Seri No : 1 Gümrük Genel Tebliği (Uluslararası Anlaşmalar )
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- Seri No : 1 Gümrük Genel Tebliği (Uluslararası Anlaşmalar ) (R.G. 22.07.1994/21998)
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – I-AMAÇ VE KAPSAM
Ekonomik İşbirliği Teşkilatı üyesi Türkiye, Pakistan ve İran arasında 23 Mayıs 1991 tarihinde Tahran'da imzalanan Tercihli Tarifeler Protokolü ile 17 Şubat 1992 tarihinde aynı yerde imzalanan Tercihli Tarifeler Hakkında Ek Protokol, 24 Aralık 1992 günlü 21445 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 12/11/1992 günlü 92/3750 sayılı Kararla onaylanmış olup uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar iş bu Tebliğ ile düzenlenmiştir.
Madde 2 – II-KISALTMA VE TANIMLAR
Bu tebliğde geçen;
a) ECO; Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (Economic Cooperation Organization),
b) Üye ülke, taraf ülke veya Ekonomik İşbirliği Teşkilatı'na üye ülkeler ifadesi; Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti, İran İslam Cumhuriyeti,
c) Anlaşma veya Protokol; 23 Mayıs 1991 tarihinde Tahran'da imzalanan Tercihli Tarifeler Protokolü ile 17 Şubat 1992 tarihinde Tahran'da imzalanan Tercihli Tarifeler Hakkında Ek Protokol,
d) Mal Listeleri ifadesi; ECO üyesi ülkelerin halihazır dış ticaret rejimleri çerçevesinde, üye ülkelerden ithal edilecek aynı ülkeler menşeli mallarda karşılıklı mutabakata dayalı olarak % 10 gümrük tarifesi indirimleri uygulayacakları Ek I-III sayılı liste,
e) ECO Menşe Şahadetnamesi ifadesi; ECO ülkeleri menşeli ürünlerin Protokol hükümlerinden yararlanabilmesini sağlamak üzere ihracatçı ülke gümrük idaresince yetkili kılınan kuruluşlarca usulüne uygun olarak düzenlenip onaylanan belge (Ek: IV);
f) ECO Menşe Şahadetnamesi İçin Başvuru Formu ifadesi; İhracatçı veya ihracatçının sorumluluğu altında yetkili temsilcisi tarafından ECO Menşe Şahadetnamesi talep edilmek üzere doldurulması gereken Form (Ek:V);
anlamına gelir.
Madde 3 – III-MENŞE KURALLARI
ECO ülkeleri Arasında Tercihli Tarife Uygulamasında gözetilecek menşe kuralları ve buna ilişkin gümrük işlemleri şu esaslar dahilinde gerçekleştirilir.
1) Bir üye ülke tarafından diğer üye ülkeler menşeli belirli ürünlere tercihli tarife uygulanması amacıyla; aşağıdaki ürünler, bu maddenin 4 ncü bendi çerçevesinde ve diğer ülkeye doğrudan nakledilmiş olmak şartıyla tercihli tarife uygulanmasından yararlanan bir ülke menşeli sayılacaktır.
a) Tümüyle o ülkede üretilmiş ve/veya imal edilmiş ürünler;
b) Maliyeti FOB kıymetin % 50'sinden fazla olmamak şartıyla, üretiminde (a) altbendinde belirtilenler dışında kalan ürünler kullanılmak suretiyle o ülkede üretilmiş ve/veya imal edilmiş ürünler.
2) 1 inci bendin (a) altbendi kapsamında; aşağıdaki ürünler tümüyle anlaşmadan yararlanan bir ülkede üretilmiş ve/veya imal edilmiş sayılacaklardır;
a) O ülke topraklarından veya deniz yataklarından çıkartılan mineral ürünler;
b) O ülkede toplanan sebze ve meyve ürünleri;
c) O ülkede doğan ve yetiştirilen canlı hayvanlar;
d) O ülkede canlı hayvanlardan üretilen ve/veya imal edilen ürünler;
e) O ülkede avcılık ve balıkçılıktan üretilen ve/veya imal edilen ürünler;
f) Deniz balıkçılığı ürünleri ve o ülkeye ait araçlar tarafından denizden çıkartılan deniz ürünleri;
g) Doğrudan doğruya (a)'dan (f)'ye kadar olan altbentlerde sayılan ürünlerden o ülkede üretilen eşya.
3) 1 nci bendin (b) altbendinin uygulanmasında "maliyet" ifadesi, (a) altbendinde belirtilenler dışında kalan ürünlerin imalatçıya fabrika veya işyerinde kapları dahil maliyeti anlamındadır. Bu tür eşyanın (yabancı menşeli madde ve parçalar) tavizden yararlanacak ülkeye ithali anında gümrük belgelerine göre saptanacak maliyeti yukarıda belirtilen FOB kıymetin hesaplanmasında yeterli delil olarak kabul edilecektir.
4) Aşağıda sayılan işçilik ve işlemlerin bir veya daha fazlası tek başlarına nihai imalat işlemi olarak kabul edilmeyecektir:
a) Paketleme
b) Karıştırma
c) Şişeleme
d) Etiketleme
e) Yüklerin Bölünmesi
f) Tasnif
g) Markalama
h) Setler Oluşturma
5) Denizden çıkartılmış deniz ürünleri veya bunlardan üretilmiş eşyanın üretim veya yükleme yerinin saptanmasında, bu tür ürünler eğer bir ihracatçı taraf ülkeye ait veya o ülkece işletilmekte olan bir araç tarafından denizden çıkartılmış veya üretilmiş ve doğrudan o ihracatçı ülkeye getirilmiş ise, o ülke topraklarında yüklenmiş olarak kabul edilecektir.
6) Bir yüklemede her bir eşya, ayrı olarak dikkate alınacaktır.
Bu nedenle;
a) Bir eşya ile birlikte ithal edilen ve fiyatı bu eşyanın fiyatına dahil edilmiş veya kendisi için ayrı bir fiyat belirlenmemiş olan aletler, parçalar ve aksesuarlar, bu tür eşyaların satışında alışılagelmiş şekilde standart ekipman oluşturmak koşuluyla, eşya bir bütün oluşturur sayılacaktır;
b) (a) altbendine girmeyen eşya, taraf ülkelerde gümrük vergilerinin belirlenmesinde öyle gerekiyor ise, ayrı birim olarak işlem görecektir.
Nakliyat veya üretim şekli gerekçesiyle bir yükleme şeklinde ithal edilmeyerek birden fazla yükleme şeklinde ithal edilen monte edilmemiş veya demonte vaziyetteki eşya, ithalatçının talebi halinde, ithalatçı taraf ülkede gümrük vergilerinin belirlenmesinde öyle gerekiyor ise, tek bir eşya olarak işlem görecektir.
7) Aşağıda sayılan ürünler ihracatçı taraf ülkeden bir diğer ülkeye doğrudan sevkedilmiş sayılacaktır.
a) Bir başka ülke topraklarından geçmeksizin nakledilen ürünler,
b) Transit taşımanın coğrafi nedenlerle veya taşımanın özelliği itibariyle haklı bulunması ve eşyanın transit edildiği veya ambarlandığı ülke gümrük idaresinin kontrolü altında bulundurulması, bu ülkede ticaret veya tüketim konusu olmaması ve boşaltma, yükleme yahut iyi durumda muhafazası için gerekenler dışında işlem görmemesi koşuluyla; ihracatçı taraf ülke dışında bir veya daha fazla ülke topraklarında transit yükleme veya geçici ambarlama suretiyle transit şeklinde taşınan ürünler.
8) 7 inci bendin (a) altbendinde konulmuş koşullara uyulduğunun kanıtlanması aşağıdaki belgelerden birinin ilgili gümrük idarelerine ibrazı ile sağlanacaktır.
a) İhracatçı taraf ülkede düzenlenmiş olup himayesinde transit ülkeden geçişin gerçekleştiğini gösteren tek bir taşımaya ilişkin bir belge; veya,
b) Transit ülke gümrük idareleri tarafından düzenlenmiş olup eşyanın tam tanımını, boşaltma ve yükleme tarihlerini veya eşyanın sevkiyat veya varışını ve taşımaya ilişkin aracın kimliğini içeren bir belge (transit ülkede eşyanın hangi şartlar altında kaldığını belgelendirilmesi); veya,
c) Yukarıdakilerin bulunmaması halinde, kanıtlayıcı sair bir belge.
Madde 4
1) ECO Tercihli Tarifeler Hakkında Ek Protokol'ün (c) maddesi gereğince üye ülkeler gerek Protokol ekinde bulunan ve gerekse bu tebliğin I, II ve III sayılı eklerinde yer alan o üye ülke menşeli mallarda % 10 tarife indirimi yapacaklardır. Tavizler ençok kayrılan ülke esasına göre tanınacaktır.
2) Protokolde öngörülen ve bu tebliğde uygulama esasları belirlenen ECO Tercihli Tarifeler Düzenlemesi halen mevcut olan herhangi bir ticaret tercihleri düzenlemesinin yerine geçmez.
3) Bu tebliğin Ek: IIl'ünde yer alan mallarda Türkiye'nin Protokol kapsamında yapacağı indirim (Avrupa Birliği Ortak Gümrük Tarifesine uyum işleminden sonra) 1993 yılında ithalatımızda kanunen geçerli olması gereken tavizli vergi hadleri esas alınarak yapılır.
4) Ek: III listesinde yer alan tarifelere ilişkin ikinci sütun, Pakistan ve İran menşeli mal ithalatında ECO Tercihli Tarifeler Protokolü kapsamında Türkiye tarafından uygulanacak % 10 indirimli (tercihli) vergi oranlarını göstermektedir.
5) Ek: Ill'de yer alan İran ve Pakistan menşeli mal ithalatında tercihli tarife uygulaması yanında Toplu Konut Fonu tahsil edileceği tabiidir.
Madde 5
1) İhracatçı ülke menşe statüsünü haiz ürünlerin tercihli tarife uygulamasından yararlanabilmesi için, ihracatçı ülke gümrük idareleri veya diğer yetkili devlet kuruluşları tarafından onaylanmış Ek: IV'deki forma uygun bir menşe şahadetnamesi ibrazı şarttır.
2) Eşyanın bu kurallar çerçevesinde menşe statüsü kazanması, posta gönderileri (küçük paketler dahil) şeklinde sevkedilen ürünleri veya kıymeti yüksek olmayan (yolcu beraberinde olan veya olmayan bagaj dahil) gönderileri kapsamaz.
Madde 6 – IV-ECO MENŞE ŞAHADETNAMELERİ İLE ECO MENŞE ŞAHADETNAMELERİ İÇİN BAŞVURU FORMUNUN BASIM VE DAĞITIMI
ECO Menşe Şahadetnameleri Ek IV'deki örneğe uygun olarak ve seri numaraları verilmek suretiyle Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği tarafından bastırılır ve ihtiyaca göre mahalli Ticaret Odaları, Sanayi Odaları veya Ticaret ve Sanayi Odalarına gönderilir.
Menşe Şahadetnameleri ihracatçı veya ihracatçının sorumluluğu altında yetkili temsilcisi tarafından doldurulmuş Başvuru Formu ile yapılan yazılı başvuru üzerine düzenlenir.
ECO Menşe Şahadetnamesi İçin Başvuru Formlarının basım ve dağıtım işleri de Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği tarafından yapılır.
Madde 7 – V-ECO MENŞE ŞAHADETNAMELERİNİN DÜZENLENMESİ
a) ECO Menşe Şahadetnameleri İngilizce olarak doldurulur.
b) Şahadetnameler yazı makinası veya elle doldurulabilir. Elle doldurulması halinde mürekkepli kalem ve büyük matbaa harfleri kullanılmalıdır.
c) Şahadetnameler üzerinde silinti ve ilaveler bulunmamalı, düzeltmeler yanlışların üzeri çizilmek ve gerekirse doğruları yazılmak suretiyle yapılmalıdır.
Bu şekilde yapılan bütün düzeltmelerin belgeyi düzenleyen tarafından onaylanması gerekir.
d) ECO Menşe Şahadetnamelerinde yer alan sütunların doldurulmasına ilişkin olarak;
(1) No'lu sütuna, "Eşyanın Göndericisinin (ihracatçının unvanı, adresi, ülkesi)"
(2) No'lu sütuna, "Eşyanın Gönderilenin (Alıcının Unvanı, adresi, ülkesi)"
(3) No'lu sütuna, "Nakliyat şekli ve güzergahın (bilindiği kadarı ile)"
(4) No'lu "İdari Kullanım İçin" sütununa, Tebliğin 10 uncu maddesinde bahsi geçen ve sonradan verilmiş bir menşe şahadetnamesi sözkonusu olduğunda kırmızı mürekkeple "ISSUED RETROACTIVELY", "DUPLICATE" vb. ifadelerin,
(5) No'lu sütuna, ihracı yapılan her kalem eşya için ayrı bir sıra numarasının,
(6) No'lu sütuna, ihracı yapılan eşyanın ambalajlarının marka ve numaralarının,
(7) No'lu sütuna, Şahadetnameye konu edilen eşyanın tereddüte yer verilmeyecek şekilde cins, nevi, nitelik ve miktarı ile Tarife lisanına uygun tanımı ve Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunun,
(8) No'lu "Menşe Kriteri" sütununa, ECO Tercihli Tarifeler Hakkında Ek Protokolün Menşe Kurallarına İlişkin Bölümünde yer alıp eşyanın Menşei'ne ait 3 ncü maddede belirtilen ve bir üye ülke tarafından diğer üye ülkeler menşeli belirli ürünlere tercihli tarife uygulanması amacıyla, ürünün 3 üncü maddenin 1/a alt bendi kapsamında veya 3 üncü maddenin 1/b altbendi kapsamında olarak o üye ülke menşeli sayıldığı hususunun,
(9) No'lu sütuna, Şahadetnameye konu eşyanın İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Gümrük Giriş Tarife Cetveli'nin üçüncü sütununda bahsi geçen "ölçü birimi"nin,
(10) No'lu sütuna, fatura sayı ve tarihinin,
yazılması gerekmektedir.
(11) No'lu sütun, ihracatçı tarafından beyan edilen bilgilerin Odalar ve Borsalar Birliğince tastik edilmesi için ayrılmıştır. Bu bölümde yer ve tarih belirtilerek ilgili kuruluşun imza ve mühürü yer alacaktır.
(12) No'lu sütun ise, "İhracatçı Beyanına" ayrılmıştır. İhracatçı firma yetkilisi bu bölümde ihracatçı ülke ve ithalatçı ülke adlarını beyan ederek, yer ve tarih de belirtmek suretiyle imzalar.
Madde 8 – VI-ECO MENŞE ŞAHADETNAMELERİNİN GÜMRÜK İDARELERİNCE KONTROLÜ
Gümrük İdareleri, ithalatçılar, ihracatçılar veya bunların temsilcileri tarafından ibraz olunan ECO Menşe Şahadetnamelerinin doğruluğunun kontrolünü ve ECO Menşe Şahadetnamesinde kayıtlı eşyanın muayenesini yapmakla yükümlüdürler.
Gümrük İdareleri ayrıca;
ECO Menşe Şahadetnamelerinin bu tebliğin V. bölümdeki şartlara,
İthal veya ihraç konusu malın cins, nevi, nitelik ve miktar itibariyle ECO Menşe Şahadetnamesindeki kayıtlara,
İthal veya ihraç konusu malın ECO üyesi ülke menşeli olduğunu veya ECO üyesi ülke menşeli sayıldığını mala ait diğer ithal veya ihraç belgeleri yanında nakliyeciler tarafından verilen (Kara, Demiryolu, Deniz ve Havayoluyla yapılan taşımalar dahil) konşimento, manifesto veya yük senetlerine,
Uygun olup olmadığını kontrol etmek ve ithal veya ihraç konusu eşyayı Gümrük Yönetmeliğindeki esaslara göre muayene etmek zorundadır.
Bu şekilde kontrolü yapılan ECO Menşe Şahadetnamelerine gümrük mühürü basılmak suretiyle işlem yapılır.
Menşe Şahadetnamesi, ihracat işlemlerinde fiili ihracat gerçekleştiği veya garanti altına alındığı anda ihracatçıya verilecektir.
Madde 9 – VII-ECO MENŞE ŞAHADETNAMELERİNİN İBRAZ SÜRELERİ
ECO Menşe Şahadetnamelerinin ihracatçı üye ülke Gümrük İdaresinde işlem gördüğü tarihten itibaren 3 ay içinde ithalatçı üye ülke gümrük idaresine verilmesi gerekir.
ECO Menşe Şahadetnamelerinin ibraz sürelerinin bitiminden sonra ithalatçı üye ülke gümrüğüne ibraz edilen ECO Menşe Şahadetnameleri kabul edilmez ve işleme konulmaz.
ECO Menşe Şahadetnamelerinin ithalat esnasında Gümrük İdarelerine ibraz edilememesi halinde Ek Protokolün 12 nci maddesi ve Gümrük Yönetmeliği'nin "Menşe Şahadetnamesi" ile ilgili hükümleri çerçevesinde;
1. Normal sevkiyatların bir bölümünü oluşturan eşyanın ithalatçısı bu bölüm için tercihli vergi uygulanması gerektiğini iddia eder, ancak ithal anında bu hususu gümrük idarelerini ikna edecek şekilde kanıtlayamaz ise; gümrük idareleri gümrük vergilerini kanuni oran üzerinden tahakkuk ve tahsil edecekler ve vergilerin ödendiği tarihten itibaren altı (6) ay içinde bu hususta eşyanın ithalatçısından bir başvuru sözkonusu olduğu ve eşyanın tercihli vergi uygulamasından yararlanması gerektiği hususunda ikna oldukları takdirde, fazladan tahsil edilmiş vergiyi sahibine Gümrük Kanunu'nun ilgili maddesi uyarınca iade edeceklerdir.
2. Antrepoya alınan eşyanın sahibi bu eşya için tercihli vergi uygulanması gerektiğini iddia eder, ancak ithal anında bu hususu gümrük idarelerini ikna edecek şekilde kanıtlayamaz ise; gümrük idareleri gümrük vergilerini kanuni oran üzerinden tahakkuk ve tahsil edeceklerdir.
3. Gümrük idareleri eşya antrepodan çekilmeden önce bu eşyaya tercihli vergi uygulanması gerektiği hususunda ikna oldukları takdirde, eşyanın çekilmesi sırasında vergileri buna göre tahakkuk ettireceklerdir.
4. Eşya, gümrük idareleri yukarıda belirtildiği şekilde ikna olmaksızın antrepodan çekildiği takdirde, (1)'nci paragrafta belirtildiği gibi işlem yapılacaktır.
Madde 10 – VIII-MENŞE ŞAHADETNAMELERİNİN SONRADAN VERİLMESİ
1.a) Eşya ihraç edildiği anda hata, ihmal veya başka özel durumlar sonucu menşe şahadetnamesi talep edilmediği takdirde, menşe şahadetnamesi ilgili olduğu eşyanın fiili ihracından sonra da düzenlenebilir.
b) Bu tebliğin 6 ıncı maddesinde belirtilen Odalar Menşe Şahadetnamesini ancak ihracatçı başvurusunda yeralan bilgilerin doğruluğunu saptadığı takdirde sonradan düzenleyebilir. Sonradan verilmiş bir menşe şahadetnamesi kırmızı mürekkeple yazılmış "ISSUED RETROACTIVELY" ifadesi ile tasdik edilmek zorundadır.
2) Bir menşe şahadetnamesinin çalınması, kaybedilmesi veya hasara uğraması durumunda ihracatçı bu tebliğin 6 ncı maddesinde belirtilen Odaya ve bu Odanın elindeki mevcut bilgilere istinaden ikinci bir nüsha verilmesi için başvurabilir. Bu şekilde düzenlenmiş ikinci nüsha kırmızı mürekkeple yazılmış "DUPLICATE" kelimesi ile tasdik edilmek zorundadır. İkinci nüsha menşe şahadetnamesi orijinal şahadetnamenin onaylandığı tarihten itibaren hüküm ifade eder.
3) Bu maddenin 1 ve 2 nci bentlerine göre Odalarca tanzim edilen Menşe Şahadetnameleri ilgili gümrüğün 8 inci madde kapsamında kontrol ve mühürlemesinden sonra hüküm ifade eder.
Madde 11 – IX-ECO MENŞE ŞAHADETNAMELERİNİN SONRADAN KONTROLÜ
1. Menşe şahadetnamelerinin sonradan kontrolü örnekleme olarak, ayrıca her halükarda gümrük idarelerinin şahadetnamenin gerçekliği veya ilgili eşyanın veya bazı parçalarının gerçek menşeine ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında haklı şüpheleri bulunması hallerinde yapılacaktır.
2. 1'nci bendin uygulanması amacıyla gümrük idareleri şekle veya esasa ilişkin araştırma gerekçelerini de belirtmek suretiyle menşe şahadetnamesinin ihracatçı taraf ülkenin ilgili devlet kuruluşuna veya yetki verilmiş özel kuruluşa gönderilmek üzere Gümrükler Genel Müdürlüğü'ne gönderecektir.
3. Kontrol sonuçlanıncaya kadar, gümrük idareleri gümrük vergilerini kanuni oran üzerinden tahakkuk ve tahsil edecekler, kontrol sonucunda eşyanın tercihli vergi uygulamasından yararlanması gerektiği hususunda ikna oldukları takdirde fazladan tahsil edilmiş vergiyi Gümrük Kanunu'nun ilgili maddesi uyarınca iade edeceklerdir.
Madde 12 – X-YÜRÜRLÜK
İşbu Tebliğ 02.05.1993 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Tebliğ olunur.