KolayuyumGiriş yap

Seri: V, No: 7 Menkul Kıymetlerin Geri Alma veya Satma Taahhüdü ile Alım Satımı Hakkında Tebliğ

Tür
Resmi Gazete
Atıf
Seri: V, No: 7 Menkul Kıymetlerin Geri Alma veya Satma Taahhüdü ile Alım Satımı Hakkında Tebliğ (R.G. 31.07.1992/21301)
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – Amaç

Menkul kıymetlerin geri alma taahhüdü ile satım ve geri satma taahhüdü ile alım işlemleri, 3794 sayılı Kanun’la değişik 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 22 nci maddesinin (k) bendinin verdiği yetkiye dayanılarak bu Tebliğ ile düzenlenmiştir.

Madde 2 – Kısaltmalar

Bu Tebliğde geçen;

Kanun: 3794 sayılı Kanun ile değişik 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nu,

Kurul: Sermaye Piyasası Kurulu’nu,

Aracı Kuruluş: Aracı kurum ve bankaları,

Repo: Menkul kıymetlerin geri alma taahhüdü ile satımını,

Ters Repo: Menkul kıymetlerin geri satma taahhüdü ile alımını,

ifade eder.

Madde 3 – Kapsam

Sermaye Piyasası Kanunu’nun 30 uncu maddesi 1 inci fıkrası (d) bendinde yer alan faaliyetlerde bulunmak üzere Kurulca yetki belgesi verilen aracı kuruluşların, bu Tebliğ’de yer alan menkul kıymetler üzerinde, Tebliğin 12 nci maddesinde belirlenen yazılı bir çerçeve anlaşması uyarınca, kendi aralarında veya gerçek veya tüzel kişiler ile, belirli bir vadede, belirli bir fiyattan, repo ve ters repo işlemleri yapmaları, bu Tebliğ hükümlerine tabidir.

T.C. Merkez Bankası ile açık piyasa işlemleri çerçevesinde yapılan işlemler bu Tebliğ kapsamı dışındadır.

Madde 4 – Yetkili kuruluşlar

Repo ve ters repo işlemlerini, Kanun’un 34 üncü maddesi uyarınca faaliyet izni almış bankalar ile sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde faaliyet gösteren, sermaye piyasası araçlarının ihraç edilerek halka arzedilmeksizin veya halka arz yoluyla satışına ve daha önce ihraç edilmiş olan sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık etmeye yetkili ve ödenmiş sermayesi asgari 10 milyar TL. olan aracı kurumlar yapabilirler.

Aracı kuruluşlar bu konuda faaliyete başlamadan önce Kurul'dan yetki belgesi almak zorundadırlar.

Madde 5 – İşlem konusu menkul kıymetler

Repo ve ters repo işlemlerine konu olabilecek menkul kıymetler münhasıran şunlardır:

a) Devlet tahvilleri,

b) Hazine bonoları,

c) Banka bonoları ve banka garantili bonolar,

d) Kamu Ortaklığı İdaresi, Toplu Konut İdaresi’nce ihraç edilen borçlanma senetleriyle, mahalli idareler ve bunlarla ilgili idare, işletme ve kuruluşların Kanun uyarınca ihraç ettikleri borçlanma senetleri,

e) Bunlar dışında kalan, menkul kıymetler borsaları veya teşkilâtlanmış diğer piyasalarda işlem gören veya borsada tescil edilmiş olan borçlanma senetleri,

Menkul kıymetleri temsilen T.C. Merkez Bankası’nca verilen makbuzlar dışında, saklama makbuzları üzerinde bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde işlem yapılamaz.

Madde 6 – Vade ve faiz oranı

Repo ve ters repo işlemlerinde vade, ilgili menkul kıymetin itfa tarihini aşmamak kaydıyla, serbestçe belirlenebilir. Vade sonu işgünü olarak tespit edilir.

Repo ve ters repo işlemlerinde uygulanacak faiz oranı taraflarca belirlenir.

Madde 7 – Repo ve ters repo işlemleri esasları

Bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde repo ve ters repo işlemleri aşağıdaki esaslara göre yapılır:

- Taraflar arasında, işlemlerin genel esaslarını düzenleyen yazılı bir çerçeve anlaşması yapılması,

- Taraflar arasında kararlaştırılan şartlarla işlemin yapılarak menkul kıymetin çerçeve anlaşmasında belirlenen usuller dahilinde tevdi edilmesi, bedelinin yine çerçeve anlaşmasında belirlenen şekilde ödenmesi,

- İşlemin vadesinde taahhütlerin yerine getirilerek kararlaştırılan bedelin ilgili tarafa iletilmesi ile menkul kıymetin karşı tarafa iade edilmesi.

Yetkili kuruluşlar ekte verilen (Ek: 1) örneğe uygun olarak düzenlenecek, müteselsil seri numarası taşıyan teyit formunun bir örneğini, işlemi yaptıkları günü izleyen işgünü karşı tarafa gönderirir veya teslim ederler.

Yetkili kuruluşlar bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde kendi aralarında, mevzuata uygun olarak İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda açılacak pazarlarda repo ve ters repo işlemleri yapabilirler.

Madde 8 – İşlem hükümleri

Repo işleminde menkul kıymetin mülkiyeti alıcıya geçer ve getirileri de, çerçeve anlaşmasında aksine hüküm bulunmadıkça bu kuruluşa veya kişiye ait olur. Vade tarihinde ise menkul kıymetin mülkiyeti, kararlaştırılan bedelin ödenmesi ile tekrar yetkili kuruluşa geçer.

Ters repo işlemi ile menkul kıymet alımında ise menkul kıymetin mülkiyeti yetkili kuruluşa geçer ve getirileri de çerçeve anlaşmasında aksine hüküm bulunmadıkça yetkili kuruluşa ait olur. Vade tarihinde, menkul kıymetin mülkiyeti kararlaştırılan bedelin ödenmesi ile tekrar karşı tarafa geçer.

Madde 9 – Teslim esasları

Repo ve ters repo işlemlerinde, işleme konu olan menkul kıymetler alıcıya teslim edilebileceği gibi, çerçeve anlaşmasında hüküm bulunmak kaydıyla, işlemin vadesine kadar, işlemin tarafı olan yetkili kuruluşun veya yasal olarak saklama hizmeti vermeye yetkili bir başka kuruluşun saklama merkezinde alıcı adına da saklanabilir.

Saklama hizmeti veren kuruluşlar, repo işlemleri nedeniyle emanete aldıkları menkul kıymetler için Tebliğ ekinde (Ek: 2) verilen örneğe uygun olarak müteselsil seri numaralı saklama makbuzu düzenleyip bir nüshasını saklama hesabı sahibine vermek zorundadırlar.

Saklamada tutulan menkul kıymetler saklayan kuruluş tarafından başka amaçlarla kullanılamaz.

Repo ve ters repo işlemlerinde, işleme konu menkul kıymetlerin, 8 inci madde çerçevesinde tahsil edilen getirilerinden faiz kuponları dışında, sözleşmede belirlenen esaslar çerçevesinde aynen teslimi esastır. Ancak ters repo ile alınan menkul kıymetlerin işlem tarihi ile vade arasındaki süre içinde kalmak ve vadesi geri satma vadesini geçmemek koşuluyla, repo işlemi ile yeniden satılması mümkündür.

Madde 10 – Kendi nam ve hesabına işlem yapma zorunluluğu

Yetkili kuruluşlar sadece kendi nam ve hesaplarına işlem yapabilirler. Kendi mülkiyetlerinde olmayan menkul kıymetleri bu işlemlerde kullanamayacakları gibi müşterileri nam ve hesabına veya kendi namlarına müşteri hesabına işlem de yapamazlar.

Madde 11 – Genel işlem sınırları ve mali yükümlülükler

Bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde işlem yapacak yetkili aracı kurumlarca yapılan vadesi gelmemiş repo işlemlerinin tutarından ters repo işlemleri tutarı düşüldükten sonraki bakiye, özkaynaklarının 20 katını aşamaz.

Yetkili aracı kurumlar aynı kişi veya kuruluş ile yukarıdaki işlem limitlerinin % 10’unu aşan miktarda repo işlemleri yapamazlar.

Madde 12 – Çerçeve anlaşmasının şekli ve içeriği

Repo ve ters repo işlemlerinde sözleşmenin taraflar arasında yazılı şekilde yapılması şarttır.

Bu sözleşmede en az aşağıdaki hususlara yer verilmesi zorunludur:

- Tarafların adı, soyadı veya ticaret unvanı;

- Anlaşmanın taraflar arasındaki repo ve ters repo işlemlerinin genel esaslarını içerdiği, münferit işlemlerde, işlem gününün isleme konu menkul kıymetlerin ayırıcı niteliklerinin menkul kıymetin satış bedelinin, geri satın alış bedelinin ve tarihinin taraflarca düzenlenecek teyit formlarında yer alacağı; tarafların bu hususlarda anlaştıktan sonra ikişer nüsha teyit formu düzenleyip, bir nüshayı karşı tarafa göndereceği, bir nüshayı da kendilerinde saklayacağı;

- Satıcının teyit formunun içeriğine uygun olarak, menkul kıymeti satmayı ve vadede geri almayı; alıcının da menkul kıymeti almayı ve vadede geri satmayı karşılıklı olarak kabul ettiklerine dair taahhüt;

- Edimini ifada temerrüde düşen tarafın karşı tarafa cezai şart ödeyeceği ve cezai şartın türü ve tutarı;

- İşlem nedeniyle yapılacak nakit ödemelerinin şekli; banka kanalıyla yapılacak ödemelerde banka şubesi ve hesap numarası;

- Teyit formlarım imzalamaya, ödemeleri yapmaya ve kabule, çerçeve anlaşması ve teyit formlarının gereklerini yerine getirmek üzere, tarafları temsile yetkili kişilerin adı ve soyadı ile temsil yetkilerinin kapsamı;

- Tebligat adresleri;

- Sözleşmenin süresi;

Taraflarca iki nüsha halinde hazırlanan ve imzalanan anlaşmanın hükümleri, sözleşmede belirtilen süre içinde taraflar arasında yapılan işlemlerde uyulacak genel esasları oluşturur ve her işlemde, ilgili teyit formu ile birlikte uygulanır.

Madde 13 – Kayıt esasları

Yetkili kuruluşlar repo ve ters repo işlemlerini, işleme konu olan menkul kıymetler ile işlem tarafları itibariyle menkul kıymet ve müşteri bazında, işlemden doğan taahhüt ve sorumluluklarını da nazım hesaplara intikal ettirmek suretiyle izlerler.

Yetkili kuruluşlar, bu Tebliğ uyarınca yapacakları işlemlerde, müşterilerine bir kod numarası verirler ve kayıtlarında bu kod numarası ile müşterilerini izlerler. Yetkili kuruluşlar müşterilerinin kimlik bilgilerinin doğruluğundan sorumludurlar.

Madde 14 – Denetim ve bilgi verme yükümlülüğü

Bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde yapılan repo ve ters repo işlemleriyle, bunları yapmaya yetkili kuruluşlar, Kurul’ca denetlenir.

Yetkili kuruluşlar, yaptıkları repo ve ters repo işlemlerini ayrı ayrı izlenebilecek şekilde nazım hesaplarında takip etmek ve bu işlemleri yapıldıklarını izleyen haftanın ilk iş gününde, içeriği Kurul’ca belirlenecek bilgi formları ile Kurul’a bildirmekle yükümlüdürler.

Madde 15 – Yürürlükten kaldırılan hükümler

Kurul’ca yayımlanmış sirküler ve buna bağlı duyuruların, bu Tebliğ’de yer alan düzenlemelere aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 16 – Yürürlük

Bu Tebliğ yayımından onbeş gün sonra yürürlüğe girer.

Madde 17 – Yürütme

Bu Tebliğ hükümlerini, Sermaye Piyasası Kurulu yürütür.