4 Sayılı Montreal Ek Protokolü (1975)
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- 4 Sayılı Montreal Ek Protokolü (1975) (R.G. 21.04.1993/21559)
- İlgili mevzuat
- Uluslararası Hava Taşımalarına İlişkin Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkında Sözleşme
Madde 1 – SÖZLEŞMEDEKİ DEĞİŞİKLİKLER
Bu fasıli ile tadil edilen Sözleşme hükümleri, 1955’te Lahey’de değiştirilen Varşova Sözleşmesi hükümleridir.
Madde 2
Sözleşmenin 2. maddesinde -
2. paragraf çıkartılacak ve yerine aşağıdaki konulacaktır.
“2. Posta maddelerinin taşınmasında, taşıyıcı, taşıyıcı ile Posta İdareleri arasındaki ilişkilerde uygulanabilir kurallara göre, sadece ilgili Posta, idaresine karşı sorumlu olacaktır.
3. Bu maddenin 2. paragrafında belirtilenler dışında, bu Sözleşmenin hükümleri posta maddeleri taşımasına uygulanmayacaktır.
Madde 3
Sözleşmenin II. Faslında-
Bölüm III (5. maddeden 16. maddeye kadar) çıkartılacak ve yerine aşağıdaki konulacaktır.
Madde 4 – Yüke İlişkin Belgeleme
Sözleşmenin 18. maddesi çıkartılacak ve yerine aşağıdaki konulacaktır:
1. Zarara sebep olan olay hava taşıması esnasında meydana gelmiş ise, taşıyıcı, kayıtlı bagajı tahribi, kaybı veya hasara uğraması halinde doğan zararlardan sorumludur.
2. Zarara sebep olan olayın sadece hava taşıması esnasında meydana gelmiş olması şartıyla, taşıyıcı, yükün tahrip, kayıp veya hasara uğraması halinde doğan zararlardan sorumludur.
3. Bununla beraber, taşıyıcı, sadece aşağıdaki hallerden birinin veya birkaçının, yünü, tahrip, kayıp ve hasarına neden olduğunu ispat ederse, sorumlu olmayacaktır:
a) Yükün tabiatından veya ayıbından;
b) Taşıyıcı veya onun adamları dışındaki bir şahıs tarafından yükün hatalı paketlenmesinden;
c) Bir savaş hali veya bir silahlı çatışma halinden;
d) Yükün giriş, çıkış ve transit geçişi ile ilgili kamu otoritesinin tamamlanmış bir fiilinden
4. Önceki paragraflardaki anlamıyla, hava taşıması, bagaj veya, yükün bir hava alanında veya bir hava aracında veya hava alanı dışına iniş yapılması halinde herhangi bir yerde, taşıyıcının koruması altında bulunduğu süreyi kapsar.
5. Hava taşıması süresi, kara deniz veya nehir yoluyla, bir hava alanı dışında yapılan herhangi bir taşımayı içermeyecektir. bununla birlikte, böyle bir taşıma hava taşıması için yapılan bir anlaşmanın gereği olarak yükleme, teslim veya aktarma amacıyla yapılmışsa, herhangi bir zararın, aksi ispatlanmadıkça, hava taşıması esnasında meydana gelmiş bir olayın sonucu olduğu kabul edilecektir.”
Madde 5
Sözleşmenin 20. maddesi çıkartılacak ve yearine aşağıdaki konulacaktır:
Yolcu ve bagaj taşımasında ve yük taşımasındaki gecikme nedeni ile zarar meydana gelmesi halinde, taşıyıcı, kendisinin ve adamlarının zararı önlemek için gerekli bütün tedbirleri almış olduklarını veya bu tedbirleri alma olanağı bulunmadığını ispatlarsa, sorumlu olmayacaktır.”
Madde 6
Sözleşmenin 21 maddesi çıkartılacak ve yerine aşağıdaki konulacaktır:
1. Yolcu veya bagaj taşımasında, zarar gören kişinin kusuruyla zarara neden olduğunu veya iştirak ettiğini taşıyıcı ispat ettiği takdirde, mahkeme kendi kanunu hükümleri uyarınca taşıyıcının sorumluluğunu azaltabilir veya kaldırabilir.
2. Yük taşımasında, tazminat talep eden kişinin veya ondan hakkı elde edenin kendi kusuruyla zarara neden olduğunu veya iştirak ettiğini taşıyıcı ispat ettiği takdirde, böyle bir kusurla zarara neden olunduğu veya iştirak edildiği ölçüde, taşıyıcı, tazminat talep eden tkişiye karşı kısmen veya tamanen sorumluluktan kurtulur.”
Madde 7
Sözleşmenin 22. maddesinde-
a) 2 a) paragrafındaki “ ve yük” kelimeleri çıkartılacaktır.
b) 2 a) paragrafından sonra aşağıdaki paragraf konulacaktır.
b) Yük taşımasında, paket taşıyıcıya verilirken, gönderici varış yerinde teslimineki menfaatine ilişkin özel bir bildirimde bulunmadıkça ve gerekiyorsa ek bir meslağ ödemedikçe taşıyıcının sorumluluğu kilogram başına 17 Özel Çekme Hakkı (SDR) ile sınırlandırılmıştır. Özel bildirimde bulunulması halinde, taşıyıcı bilirilen meblağın göndericinin varış yerinde teslim anındaki meblağın menfaatinden büyük olduğunu ispat etmedikçe, bildirimi yapılan meblağa kadar ödeme yapmakla sorumludur.”
c) 2 b) paragrafı 2 c) paragrafı olarak adlandırılacaktır.
d) 5. paragraftan sonra aşağıdaki paragraf konulacaktır:
“6. Bu maddede Özel Çekme Hakkı olarak belirtilen meblağların Uluslararası Para Fonu tarafından tanımlanmış olan Özel Çekme Hakkı olduğu kabul edilecektir. Bu meblağların milli paralara çevrilmesi, dava halinde, karar tarihindeki Özel Çekme Hakkının bu paralar karşısındaki değerine göre yapılacaktır. Uluslararası Para Fonuna üye olan Yüksek sözleşen Tarafın Özel Çekme Hakkı karşılığı milli parasının değeri, Uluslaraası Para Fonunun karar tarihinde kendi fiil ve muameleleri için uyguladığı değerlendirme metoduna göre hesaplanacaktır. Uluslararası Para Fonuna üye olmayan Yüksek Sözleyen Tarafın Özel Çekme Hakkı hesabıyla milli parasının değeri, o Yüksek Sözleşen Tarafca kararlaştırılan şekilde yapılacaktır.
Bununla birlikte, uluslararası Para Fonu üyesi olmayan ve kanunları 22. maddenin. 2 b) paragrafı hükümlerinin uygulanmasına izin vermeyen Devletler, onay veya katılma zamanında veya ondan sonraki herhangi bir zamanda ülkelerindeki davalarda taşıyıcının sorumluluk sınırlamasını kilogram başına ikiyüzelli para birimi olarak tesbit ettiklerini beyan edebilir. Bu para birimi binde dokuzyüz ayarında altmışbeşbuçuk miligram altına tekabül eder. Bu meblağlar ilgili milli paraya yuvarlak rakamlar halinde çevrilebilir. Bu meblağların milli paraya çevrilmesi ilgili Devletin kanunlarına göre yapılacaktır.”
Madde 8
Sözleşmenin 24. maddesi çıkartılacak ve yerine aşağıaki konulacaktır:
1. Yolcu ve bagaj taşımasında, dayanağı ne olursa olsun, bir tazminat davası, hangi kişilerin dava açma hakkına sahip oldukları ve bu kişilerin her birinin diğerlerin karşı haklarının belirlenmesi sorununu etkilemeksizin, ancak bu Sözleşmede öngörülen şartlara ve sınırlamalara bağlı olrak açılabilir.
2. Yük taşımasında, dayanağı ne olursa olsun, bir tazminat davası, ister bu Sözleşmeden veya bir anlaşma veya haksız fiilden veya diğer herhangi bir sebepten doğsun, hangi kişilerin fiilden veya diğer herhangi bir sebepten doğsun, hangi kişilerin dava açma hakkına sahip oldukları ve bunların her birinin diğerlerin karşı haklarının belirlenmesi sorununu etkilemeksizin, ancak bu Sözleşmede öngörülen şartlara ve sorumluluk sınırlamalarını bağlı olarak açılabilir. Bu sorumluluk sınırlamaları azami sınırı oluşturur ve sorumluluğun kaynağı ne olursa olsun aşılamaz.”
Madde 9
Sözleşmenin 25. maddesi çıkartılacak ve yerine aşağıdaki konulacaktır.
Yolcu ve bagaj taşımasına, taşıyıcının veya adamlarının zarar verme kastıyla veya zararın doğması ihtimali olduğunu bilerek pervasızca yaptıkları bir hareket veya ihmal sonucunda zararın doğduğu ispat edilirse, 22. maddede belirtilen sorumuluk sınırlamaları uygulamayacaktır; ancak taşıyıcının adamının böyle bir hareketi veya ihmali halinde onun kendi görevi çerçevesi içinde hareket ettiğinin de ispatı gerekir.”
Madde 10
Sözleşmenin 25 A maddesinde -
3. paragraf çıkartılacak ve yerine aşağıdaki konulacaktır:
“ 3. Yolcu ve bagaj taşımasında, taşıyıcının veya adamlarının zarar verme kasdıyla veya zararın doğması ihtimali olduğunu bilerek pervasızca yaptıkları bir hareket veya ihmal sonucunda zararın doğduğu ispat edilirse, bu maddenin 1. ve 2. paragraflarınaki hükümler uygulanmayacaktır.”
Madde 11
Sözleşmenin 30. maddesinden sonra aşağıdaki madde konulacaktır:
Bu Sözleşme hiç bir şekilde, Sözleşme hükümleri uyarınca sorumlu tutulan kişinin diğer herhangi bir kişiye karşı rücu hakkını haleldar etmeyecektir.”
Madde 12
Sözleşmenin 33. maddesi çıkartılacak ve yerine aşağıdaki konulacaktır:
5. maddenin 3. paragrafı hükümleri mahfuz kalmak kaydıyla, işbu Sözleşmenin hiç bir hükmü taşıyıcının bir taşıma anlaşması akdetmeyi reddetmesini veya Sözleşmenin hükümlerine ters düşmeyen kurallar koymasını engellemeyecektir.”
Madde 13
Sözleşmenin 34. maddesi çıkartılacak ve yerine aşağıdaki konulacaktır.
Taşıma belgelerine ilişkin 3’ten 8’e kadar (dahil) maddelerin hükümleri, bir havacılık işletmesinin normal faaliyetleri kapsamı dışındaki olağanüstü şartlarda yapılan taşımaya uygulanmayacaktır.”
Madde 14 – SÖZLEŞMENİN DEĞİŞTİRİLMİŞ ŞEKLİNİN UYGULAMA ALANI
Hareket ve varış yerlerinin bu Protokole taraf iki Devlet ülkesinde veya eğer başka bir Devlet ülkesinde kararlaştırılmış duraklama yeri varsa, bu Protokole taraf bir tek Devletin Ülkesinde bulunduğu hallerde, Sözleşmenin 1. maddesinde tanımlanan uluslararası taşımaya, 1955’te Lahey’de ve bu Protokolle değiştirilen Varşova Sözleşmesi uygulanacaktır.
Madde 15 – SON HÜKÜMLER
Bu Protokolün Tarafları arasında, 1955’te Lahey’de ve bu Protokolle değiştirilen Varşova Sözleşmesi birlikte tek bir metin olarak sayılacak ve yorumlanacak ve 1955’te Lahey’de ve 1975 4 sayılı Montreal Protokolü ile değiştirilen Varşova Sözleşmesi olarak anılacaktır.
Madde 16
Bu Protokol, XVIII. madde hükümlerine göre yürürlüğe gireceği tarihe kadar, herhangi bir Devletin imzasına açık tutulacaktır.
Madde 17
1. Bu Protkol imzalayan Devletlerin onayına bağlı olacaktır.
2. Varşova Sözleşmesine veya 1955’te Lahey’de değiştirilen Varşova Sözleşmesine taraf olmayan herhangi bir Devlet tarafından bu Protokolün onaylanması, 1955 ahey ve 1975 4 Sayılı Montreal Protokolü ile değiştirilen Varşova Sözleşmesine katılması anlamını taşır.
3. Onay belgeleri Polonya Halk Cumhuriyeti Hükümetine tevdi edilecektir.
Madde 18
1. Bu Protokolü imzalayan otuz Devlet onay belgelerini tevdi ettiklerinde otuzuncu onay belgesiin tevdiinden sonaki doksanınca günde bunlar arasında yürürlüe girecektir. Bundan sonra onaylanan her Devlet için onay belgesinin tevdiinden sonraki doksanıncı gündü yürürlüğe girecektir.
2. Bu Protokol yürürlüğe girer girmez, Polonya Halk Cumhuriyeti Hükümüti tarafından Birleşmiş Milletlere tescil ettirilecektir.
Madde 19
1. Bu Protokol, yürürlüğe girmesinden sonra imzalamamış olan herhangi bir Devletin katılımına açık tutulacaktır.
2. Varşova Sözleşmesine taraf olmayan herhangi bir Devletin veya 1955’te Lahey’de değiştirilen Varşova sözleşmesine taraf olmayan herhangi Bbir Devletin bu Protokole katılması, 1955 Lahey ve 1975 4 Sayılı Montreal Protokolü ile değiştirilen Varşova Sözleşmesine katılması anlamını taşır.
3. Katılma belgeleri Polona Halk Cumhuriyeti Hükümetine tevdi edilecek ve tevdiinden sonraki doksanınca günde sonuç doğuracaktır.
Madde 20
1. Bu Protokolün Taraflarından herhangi biri, Polonya Halk Cumhuriyeti Hükümetine bildirimde bulunmak sureti ile bu Protokolden çekilebilir.
2. Çekilme, çekilme bildiriminin Polonya Halk Cumhuriyeti Hükümeti tarafından alındığı tarihten itibaren altı ay sonra sonuç doğuracaktır.
3. Bu Protokole Taraf olanlar arasında, bunlardan herhangi birinin Varşova Sözleşmesinin 39. maddesine göre Lahey Protokolünden çekilmesi, herhangi bir şekilde 1955 Lahey ve 1975 4 Sayılı Montreal Protokolü ile değiştirilen Varşova Sözleşmesinden çekilmesi anlmına gelmeyecektir.
Madde 21
1. Bu Protokole sadece aşağıdaki ihtirazi kayıtlar konulabilir;
a) Bir Devlet her zaman Polonya Halk Cumhuriyeti Hükümetine bildirimde bulunmak sureti ile, 1955’te Lahey’de ve 1975 4 Sayılı Montreal Protokolü ile değiştirilen Varşova Sözleşmesinin, tüm kapasitesi o ülkenin askeri makamları tarafından veya bu makamlar için yapılan yolcu, bagaj ve yük taşımasına uygulanmayacağını beyan edebilir.
b) Herhangi bir Devlet 1975 3 Sayılı Montreal Protokolünü onaylama veya bu Protokole katılma anında veya daha sonra yolcu ve bagaj taşıması ile ilgili olduğu ölçüde, 1955 Lahey ve 1975 4 Sayılı Montreal Protokolü ile değiştirilen Varşova Sözleşmesi hükümleri ile bağlı olmadığını beyan edebilir. Bu beyan, Polonya Halk Cumhuriyeti Hükümeti tarafından alınmasından sonraki doksanıncı günde sonuç doğuracaktır.
2. Öncesi paragraf uyarınca ihtirazi kayıt koyan herhangi bir Devlet Polonya Halk Cumhuriyeti Hükümetine bildirimde bulunmak sureti ile her zaman ihtirazi kaydını geri alabilir.
Madde 22
Polonya Halk Cumhuriyeti Hükümeti, her bir imza tarihini, her onay veya katılma belgesinin tevdii tarihini ve bu Protokolün yürürlüğe girme tarihini ve diğer gerekli bilgileri Varşova Sözleşmesine veya değiştirilen Varşova Sözleşmesine taraf tüm Devletlere, mevcut Protokolü imzalayan veya katılan tüm Devletlere ve Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatına derhal bildirecektir.
Madde 23
Bu Protokol ile birlikte 18 Eylül 1961’de Guadalajara’da imzalanan, Varşova Sözleşmesine Ek Sözleşen Taşıyıcı Dışında Başkası Tarafından icra Edilen Uluslararası Hava Taşımalarına İlişkin Bazı Kuralların birleştirilmesine Dair Sözleşmeye (Bundan böyle Guadalajara Sözleşmesi olarak adlandırılacaktır) taraf olanlar arasında, Guadalajara sözleşmesinin 1. maddesinin b) paragrafında belirtilen anlaşma gereği yapılan taşımanın bu Protokolle yönetildiği hallerde, Guaalajara Sözleşmesinde yer alan “Varşova Sözleşmesi”ne ilişkin herhangi bir atıf, 1955 Lahey’e ve 1975 4 Sayılı Montreal Protokolü ile değiştirilen Varşova Sözleşmesine yapılmış atıf sayılacaktır.
Madde 24
İki veya daha fazla Devlet bir taraftan bu Protokole diğer taraftan 1971 Guatemala City Protokolüne veya 1975 3 Sayılı Montreal Ek Protokolüne taraf iseler aralarında aşağıdaki hükümler uygulanacaktır:
a) Yük ve Posta gönderilerine ilişkin olarak bu Protokol ile tesis olunan sistemden doğan hükümler, 1971 Guatemala City Protokolü veya 1975 3 Sayılı Montreal Ek Protokolü ile tesis olunan sistemden doğan hükümlerin üzerinde olacaktır.
b) Yolcu ve bagaja ilişkin olarak 1971 Guatemala City Protokolü veya 1975 3 Sayılı Montreal Ek Protokolü ile tesis olunan sistemden doğan hükümler, bu Protokol ile tesis olunan sistemden doğan hükümlerin üzerinde olacaktır.
Madde 25
Bu Protokol 1 Ocak 1976 tarihine kadar Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı merkezinde, daha sonra XVIII. maddeye göre yürürlüğe girene kadar Polonya Halk Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığında imzaya açık tutulacaktır. Uluslaraası Sivil Havacılık Teşkilatı, Protokol Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı merkezinde imzaya açık tutulduğu süre içinde, her bir imza ve tarihini derhal Polonya Halk Cumhuriyeti Hükümetine bildirecektir.
Yukarıdakileri tasdiken usulüne uygun olarak yetkilendirilmiş temsilcileri bu Protokokolü imza etmişlerdir.
Bindokuzyüzyetmişbeş yılının Eylül ayının yirmibeşinci gününde Montreal’de dört metinde aynı derecede geçerli olmak üzere Fransızca, İngilizce, İspanyolca ve Ruşça dillerinde yapılmıştır. Herhangi bir uyumsuzluk halinde, 12 ekim 1929 tarihli Varşova Sözleşmesinin kaleme alındığı dil olan Fransızca metin üstün tutulacaktır.