545 Ödünç Para Verme İşleri Hakkında 30.9.1983 Tarihli ve 90 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- 545 Ödünç Para Verme İşleri Hakkında 30.9.1983 Tarihli ve 90 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname (R.G. 27.06.1994/21973)
Madde 1
30.9.1983 tarihli ve 90 sayılı Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, faiz veya her ne ad altında otursa olsun bir ivaz karşılığı veya ipotek almak sureliyle sürekli olarak ödünç para verme isleriyle uğraşan gerçek kişilerin ve finansman şirketleri ile faktoring şirketlerinin faaliyetlerinin düzenlenmesi ve denetlenmesidir.’’
Madde 2
Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
İkrazatçılar, finansman şirketleri ve faktoring şirketleri bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabidir.
Bankalar, sigorta şirketleri ve özel kanunlarına göre ödünç para vermeye yetkili kılınan kuruluşlar ile tüzel kişilerin doğrudan veya ortak veya iştirakleri vasıtasıyla dolaylı olarak ortaklık ilişkisi içinde bulundukları diğer tüzel kişilere ödünç para vermeleri ve Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri çerçevesinde yetkili kurum ve kuruluşlarca yapılan işlemler hakkında bu Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanmaz."
Madde 3
Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bu Kanun Hükmünde Kararnamede geçen;
a) İkrazatçı: Devamlı ve mutad meslek halinde, faiz veya her ne ad altında olursa olsun bir ivaz karşılığı veya ipotek atmak suretiyle, ödünç para verme isleriyle uğraşan veya ödünç para verme İşlerine aracılık eden ve kendilerine faaliyet izni verilen gerçek kişileri,
b) Finansman Şirketi: Devamlı ve mutad iştigal konusu olarak her türlü mal ve hizmet alimini kredilendirmek üzere ödünç para veren tüketici kredi şirketlerini,
c) Faktoring Şirketi: Mal ve hizmet satışlarından doğmuş veya doğacak alacakları temellük ederek, tahsilini üstlenen, bu alacaklara karşılık ödemelerde bulunarak, finansman sağlayan şirketleri,
d) Bakanlık: Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlığı,
e) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,
ifade eder,”
Madde 4
Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin İkinci Bölüm başlığından sonra gelmek üzere aşağıdaki alt bölüm başlığı eklenmiş ve 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 5 – Faaliyetin Kapsamı
Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
İkrazatçılıkla uğraşacak gerçek kişiler bir beyanname ile Müsteşarlıktan faaliyet izni almak zorundadırlar.
Beyannamenin kapsamı ve örneği Müsteşarlık tarafından tespit olunur.
Faaliyet izin belgesi ile verdikleri beyannamenin tasdikli bir örneğini alan ikrazatçılar, izin tarihini takiben 30 gün içinde Ticaret Siciline başvurarak bu izni tescil ve ilan ettirirler."
Madde 6
Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Aşağıdaki gerçek kişilere izin belgesi verilmez:
a) 35 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ek ve değişiklikleri uyarınca haklarında tasfiye kararı alınanlar,
b) Müflisler veya konkordato talep edenler,
c) Vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından dolayı hüküm giyenler,
d) Ağır hapis veya 5 yıldan fazla hapis yahut zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlardan mahkum olan gerçek kişiler."
Madde 7
Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesindeki yasaklara aykırı hareket edenlerin faaliyet izinleri iptal edilir. Bu kişilere yeniden faaliyet izni verilmez."
Madde 8
Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
İkrazatçılar, kendilerine verilen izin belgesi ile tasdikli beyanname örneğini işyerlerinde halkın görebileceği bir yere asmak zorundadırlar."
Madde 9
Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bu Kanun Hükmünde Kararname uyarınca ikrazatçılık yapmak üzere izin alınmadan, faiz veya her ne ad altında olursa olsun, bir ivaz karşılığı veya ipotek almak suretiyle, ödünç para verme işlemlerinin yapılması veya bu işlerin meslek ittihaz edilmesi ve Kanun Hükmünde Kararname uyarınca alınan ikrazatçılık izni iptal edildiği halde, ödünç para verme işlerine devam edilmesi, tefecilik sayılır.
Tefecilik yaptığı mahkemece sabit görülenlerin işyerleri, Valiliklerce kapatılır."
Madde 10
Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bu Kanun Hükmünde Kararnameye göre izin verilen ikrazatçıların ödünç para vermelerine dair sözleşmeler yazılı olarak yapılmadığı takdirde geçersiz sayılır,
Yazılı ödünç sözleşmesi iki nüsha olarak düzenlenir; bir nüshası ödünç alanlara verilir, diğer nüsha ise ikrazatçılar tarafından saklanır.
Müsteşarlık, ödünç sözleşmesinde bulunması gereken hususları tespite yetkilidir.
Ödünç sözleşmeleri, müteselsil sıra numarası taşır ve Maliye Bakanlığınca kabul edilen matbaalarda bastırılır."
Madde 11
Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 11 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Müsteşarlık, ikrazatçıların kayıtlarının sağlıklı bir şekilde izlenmesini teminen, Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanununun tutulmasını zorunlu kıldığı defterlerin yanısıra başka yardımcı defter tutulmasını veya belge düzenlenmesini zorunlu hale getirmeye ve bu defter ve belgelerle ilgili usul ve esasları tesbite yetkilidir."
Madde 12
Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 11 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki alt bölüm başlığı eklenmiş ve 12 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 13 – “II - Finansman Şirketleri ve Faktoring Şirketlerinin Faaliyetleri”
Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Müsteşarlık, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının görüşünü alarak, finansman şirketleri ile faktoring şirketlerinin kuruluş ve faaliyetleri ile ilgili usul ve esasları düzenlemeye yetkilidir.
Müsteşarlık, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının görüşünü alarak bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre faaliyette bulunacak faktoring ve finansman şirketlerinin uygulayacakları faiz oranları ile alacakları diğer masraf ve gelirlerin azami oranlarını tespite veya serbest bırakmaya yetkilidir.
Finansman şirketleri ile faktoring şirketleri;
a) Ana faaliyet konuları dışında başka işle iştigal edemezler,
b) Teminat mektubu veremezler,
c) Mevduat veya her ne ad altında otursa olsun bir ivaz karşılığı para toplayamazlar. Sermaye Piyasası Kanununa göre menkul kıymet ihracı ile uluslararası piyasalardan ödünç para alınması bu hükmün dışındadır.
Finansman şirketleri ve faktoring şirketlerinin anasözleşme değişikliklerine izin verilebilmesi Müsteşarlıktan uygun görüşünün alınmasına bağlıdır.
Müsteşarlık bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulamasını izlemek amacıyla, faktoring şirketleri ve finansman şirketlerinden belirleyeceği esaslar ve örneklere uygun olarak cetvel rapor ve mali tablolar istemeye, mali bünyeleri ve kaynaklarının kullanımı ile ilgili standart rasyotarı, bu rasyolar ile mali tabloların gerekti görüldüğü takdirde yayımlanmasına ilişkin usul ve esasları, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının da görüşlerini alarak tesbite yetkilidir. İlgili kişi ve kuruluşlar bu cetvel, rapor ve mali tabloları Müsteşarlığa tevdi etmek ve tesbit edilecek rasyolara uymak zorundadırlar.”
İkrazatçılar da birinci ve ikinci fıkra hükümlerine tabidir.
Madde 14
Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri Müsteşarlıkça denetlenir.
Maliye Bakanlığı da, bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi gerçek ve tüzel kişileri her halükarda denetleme yetkisini haizdir.
Bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi gerçek ve tüzel kişiler, denetim elemanlarınca istenecek her türlü bilgiyi vermek, defter ve belgelerini ibraz etmek ve incelemelere hazır tutmak zorundadırlar.
Müsteşarlık bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi gerçek ve tüzel kişilerden her türlü bilgi ve belgeyi talep edebilir.”
Geçici madde 1
Bu Kanun Hükmünde Kararnamede yapılması öngörülen düzenlemelere ilişkin yönetmelikler 6 ay içinde hazırlanarak yürürlüğe konulur.
Geçici madde 2
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, kendilerine ikrazatçılık faaliyeti izni verilmiş olanlar, Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 90 gün içinde, Müsteşarlığa başvurarak faaliyet izni almak zorundadırlar.
Geçici madde 3
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden önce kurulmuş bulunan faktoring şirketleri, durumlarını Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren 1 yıl içinde bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine intibak ettirmedikleri takdirde, faktoring işlemi yapamazlar.
Madde 15 – Yürürlük
Bu Kanun Hükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 16 – Yürütme
Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.