Devlete Ait Taşınmaz Mal Satış, Trampa, Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesisi, Ecrimisil ve Tahliye Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkındaki Yönetmelik
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- Devlete Ait Taşınmaz Mal Satış, Trampa, Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesisi, Ecrimisil ve Tahliye Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkındaki Yönetmelik (R.G. 11.11.1996/22844)
- İlgili mevzuat
- Devlete Ait Taşınmaz Mal Satış, Trampa, Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesis, Ecrimisil ve Tahliye Yönetmeliği (mülga)
Madde 1
16/12/1994 tarih ve 18607 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlete Ait Taşınmazmal, Satış, Trampa, Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesis, Ecrimisil ve Tahliye Yönetmeliğinin değişik 72 nci maddesi madde başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmaz mallar üzerinde Medeni Kanuna göre azami 49 yıla kadar irtifak hakkı (sükna hakkı hariç) ile Kat Mülkiyeti Kanununa göre kat irtifakı tesis edilebilir. Bu taşınmaz mallar üzerinde gayrimenkul mükellefiyeti ve gayrimenkul rehni tesis edilemez.
Amaçları açısından Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmaz mallar üzerinde tesis edilecek irtifak hakları aşağıda gösterilmiştir.
a) Kamu yararı amaçlı irtifak hakkı tesisi:
Kamu kurum ve kuruluşları lehine 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre, Hazine taşınmaz malları üzerinde kamu yararı amacıyla irtifak hakkı tesis edilebilir.
b) Turizm amaçlı irtifak hakkı tesisi:
12/3/1982 gün ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ve 28/4/1983 tarih ve 18031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Arazisinin Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, turizm bölgelerinde, turizm alan ve merkezleri içinde veya dışında kalan ve imar planları ile turizme ayrılan yerlerdeki Hazine taşınmaz malları üzerinde Turizm Bakanlığınca yapılan tahsislere istinaden turizm yatırımcıları lehine irtifak hakkı tesis edilebilir. Turizm alan ve merkezleri dışında kalan Devlet ormanlarında turizm yatırımlarına tahsis edilecek irtifak haklarında 5 Nisan 1995 gün ve 22249 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Orman Arazilerinin Tahsisi Hakkında Yönetmelik” hükümleri uygulanır.
Turizm Bakanlığı ile Orman Bakanlığınca Turizm Teşvik Kanunu ve Orman Kanununa göre turizm tesisleri için tahsis edilen araziler üzerindeki tesislere bitişik olup tesisin faaliyeti için lüzumlu olan ve anılan mevzuata tabi olmayan Hazineye ait araziler üzerinde turizm yatırımcıları lehine irtifak hakkı tesis edilebilir. Buna ilişkin esaslar Bakanlıkça belirlenir.
c) Eğitim amaçlı irtifak hakkı tesisi:
625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamındaki her derece ve türde okul yapmak isteyen Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek ve tüzel kişiler lehine Hazine taşınmaz malları üzerinde eğitim amaçlı irtifak hakkı tesis edilebilir. Eğitim amaçlı irtifak hakkı tesisine ilişkin esas ve usuller Bakanlıkça çıkarılacak tebliğde gösterilir.
Kanunla kurulan özel üniversitelere de talepte bulunmaları halinde Hazine taşınmaz malları üzerinde eğitim amaçlı irtifak hakkı tesis edilebilir.
d) Sağlık amaçlı irtifak hakkı tesisi:
2219 sayılı Hususi Hastaneler Kanunu ile 10/1/1983 tarih ve 17924 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Özel Hastaneler Tüzüğüne uygun olarak yapılacak sağlık yatırımları için Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek ve tüzel kişiler lehine Hazine taşınmaz malları üzerinde sağlık amaçlı irtifak hakkı tesis edilebilir. Sağlık amaçlı irtifak hakkı tesisine ilişkin esas ve usuller Bakanlıkça çıkarılacak tebliğde gösterilir.
e) Sosyal amaçlı irtifak hakkı tesisi:
Kanunla kurulan oda, borsa, birlik ve çeşitli kurumlar ile demekler, spor kulüpleri, vakıflar ve benzeri kurumlar lehine Hazine taşınmaz malları üzerinde bu kurumların görevleri veya amaçları gereği ihtiyaç duydukları tesisleri gerçekleştirebilmeleri amacıyla irtifak hakkı tesis edilebilir.
f) Yatırımları teşvik amaçlı irtifak hakkı tesisi:
Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişiler lehine, özel kanunlarındaki hükümler gereği, Hazine taşınmaz malları üzerinde yatırımları teşvik amacıyla irtifak hakkı tesis edilebilir. 4/12/1984 gün ve 3096, 8/6/1994 gün ve 3996 sayılı Kanunlar gereği görev verilmiş şirketler lehine tesis edilen irtifak hakları yatırımları teşvik amaçlı irtifak hakları kapsamında kabul edilir.
g) Fuarcılık ve Sergileme amaçlı irtifak hakkı tesisi:
Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 3143 sayılı Kanunun 12 nci maddesine dayanılarak yapılacak düzenlemeler çerçevesinde organize edilecek fuar ve sergileri, uluslararası standartlara uygun bir şekilde gerçekleştirecek ve bu amaçla hizmet verecek yatırımlar için irtifak hakkı tesis edilebilir. Bu amaçla irtifak hakkı tesisine ilişkin esas ve usuller Bakanlıkça çıkarılacak tebliğde gösterilir.
h) Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımları teşvik amaçlı irtifak hakkı tesisi:
Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak sanayi yatırımları için Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmaz mallar üzerinde gerçek ve tüzel kişiler lehine irtifak hakkı tesis edilebilir.
Bu amaçla irtifak hakkı tesisine ilişkin esaslar Bakanlıkça çıkarılacak tebliğde gösterilir.
Yukarıda belirtilen haller dışındaki irtifak hakkı tesisine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.”
Madde 2
Aynı Yönetmeliğin 73 üncü maddesi madde başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
A - Tahmin Edilen Bedelin Tesbiti;
İrtifak hakkına konu Hazine taşınmaz malının ilk yıl irtifak hakkı bedelinin tesbitinde aşağıdaki esaslar uygulanır.
a) Kamu yararı amaçlı irtifak hakkı tesisinde tahmin edilen bedel Kamulaştırma Kanununun 30 uncu maddesine göre tesbit edilir.
b) Eğitim, sağlık, sosyal, yatırımları teşvik, fuarcılık ve sergileme amaçlı irtifak hakkı tesisinde tahmin edilen bedel Hazine taşınmaz malı üzerinde yapılması öngörülen yatırım (proje) tutarının % 05 (Bindebeş)’i üzerinden hesaplanır. Tesbit edilen bu bedel emlak vergisi asgari metrekare vergi değerleri esas alınarak hesaplanan değerin % 1 (Yüzdebir)’inden az olamaz. Sosyal amaçlı irtifak haklarında yukarıdaki oranlar % 50 indirimli uygulanır.
Turizm amaçlı irtifak hakkı tesisinde bedel Kamu Arazisinin Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre Turizm Bakanlığınca tesbit edilir. Turizm alan ve merkezleri dışında kalan Devlet ormanlarında, turizm yatırımları için tesis edilecek irtifak hakkında bedel “Orman Arazilerinin Tahsisi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre belirlenir.
B - Bakanlıktan İzin Alınması;
Hazine taşınmaz malları üzerinde irtifak hakkı tesisinden önce, bedel ve miktar ne olursa olsun Bakanlıktan izin alınır.
Bakanlığa yazılacak izin talep yazısında aşağıdaki bilgi ve belgeler bulunur.
a) Taşınmaz mal üzerinde hangi amaçla irtifak hakkı tesis edileceği,
b) İmar planı içinde ise, hangi hizmete ayrıldığı,
c) Tescilli ise tapu senedi veya çaplı tasarruf vesikasının tasdikli örneği,
d) Taşınmaz Malın mahallinde çizilen ölçekli krokisi ve "Tahmin Edilen Bedel Hesap Tutanağının tasdikli örneği,
e) Tasdikli imar planı içinde ise tasdikli plan örneği,
f) İrtifak hakkı tesisi talebinde bulunanlardan alınacak teklif ve taahhütlerini içeren yazı veya dilekçelerinin tasdikli örneği.”
Madde 3
Aynı Yönetmeliğin 74 üncü maddesi madde başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
İrtifak hakkı tesisi İhalesi, hak lehtarının, 28/4/1983 tarih ve 18031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Arazisinin Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre belirlenmesinde olduğu gibi özel mevzuatına veya bu Yönetmelik uyarınca Bakanlıkça çıkarılacak tebliğlerle belirtilen esaslara uyulmak kaydıyla 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 51 inci maddesinin (g) bendine istinaden pazarlık usulüyle yapılır.
İrtifak Hakkı Tesisi Taahhütnamesinde; taşınmaz malın tapu kaydı, irtifak hakkının süresi, hak lehtarı, irtifak hakkının konusu, inşaat yapılacak ise süre ve şartları, irtifak hakkının bedeli, teminat, irtifak hakkının sona ermesi ve iptal şartları ile tesis edilecek irtifak hakkına ilişkin diğer özel şartlar gösterilir.
Bakanlıkça irtifak hakkı tesisinin uygun görüldüğüne dair Defterdarlığa talimat verilmesini müteakip ilgiliye tebligat yapılır. Yapılan tebligatı izleyen 30 gün içinde ilk yıl bedeli ve alınması öngörülmüş ise kesin teminat yatırılarak İrtifak Hakkı Tesisi Taahhütnamesi hak lehtarı ve idarenin katılımı ile tapuda resmi senede bağlanır.”
Madde 4
Aynı Yönetmeliğin 75 inci maddesi madde başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
A - İlk yıldan sonraki yıllara ait irtifak hakkı bedellerinin tesbiti;
İlk yıldan sonraki irtifak hakkı bedelleri Devlet İstatistik Enstitüsü Toptan Eşya Fiyat Endeksinde meydana gelen artış oranının bir önceki yıl kullanım bedeli İle çarpımı suretiyle bulunacak miktarın önceki yıl kullanım bedellerine ilavesi suretiyle belirlenecek bedel üzerinden tahsil edilir.
Özel mevzuatı bulunan irtifak hakkı tesislerinde özel mevzuat hükümleri uygulanır.
B - Hasılattan Pay Alınması
Hazine taşınmaz malları üzerinde eğitim ve sağlık ile fuarcılık ve sergileme amaçlarıyla kurulan irtifak haklarına konu olan tesislerin yıllık hasılatı üzerinden % 01 (Bindebir) oranında pay alınır. Tesislerin işletmeciliğinin kiraya verilmesi halinde hasılat payı, kiraya verenlerin elde ettikleri kira geliri, kiracıların ise işletme hasılatı üzerinde hesaplanır.
Sosyal amaçlı irtifak haklarında Hazine taşınmaz malı üzerinde Bakanlıktan izin alınmak suretiyle büfe, kantin, kafeterya ve benzeri birimlerin kurulması ve bu birimlerin hak lehtarına gelir sağlamak amacıyla üçüncü kişi ve kuruluşlara kiraya verilmesi halinde, hak lehtarı brüt kiranın % 25’ini ayrıca Hazineye ödemekle yükümlüdür. Kira payları hak lehtarı ile kiracı arasında yapılan sözleşmeye göre kira bedellerinin hak lehtarına ödenmesi gereken ayı takip eden ayın 20 nci günü akşamına kadar ilgili saymanlığa yatırılır.
Hasılatı gösteren beyannameler 1/6/1989 tarih ve 3568 sayılı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci, Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik” Kanununa göre yetkili kılınan yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilir. Hasılat payları bilanço dönemini takip eden Mayıs ayı içinde yatırılır. Süresinde yatırılmayan hasılat payları hakkında 21/7/1953 tarih ve 6183 sayılı “Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun”un 51 inci maddesin de yazılı nispette gecikme zammı uygulanır.
C - Kalkınmada Öncelikli Yörelerde Tesis Edilecek İrtifak Hakları
Kalkınmada öncelikli yörelerde tesis edilecek eğitim, sağlık ve sosyal amaçlı irtifak haklarında yukarıda yer alan esaslara göre belirlenen maktu irtifak hakkı bedelleri, hasılat payları ile artış oranları Bakanlıkça % 50 indirimli olarak tesbit edilebilir.
Bu yörelerdeki sanayi yatırımlarının irtifak hakkı bedelleri ile artış oranları bu maddedeki hükümlere bağlı kalınmaksızın Bakanlıkça belirlenir.”
Madde 5
Aynı Yönetmeliğin 76 ncı maddesi madde başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
a) Ağaçlandırma İzinleri;
31/8/1956 gün ve 6831 sayılı Orman Kanunu ile 26/6/1994 tarihli ve 21972 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ağaçlandırma Yönetmeliği uyarınca Hazine taşınmaz malları üzerinde ağaçlandırma yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilere Orman Bakanlığınca uygun görülecek uygulama projelerine istinaden 10 yıl süreyle ağaçlandırma izni verilebilir. İzin süresi içinde yapılacak kontrollerde, arazinin projesine uygun ağaçlandırıldığı saptandığı taktirde, izin süresi ağacın kesim yaşı dikkate alınarak uzatılır. İzin verilen taşınmaza ait kira bedelleri Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğünce fidan türleri ve arazi verim sınıfları dikkate alınarak ilk beş yılı % 50 indirimli olmak üzere her yıl yeniden belirlenir. Ağaçlandırma izni verilmesine ilişkin esas ve usuller Bakanlıkça çıkarılacak tebliğde gösterilir.
b) İskele İzinleri;
3621 sayılı Kıyı Kanunu ve Uygulama Yönetmeliğine uygun olarak ve ilgili kuruluşlardan izin alınmak suretiyle kıyıda iskele, liman, barınak, yanaşma yeri, rıhtım ve benzeri türde tesis yapan yatırımcılara azami 49 yıla kadar kullanma izni verilebilir. İskelelerin kullanımı karşılığında aşağıda belirtildiği şekilde maktu ve nisbi olmak üzere iki tür bedel alınır.
Maktu bedel; İskelenin, dolgu alanının büyüklüğü dikkate alınarak hesaplanan ve yıllık peşin olarak alınan bedeldir. (Bu bedel, bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen komisyonca tesbit edilir.) Maktu bedeller, her üç yılda bir tahmin edilen ilk yıl bedelinin tesbitinde kullanılan kriter gözönünde bulundurularak günün rayicine göre yeniden takdir edilir. Bedel takdirinin yapılmadığı ara yıllarda maktu bedeller Bakanlıkça belirlenen oranda artırılarak tahsil edilir.
Nisbi bedel; İskelenin, üçüncü kişi veya kuruluşların mallarının yükleme ve boşaltılmasında kullanılması veya üçüncü kişilere ait gemilere konaklama hizmeti verilmesi halinde, İzin sahibinden maktu bedele ilave olarak alınacak bedeldir. Bu bedelin hesabında; izin sahibinin tahsil ettiği yükleme, boşaltma, konaklama ücretinin % 15’i esas alınır. % 15 oram esas alınarak hesaplanan nisbi bedel o bölgede Denizcilik Müsteşarlığının belirlediği kamu limanında aynı yükün yükleme veya boşaltılması ile gemilerin konaklaması sırasında alınmakta olan ücretin % 75’inden az olması halinde, % 15 payın hesabında kamu limanınca alınan ücretin % 75’i esas alınır. Her aya ait nisbi bedeller tutarı takip eden ayın 20 nci günü akşamına kadar ilgili Saymanlığa yatırılır.
İskelelerde kullanma izni verilmesine ilişkin esas ve usuller Bakanlıkça çıkarılacak tebliğde gösterilir.”
Geçici madde 1
Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce tesis edilmiş olan irtifak hakları, ağaçlandırma ve iskele izinleri hakkında eski Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Ancak talep edildiği takdirde bu Yönetmelik hükümleri de uygulanabilir.
Madde 6 – Yürürlük
Sayıştay görüşü alınmak suretiyle hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 7 – Yürütme
Bu Yönetmelik hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.