Sayı: I-A/B Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ile Başbakanlık Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığının 91-32/5 Sayılı Tebliğine İlişkin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Genelgesi
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- Sayı: I-A/B Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ile Başbakanlık Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığının 91-32/5 Sayılı Tebliğine İlişkin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Genelgesi (R.G. 05.04.1994/21896)
Madde 1
I-M Sayılı Bankamız Genelgesinin "Döviz Kurları" başlıklı bölümündeki 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 2 – "DÖVİZ KURLARI
1-M sayılı Bankamız Genelgesinin "Döviz Pozisyon Yönetimi ve Bilgi Verme" başlıklı bölümündeki 7 nci maddesinin "D) Zorunlu Döviz ve Efektif Devirleri" fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"D) Zorunlu Döviz ve Efektif Devirleri ve Satışları
Bankalar, özel finans kurumları ve PTT ihracat (Prefinansman ihracat bedeli olarak alışı yapılan dövizler dahil) ve görünmeyen işlemlerden (Faiz gelirleri ve mahiyetlerine bakılmaksızın döviz tevdiat hesapları, cari hesaplar veya katılma hesaplarından Türk lirası karşılığı yapılan alışlar dahil) alışını yaptıkları döviz ve efektiflerin; en az % 20 oranındaki kısmını, hesaba geçtiği tarihten itibaren takip eden ayın son işgününe kadar Merkez Bankasına devretmek ve buna ilaveten % 5 oranındaki kısmını da hesaba geçtiği tarihten itibaren takip eden ayın son işgününe kadar Merkez Bankası bünyesindeki döviz ve efektif piyasalarına satmak veya Merkez Bankasına devretmek zorundadırlar. Yetkili müesseseler ise % 25 oranında zorunlu döviz devri yaparlar.
Merkez Bankası bünyesindeki döviz ve efektif piyasalarına katılarak döviz, efektif ve altına ilişkin işlemleri Merkez Bankasınca belirlenen kurallara göre yapabilen yetkili müesseseler % 25 oranındaki toplam döviz devirlerini aynı süreler içinde Merkez Bankası bünyesindeki döviz ve efektif piyasalarına satmak suretiyle yerine getirebilirler. Ancak, sözüedilen yetkili müesseselerin yapacakları asgari döviz satışları aylık bir milyon ABD dolarından az olamaz.
Bankalar veya özel finans kurumları, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın ihracata ilişkin 8. maddesinin (a) fıkrasında, fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün olarak belirlenen süre dışında getirilerek kendilerine satılan ihracat dövizlerinin tamamını, hesaba geçtiği tarihten itibaren takip eden ayın son işgününe kadar Merkez Bankası’na devretmek zorundadırlar.
Devir ve satış işlemi, dövizlerin fiilen Merkez Bankası hesaplarına alacak kaydı, efektiflerin ise, Merkez Bankası Şubelerine teslim edilmesi halinde tamamlanmış sayılır. Bu süre içinde devir ve satış gerçekleştirilmediği veya eksik yapıldığı takdirde, sonradan yapılacak devirlerde devir ve satışa konu döviz ve efektifler, devir ve satış işleminin yapılması gereken son işgününde Merkez Bankası’nca bankalararası işlemlere uygulanan zorunlu döviz alış kuru sabitleştirilmek suretiyle devir işlemine tabi tutulur. Fiili devrin yapıldığı tarihteki bankalararası zorunlu döviz alış kuru, sabitleştirilen kurdan düşük olduğu takdirde fiili devir tarihindeki kur uygulanır. Ayrıca, bankalar, yetkili müeseseseler ve özel finans kurumları devretmek ve satmakla yükümlü olup, süresi içinde devretmedikleri ve satmadıkları döviz tutarları için, devre ve satışa esas alınan döviz cinsi üzerinden yıllık % 3 oranında cezai faiz öderler.
Devirler ABD doları ve Alman markı üzerinden alışı yapılan dövizler için kendi döviz cinsleri üzerinden; Hollanda florini, İsviçre frangı, Fransız frangı ve İngiliz sterlini üzerinden alışı yapılan dövizler için kendi döviz cinsleri üzerinden veya ABD doları veya Alman markı üzerinden yapılır. Bu döviz cinsleri dışında kalan yabancı para üzerinden yapılan alışlara ilişkin döviz devirleri ise ABD doları veya Alman markı cinsinden yapılır. Döviz satışları ise sadece ABD doları ve Alman markı üzerinden gerçekleştirilir. Diğer dövizlerin ABD doları ve Alman markına çevrilmesinde, zorunlu devir ve satış yükümlülüğünün doğduğu ayın son işgününde Merkez Bankası'nca uygulanan çapraz kurlar uygulanır. Efektif devirleri ve satışları, kesin alışı yapılan efektif cinsinden yapılabileceği gibi döviz devirlerine uygulanan genel esaslar dahilinde ABD doları veya Alman markı cinsi efektifler üzerinden de gerçekleştirilebilir ve zorunlu döviz devirleri ve satışları yerine kabul edilmez."
Madde 3
I-M Sayılı Bankamız Genelgesinin "Döviz Pozisyonu Yönetimi ve Bilgi Verme" başlıklı 7 nci maddesinin I-A/A sayılı Genelge ile değişik "E) Döviz Tevdiat Munzam Karşılıkları" bölümünün 3 üncü paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Döviz tevdiat munzam karşılık oranlan 31.3.1994 tarihi itibariyle düzenlenecek döviz tevdiat munzam karşılık cetvelinde mevcut döviz tevdiat hesaplan tutarı sabit kabul edilerek bu tutarlar üzerinden vadesiz ve bir ay vadeliler için % 17.50, bir aydan fazla vadeliler için % 14.50 dir. 31.3.1994 tarihli döviz tevdiat munzam karşılık cetvelinden başlamak üzere döviz tevdiat tutarında meydana gelecek artışlar için ise bu oran vadesiz ve bir ay vadeliler ile bir aydan fazla vadeliler için % 10’dur."
Geçici Madde Bu Genelgenin 2 nci maddesi ile I-M sayılı Bankamız Genelgesinin 7/D maddesinde yapılan değişiklik gereğince yetkili müesseselere getirilen asgari bir milyon ABD dolarlık zorunlu döviz satış mükellefiyeti ilk üç ay için asgari beşyüzbin ABD doları olarak uygulanacaktır.
Madde 4
Bu Genelge, 2 nci madde hükümleri 1.4.1994 tarihinden itibaren yapılacak alışlara uygulanmak üzere, 3 ncü madde hükümleri 31.3.1994 tarihli döviz tevdiat munzam karşılık cetvelinden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.