KolayuyumGiriş yap

3379 7397 Sayılı Sigorta Şirketlerinin Murakabesi Hakkındaki Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun

Tür
Resmi Gazete
Atıf
3379 7397 Sayılı Sigorta Şirketlerinin Murakabesi Hakkındaki Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (R.G. 25.06.1987/19498)
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1

7397 sayılı Kanunun adı “SİGORTA MURAKABE KANUNU” olarak değiştirilmiştir.

Madde 2

7397 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Sigorta ve Reasürans Şirketleri ile sigorta ve reasürans aracılığı hizmeti yapanlar, sigorta eksperleri ve bu Kanun kapsamına giren konularda faaliyet gösteren diğer kişi ve kuruluşlar bu Kanun hükümlerine göre Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından murakabe olunur.

Madde 3

7397 sayılı Kanunun 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Bu Kanun hükümleri mucibince sigorta muameleleri yapabilmek için sigorta şirket nevinin anonim veya karşılıklı sigorta “mütüei” olması gerekir.

Sigorta ve reasürans şirketlerinin ödenmiş sermayeleri, asgari 1 000000 000,- TL.’dır. Kuruluşda bu sermaye nakden tesis olunur.

Karşılıklı sigorta şirketleri kooperatif şirket esasına göre kurulur. Bunların asgari ortak adedi 800 kişiden ve ortakların payları 1 000 000 liradan az olamaz.

Karşılıklı sigorta şirketlerinin tatbik edecekleri tarife ayarlamaları Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca tasdik olunur.

Bakanlar Kurulu; asgari sermaye ve ortaklık payları miktarlarını lüzumu halinde ve ihtiyaca uygun olarak beş katına kadar artırmaya yetkilidir.

Bakanlar Kurulu kararının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde esas sermaye ve ortaklık paylarını bu miktara tamamlamayan şirketlerin ruhsatnameleri Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca iptal edilir.

Madde 4

7397 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (d) bendi ve fıkranın son cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

d) Nakliyat branşından %25, hayat branşı dışında kalan diğer branşlarda %33 1/3 den aşağı olmamak ve işleyecek sigorta müddetlerine mahsus olmak üzere bilanço tarihinde ayıracağı prim ihtiyatlarının azamî haddini ve iştigal edilen her branşa ait saklama payı asgari ve azamî hadlerini gösterir tablolarını,

Sanayi ve Ticaret Bakanlığına tevdi ile tasdik ettirerek, ruhsatname almaya ve usulu dairesinde tescil ve ilan ettirmeye mecburdurlar.

Madde 5

7397 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ve başlığı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Yabancı sigorta ve reasürans şirketlerinin Türkiye’de anonim şirket veya şube şeklinde faaliyet göstermeleri ve Türkiye’de faaliyette bulunan sigorta ve reasürans şirketlerine ortak olarak katılabilmeleri için tabiyetinde bulundukları memleket kanunlarına göre anonim şirket veya muadili bir statüye sahip olmaları mecburidir.

Şube şeklinde faaliyette bulunacak yabancı sigorta ve reasürans şirketlerinin Türkiye’de tesis edecekleri ödenmiş sermayeleri 1 000 000 000.- liradan aşağı olamaz.

Türkiye’de faaliyette bulunacak yerli ve yabancı sigorta ve reasürans şirketlerinin kurulmasına ve çalışmasına ilişkin diğer usul ve esaslar, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğinin görüşü alınarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanıp yürürlüğe konulacak yönetmelikle tespit olunur.

Madde 6

7397 sayılı Kanunun 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, 3 üncü maddede yazılı şartların yerine getirildiğini tevsik eden belgeleri ve 4 üncü maddede sözü edilen yönetmelikte aranan diğer şartların yerine getirildiğini tetkik ve tespit ettikten sonra, ilgili şirkete çalışma için gerekli izni verebilir.

Müstakil hale getirilmiş ve sabit teminat tutarı tespit edilmiş her sigorta dalı için ayrı bir ruhsatname verilir. Verilen ruhsatname süresizdir. Sigorta şirketlerinin açacakları yurt içindeki şubeler için ayrıca ruhsatname almalarına gerek yoktur.

Madde 7

7397 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi ve başlığı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Sigorta şirketlerinin memleket içerisinde tayin edecekleri acentelikler için ruhsatname almalarına gerek yoktur.

Ancak acenteliğe tayin olunacak gerçek kişilerin iflas etmediğine, konkordato kaydının bulunmadığına dair yetkili icra tetkik mercii ve mahkemeden; emniyeti suiistimal, dolandırıcılık, karşılıksız çek keşidesi, hırsızlık, zimmet, ihtilas, rüşvet, irtikap ve sahtekârlık gibi yüz kızartıcı suçlardan mahkum bulunmadıklarına dair Cumhuriyet savcılıklarından alınmış belgelerin; tüzelkişilerin ise iflas etmediğine ve konkordato kaydının bulunmadığına dair ticaret sicilinden alacakları belgenin ilgili şirkete tevdi edilmesi lazımdır. Acenteliğe tayin olunacaklarda aranacak diğer şartlar ile bunların kuruluş, çalışma şekil ve usulleri ve tabi olacakları murakabe esasları, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğinin görüşü alınarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanıp yürürlüğe konacak yönetmelikle belirlenir.

Acentelere verilecek yetkilerin hudut ve şumulü, muameleye başlamadan önce, şirketlerce mahallinde usulü dairesinde tescil ve ilan olunur.

Yukarıdaki işlemler tamamlanmadıkça acentelik faaliyetinde bulunulamaz.

Acentelik yapacak kişiler (bankalar hariç) sigortacılıkla bağdaşmayan bir İşle iştigal edemezler. Bankaların hangi şart ve usullerle sigorta acenteliği yapacağı yukarıda zikredilen yönetmelikte belirlenir.

Sigorta acentelerinin meslek teşekküllerine üye olmaları mecburidir.

Madde 8

7397 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Bu Kanunun 2, 3 ve 4 Uncu maddelerinde yazılı hususlarda vukua gelebilecek bilcümle değişikliklerin Sanayi ve Ticaret Bakanlığına bir ay içinde bildirilmesi zorunludur.

Tasdike tabi değişiklikler, ancak Sanayi ve Ticaret Bakanlığının tasdikiyle yürürlüğe girer.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, lüzum gördüğü hallerde değişikliklerin tescil ve ilanını talep edebilir.

Madde 9

7397 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin sabit teminat’a ait (I) numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

I - Sabit teminat :

Yangın branşı için 30 000 000

Nakliyat branşı için 30 000 000

Kaza branşı için 40 000 000

Hayat branşı için 40 000 000

Makine-montaj branşı için 10 000 000 Dolu branşı için 5 000 000

Hayvan olumu branşı için 5 000 000 Liradır.

Şu kadar ki yalnız bir branşta çalışmak isteyen sigorta şirketlerinin tesis edecekleri sabit teminat miktarı 60 000 000, yalnız iki branşta çalışmak isteyen şirketlerin 100 000 000, yalnız üç branşta çalışmak isteyen şirketlerin 120 000 000 Türk Lirasıdır.

Bakanlar Kurulu sabit teminat miktarlarını beş katma kadar artırmaya, ilerde ihtiyaca göre yeni branşlar tesisine ve tesis edilen bu yeni branşlara ait sabit teminat miktarlarım önceki artışları da dikkate alarak azamî teminat miktarlarını geçmemek kaydıyla tespite yetkilidir.

Reasürans şirketleri, yukarıda belirtilen sabit teminat miktarlarını bir misli fazla olarak tesis etmeye mecburdurlar.

Madde 10

7397 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Sigorta Şirketleri; mutehavvil teminat karşılıklarını, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca tespit edilen fiyat değişiklik marj tutarlarını da ilave suretiyle, engeç hesap senesini takip eden beşinci ayın sonuna kadar tesis ve ikmale mecburdurlar. Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca yaptırılacak incelemeler sonunda, sabit ve mutehavvil teminat karşılıklarında herhangi bir noksanlık tespit olunduğu takdirde, ilgili şirket, keyfiyetin kendisine Bakanlıkça tebliğinden itibaren bir ay içinde bu noksanlığı tesis ve ikmal zorundadır.

Bu süre zarfında noksanlığı ikmal etmeyen şirket hakkında Sanayi ve Ticaret Bakanlığı icabında 20 nci madde hükümlerini tatbik edebilir.

Tesis edilen karşılıkların tutarı, ayrılması gereken teminat miktarından fazla ise, fazlası Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca verilecek izinle serbest bırakılır.

Madde 11

7397 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ve başlığı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Teminatlar sigortalıların alacaklarına karşılık teşkil eder.

Sigorta Şirketlerinin tasfiyesi sırasında teminatlar öncelikle tesis edildikleri sigorta branşındaki sigortalıların alacaklarının ödenmesine tahsis edilir; artan kısım olursa, bu diğer branşlara ait bulunan teminatlara eklenir.

Bir sigorta şirketi belirli bir veya birkaç branşta veya bütün branşlarda sigortacılık faaliyetine son vermek isterse, sigortalıların tüm alacaklarının ödenmiş olması şartıyla, ilgili branş veya branşlara ait teminatlar, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca serbest bırakılır.

Teminatlar, sigortalıların tüm alacakları ödenmeden iflas veya tasfiye masasına dahil edilemez ve başkaca alacaklar için hiçbir icra takibine konu olamaz.

Madde 12

7397 sayılı Kanunun 15 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Sabit ve mütehavvil teminat akçeleri ancak aşağıdaki kıymetlere yatırılabilir.

a) Türk Lirası olarak nakden tevdiat ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca alım satım konusu yapılan dövizler,

b) Devlet iç ve dış istikraz tahvilleri, Hazine bonoları, gelir ortaklığı senetleri ile Devletin ihraç edeceği veya Devletin garantisi altında bulunan diğer değerler,

c) Sermayesi tamamen veya kısmen Devlete ait teşekküllerin ve belediyelerin borsada kote edilmiş olan tahvilleriyle hisse senetleri,

d) Sanayi ve Ticaret Bakanlığının tespit ve kabul edeceği şekil ve miktarda şirketlerin borsada kote edilmiş olan tahvilleri ile hisse senetleri,

(Ancak, bir şirkete ait tahvil ve hisse senetleri toplamı, teminat akçelerinin yüzde onundan fazlası için karşılık gösterilemez.)

e) Türkiye’deki gayrimenkuller,

(Şu kadarki; gayrimenkul olarak gösterilecek teminat karşılıkları teminat akçeleri tutarının yarısını geçemez.)

Madde 13

7397 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ve başlığı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Yaşama ve olum şartlı can sigortalarında ödenmesi gereken paralar ödemeyi gerektiren tarihten itibaren 10 yıl içinde hak sahipleri tarafından aranmamış ise, onuncu yılı takip eden yılbaşından itibaren altı ay içerisinde,

Tasfiye ve iflas işlemlerinin devamı sırasında hak sahiplerinden müracaat etmeyenler olursa, sigorta şirketlerinin bunlara ödemek zorunda oldukları paralar, müracaatları halinde ödenmek üzere, son bilançonun tanziminden önce,

Sahiplerinin ad ve kimlikleri ile bilinen adreslerini ve hak kazandıkları para miktarlarını gösterir şekilde tanzim olunacak bir cetvel ile Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı emrine Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına tevdi olunur.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına yatırılan bu paralar iki sene içinde sahipleri tarafından aranmadığı takdirde Devlete intikal eder.

Madde 14

7397 sayılı Kanunun 20 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Sigorta şirketlerinin durumu sigortalıların ve diğer alacaklıların haklarını karşılayabilmek bakımından kâfi teminat arz etmediği takdirde, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı durumun düzeltilmesi için gerekli tedbirlerin alınması hakkında şirkete münasip bir süre verir ve bu maksatla:

a) Şirketin yetkili organ veya organlarını fevkalade toplantıya çağırabilir.

b) Mütehavvil teminatın tamamlanmasına mahsus sureyi uzatabilir.

c) Kâr dağıtımını, hayat poliçelerine ilişkin ikraz ve iştiraları ve riyazi ihtiyattan ödemeleri durdurabilir.

d) Yeni sigorta mukavelesi yapmaktan men edebilir.

e) Portföyün devrine karar verebilir.

Reasürans şirketleri hakkında (a), (c), (d) ve (e) bentlerinde gösterilen hallerden durumlarına uyan tedbirler alınabilir.

Madde 15

7397 sayılı Kanunun 21 inci maddesi ve başlığı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

20 nci maddede öngörülen bütün tedbirlerin alınmasına rağmen veya bu tedbirler alınmış olsa dahi, sigortalıların ve diğer alacaklıların haklarını karşılayabilmek bakımından mali durumunun düzeltilmesinin mümkün olmayacağı anlaşılan sigorta şirketinin ruhsatnamesi Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından iptal edilir.

Madde 16

7397 sayılı Kanunun 22 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Ruhsatnamesi iptal edilen, hakkında iflas kararı verilen veya başkaca sebeplerle faaliyeti sona eren şirketler, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının kontrolüne tabi olarak ve ilgili kanunlar hükümlerine göre tasfiye edilirler.

Bir sigorta veya reasürans şirketinin iflasına Sanayi ve Ticaret Bakanlığının veya alacaklıların talebi üzerine karar verilebilir.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı lüzumu halinde, iflas idare memurları ile tasfiye memurlarının değiştirilmesini talep edebilir,

İflas ve tasfiye muamelelerinin yürütülmesi sırasında teminatların öncelikle sigortalıların alacaklarına tahsisi için Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca gerekli tedbirler alınır.

Tasfiye halinde, en son ilan tarihinden itibaren bir sene geçtikten sonra, sabit ve müte- havvil teminat akçeleri bütün vecibelerin yerine getirildiğinin tevsiki suretiyle ilgililere iade olunur.

Ruhsatnamesi iptal edilen, faaliyetine son verilen, infisah veya iflas eden şirketlerin durumları, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca biri Resmi Gazetede olmak üzere, üç gazetede onbe- şer gün ara ile dört defa ilan olunur.

Sigortalılar, teminat akçeleri ile karşılanmamış olan alacakları için iflas masasına üçüncü sırada iştirak ederler.

Madde 17

7397 sayılı Kanunun 25 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Sigorta şirketleri ve sigorta aracılığı hizmeti yapan bilumum hakikî ve hükmî şahıslar; tanzim edilecek poliçe, tecditname, zeyilname ve sair muameleler dolayısıyla sigortalılara veya sigorta emrini verenlere doğrudan doğruya veya dolaylı olarak, her ne şekilde olursa olsun risturn ve iskonto yapamayacakları gibi, bu mahiyette telakki edilecek terk, tenzil ve ödemelerde bulunamazlar ve bu gibi menfaatler sağlayamazlar.

Sigorta şirketleri; yıl sonu itibariyle bilançolarında görünen, sigorta aracıları ve sigortalılar uhdesindeki alacakları için, bunların yüzde onbeşi oranında, bu Kanunun 15 inci maddesinin (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan değerler üzerinden 13 üncü maddedeki süre içerisinde teminat tesis etmek mecburiyetindedirler. Her nevi borç senetleri ile çekler söz konusu alacakların tespitinde dikkate alınmaz.

Madde 18

7397 sayılı Kanunun 26 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Sigorta şirketleri, sigorta aracılığı hizmeti yapanlara istihsal ve teşvik komisyonu ile kuruluş ve eğitim masrafları dışında, her ne nam ve şekilde olursa olsun, ödemelerde bulunamazlar ve menfaat temin edemezler.

Sigortalılara uygulanacak prim taksit ve ödeme esasları ile sigorta aracılığı hizmeti yapanlara, bunların durumlarına göre ödenebilecek komisyonların azamî nisbetleri, kuruluş ve eğitim masraflarının azamî miktarları, Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğinin görüşü alınarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanıp yürürlüğe konulacak yönetmelikle tespit olunur.

Bu mehil, nispet ve miktarlar fevkinde muamele ifası yasaktır.

Bu maddeye aykırı muameleler ve mukavele hükümleri geçersizdir.

Madde 19

7397 sayılı Kanunun 27 nci maddesi ve başlığı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Sigorta aracılığı hizmeti yapanlar tarafından tahsil edilen primler emanet para hükmünde olup; Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca tespit edilen esaslar çerçevesinde, tahsilatı takip eden ayın sonuna kadar ilgili sigorta şirketine ödenir.

Tahsil ettikleri sigorta primlerini Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca tespit edilen esaslar içinde ödemeyen istihsal organlarının sigorta aracılığı faaliyetleri anılan Bakanlıkça durdurulur; fiilin (aynı yıl içinde) tekerrürü halinde, bu gibiler bir daha sigorta aracısı olarak çalışamazlar.

Madde 20

7397 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi ve başlığı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Türkiye’de ikamet eden veya çalışan hakiki ve hükmî her şahıs; bilumum sigortalarını ancak Türkiye’de faaliyette bulunan ruhsatlı sigorta şirketlerine ve Türkiye’de yaptırabilir.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre, ithalat ve ihracat mevzuu nakliyat sigortaları; yabancı kredi ile satın alınan uçak ve gemilerin borcu ödeninceye kadar, münhasıran kredi miktarı ile sınırlı olmak üzere tekne sigortaları; gemilerin sorumluluk (kulüp) sigortaları; hayat sigortaları ve dış memleketlere seyahat edenlerin orada yaptıracakları bedenî kaza ve motorlu taşıt sigortaları yurt dışında da akdedilebilir.

Bakanlar Kurulu kamu yaran açısından, şahıslarca ve topluma zarar ika edebilecek her çeşit meslek ve faaliyetlere karşı teminat oluşturulması maksadıyla gerekli gördüğü sigorta türlerini mecburi hale koyabilir. Bu sigortalarda aracılık hizmeti yapacak hakikî ve hükmî şahıslara ödenecek istihsal komisyonlarının oranlarını, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğinin görüşü alınarak, diğer sigortalara nazaran daha düşük nisbette tespit etmeye Sanayi ve Ticaret Bakanlığı yetkilidir. Mecburi kılınan sigorta türlerine ilişkin mütehavvil teminatlar, münhasıran Bakanlar Kurulunca uygun görülecek özel istikraz tahvillerine veya sair menkul değerlere yatırılır.

Madde 21

7397 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Sigorta ve Reasürans Şirketleri ile sigorta ve reasürans aracılığı hizmeti yapanların sigorta eksperlerinin ve bu Kanun kapsamına giren konularda faaliyet gösteren diğer kişi ve kuruluşların bilumum muamelatını tüzelkişiliği haiz Sigorta Murakabe Kurulu veya icabında Bakanlık Teftiş Kurulu marifetiyle teftiş ve murakabe eder.

Madde 22

7397 sayılı Kanunun 32 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Sigorta ve reasürans şirketleri ile sigorta ve reasürans aracılığı hizmeti yapanlar ve sigorta eksperleri, işbu Kanunun sureti tatbik ve murakabesi ile ilgili olarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca istenilecek hayat sigortalarında sigorta ettirenlerin, sigortalıların ve lehdarların isimlerinden başka her türlü malumatı vermeye ve salahiyetli murakabe elemanlarına talep edecekleri bütün hesap, kayıt, defter ve vesikaları ibraza mecburdurlar.

Madde 23

7397 sayılı Kanunun 35 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Sigorta Tetkik Kurulu ile Tarife Komitelerinin görev ve yetkileri ve çalışma şekilleri, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğinin görüşü alınarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanıp yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.

Madde 24

7397 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin 2 nci ve müteakip fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Birlik kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olup, merkezi İstanbul’dadır. Türkiye’de çalışan bütün sigorta ve reasürans şirketleri kuruluş işlemlerinin tamamlanmasından ve ruhsatnamelerinin alınmasından itibaren üç ay içinde birliğe üye olmaya mecburdurlar.

Birlik 1 inci fıkrada belirtilen amaçlar dışında hiçbir faaliyet gösteremez, siyasetle uğraşamaz, siyasî partiler, sendikalar ve derneklerle ortak hareket edemez.

Birliğin organları, Birlik Başkanı, Genel Kurul, Yönetim Kurulu, Disiplin Kurulu ve Denetim Kuruludur.

Genel Kurul, sigorta ve reasürans şirketlerinin genel müdürleri veya şirketi temsile yetkili kişilerden oluşur.

Birlik Başkanı, 9 asıl ve 9 yedek üyeden oluşan Yönetim Kurulu, 3 asıl, 3 yedek üyeden oluşan Disiplin Kurulu ve 3 asıl ve 3 yedek üyeden oluşan Denetim Kurulu, Genel Kurul tarafından seçilir. Birlik Başkanı Yönetim Kurulunun başkanıdır.

Birliğin organ seçimleri bu Kanunda öngörülen esaslar çerçevesinde yargı gözetimi altında gerçekleştirilir. Seçim yapılacak genel kurul toplantısından en az onbeş gün önce seçimlere katılacak üye sigorta ve reasürans şirketleri ile temsilcilerini belirleyen liste, toplantının gündemini, yerini, gününü, saatini ve çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususları belirten bir yazı ile birlikte üç nüsha olarak Yüksek Seçim Kurulunca belirlenecek seçim kurulu başkanı hâkime tevdi edilir. Hâkim gerekli incelemeyi yaparak listeyi ve diğer hususları onaylar; bir sandık kurulu başkanı ve iki sandık kurulu üyesi ile bunlar için birer yedek üye atar. Oy verme işlemi gizli oy açık tasnif esaslarına göre yapılır. Seçim süresinin sonunda, seçim sonuçları tutanakla tespit edilip seçim sandık kurulu başkanı ve üyeleri tarafından imzalanır. Tutanağın düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde seçimlere yapılacak her türlü itirazlar hâkim tarafından aynı gün incelenir ve kesin olarak karara bağlanır.

Birlik, sigortacılık mesleğinin geliştirilmesi maksadıyla sigortacılık alanında araştırma amacına yönelik kuruluşlar kurabilir, kurslar açabilir, seminer, konferans gibi eğitim faaliyetlerinde bulunabilir, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının izni ile tüzelkişiliğe haiz sigortacılıkla ilgili bürolar oluşturabilir. Memleket içinde ve dışında sigortacılıkla ilgili meslek kuruluşlarına üye olabilir.

Birliğin organlarının görevleri, çalışma esas ve usulleri, selahiyetli organlarının alacağı kararların uygulanması esas ve usulleri ile bu maddenin uygulanmasına dair sair hususlar Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğinin görüşü alınarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.

Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğinin masraflarına iştirak payları üye şirketlerinin 1 yıl zarfında Türkiye dahilinde elde ettikleri direkt prim gelirleri toplamına göre yönetmelikteki esaslar dairesinde hesap edilir ve paylaştırılır. Masraf iştirak paylan bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde ödenmediği takdirde icra yoluyla tahsil olunur. Masraf iştirak, paylarının ödenmesine dair kararlar İcra ve İflas Kanununun 68 inci maddesinde yazılı resmî belge niteliğindedir.

Üçüncü fıkrada belirtilen yasaklara uymayan Birliğin sorumlu organlarının görevlerine son verilmesine ve yerlerine yenilerinin seçilmesine Adalet Bakanlığının, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının teklifine dayanarak veya doğrudan doğruya isteği uyarınca bulundukları yer Cumhuriyet savcılığının açacağı dava üzerine o yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesince basit usule göre yargılama yapılarak karar verilir ve dava engeç üç ay içinde sonuçlandırılır.

Mahkemece yukarıdaki fıkrada yazılı organların görevlerine son verilmesi halinde kararda ayrıca, görevlerine son verilen organları bu Kanunda yazılı usullere göre seçecek Genel Kurulu toplamak üzere Birlik Genel Kurulu delegeleri arası adan beş kişi de görevlendirilir. Seçim, görevlendirilen bu beş kişi tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır. Görevlendirilen bu beş kişi bu fıkrada yazılı süre içinde görevlerine son verilen organlar gibi görevli ve yetkili olup, aynı şekilde sorumludurlar. Bu fıkra hükmüne göre seçilecek yeni organlar eski organların görev sürelerini tamamlarlar.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığının bu Kanun uyarınca Birlik organlarının karar ve işlemleri hakkındaki tasarruflarına Birliğin organları tarafından uyulması zorunludur. Bakanlığın tasarruflarını kanunî bir sebep olmaksızın yerine getirmeyen veya eski kararda direnme niteliğinde yeni bir karar veren ya da Kanunun zorunlu kıldığı işlemleri Bakanlığın uyarısına rağmen yerine getirmeyen Birlik organları hakkında da 11 ve 12 nci fıkralar hükümleri uygulanır.

Görevlerine son verilen organ üyelerinin Kanunda yazılı ceza sorumlulukları saklıdır. Bu organların yukarıdaki fıkra gereğince görevlerine son verilmesine neden olan tasarrufları hükümsüzdür.

Türk Devletinin varlık ve bağımsızlığının, ülkenin ve milletin bölünmez bütünlüğünün, toplumun huzurunun korunması ve Devletin Anayasada belirtilen temel niteliklerini tehdit edici faaliyetlerin önlenmesi bakımından gecikmesinde sakınca bulunan hallerde mahallin en büyük mülkî amiri Birliğin sorumlu organlarını geçici olarak görevden uzaklaştırabilirler.

Görevden uzaklaştırma kararı dayanakları ile birlikte üç gün içinde onbirinci fıkrada sözü edilen mahkemeye bildirilir. Mahkeme, görevden uzaklaştırma kararının yerinde olup olmadığını, dosya üzerinde inceleyerek bu konudaki kesin kararını en geç on gün içinde verir. Mahkemece görevden uzaklaştırmanın yerinde olduğuna karar verilmesi halinde onikinci fıkra hükümleri uygulanır.

Madde 25

7397 sayılı Kanunun 37 nci maddesi ve başlığı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Herhangi bir sigorta şirketinde doğrudan doğruya memur ve müstahdem bulunmayan; aracı sıfatıyla muhtelif sigorta branşları hakkında sigorta olmak isteyenlere malumat vererek sigorta mukavelesinin şartlarını müzakere ve tehlikenin mahiyet ve hususiyetlerine göre sigorta teklifnamesini hazırlama yetkisini haiz ve teşübbüslerinin neticesi olarak komisyon almak suretiyle iş temin eden hakikî ve hükmî şahıslara sigorta prodüktörü denir.

Prodüktörlük yapacak kişiler başkaca hiçbir işle iştigal edemezler.

Sigorta prodüktörlerinin meslek teşekküllerine, üye olmaları mecburîdir.

Bilumum sigorta prodüktörleri, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca tayin edilecek defterleri tutmaya 100 000,- liradan az olmamak üzere, adı geçen Bakanlıkça tayin edilecek teminat akçelerini çalıştıkları sigorta şirketlerine tevdi etmeye mecburdurlar.

Teminat akçesi tevdi etmemiş sigorta prodüktörü çalıştırılması memnudur.

Reasürans konularında uzman olan ve bir şirkete bağlı olmayarak reasürans işlemlerinde ve sözleşmelerinde aracılık yapan ve devredilen primler üzerinden reasüransı kabul eden şirketten komisyon alan gerçek veya tüzelkişilere reasürans aracısı denir.

Sigorta prodüktörleri ile reasürans aracılarının vasıfları, çalışma şekilleri ve şartlan ve tabi olacakları murakabe esasları Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğinin görüşü alınarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca yürürlüğe konulacak olan 9 uncu maddedeki yönetmelik içinde düzenlenir.

Madde 26

7397 sayılı Kanunun 38 İnci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Sigorta mevzuunda vaki ziya ve hasarları, sebep ve mahiyetleri itibariyle tespit ve bunların miktarlarını tayin ile diğer hususları ve işlemleri mutad meslek halinde ifa edenlere sigorta eksperi denir.

Sigorta eksperlerinin vasıfları, çalışma şekilleri ve şartları ve tabi olacakları murakabe esasları Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğinin görüşü alınarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanıp yürürlüğe konacak yönetmelikle tespit olunur.

Madde 27

7397 sayılı Kanunun 39 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

Hakikata uygun olmadığı, aldatıcı veya yanlış düzenlendiği Bakanlıkça tespit edilen bilanço ve kâr-zarar hesaplarının doğru şekli ilgili şirkete durumun tebliğinden itibaren yedi gün içinde ilanın yapıldığı gazeteler ile neşir ve ilan olunur.

Madde 28

7397 sayılı Kanunun Cezaî müeyyideler başlığı altındaki 42, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51 İnci maddeleri ile 53, 54. ve 55 inci maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

3 üncü maddedeki mecburiyetlere aykırı olarak ruhsatname almaksızın sigorta muameleleri yapanlar 5 000 000,- liradan 50 000 000,- liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.

Aynı fiilin ikinci defa işlenmesi halinde üç aydan bir seneye kadar hapis cezası ile birlikte yukarıdaki para cezasının iki katına hükmolunur.

Ruhsat alıp da, usulü dairesinde tescil ve ilan ettirmeksizin sigorta muameleleri yapanlara 500 000,- liradan 5 000 000,- liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.

10 uncu maddedeki değişikliklerin bildirilmesi mecburiyetini yerine getirmeyenlerle, bildirim mecburiyetinin yerine getirilmesine rağmen Bakanlıkça tasdik edilmemiş değişiklikleri uygulayanlara 500 000,- liradan 5 000 000,- liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.

Bakanlıkça tasdik edilmesi gereken işlemleri bildirim mecburiyetini yerine getirmeden uygulayanlara verilecek ceza 1 000 000,- lira ağır para cezasından aşağı olamaz.

12 nci maddeye aykırı olarak sabit ve mütehavvil teminat akçelerini kasden tesis etmeyenlere veya kasden noksan hesap veya tesis edenlere, 5 000 000,- liradan 25 000 000,- liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.

Aynı fiilin ikinci defa işlenmesi halinde altı aydan üç seneye kadar hapis cezası ile birlikte yukarıdaki para cezasının iki katına hükmolunur.

3 üncü maddenin 2 nci fıkrası ile 13, 16 ve 17 nci maddelerindeki mecburiyetlere riayet etmeyenler 1 000 000,- liradan 5 000 000,- liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.

Aynı fiilin ikinci defa işlenmesi halinde yukarıdaki para cezasının iki katına hükmolunur.

19 uncu madde hükümlerine aykırı hareket edenlere 500 000,- liradan 5 000 000,- liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.

Aynı fiilin ikinci defa işlenmesi halinde hükmolunacak para cezası yukarıdaki cezanın iki katıdır.

25, 26 ve 27 nci maddeler ile 26 nci maddede belirtilen yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenlere 2 500 000,- liradan 12 500 000,- liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.

Aynı fiilin ikinci defa işlenmesi halinde hükmolunacak ağır para cezası yukarıdaki cezanın iki katıdır.

28 inci maddedeki memnuiyetlere aykırı hareket edenlere 500 000,- liradan 5 000 000,- liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.

Aynı fiilin ikinci defa işlenmesi halinde, hükmolunacak ağır para cezası yukarıdaki cezanın iki katıdır.

29 uncu madde hükmüne aykırı hareket edenlere 500 000,- liradan 2 500 000,- liraya kadar ağır para cezası hükmolunur. Ancak hükmolunacak para cezası, ödenen primin on mislinden az olamaz.

Sigorta ve reasürans şirketlerinin itibarını kırabilecek veya şöhretine zarar verebilecek bir hususu isnat edenler veya bu yolda asılsız haberler yayanlar bir aydan üç aya kadar hapis ve 250 000,- liradan 1 000 000,- liraya kadar ağır para cezasına mahkûm edilirler.

Bu fiilin Basın Kanununda yazılı neşir vasıtalarından biri ile veya radyo veya televizyon yolu ile işlenmesi halinde, iki aydan altı aya kadar hapis ve 1 000 000,- liradan 5 000 000,- liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.

32 nci maddede yazılı mecburiyet ile 41 inci maddedeki memnuiyete riayet etmeyenler 500 000,- liradan 2 500 000,- liraya kadar ağır para cezasına mahkûm edilirler.

Murakabe ve teftişte vazifelilere mümanaat edenlere veya yapacakları tetkikatı kasten yanlış yola sevkedenlere, yukarıdaki cezadan başka, ayrıca bir aydan bir seneye kadar hapis cezası hükmolunur.

4, 9, 36, 37 ve 38 inci madde hükümlerine ve bu maddelerde belirtilen yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenlere 500 000,- liradan 2 500 000,- liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.

39 uncu maddedeki mecburiyetleri yerine getirmeyenler ile hakikate aykırı bilanço, kâr ve zarar hesabı tanzim ve tasdik edenlere 1 000 000,- liradan 5 000 000,- liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.

Madde 29

7397 sayılı Kanunun 59 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Türkiye’de faaliyette bulunan sigorta şirketlerinin, Türkiye’de akdettikleri her nevi sigorta miktarları üzerinden Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca onaylanmış saklama paylarına uygun olarak kendi üzerlerinde muhafaza ettikleri kısımdan mütebakisini kısmen veya tamamen mükerrer sigorta mecburiyetine tabi tutmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Madde 30

7397 sayılı Kanunun 63 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Bu Kanunda belirtilen yönetmelikler, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde hazırlanarak yürürlüğe konulur.

Yeni yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar halen uygulanmakta olan hükümlere göre muamele ifa olunur.

Madde 31 – Yürürlükten kaldırılan hükümler

7397 sayılı Kanunun 7, 8 ve 11 inci maddeleri, 29 uncu maddenin son fıkrası, 39 uncu maddenin ikinci fıkrası, 40, 43, 60 ıncı maddeleri ile muvakkat 1, 2, 3 ve 4 üncü maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 32

7397 sayılı Kanuna aşağıdaki ek maddeler eklenmiştir.

Hayat sigortası branşında çalışan sigorta şirketleri bu branşla ilgili muamelelerini diğer sigorta branşlarıyla ilgili muamelelerden tamamıyla ayrı ve müstakil olarak yürütmeye ve muhasebeleştirmeye mecburdurlar.

Birinci fıkra hükmüne uymayan şirketlerin hayat sigorta branşı ruhsatnamesi, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca iptal olunur.

Sigorta ve reasürans şirketleri ile sigorta ve reasürans aracılığı hizmeti yapanlar ve sigorta eksperleri; mevzuat ve işletme planı esaslarına uygun faaliyette bulunmak, sigortalıların hak ve menfaatlerini tehlikeye sokabilecek hareketlerden kaçınmak, sigortacılığın icaplarına ve iyiniyet kuralına uygun hareket etmek ve ödenmesi gerekli hale gelmiş sigorta tazminatlarını zamanında ödemek zorundadırlar.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, birinci fıkrada gösterilen kişi ve kuruluşların bu kurallara uymalarını sağlamak üzere, gerekli her türlü tedbiri alır. Bakanlıkça alınan tedbirlere uymayanlar hakkında 49 uncu maddede yazılı cezalar hükmolunur.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ülke ekonomisine kaynak yaratacak şekilde, Türkiye’de faaliyette bulunan sigorta ve reasürans şirketlerinin teknik ve malî imkânları dahilinde büyüme ve gelişmelerini sağlayacak her türlü tedbiri almaya ve bu arada, sigorta ve reasürans şirketlerinin tüm Türk sigorta portföyüne iştirak edebilmelerini ve portföyden pay alabilmelerini temin edici düzenlemeler yapmaya yetkilidir.

Bu Kanunun “Cezaî müeyyideler” bölümünde belirtilen “aynı fiilin ikinci defa işlenmesi”nden maksat, hükmün kesinleşmesinden veya Cumhuriyet savcılığının tebligatı üzerine para cezasının ödenmesinden itibaren beş yıl içinde fiilin tekrar işlenmesidir.

Bu Kanunun 3, 6, 16, 23, 24, 31, 39, 41 ve 56 ncı maddelerindeki “sigorta şirketleri” ibareleri “sigorta ve reasürans şirketleri”; 36 ncı maddenin birinci fıkrasındaki “sigorta ve reasürans şirketleri birliği” ibareleri “Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği”; 6, 16, 18,23,24, 28, 30, 31, 33, 34, 39, 58 ve 61 inci maddelerindeki “Ticaret Vekâleti” veya “Vekâlet” kelimesi “Sanayi ve Ticaret Bakanlığı” olarak değiştirilmiş ve 30 uncu maddesinin son fıkrasındaki 3656 ve 3659 sayılı Kanun numaraları yerine 657 sayılı Kanun numarası ikame edilmiştir.

Sigorta Tetkik Kurulu ve tarife komitelerinin masrafları, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğinin görüşü alınarak, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca onaylanacak esaslar uyarınca, Birliğe üye şirketler tarafından karşılanır.

Diğer kanunların, bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.

Madde 33

7397 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.

Türkiye’de faaliyette bulunan ruhsatlı sigorta ve reasürans şirketleri ile bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren iki yıl içinde 2 nci maddede yazılı sermayeleri, 12 nci maddede yazılı sabit teminat akçelerini mezkûr maddede tespit edilen miktarlara iblağa mecburdurlar.

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte hayat sigortası branşında da faaliyet gösteren sigorta şirketleri Ek Madde 1 deki mecburiyetleri bu Kanunun yürürlüğe girdiği yılın sonundan itibaren bir yıl içinde yerine getirirler.

Sermaye ve teminatlarla ilgili bu maddenin 1 inci fıkrası hükmüne uymayan sigorta ve reasürans şirketlerinin ruhsatnameleri ile belirlenen süre sonunda hayat branşına ait muamelelerini müstakil olarak yürütmeyen şirketlerin hayat dalına ilişkin ruhsatnameleri hükümsüz kalır.

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette bulunan sigorta ve reasürans şirketleri, sermayelerinin tesisinde ödenmiş sermayelerinin dışındaki öz varlıklarını da kullanabilirler.

Öz varlık Vergi Usul Kanununun 192 nci maddesinde belirtilen değerleri ifade eder.

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Türkiye’de faaliyette bulunan kooperatif şirket esasına göre kurulu, karşılıklı (mütüel) sigorta şirketleri bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde anonim şirkete dönüşmek istedikleri takdirde bu nevi değiştirme, her türlü resim, vergi ve harçtan muaftır.

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Türkiye’de faaliyette bulunan yabancı sigorta şirketlerinin umumî vekillikleri veya şubeleri, bu tarihi takip eden iki yıl içinde şube veya anonim şirket şeklinde teşkilatlanarak 2 nci maddede yazılı sermayelerini tesis etmeye ve 12 nci maddede yazılı sabit teminat karşılıklarını aynı süre içinde mezkûr maddelerde tespit olunan miktarlara tamamlamaya mecburdurlar.

Yukarıdaki fıkra hükmüne uymayan şirketlerin ruhsatnameleri hükümsüz kalır.

Şube veya anonim şirket şeklinde yeniden kurulacak yabancı sigorta şirketlerinin halen faaliyette bulunan Türkiye umumi vekillik veya şubelerinin mevcut aktif ve pasif kıymetleri kısmen veya tamamen kurulacak şube veya anonim şirkete veya halen şube halinde faaliyette bulunup şube olarak faaliyetine devam edecek şubeye devredilebilir. Devredilecek iktisadi kıymetler devir öncesinde Vergi Usul Kanunu’na göre yeniden değerlemeye tabi tutulabilirler. Yeniden değerleme, iktisadi kıymetlerin ilgili yıl Kanunî defterlerinde kayıtlı değerlerine yeniden değerleme hükümlerinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren her yıl İçin geçerli katsayı ve oranların uygulanması suretiyle yapılır. Bu İşlemler her türlü vergi, resim ve harçtan müstesnadır.

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten İtibaren faaliyette bulunmakta olan acenteler ile prodüktörler, durumlarını 9 uncu maddenin ikinci fıkrasındaki yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren iki yıl içinde bu Kanun hükümlerine intibak ettirmeye mecburdurlar.

Yukarıdaki fıkra hükmüne uymayan acentelerin ve prodüktörlerin faaliyetlerine Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca son verilir.

Bu Kanunun 24 üncü maddesiyle değişik 36 nci maddesinin 8 inci fıkrasında geçen yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar Sigorta Şirketleri Birliği Tüzüğünün bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

Seçim dönemleri ve görev sürelerinin sona ermiş olup olmadığına bakılmaksızın, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğinin organlarının seçimleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde, 36 nci maddede belirtilen esaslara göre yapılır.

Madde 34

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 35

Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.