Seri: I, No: 31 Birleşme İşlemlerine İlişkin Esaslar Tebliği
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- Seri: I, No: 31 Birleşme İşlemlerine İlişkin Esaslar Tebliği (R.G. 14.07.2003/25168)
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç ve kapsam
Bu Tebliğin amacı, ortaklık devralma veya yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşme işlemlerinde taraflardan en az birinin halka açık anonim ortaklık olması durumunda, birleşme işlemlerinde uyulacak esasları düzenlemektir.
Madde 2 – Dayanak
Bu Tebliğ, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 16/A maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 3 – Tanımlar
Bu Tebliğde geçen;
Kanun: 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununu,
Kurul: Sermaye Piyasası Kurulunu,
Borsa: İstanbul Menkul Kıymetler Borsasını,
TTK: Türk Ticaret Kanununu,
TTSG: Türkiye Ticaret Sicili Gazetesini,
Kayıtlı Sermaye: Anonim ortaklıkların, esas sözleşmelerinde hüküm bulunmak kaydıyla, yönetim kurulu kararı ile Türk Ticaret Kanununun sermayenin artırılmasına dair hükümlerine tabi olmaksızın hisse senedi çıkarabilecekleri azami miktarı gösteren, Ticaret Sicilinde tescil edilmiş sermayelerini,
Ortaklık: Anonim ortaklığı,
Halka Açık Anonim Ortaklık: Hisse senetleri halka arz edilmiş olan veya halka arz edilmiş sayılan anonim ortaklığı,
Birleşme: Ortaklık devralma yoluyla veya yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşmeyi,
Ortaklık Devralma Yoluyla Birleşme: En az bir ortaklığın, aktif ve pasifini bir bütün olarak başka bir ortaklığa devrederek, tasfiyesiz infisah etmesi, devralan ortaklığın hisselerinden devrolan ortaklığın ortaklarına verilmesi ve devralan ortaklığın tüzel kişiliğini devam ettirmesini,
Yeni Ortaklık Kurulması Yoluyla Birleşine: İki veya daha çok ortaklığın, tasfiyesiz infisah yoluyla, tüzel kişiliklerini sona erdirerek aktif ve pasiflerini bir bütün olarak birleştirmek suretiyle kurulacak yeni bir ortaklığa devretmeleri ve yeni kumlan ortaklığın hisselerinin sona eren ortaklıkların ortaklarına hisseleri oranında verilmesini,
Birleşme Oranı: Birleşmede kullanılacak yöntem esas alınarak hesaplanan oranı,
Değiştirme Oranı: Birleşmeye taraf ortaklıkların ortaklarının, birleşme oranı dikkate alınarak, birleşme sonucunda, mevcut bir paya karşılık alacakları pay oranını,
ifade eder.
Madde 4 – Yetkili organların ön kararı
Birleşme işlemlerine başlanılması için birleşmeye taraf ortaklıklarda yönetim kurulunun karar alması yeterli olmakla beraber, taraflar islediği takdirde genel kurul, birleşme işlemine, birleşme sözleşmesinin hazırlanmasına ve esaslara ilişkin olarak karar alabilir veya söz konusu hususların tespiti ile İlgili alarak yönetim kuruluna yetki verebilir.
Madde 5 – Birleşmeye esas alınacak mali tablolar ve özel bağımsız denetim raporu
Birleşmeye taraf ortaklıkların birleşme işlemine esas alınacak mali tablolarının Kurul düzenlemeleri çerçevesinde hazırlanması, mevzuat gereği enflasyona göre düzeltilmiş mali tablo düzenlenmesinin zorunlu olduğu dönemlerde mali tabloların bu esaslara göre düzenlenmesi ve özel bağımsız denetimden geçmesi zorunludur Birleşmeye esas mali tabloların sürekli bağımsız denetiminin yapılmış olması halinde, özel bağımsız denelim koşulu aranmaz.
Birleşmeye esas alınacak mali tabloların tarihî ile birleşme sözleşmesinin nihai olarak onaylanacağı genel kurul toplantı tarihi arasındaki süre 6 ayı aşamaz.
Yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşme işleminde yeni ortaklığın tesciline, ortaklık devralma yoluyla birleşmede ise sermaye artırımının tesciline, sermaye artırımının gerekmediği durumlarda ise birleşme sözleşmesinin onaylanacağı genel kurul toplantısının tesciline kadar birleşmeye taraf olan ortaklıkların esas faaliyet konularının dışında kalan ve birleşme oranının hesaplanmasında esas alınan özkaynakları ve mali tabloları etkileyen işlemler yapıldığı takdirde söz konusu ortaklıklar son mali durumlarını içeren yeni mali tablolarını hazırlamak, bağımsız denetimden geçirmek ve birleşme işleminde yeni mali tabloları esas almak zorundadırlar.
Bu çerçevede, birleşmeye taraf ortaklıkların kar dağıtımına ilişkin genel kurul kararlarının;
a) Birleşmeye esas alınacak mali tablo tarihinden önce veya,
b) Kurulun kar dağıtımına ilişkin düzenlemelerinde öngörülen süre içerisinde kalınması koşuluyla, birleşme işleminin tamamlanmasından sonra,
alınması zorunludur.
TTK'nın 324'üncü maddesi hükmü çerçevesinde aktiflerin satış fiyatı esas alınarak düzenlenen bilançoya göre sermayesinin 2/3"ü karşılıksız kalan ortaklık, devralan ortaklık sıfatıyla birleşme işlemine katılamaz.
Madde 6 – Bilirkişi incelemesi
Birleşmeye taraf ortaklıkların özkaynaklarının tespiti amacıyla mahkemece atanan bilirkişi tarafından inceleme yapılır ve süz konusu inceleme bilirkişi tarafından rapora bağlanır. Bilirkişi raporunun Kurul tarafından değerlendirilmesinde (EK/1)'de belirlilen hususlar aranır.
Birleşmeye esas alınacak mali tablolara ilişkin özel bağımsız denetim raporunda olumlu görüş bildirilmesine rağmen Kurulca yapılacak inceleme sonucunda gerekli görülmesi veya raporda şartlı görüş bildirilmesi durumlarında, süz konusu durumlara neden olan hususlar çerçevesinde düzeltilmiş ve bağımsız denetçi tarafından onaylanmış mali tablolar bilirkişi incelemesine sunulur; bilirkişi raporu, bu mali tablolar esas alınarak hazırlanır. Birleşme işlemine esas alınacak mali tablolara ilişkin bağımsız denetim raporunda olumsuz görüş bildirilmesi veya görüş bildirilmemesi durumlarında söz konusu mali tablolar birleşme işlemine esas alınamaz.
Madde 7 – Birleşme oranının hesaplanmasında uygulanabilecek yöntemler
Birleşme oranı, birleşmeye taraf ortaklıklarca benimsenen yöntem esas alınarak hesaplanır.
Birleşme işleminde, özkaynak yönteminin uygulanması halinde sadece bu yönteme güre, özkaynak yöntemi dışında bir yöntemin uygulanması halinde ise hem özkaynak yöntemi hem de seçilen diğer yönteme göre hesaplanacak birleşme oranlarına, değiştirme oranlarına ve birleşme sonrası sermaye tutarına hazırlanacak bilirkişi raporunda yer verilmesi zorunludur.
Ayrıca borsa fiyatları esas alınarak birleşme oranının tespit edilebilmesi için; birleşmeye taraf ortaklıkların onay için Kurul’a başvuru yaptıkları tarih itibariyle,
a) Halka arz edilen hisse senetlerinin nominal değerleri toplamının, ortaklığın nominal sermayesine oranının en az %25 olması ve hisse senetlerinin Borsa’da işlem görmesi,
b) Borsa fiyatının tespitinde son bir yıllık düzeltilmiş ağırlıklı ortalama fiyatların aritmetik ortalamasının esas alınması,
zorunludur. Kurulca gerekli görülmesi halinde bu hususlarda değişiklik yapılabileceği gibi ek koşullar da aranabilir.
Birleşme oranının belirlenmesinde, varlıkların rayiç değer üzerinden değerlemeye tabi tutulması suretiyle hesaplanan özkaynakların esas alınması halinde, değerlemeye konu gayrimenkuller Kurulca listeye alınan gayrimenkul değerleme şirketleri tarafından değerlenir. Gayrimenkullere ilişkin olarak gayrimenkul değerleme şirketi tarafından yapılan değerlemenin sonuçları bilirkişi raporuna esas alınır.
Madde 8 – Uzman kuruluş incelemesi
Birleşmeye taraf ortaklıkların özkaynaklarının tespiti amacıyla mahkemece atanan bilirkişi incelemesine ek olanak nitelikleri Kurulca belirlenen bağımsız denetim kuruluşları, bu kuruluşların üyelik anlaşmasına sahip olduğu yabancı şirketlerle yapılan lisans, know-how ve benzeri sözleşmeler çerçevesinde faaliyette bulunan danışmanlık şirketleri, halka arza aracılık ve yatırım danışmanlığı yetki belgesinin her ikisine birlikte sahip olan aracı kurumlar veya mevduat kabul etmeyen bankalardan biri tarafından da inceleme yapılır ve söz konusu inceleme rapora bağlanır. Bu raporun Kurul tarafından değerlendirilmesinde (EK/2)'de belirtilen hususlar aranır.
Birleşme işleminde, özkaynak yöntemi ve bu yöntemle birlikte uygulanabilecek en az iki yöntem ve bu yöntemlere göre hesaplanacak birleşme oranlarına, bu yöntemler arasından birleşme işlemi için kullanılacak yöntemin seçilme gerekçesine, değiştirme oranlarına ve birleşme sonrası sermaye tutarına hazırlanacak söz konusu raporda yer verilmesi zorunludur.
Bilirkişi incelemesi ve birleşme oranının hesaplanmasına ilişkin bu Tebliğin diğer hükümleri anılan rapor için de geçerlidir.
Madde 9 – Birleşme sözleşmesi
Birleşme sözleşmesi, birleşmeye taraf ortaklıkların yönetim kurulları tarafından (EK/3)'te verilen asgari unsurları içerecek şekilde hazırlanır.
Madde 10 – Yönetim kurulu raporu
Birleşmeye taraf ortaklıkların yönetim kurulları tarafından birleşme oram başta olmak üzere birleşme sözleşmesini açıklayan, birleşmenin hukuki ve iktisadi gerekçelerini ortaya koyan ve değerlemeyi etkileyen hususlara yer veren ayrıntılı bir rapor hazırlanır.
Madde 11 – Kurula başvurularak onay alınması
Birleşme sözleşmesinin onaylanacağı genel kurul toplantılarından önce (EK/4)'te yer alan belgelerle Kurula başvurularak onay alınması zorunludur.
Söz konusu başvuru, Kurul tarafından Kanunun amaç ve ilkeleri çerçevesinde incelenerek sonuçlandırılır.
Madde 12 – Pay sahiplerinin bilgilendirilmesi
Ortaklık devralma yoluyla birleşme işleminde (EK/5)'te, yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşme işleminde ise (EK/6)'da yer alan örneğe uygun olarak taraflarca hazırlanan ve Kurul tarafından onaylanan duyuru metninin ve eki birleşme sözleşmesinin, hisse senetleri Borsa’da işlem gören ortaklıklarca bir gazetenin Türkiye baskısı ile ortaklık merkezinin bulunduğu yerde çıkan en yüksek tirajlı iki mahalli gazeteden birinde; hisse senetleri Borsa'da işlem görmeyen ortaklıklarca mahallinde yayınlanan veya dağıtılan en az iki gazetede, birleşine sözleşmesinin onaylanacağı genel kurul toplantısından en az 30 gün önce ilan edilerek tasarruf sahiplerine duyurulması zorunludur. Ortaklıklar, mahalli gazetede ilan yükümlülüklerini ülke çapında dağıtılan gazetelerde ilan etmekle de yerine getirebilirler. Birleşmeye taraf ortaklıklardan en az birinin hisse senetlerinin Borsada işlem görmesi halinde, söz konusu duyuru metni ve eki birleşme sözleşmesi Borsa Bülteninde ve İMKB’nin web sayfasında da ilan edilmek üzere genel kurul toplantısından en az 30 gün önce Borsa'ya gönderilir. Hisse senetleri Borsa'da işlem görmeyen ortaklıklarda ise duyuru metni ve eki birleşme sözleşmesi birleşme sözleşmesinin onaylanacağı genel kurul toplantısından en az 30 gün önce başlamak üzere, yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşme işleminde yeni ortaklığın tesciline, ortaklık devralma yoluyla birleşmede ise sermaye artırımının tesciline, sermaye artırımının gerekmediği durumlarda ise birleşme sözleşmesinin onaylanacağı genel kurul toplantısının tesciline kadar Kurul’un web sayfasında ilan edilir.
Birleşme sözleşmesi, işleme taraf ortaklıkların son üç yıllık mali tabloları, varsa bağımsız denetim raporları ile faaliyet raporları, birleşmeye esas mali tablolara ilişkin bağımsız denetim raporları, bilirkişi raporu, uzman kuruluş raporu, birleşmenin hukuki ve iktisadi gerekçelerini ortaya koyan yönetim kurulu raporu, duyuru metni, birleşmeye esas mali tablo tarihi ile birleşme sözleşmesinin onaylanacağı genel kurul toplantı tarihi arasındaki en son 3 aylık ara mali tablolar, devir veya birleşmeden itibaren 3 yıllık hedeflerin ortaya konulduğu tahmini mali tablolar ile birleşme sonrası tahmini açılış bilançosu birleşme sözleşmesinin onaylanacağı genel kurul toplantısından en az 30 gün önce pay sahiplerinin bilgilendirilmesi amacıyla işleme taraf ortaklıkların merkez ve şubelerinde incelemeye açık bulundurulur. Ayrıca, ortaklar masrafı ortaklığa ait olmak üzere söz konusu belgelerin birer suretini isleyebilirler.
Birleşme sözleşmesinin onaylanması ve ortaklık devralma yoluyla birleşme
Madde 13 – işleminde sermaye artırım kararı
Kurul’un onayından sonra birleşme sözleşmesi, birleşme işlemine taraf ortaklıkların genel kurullarında onaylanır.
Ortaklık devralma yoluyla birleşme işleminde devralan ortaklığın genel kurulunda devralma ve sermaye artırım kararı alınırken, devralan ortaklığın genel kurulunda devralma ve bu suretle infisah kararı alınır.
Yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşme işleminde ise birleşmeye taraf ortaklıkların genel kurullarında birleşme ve bu suretle infisah kararı alınır.
Genel kurulların birleşmeye ilişkin olarak verdikleri kararlar, varsa imtiyazlı pay sahiplerinin, intifa senedi sahipleri ile tahvil ve benzeri borçlanma senetleri sahiplerinin yapacakları özel bir toplantıda verecekleri kararla onaylanmadıkça uygulanamaz.
Madde 14 – Kurul kaydına alınma
Birleşmeye taraf ortaklıkların 13'üncü madde çerçevesinde yapılan genel kurul toplantılarını takip eden 15 gün içerisinde;
a) Ortaklık devralma yoluyla birleşme işleminde ihraç edilecek hisse senetleri ile devralan ortaklığın Kurul kaydında bulunmayan hisse senetlerinin,
b) Yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşme işleminde ise birleşme neticesinde kurulacak olan yeni ortaklığın, birleşme nedeniyle tüzel kişilikleri sona eren ortaklıkların Kurul kaydında bulunmayan sermayesine isabet eden hisse senetlerinin,
Kurul kaydına alınması için (EK/7)‘ deki belgelerle birlikte Kurala başvurulur. Söz konusu başvuru, Kurul tarafından Kanun’un amaç ve ilkeleri çerçevesinde incelenerek, hisse senetleri kayda alınır.
Madde 15 – Hisse senetlerinin testim esasları
Hisse senetlerinin dağıtılacağı yerler dağıtımın başlayacağı tarihten en az 2 iş günü önce, (EK/8)'de verilen örneğe uygun olarak hazırlanan ve Kurul tarafından onaylanan hisse senetlerinin dağıtımına ilişkin duyuru ile 12' nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen esaslara uygun olarak ilan edilir.
Esas sermaye sistemindeki ortaklıkların hisse senetlerinin;
a) Ortaklık devralma yoluyla birleşme işleminde, sermaye artırımının Ticaret Siciline tescilinden,
b) Yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşme işleminde, yeni kurulacak ortaklığın tescilinden itibaren,
hamiline yazılı olmaları halinde 30 gün, nama yazılı olmaları halinde 90 gün içerisinde teslim edilmesi zorunludur.
Kayıtlı sermaye sistemindeki ortaklıkların hisse senetlerinin değişim işlemine tescile mesnet belgenin tescil tarihinden itibaren 15 gün içerisinde başlanması zorunludur.
Sermaye piyasası araçlarının kaydileştirilmesine ilişkin olarak yapılacak düzenlemeler saklıdır
Madde 16 – Kurula bildirim
Birleşme işlemine taraf ortaklıklar;
a) Genel kurul kararları ile sermaye artırımı ve diğer esas sözleşme değişikliklerinin tescil ve ilanına ilişkin TTSG,
b) Birleşme işlemine esas alınacak mali tabloların ilanına ilişkin TTSG,
c) İnfisah eden ortaklık/ortaklıkların ticaret sicilinden terkinine ilişkin TTSG,
d) Genel kurulların onayından geçen birleşme sözleşmesinin noter tasdikli bir örneği ve bu genel kurul toplantılarına ait hazinin cetvelleri ile duyum metinleri ve hisse senetlerinin dağıtımına ilişkin duyurunun ilan edildiği gazetelerin birer nüshasını ilk ilanları izleyen 6 iş günü içerisinde Kurula gönderirler.
Madde 17 – Ortaklık devralma yoluyla birleşme sonrasında ulaşılacak sermaye tutarı
Özkaynak veya rayiç değer yöntemlerinin kullanılması durumunda, ortaklık devralma yoluyla birleşme işlemi sonrasında ulaşılacak sermaye artırımının tutan aşağıdaki şekilde hesaplanır. Yapılacak hesaplamaya ilişkin örnek (EK/9)’da yer atmıştır.
Devralan ortaklığın özkaynağı: A
Devrolan ortaklığın (birden fazla ise ortaklıkların) özkaynağı: B
Devralan ortaklığın ödenmiş/çıkarılmış sermayesi: C
Birleşme işlemine taraf ortaklıkların, birleşme işlemine taraf bir diğer ortaklığın iştiraki olması ve benzeri durumlar, seçilen yönteme ilişkin hesaplamada dikkate alınır.
Birleşme sonrası artırılacak sermaye tutarı, devrolan ortaklığın (birden fazla ise ortaklıkların) devralan ortaklık dışındaki mevcut ortaklarına payları oranında dağıtılır.
Madde 18 – Yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşme sonrasında ulaşılacak sermaye tutarı
Yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşme sonrasında yeni kurulacak ortaklığın sermayesi, birleşme işlemine taraf ortaklıkların çıkarılmış/ödenmiş sermayelerinin toplamından oluşur.
Birleşme işlemine taraf ortaklıkların, birleşme işlemine taraf bir diğer ortaklığın iştiraki olması ve benzeri durumlar, her bir ortaklık için birleşme oranının hesaplanmasında dikkate alınır ve yeni kurulacak ortaklığın sermayesi bu suretle belirlenir.
Yeni kurulacak ortaklığın sermayesi, birleşmeye taraf ortaklıkların ortaklarına toplam özsermayedeki payları oranında dağıtılır. Özkaynak yönteminin kullanılması durumunda yapılacak hesaplamaya ilişkin örnek (EK/10)'da yer almıştır.
Madde 19 – Ücret
Birleşine işleminde, aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde kayda alma ücreti alınır.
a) Ortaklık devralma yoluyla birleşme işleminde;
1- Devralan ortaklığın hisse senetlerinin Borsa’da işlem görmesi durumunda, birleşme nedeniyle artırılan sermayeyi temsilen ihraç edilecek hisse senetlerinin nominal değerinden aşağı olmamak koşuluyla kayda almaya ilişkin Kurul Karar tarihindeki Borsa II. seans kapanış fiyatı üzerinden ve varsa Kurul kaydında bulunmayan hisse senetlerinin nominal değeri üzerinden,
2- Devralan ortaklığın hisse senetlerinin Borsa'da işlem görmemesi durumunda ise, birleşme nedeniyle artırılan sermayeyi temsilen ihraç edilecek hisse senetleri ile varsa Kurul kaydında bulunmayan hisse senetlerinin nominal değeri üzerinden,
b) Yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşme işleminde ise; birleşme nedeniyle tüzel kişilikleri sona eren ortaklıkların Kurul kaydında bulunmayan hisse senetlerine isabet eden sermayelerinin nominal değeri üzerinden,
Kanun'un 28' inci maddesine göre belirlenen ücret, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ankara Şubesi'nde Kurul adına açılan hesaba yatırılır.
Madde 20 – Diğer mevzuat hükümleri
Birleşme işlemine taraf ortaklıklardan herhangi birinin tabi olduğu diğer mevzuat hükümleri saklıdır.
Aracı kurumların ve yatırım ortaklıklarının birleşmelerine ilişkin Kurul düzenlemeleri saklıdır
Ortaklık devralma veya yeni ortaklık kurulması yoluyla birleşme işlemlerinde bu Tebliğde hüküm bulunmayan hallerde genel hükümlere uyulur.
Madde 21 – Kaldırılan Hükümler
15/11/1998 tarihli ve 23524 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Seri: I, No:26 Hisse Senetlerinin Kurul Kaydına Alınmasına ve Satışına İlişkin Esaslar Tebliğinin 2’nci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendi, 12'nci maddesi ile Tebliğin ekinde yer alan 5/A ve 5/B numaralı ekleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 22 – Yürürlük
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 23 – Yürütme
Bu Tebliğ hükümlerini Sermaye Piyasası Kurulu yürütür.