motorlu araçlar için imalatçılar, bu Yönetmeliğin gaz emisyonları ile ilgili 5 inci ve gürültü emisyonları ile ilgili 9 uncu kısımlar hariç, diğer kısımları için 1/1/2004 tarihinden sonra bu Yönetmeliğe göre tip onayı belgesi almak zorundadır.

Geçici madde 2

Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce ulusal tip onayı belgesi almış araçlar için imalatçılar, bu Yönetmeliğin gaz emisyonları ile ilgili 5 inci ve gürültü emisyonları ile ilgili 9 uncu kısımlar hariç, diğer kısımları için 1/1/2005 tarihinden itibaren bu Yönetmeliğe göre tip onayı belgesi almak zorundadır) Aksi taktirde bu an?lann ulusal tip onayı belgesi iptal edilir.

Geçici madde 3

Hava kirliliğine karşı alınacak önlemler kapsamında, gaz emisyonları ile ilgili olarak yeni veya bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce ulusal tip onayı belgesi almış araçlar için aşağıdaki hususlar uygulanır.

a) Mopetlerde emisyon değerleri;

1) 1/1/2007 tarihinden itibaren Tip I deneyi için bu Yönetmeliğin 5 inci kısmının Ek I madde 2.2.1.1.3’deki çizelgenin birinci satırında,

2) Birinci alt benddeki tarihten 30 ay sonra aynı çizelgenin ikinci satırında, belirlilen sınır değerlerden az olmalıdır.

b) Motosikletler, üç tekerlekli motosikletler, iki tekerlekli trial ve enduro motosikletlerde emisyon değerleri;

1) 1/1/2007 tarihinden itibaren Tip I deneyi için bu Yönetmeliğin 5 inci kısmının Ek II madde 2.2.1.1.5'deki çizelgenin A satırında,

2) Birinci alt benddeki tarihten 36 ay sonra aynı çizelgenin B satırında, belirtilen sınır değerlerden az olmalıdır.

c) 1/1/2007 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere araçların CO2 emisyonları ve yakıt tüketimleri bu Yönetmeliğin şartlarına uygun olmalıdır.

d) 1/1/2007 tarihinden itibaren yeni araç tipleri ve 1/1/2008 tarihinden itibaren bütün araç tipleri, kullanımda egzoz emisyonlarını izlemek üzere ön panoda teşhis sistemi (OBD) veya ön panoda ölçme sistemi ile donatılmalıdır.

Madde 13 – Yürürlük

Bu Yönetmelik yayımı tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girer.

Madde 14 – Yürütme

Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.