Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (R.G. 26.06.2003/25150)
Madde 1 – Amaç
Bu Yönetmeliğin amacı, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu hükümleri çerçevesinde halen piyasada faaliyet gösteren veya gösterecek tüzel kişiler tarafından hidroelektrik enerji üretim tesisleri kurulması ve işletilmesine ilişkin üretim, otoprodüktör, otoprodüktör grubu lisansları için DSİ ve tüzel kişiler arasında düzenlenecek Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalanması işlemlerinde uygulanacak usul ve esasları belirlemektir.
Madde 2 – Kapsam
Bu Yönetmelik, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu hükümleri çerçevesinde halen piyasada faaliyet gösteren veya gösterecek tüzel kişiler tarafından, hidroelektrik enerji üretim tesisleri kurulması ve işletilmesine ilişkin üretim, otoprodüktör, otoprodüktör grubu lisansları için DSİ ve tüzel kişiler arasında imzalanacak Su Kullanım Hakkı Anlaşmasında yer alması gereken hükümler, Su Kullanım Hakkı Anlaşması’nın imzalanmasına, yenilenmesine, tadiline ve sona ermesine ilişkin usul ve esaslar ile Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalayacak tüzel kişilerin yükümlülüklerini kapsar.
Madde 3 – Hukuki dayanak
Bu Yönetmelik; 6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanun, 3154 sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar
Bu Yönetmelik’te geçen;
a) Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,
b) ÇED: Çevresel Etki Değerlendirmesini,
c) DİE: Devlet İstatistik Enstitüsünü,
d) DSİ: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünü,
e) EİE: Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğünü,
f) EPDK: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
g) EÜAŞ: Elektrik Üretim Anonim Şirketini,
h) TEFE: Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan Toptan Eşya Fiyat Endeksini,
i) Piyasa: Elektrik enerjisi piyasasını,
j) Lisans: Bir tüzel kişinin piyasada faaliyet gösterebilmesi için EPDK’dan almak zorunda olduğu yetki belgesini,
k) Ortak Tesis: Enerji üretimi yanında sulama suyu, içme ve kullanma suyu temini ve taşkın koruma gibi birden fazla maksada hizmet eden tesisi,
l) Su Kullanım Hakkı Anlaşması: Hidroelektrik enerji üretim tesislerinin su kullanımına ilişkin işletme esaslarını ve DSİ'ye ödenecek bedellerin ödeme şeklini belirleyen yazılı hükümlere ve şartlara göre DSİ ile şirket arasında akdedilen anlaşmayı,
m) Şirket: Lisans almak üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması yapmak için başvuran anonim veya limited şirketi,
ifade eder.
Madde 5 – Proje listelerinin ilanı
DSİ ve EİE tarafından geliştirilen ve bu Yönetmelik kapsamında müracaat edilebilecek hidroelektrik enerji projelerine ilişkin listeler, proje safhalarına göre DSİ’nin internet sayfasında sürekli olarak yayımlanır ve güncellenir. Söz konusu listeler DSİ tarafından ilgili kurum ve kuruluşlara da gönderilebilir. Listelerde; projelerin durumları ve projelere ilişkin başvuru, fizibilite teslimi, Su Kullanım Hakkı Anlaşması hakkındaki bilgiler gibi işlem safhaları yer alır.
Madde 6 – Müracaat esasları
Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesi kapsamında yayımlanan DSİ ve EİE projelerinden, işletmedeki ve inşa halindeki projeler ile müracaat süresi sona eren projelerin dışında kalanlar için Su Kullanım Hakkı Anlaşması yapmak üzere DSİ’ye müracaat edilir.
Enerji üretimini de ihtiva eden çok maksatlı veya enerji üretimini kapsamayan tek veya çok maksatlı olarak planlanmış projelere, ancak proje kapsamındaki ortak tesislerden inşa halinde olanların inşaatının DSİ tarafından tamamlanmasını ve ortak tesislere ilişkin kesin hesabın çıkartılmasını müteakip müracaat edilir.
DSİ tarafından kesin projesi veya planlaması hazırlanmış olan çok maksatlı olarak planlanmış mutasavver projeler kapsamında hidroelektrik enerji üretim tesisi kurulmasının talep edilmesi halinde ortak tesisin tamamı şirket tarafından DSİ’nin teknik kontrolluğunda ve DSİ ile şirket arasında yapılacak bir protokol çerçevesinde geliştirilir ve inşa edilir. Bu durumda şirket, bu Yönetmelik kapsamındaki sürelerden, Ek-2’de belirtilen bedelden ve Ek-5’deki Taahhütname’den muaf tutulur ve DSİ’den ortak tesis yatırımı ile ilgili katılım payı talep edemez.
DSİ tarafından geliştirilerek işletmeye alınmış enerji maksadı olmayan depolamalı veya depolamasız tesislerden yararlanarak enerji üretmek gayesiyle Su Kullanım Hakkı Anlaşması yapmak üzere DSİ’ye müracaat edilebilir.
Tüzel kişiler tarafından geliştirilecek ve bu Yönetmeliğin 5 inci maddesi kapsamında yer almamış projeler için de müracaat edilebilir. Ancak, bu projelerin DSİ ve/veya EİE tarafından üzerinde çalışılan fakat rapora bağlanmamış projeler ile çakışması durumunda DSİ ve/veya EİE çalışmalarının tamamlanmasına kadar müracaat kabul edilmez.
Madde 7 – Müracaatların ilanı ve taahhütname alınması
Su Kullanım Hakkı Anlaşması yapılmak üzere DSİ’ye müracaat eden şirket veya şirketler, Ek-2'de belirtilen ve DSİ ve/veya EİE’ye ödenmesi gereken hizmet bedellerinin ödendiğine ilişkin belgeleri, Ek-5’de yer alan taahhütname ile birlikte DSİ’ye ibraz eder.
Yapılan ilk müracaat DSİ internet sayfasında yayımlanır ve otuz gün boyunca proje diğer müracaatlara da açık tutulur. Otuz gün sonunda kesinleşen müracaatlar ayrıca yayımlanır.
Madde 8 – Fizibilite raporlarının hazırlanması ve teslimi
DSİ ve/veya EİE tarafından geliştirilen fizibilite ve/veya kesin projesi hazır olan projelere müracaat olması halinde; DSİ tarafından gerekli görülmesi durumunda, fizibilite raporunun Ek-3'de belirtilen format doğrultusunda tadil edilip edilmeyeceği müracaatların tamamlanmasını müteakip otuz gün içerisinde müracaat sahibine bildirilir. Bildirim kapsamında müracaat sahibine doksan günü geçmeyecek bir tarih için fizibilite raporu teslim tarihi verilir. Şirket, projenin bulunduğu havzada mevcut, inşa halinde ve mutasavver projeler ile havzadaki mevcut ve gelecekteki bütün ihtiyaçları, menba developmanı ve mansap su haklarını göz önünde bulundurarak son yılları da kapsayan hidrolojik verilere göre tadil çalışmalarını yapar.
DSİ ve/veya EİE tarafından geliştirilen fizibilite ve/veya kesin projesi hazır olan projelere birden fazla müracaat olması halinde DSİ tarafından doksan günü geçmemek üzere şirketlere aynı fizibilite teslim tarihi verilir ve bütün fizibiliteler aynı tarihte teslim alınır. Şirket tarafından hazırlanan fizibilite raporu EİE projesi olması halinde sekiz nüsha, DSİ projesi olması halinde ise beş nüsha olarak DSİ'ye teslim edilir.
DSİ ve/veya EİE tarafından geliştirilen master plan, ön inceleme ve ilk etüt düzeyinde çalışmaları hazır olan projeler için müracaat olması halinde; projenin bulunduğu havzada mevcut, inşa halinde ve mutasavver projeler ile havzadaki mevcut ve gelecekteki bütün ihtiyaçlar, menba developmanı ve mansap su hakları göz önünde bulundurularak son yılları da kapsayan hidrolojik verilere göre şirket, Ek-3'de belirtilen format doğrultusunda fizibilite raporu hazırlar. Projeye birden fazla müracaat olması halinde DSİ tarafından yüz seksen günü geçmemek üzere şirketlere aynı fizibilite teslim tarihi verilir ve bütün fizibiliteler aynı tarihte teslim alınır. Şirket tarafından hazırlanan fizibilite raporu EİE projesi olması halinde sekiz nüsha, DSİ projesi olması halinde ise beş nüsha olarak DSİ'ye teslim edilir.
DSİ ve/veya EİE projeleri dışında geliştirilen yeni projeler için şirket, Ek-4'de belirtilen format doğrultusunda bir ön rapor hazırlayarak DSİ’ye müracaat eder. DSİ, EİE’nin de görüşünü alarak otuz gün içerisinde teklif edilen projenin mevcut, inşa halinde ve mutasavver projeler ile ilişkisi açısından değerlendirmesini yapar ve müracaatın uygun görülmesi halinde fizibilite raporu hazırlanmasını talep eder. Projenin bulunduğu havzada mevcut, inşa halinde ve mutasavver projeler ile havzadaki mevcut ve gelecekteki bütün ihtiyaçlar, menba developmanı ve mansap su hakları göz önünde bulundurularak son yılları da kapsayan hidrolojik verilere göre şirket, Ek-3'de belirtilen format doğrultusunda en fazla yüz seksen gün içerisinde fizibilite raporunu hazırlar ve beş nüsha olarak DSİ'ye teslim eder.
Şirket tarafından fizibilite raporu hazırlanma safhasında; havzada mevcut, inşa halinde ve mutasavver projeler ile mansap su haklarına ilişkin konular etüt edilecektir. Bu konularda DSİ’den bilgi talebinde bulunulması halinde, eldeki bilgiler DSİ tarafından şirkete temin edilecektir. Bu kapsamda havzanın özelliğine ve olabilecek gelişmesine bağlı olarak öngörülemeyen ancak ileride oluşabilecek ihtiyaçlar için meteorolojik şartlardan kaynaklanabilecek azalmalar dikkate alınmaksızın yıllık ortalama suyun DSİ’ce belirlenecek oranı şirket tarafından fizibilitede dikkate alınacaktır.
Şirket, yapılacak fizibilite revizyonu ve fizibilite çalışmalarında, DSİ ve/veya EİE projesi formülasyonuna göre teknik, ekonomik ve çevresel açıdan üstünlüğünün ortaya konulması veya ilave hidrolojik değerler ile yapılan hesaplamalar çerçevesinde proje temel karakteristiklerinde değişiklikler oluşması halinde farklı formülasyon teklifinde bulunabilir.
Madde 9 – Fizibilite raporlarının değerlendirilmesi
Fizibilite raporunun değerlendirilmesi safhasında genel olarak; projenin DSİ’nin mevcut, inşa halinde ve mutasavver projelerine olan etkisi ve ilişkisi, hidrolojisi, optimizasyonu, teknik ve ekonomik yönden yapılabilirliği incelenir. Ancak, şirket tarafından hazırlanan fizibilite raporu kapsamında olabilecek yetersiz etüt ve değerlendirmelerden dolayı ilerideki safhalarda hidrolojik, jeolojik, teknik, çevresel, sosyal ve ekonomik yönden oluşabilecek her türlü olumsuz sonuçtan yalnız şirket sorumludur.
Şirket tarafından DSİ’ye teslim edilen fizibilite raporu, DSİ’ce en fazla doksan gün içerisinde değerlendirilerek DSİ görüşü oluşturulur. Projenin EİE projesi olması halinde fizibilite değerlendirme safhasında DSİ tarafından EİE'nin de görüşü alınır.
Değerlendirme sonucunda fizibilite raporu kabul edilebilir bulunmayan şirketlere durum gerekçeleri ile birlikte eş zamanlı ve yazılı olarak bildirilir.
Ön rapor ve fizibilite hazırlanması ile müracaat ve fizibilite değerlendirilmesine ilişkin bütün süreler projenin özelliğine göre DSİ tarafından en fazla bir katı kadar artırılabilir ve bu durum şirketlere eş zamanlı ve yazılı olarak bildirilir.
Madde 10 – Su kullanım hakkı anlaşması imzalayabilmeye hak kazanıldığına dair belgenin verilmesi
Fizibilite raporları kabul edilebilir bulunan şirketlere; varsa eksikliklerin tamamlanması kaydıyla, Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalayabilmeye hak kazandıkları eş zamanlı ve yazılı olarak bildirilir. Bu yazının bir kopyası EPDK'ya da gönderilir. Bu şirketler onbeş iş günü içerisinde EPDK’ya lisans müracaatında bulunur. Bu süre içerisinde EPDK’ya müracaat etmeyen şirketler hakkını kaybeder ve bu durum EPDK tarafından DSİ’ye yazı ile bildirilir.
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğine göre yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu lisans alması Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararıyla uygun bulunan şirket Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalamak üzere EPDK tarafından DSİ'ye bildirilir.
Bir proje için hiçbir şirketin lisans alabilirliğinin uygun bulunmaması halinde durum EPDK tarafından DSİ’ye bildirilir.
Şirket, EPDK tarafından yapılan bildirim tarihinden itibaren onbeş iş günü içerisinde DSİ’ye müracaat eder.
DSİ görüşünde fizibilite raporunda giderilmesi gereken herhangi bir eksiklik bulunmuyorsa, DSİ ile şirket arasında müracaat tarihinden itibaren otuz gün içerisinde Su Kullanım Hakkı Anlaşması noter huzurunda imzalanır.
DSİ görüşünde, fizibilite raporunda giderilmesi gereken eksikliklerin belirtilmiş olması halinde, şirket DSİ’ye müracaat tarihinden itibaren otuz gün içerisinde eksikliklerini gidererek DSİ’ye tadil edilmiş fizibilite raporunu teslim eder. Tadil edilmiş fizibilite raporunun DSİ tarafından uygun görülmesi halinde teslim tarihinden itibaren otuz gün içerisinde Su Kullanım Hakkı Anlaşması noter huzurunda imzalanır.
EPDK tarafından yapılan bildirim tarihinden itibaren onbeş iş günü içerisinde DSİ’ye müracaat edilmemesi halinde hak geçersiz sayılır. Bu durumdan kaynaklanan hukuki ve diğer sorunlardan DSİ sorumlu tutulmaz.
Bu maddenin beşinci ve altıncı fıkralarında öngörülen süreler; DSİ’nin ek süre talebinin EPDK tarafından uygun görülmesi halinde bir defaya mahsus olmak üzere uzatılır.
Madde 11 – Su kullanım hakkı anlaşması hakkındaki hükümler
Ek-1'de verilen taslakta belirtilen hükümler çerçevesinde imzalanan anlaşmanın bir örneği yazı ile EPDK'ya gönderilir.
Ek-1’de yer alan Su Kullanım Hakkı Anlaşmasına, projenin özelliğine bağlı olarak özel hükümler eklenebilir.
Su Kullanım Hakkı Anlaşması, lisans süresince ve lisansın yürürlükte olduğu sürece geçerli olur ve Lisansın yenilenmesi, devredilmesi, sona ermesi, iptali halinde Su Kullanım Hakkı Anlaşması hükümsüz kalır.
Lisansın sona ermesi, iptali veya Su Kullanım Hakkı Anlaşmasının feshi hallerinde mevcut tesislerin durumuna ilişkin hususlar DSİ ve EPDK tarafından ayrıca düzenlenir.
Madde 12 – ÇED raporu
Şirket tarafından inşa edilecek bütün tesislere ilişkin olarak ilgili mevzuat çerçevesinde ÇED, ÇED Ön Araştırma Raporu hazırlanması ve Çevre ve Orman Bakanlığı’ndan ÇED Olumlu Kararı veya ÇED Gerekli Değildir Kararı alınması, şirketin sorumluluğundadır. Şirket tarafından inşa edilecek tesislerle ve tesis yerleri ile ilgili olarak ve ayrıca ÇED veya ÇED ön araştırma raporunda verilecek taahhütler ile ilgili muhtemel bir olumsuz durumun ortaya çıkması halinde bütün sorumluluk şirkete ait olacaktır.
Şirket tarafından inşa edilecek tesisler ile ilgili Çevre ve Orman Bakanlığından "ÇED Olumsuz Kararı" verilmesi halinde Su Kullanım Hakkı Anlaşması hükümsüz kalır.
Geçici madde 1 – Geçici ve son hükümler
Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesi gereğince DSİ internet sayfasında yayımlanması gereken proje listeleri ilk yıl için bu Yönetmeliğin yayımlanmasını müteakip 1 ay içerisinde yayımlanır.
Yayımlanan proje listelerinin hangi adresten temin edileceği ve ne şekilde ilgili kurum ve kuruluşlara gönderileceği bir defaya mahsus olmak üzere Resmi Gazetede ilan edilir. Listelerin duyuru şeklinde değişiklik olması halinde ise bu değişiklik Resmi Gazetede ayrıca yayımlanır.
Geçici madde 2
4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında tanımlanan mevcut sözleşmeler arasında yer alan ve işletmede bulunan hidroelektrik üretim tesislerini işleten tüzel kişilerin, imzalamış oldukları mevcut Su Kullanım Hakkı Anlaşmaları EPDK’dan lisans almaları şartıyla lisans süresince geçerlidir. Yap işlet devret modeli kapsamında mevcut sözleşmesi bulunan ve işletmede olanların mevcut su kullanım anlaşmaları çerçevesinde ticari işletme tarihine getirilmiş gelir-gider ve fon akış tablosunda ABD Doları olarak yer alan DSİ enerji katılım payları, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce kesin hesabı çıkmamış projeler için DSİ tarafından ortak tesisin kesin hesabının çıkartılmasını mütakip tadil edilerek DİE tarafından belirlenen TEFE değerleri kullanılarak ödeme tarihine getirilir. Günlük hesaplamalarda ödeme tarihinden bir önceki ay gerçekleşen TEFE değeri esas alınarak hesaplama yapılır.
Yap işlet devret modeli kapsamında elektrik enerjisi üretimi faaliyeti gösteren şirketlerin ortak tesislere ait enerji payı yatırım bedeli geri ödemesi her işletme yılının sonunda yapılır. Mevcut Su Kullanım Hakkı Anlaşmasında belirtilen ödeme süresi aynı kalır. Ancak bakiye para miktarı için TEFE uygulanır.
Otoprodüktör ve otoprodüktör grubu şirketlerin Mevcut Su Kullanım Anlaşmalarındaki ortak tesislere ait enerji payı yatırım bedeli geri ödemesine ilişkin hükümler, şirketlerin talebi halinde, bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde tadil edilir.
Yap işlet devret ve işletme hakkı devri modelleri kapsamında mevcut sözleşmeler arasında yer alan ve işletmede bulunan hidroelektrik üretim tesislerini işleten tüzel kişilerin, EPDK tarafından mevcut sözleşmeleri için teklif edilen tadilatları kabul ederek sözleşmelerini tadil etmeleri halinde, mevcut Su Kullanım Hakkı Anlaşmaları bu Yönetmelik çerçevesinde yenilenir. Bu durumdaki tüzel kişilere, Su Kullanım Hakkı Anlaşması için bu Yönetmeliğin Ek-2, Ek-3, Ek-4 ve Ek-5 hükümleri uygulanmaz.
Geçici madde 3
Yap işlet devret modeli kapsamında mevcut sözleşmesi olan ve bu sözleşme kapsamındaki bütün işlemleri tamamlanmamış tüzel kişilerden mevcut sözleşmeleri kapsamındaki bütün haklarından feragat ettiğini ya da Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği uyarınca inceleme ve değerlendirme sonucu lisans alması Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararıyla uygun bulunduğu takdirde feragat edeceğini yazılı olarak Bakanlığa ve EPDK’ya bildiren tüzel kişiler ile bu Yönetmelik hükümlerine göre Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalanır. İmzalanacak Su Kullanım Hakkı Anlaşması için bu Yönetmeliğin Ek-2, Ek-3, Ek-4 ve Ek-5 hükümleri uygulanmaz.
Geçici madde 4
Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesi gereğince yayımlanan projelere; 4/12/1984 tarihli ve 3096 sayılı Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretimi, İletimi Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun kapsamında yap işlet devret ve otoprodüktör modelinde daha önce Bakanlığa fizibilite raporu teslim edilerek başvuruda bulunulanlardan bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce Su Kullanım Hakkı Anlaşmasını imzalamak için DSİ'ye yapılan müracaatlar ile 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu hükümleri çerçevesinde üretim, otoprodüktör ve otoprodüktör grubu lisansı almak üzere gereken Su Kullanım Hakkı Anlaşmasını imzalamak için DSİ'ye yapılan müracaatlar, bu Yönetmelikteki müracaat esaslarına uygun olması ve Yönetmelik hükümleri çerçevesindeki yükümlülüklerin yerine getirilmesi halinde işleme konulur.
Geçici madde 5
6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanunun ek 1 inci maddesi çerçevesinde; DSİ tarafından inşa edilmiş, işletmeye alınmış ve işletmeye alınacak hidroelektrik üretim tesisleri için Su Kullanım Hakkı Anlaşmasına ilişkin hükümler bu tesislerin enerji üretimiyle ilgili kısımları ve bunların mütemmim cüzleri olan taşınmazların EÜAŞ’a devir işlemlerine ait usul ve esasları belirleyen devir yönetmeliği kapsamında düzenlenir.
Bu kapsama girmeyen ve EÜAŞ tarafından işletilmekte olan üretim tesisleri için imzalanacak Su Kullanım Hakkı Anlaşmaları da bu maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen hükümlere göre imzalanır.
Madde 13 – Yürürlük
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 14 – Yürütme
Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yürütür.