KolayuyumGiriş yap

2001/42 Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği

Tür
Resmi Gazete
Atıf
2001/42 Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği (R.G. 24.12.2001/24620)
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – Amaç

Bu Tebliğin amacı, özel tıbbi amaçlı diyet gıdaların tekniğine uygun ve hijyenik şekilde üretim, hazırlama, işleme, muhafaza, depolama, taşıma ve pazarlamasını sağlamak üzere bu ürünlerin bileşim ve etiketleme şartlarını belirlemektir.

Madde 2 – Kapsam

Bu Tebliğin hükümleri, hastalık, rahatsızlık veya tıbbi durumdan etkilenen veya bu nedenlerle beslenme bozukluğu olan kişilerin beslenme gereksinimlerini karşılamak amacıyla hazırlanan ve tıbbi gözetim altında kullanılması gereken gıdaları kapsar.

Madde 3 – Hukuki dayanak

Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'ne göre hazırlanmıştır.

Madde 4 – Tanımlar

Bu Tebliğde geçen;

a) Bebek; 0-12 ay arası yaş grubunu,

b) Özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar; belli beslenme uygulamaları için hastaların diyetlerini düzenlemek amacıyla özel olarak üretilmiş veya formüle edilmiş ve tıbbi gözetim altında kullanılacak olan gıdaları ifade eder. Bu gıdalar alışılmış gıda maddelerini veya bu gıda maddelerinin içinde bulunan belirli besin ögelerini veya metabolitlerini vücuda alma, sindirme, absorbe etme, metabolize etme veya vücuttan atma kapasitesi sınırlı, zayıflamış veya bozulmuş olan hastalar ya da diyet yönetimleri yalnızca normal diyetin modifikasyonu ile veya diğer gıdalarla ya da her ikisinin de birlikte kullanımı ile sağlanamayan kişiler için hazırlanmıştır.

Madde 5 – Ürün özellikleri

Bu Tebliğ kapsamındaki özel tıbbi amaçlı diyet gıdaların özellikleri aşağıda verilmiştir:

a) Özel tıbbi amaçlı diyet gıdaların formülasyonu, uluslararası geçerliliği olan tıp ve beslenme prensiplerine dayanmalı, üretici talimatlarına göre kullanıldığında, kullanacak kişilerin belirli beslenme ihtiyaçlarını karşılamada güvenilir, yararlı ve etkin olduğu bilimsel verilerle desteklenmelidir.

b) Özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar, Ek-1'de belirtilen bileşim kriterlerine uygun olmalıdır.

c) Özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar 3 grupta sınıflandırılır:

i- Üretici talimatlarına uygun olarak kullanıldığında, kişilerin beslenme kaynağını tek başına oluşturabilen, standart besin ögelerini içeren, beslenme açısından tam olan gıdalar,

ii- Üreticinin talimatlarına uygun olarak kullanıldığında, kullanan kişilerin beslenme kaynağını tek başına oluşturabilen, bir hastalık, rahatsızlık ya da tıbbi durum için besin öğeleri içeriği özel uyarlanmış, beslenme açısından tam olan gıdalar,

iii- Tek başına beslenme kaynağı olarak kullanımı uygun olmayan, standart formüllü veya bir hastalık, rahatsızlık ya da tıbbi durum için besin öğeleri içeriği özel uyarlanmış, beslenme açısından tam olmayan gıdalar.

(i) ve (ii)’de belirtilen gıdalar, hasta diyetlerinde takviye amaçlı ya da kısmen yerine geçen gıdalar olarak kullanılabilirler.

Madde 6 – Katkı maddeleri

Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılan katkı maddeleri Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin "Katkı Maddeleri" bölümüne uygun olmalıdır.

Madde 7 – Aroma maddeleri

Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılan aroma maddeleri Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin "Gıda Aroma Maddeleri" bölümüne uygun olmalıdır.

Madde 8 – Bulaşanlar

Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin "Bulaşanlar" bölümüne uygun olmalıdır.

Madde 9 – Hijyen

Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin "Gıda Hijyeni" bölümüne uygun olmalıdır.

Madde 10 – Ambalajlama ve etiketleme-işaretleme

Etiketleme, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'nin "Ambalajlama ve Etiketleme-İşaretleme" bölümündeki koşullara ek olarak, aşağıdaki ifadeleri de içermelidir:

a) Tüketime hazır olarak satılan ürünün her 100 g ya da 100 mL’sinde ya da üreticinin talimatlarına göre kullanıma hazır ürünün her 100 g ya da 100 mL’sinde enerji değeri kJ veya kcal olarak ve protein, karbonhidrat ve yağ içeriği ise sayısal olarak verilir. Bu bilgi aynı zamanda etiketle verilen porsiyon miktarından ya da paketteki ürünün toplam porsiyon sayısından da sağlanabilir.

b) Ek-1'de belirtilen, her bir mineral ve vitaminin ürün içindeki ortalama miktarları, tüketime hazır olarak satılan ürünün her 100 g ya da 100 mL’sinde ya da üreticinin talimatlarına göre kullanıma hazır ürünün her 100 g ya da 100 mL’sinde sayısal olarak verilir. Bu bilgi aynı zamanda etiketle verilen porsiyon miktarından ya da paketteki ürünün toplam porsiyon sayısından da sağlanabilir.

c) Ürünün istenilene uygun kullanımı için özellikle protein, karbonhidrat ve yağ bileşenlerinin içeriği ve/veya diğer besin öğeleri ile onların bileşenlerinin, tüketime hazır olarak satılan ürünün her 100 g ya da 100 mL’sinde ya da üreticinin talimatlarına göre kullanıma hazır ürünün her 100 g ya da 100 mL’sinde sayısal olarak beyan edilmesi gerekir. Bu bilgi aynı zamanda etiketle verilen porsiyon miktarından ya da paketteki ürünün toplam porsiyon sayısından da sağlanabilir.

d) Gerektiğinde ürünün ozmolalitesi veya ozmolaritesi hakkında bilgi verilmelidir.

e) Ürünün içerdiği protein ve/veya protein hidrolizatlarının kaynağı ve yapısı ile ilgili bilgi verilmelidir.

f) Ürün, "Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıda" adı altında satışa sunulur.

g) Etiketlemede ayrıca "önemli uyarı" veya dengi bir uyarı ile başlayan aşağıdaki ifadeler de yer almalıdır:

- Ürünün tıbbi gözetim altında kullanılması gerektiği,

- Ürünün tek başına beslenme kaynağı olarak kullanımının uygun olup olmadığı,

- Gerektiğinde ürünün belirli bir yaş grubu için olduğu,

- Ürünün kullanılması amaçlanan durumlar dışında hastalığı, rahatsızlığı ya da tıbbi sorunları bulunmayan kişilerce tüketildiği zaman bir sağlık tehlikesine neden olacağı.

h) Etiketleme aşağıdaki ifadeleri de kapsamalıdır:

- "................’nın diyet yönetimi içindir" ifadesinde boş bırakılan yere ürünün kullanılması amaçlanan hastalık, rahatsızlık ya da tıbbi durumun yazılması,

- Uygun görülmesi halinde, yeterli önlem ve yan etkilerinin neler olduğunu içeren bir açıklama,

- Besin ögelerinin artırılması, azaltılması, elimine edilmesi ya da modifiye edilmesi gibi ürünü kullanımda özel hale getiren özelliklerin ve/veya ayırıcı özelliklerinin ve ürünün kullanımının tanımı,

- Gerektiğinde, ürünün parenteral kullanımlar için uygun olmadığını belirten bir uyarı.

i) Etiketleme, ürünün uygun hazırlanışı, kullanımı ve ambalajının açılmasından sonra doğru olarak saklanması ile ilgili talimatları içermelidir.

Madde 11 – Taşıma ve depolama

Özel tıbbi amaçlı diyet gıdaların taşıma ve depolanması Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'nin "Gıdaların Taşınması ve Depolanması" bölümüne uygun olmalıdır.

Madde 12 – Numune alma ve analiz metodları

Özel tıbbi amaçlı diyet gıdalardan, üretim hattından ve muhafaza deposundan numune alınmasında Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'nin "Numune Alma ve Analiz Metodları" bölümündeki kurallara uyulmalıdır. Alınan numune uluslararası kabul görmüş metodlara göre analiz edilmelidir.

Madde 13 – Tescil ve denetim

Özel tıbbi amaçlı diyet gıdaları üreten ve satan işyerleri; tescil ve izin, ithalat işlemleri, kontrol ve denetim sırasında bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Bu hükümlere uymayan işyerleri hakkında 24/6/1995 tarihli ve 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre yasal işlem yapılır.

Madde 14 – Denetim

Bu Tebliğe ait hükümler; 24/6/1995 tarihli ve 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnameye göre, Sağlık Bakanlığı ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nca denetlenir.

Madde 15 – Avrupa Birliğine uyum

Bu Tebliğ, 1999/21/EC sayılı "Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar" üzerine Komisyon Direktifi dikkate alınarak, Avrupa Birliği’ne uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

Geçici madde 1

Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üreten ve satan işyerleri 1 yıl içinde bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır.

Madde 16 – Yürürlük

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 17 – Yürütme

Bu Tebliğ hükümlerini Sağlık Bakanı ve Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.