KolayuyumGiriş yap

Askeri Hakim ve Adaylarının Seçimi ve Yetiştirilmesi Hakkında Yönetmelik

Tür
Resmi Gazete
Atıf
Askeri Hakim ve Adaylarının Seçimi ve Yetiştirilmesi Hakkında Yönetmelik (R.G. 26.10.1985/18910)
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – Amaç

Bu Yönetmeliğin amacı, askeri hâkim adaylarının seçimlerini, yetiştirilmelerini, staj sürelerini, görev ve sorumluluklarını, göreve bağlılık derecelerini, sicil işlemlerini, özlük haklarını, başarılı olmayanlar ile niteliklerini kaybedenler hakkında yapılacak işlemlerle ilgili esas ve usulleri düzenlemektir.

Madde 2 – Kapsam

Bu Yönetmelik askeri hâkim adayları ile adayların seçimleri ve yetiştirilmeleri işlemlerini yürütmekle görevli Bakanlık Askeri Adalet İşleri Başkanlığını, Kuvvet Komutanlıkları Personel Başkanlıklarını ve ilgili yargı mercilerini kapsar.

Madde 3 – Yasal dayanak

Bu Yönetmelik 26/10/1963 Tarihli ve 357 Sayılı Askeri Hâkimler Kanununun 2, 3 ve 9 uncu maddeleri gereğince düzenlenmiştir.

Madde 4 – Kaynaklar

Askerî hâkim subay ihtiyacı aşağıda belirtilen kaynaklardan sağlanır.

1) Muvazzaf subay olan isteklilerden, üniversitelerce aranıyorsa, hukuk fakültelerine giriş sınavlarını veya testlerini kazananlardan bu fakültelere gönderilip öğrenimlerini başarı ile bitirenler.

2) Askeri liseleri bitirerek harp okullarına kabul olunan isteklilerden, üniversitelerce aranıyorsa, hukuk fakültelerinin giriş sınavlarını veya testlerini kazananlardan bu fakültelere gönderilip öğrenimlerini başarı ile bitirenler.

3) Kıtada başarı göstermiş ve bir hukuk fakültesini bitirmiş bulunan yedek subaylardan askerlik görevleri sırasında istemde bulunanlar.

4) Üsteğmen veya yüzbaşı rütbesinin ilk üç yılında bulunan harp okulu mezunu subaylardan kendi hesabına hukuk fakültesini bitirenler.

5) Kendi hesabına hukuk fakültesini bitiren kadınlardan istekli bulunanlar.

Madde 5 – Kaynaklardan yararlanma

Bu kaynaklardan hangisinden ne şekilde ve ne oranda yararlanılacağı öncelikle askeri yargı hizmetinin ihtiyaçları, Türk Silâhlı Kuvvetleri insan-gücü plânı ve Kuvvet Komutanlıkları ile Jandarma Genel Komutanlığının personel yetiştirme planları gözönünde tutularak Genelkurmay Başkanlığının teklifi üzerine Milli Savunma Bakanlığınca tesbit olunur.

Bu tesbitlerle belirlenen kontenjanlar Genelkurmay Başkanlığınca Kuvvet Komutanlıklarına bildirilir.

Madde 6 – Genel nitelikler

Askeri hâkim sınıfına kabul olunabilmek için aşağıdaki niteliklere sahip olmak şarttır.

1) Türk vatandaşı olmak,

2) Türk Silâhlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde askeri hâkimler için belirlenen sağlık şartlarına sahip olmak.

3) Taksirli suçlar hariç olmak üzere; affa veya zamanaşımına uğramış veya ertelenmiş olsa bile bir cürümden hükümlü bulunmamak veya ceza soruşturması veya kovuşturması altında olmamak,

4) Sarhoşluğu, kumar oynamayı adet edinmiş veya kumar oynatmış olmamak, kendisinin veya ana babasının ve varsa eşinin ahlâk yönünden kötü hali bulunmamak, kendisinin yasa dışı tutum ve davranışları olmadığının yaptırılacak araştırma sonunda anlaşılmış bulunmak, siyasi, ideolojik, yıkıcı ve bölücü akımlara karışmış olmamak,

5) Türk hukuk fakültelerinden mezun olmak veya yabancı bir hukuk fakültesini bitirip Türkiye’deki hukuk fakülteleri programlarına göre eksik kalan derslerden sınava girip başarı belgesi almış bulunmak.

Madde 7 – Muvazzaf subaylardan okutulacaklar

Muvazzaf subaylardan hukuk fakültelerinde okutulacaklarda ayrıca aşağıdaki özel nitelikler aranır.

1) Harp okulu mezunu ve muharip sınıf muvazzaf subay olmak,

2) Üsteğmenlik rütbesinin en çok ikinci yılında bulunmak,

3) Kıt’ada en az iki yıl hizmet görmüş olmak,

4) Teğmenlik ve Üsteğmenlik rütbelerinde almış olduğu sicil notları ortalamasının sicil tam notunun % 60 ve daha yukarısında olmak,

5) 1 inci ve 2 nci sicil amirlerince (EK - A) 'daki örneğine uygun olarak düzenlenecek nitelik belgesi olumlu olmak,

6) Disiplin mahkemeleri veya disiplin amirlerince toplam olarak gün (dahil) veya daha fazla oda veya göz hapsi cezası almamış olmak,

7) Yüksek Öğrenim Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezince yapılan sınavlarda başarı göstererek öngörülen hukuk fakültelerine girmeye hak kazanmış olmak,

8) Kuvvet Komutanlığınca veya Jandarma Genel Komutanlığınca öğrenimine izin verilmiş olmak,

Madde 8 – Hukuk fakültesi mezunu muvazzaf subaylar

Hukuk Fakültelerini kendi hesaplarına bitirmiş Harp Okulu mezunu subaylarda ayrıca aşağıdaki nitelikler aranır.

1) Üsteğmen rütbesinde veya Yüzbaşı rütbesinin ilk üç yılında olmak,

2) Kıt ada en az iki yıl hizmet görmüş olmak,

3) İstek tarihine kadar geçen süre içerisinde almış olduğu sicillerinin not ortalamasının sicil tam notunun % 60 ve daha yukarısında olmak,

4) Birinci ve ikinci sicil amirlerince (EK-A)'daki örneğine uygun olarak, düzenlenecek nitelik belgesi olumlu olmak,

5) Sınıf değişikliğine Kuvvet Komutanlığınca muvafakat edilmiş olmak,

6) Disiplin mahkemeleri veya disiplin amirlerince toplam olarak yirmibir gün (dahil) veya daha fazla oda veya göz hapsi cezası almamış olmak,

7) Sağlık durumunun askeri hâkim olmaya elverişli olduğunun o yıla ait tam teşekküllü bir askeri hastahane raporu ile belgelenmiş olmak,

8) Bu Yönetmeliğe göre yapılacak sınav ve mülâkatta yeterli not almış olmak.

Madde 9 – Yedek subaylık hizmetini yapmakta olanlar

Hukuk Fakültelerini bitirmiş yedeksubaylarda ayrıca aşağıdaki nitelikler aranır.

1) Yedeksubay okuluna girişinde düzeltilmemiş nüfus kaydına göre otuz yaşından, lisansüstü öğrenimi tamamlanmış olanlarda otuzbeş yaşından büyük olmamak,

2) Yedeksubaylık hizmet süresi içerisinde istekli olmak,

3) Birinci ve ikinci sicil üstlerince (EK -B)'deki örneğine uygun olarak doldurulmuş muvazzaf subay olur kayıtlı nitelik belgesi almış ve sicil not ortalaması % 85 ve daha yukarısında olmak,

4) Yabancı uyruklu kadınla evli olmamak, herhangi bir kadınla nikâhsız olarak yaşamamak,

5) Sağlık durumunun askeri hâkim olmaya elverişli olduğunun tam teşekküllü bir askeri hastane raporu ile belgelenmiş olmak,

6) Genelkurmay Başkanlığınca çıkarılacak yönergelere göre yapılacak beden eğitimi, kişilik tesbit, kompozisyon, genel kültür ve yetenek gibi testlerde başarılı olmak,

7) Bu Yönetmeliğe göre yapılacak mülâkat ve sınavda yeterli not almak.

Madde 10 – Askeri lise mezunları

Askeri liseleri bitirerek harp okullarına kayıtları yapılmış öğrencilerde aşağıdaki nitelikler aranır.

1) İstekli olmak,

2) Yükseköğrenim Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezince yapılan sınavlarda başarı göstererek öngörülen hukuk fakültelerine girmeye hak kazanmış olmak,

3) Başarı derecesine göre tesbit edilen kontenjan miktarı içinde bulunmak.

Madde 11 – Hukuk fakültesi mezunu kadınlar

Hukuk fakültelerini bitirmiş kadınlarda ayrıca aşağıdaki nitelikler aranır.

1) Düzeltilmemiş nüfus kaydına göre otuz yaşından, lisansüstü öğrenimini tamamlamış olanlarda otuzbeş yaşından büyük olmamak,

2) Yabancı uyruklu erkekle evli olmamak, herhangi bir erkekle nikâhsız olarak yaşamamak,

3) Genelkurmay Başkanlığınca çıkarılacak yönergelere göre yapılacak beden eğitimi, kişilik tesbit, kompozisyon, genel kültür ve yetenek gibi testlerde başarılı olmak,

4) Bu Yönetmeliğe göre yapılacak sınav ve mülâkatta yeterli not almış olmak.

Madde 12 – Başvuru

Askeri hâkim subay ihtiyacının belirlenmesi, kontenjan ve farklı kaynaklara göre duyurulması, ilgililerin başvurularının esas, usûl ve süreleri ile ilgili makamlarca yapılacak işlemler bu Yönetmelikte belirtilen özel kayıt ve hükümler saklı kalmak kaydıyla Genelkurmay Başkanlığınca çıkarılacak yönerge ile tesbit edilir.

Yedeksubay kaynağından alınacakların başvurularını muvazzaflık hizmetleri sırasında yapmış olmaları zorunludur. Terhislerinden sonra yapılacak başvurular işleme konulmaz.

Madde 13 – Mülâkat ve yazılı sınavlar

Hukuk fakültesi lisans öğrenimini kendi hesabına pekiyi ve iyi derece ile bitirmiş muvazzaf subaylar, yedeksubaylar ve kadınlardan öngörülen nitelikleri taşıyan isteklilerin sayısı kontenjan miktarından fazla ise bunlar arasından, ihtiyaç bunlarla karşılanamıyorsa orta derece ile bitirenler arasından yapılacak mülâkat ve yazılı sınavda başarılı olanlar arasından not sıralamasına göre alınır.

Yazılı sınavda başarılı sayılabilmek için 100 tam not üzerinden en az 60 ve daha fazla not âlmış olmak şarttır.

Konuşmalı (mülâkat) sınav yazılı sınavdan önce yapılır. Adayların genel davranışı, konuşmasındaki tutarlık ve akılcılık, belli bir konuyu anlama, anlatma ve açıklama yeteneği 100 tam not üzerinden değerlendirilir. Başarılı sayılabilmek için en az altmış ve daha fazla not almış olmak şarttır.

Madde 14 – Sınav kurulları

Yazılı sınav kurulu Askeri Adalet İşleri Başkanlığının koordinatörlüğünde, Başkanlığın Meslek Yönetim Şube Müdürü ve seçilecek diğer iki Şube Müdüründen oluşur. Millî Savunma Bakanlığı Personel Daire Başkanlığından ve Kuvvet Komutanlıkları ile Jandarma Genel Komutanlığı Personel Başkanlığından yeterli birer temsilci yazılı sınavlarda gözlemci olarak bulunurlar. Engeli nedeniyle hazır bulunamayacak kurul üyesi yerine başka bir yetkili seçilir.

Konuşmalı (mülakat) sınav kurulu, yazılı sınav kuruluna yukarıdaki gözlemcilerin de katılması ile oluşur. Kurul üyelerinin her birinin verdikleri notların aritmetik ortalaması konuşmalı sınav kurulu notunu oluşturur.

Madde 15 – Yazılı sınav soruları ve kâğıtlarının hazırlanması

Yazılı sınav soruları Anayasa, Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu, Ceza Muhakemeleri Usulü, Türk Ceza ve İdare Hukuku konularından seçilir. Kurul, sınav sorularını, soruların değer numaralarını ve sınav süresini yazılı sınavdan en erken iki gün önce tesbit eder. Sorular sınav saatine kadar kapalı ve mühürlü bir zarfta saklanır.

Sınav kâğıtları, kimlik ve metin kısımları ayrılabilecek şekilde hazırlanır. Kimlik ve metin kısımlarına aynı numaralar konur. Kimlik kısımları sınav sonunda ayrılarak sınav kâğıtlarının değerlendirilmesi sonuçlanıncaya kadar açılmamak kaydıyla mühürlü bir zarf içerisinde saklanır. Metin kısmı sınav kurulu üyelerince ayrı ayrı okunur. Her üyenin takdir ettiği notların aritmetik ortalaması alınarak yazılı sınav kesin notu hesaplanır.

Yazılı ve konuşmalı sınav notlarının aritmetik ortalaması sınav sonucu notunu oluşturur.

Madde 16 – Subay olarak okutulacaklar

Hukuk Fakültelerinde okutulacak muvazzaf subaylar fakülte öğrenim süresinden en çok bir yıl fazla süre ile izinli sayılırlar. Aşağıda belirtilen hallerde izinleri iptal edilerek sınıfı görevlerine iade edilir ve haklarında Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerine göre işlem yapılır.

1) Fakülte öğrenimini bir yıllık fazla süre içerisinde bitiremeyenler,

2) Başarısızlık, devamsızlık ve diğer sebeplerle bir defadan fazla sınıfta kalarak azami süre içerisinde bitiremeyeceği anlaşılanlar,

3) Fakülte sınav veya disiplin yönetmeliklerince öğrenciliğine son verilenler,

4) Öğrenimden kendi isteğiyle vazgeçenler,

5) Askeri hâkim olabilme veya adayı seçilebilme niteliklerini kaybedenler veya bu niteliklere sahip olmadıkları sonradan anlaşılanlar,

6) Kuvvet Komutanlığı veya Jandarma Genel Komutanlığının müsaadesi olmadan fakülte değiştirenler,

7) Siyasi, ideolojik ve aşırı akımlarla ilgili faaliyetleri saptananlar.

Madde 17 – Eğitim, öğretim ve disiplin işlemleri

Yukarıdaki maddede sözü edilen öğrenci subayların fakülteye devamları, eğitim ve öğretimi takipleri, disiplin ve davranışlarının denetlenmeleri Fakülte ve Yüksek Okul Öğrenci Komutanlığınca veya emrine atandıkları Komutanlıkça yerine getirilir.

Bu işlemler ile ilgililerin diğer özlük işlerinin yürütülmesine ilişkin esas ve usuller Genelkurmay Başkanlığınca çıkarılacak yönerge ile tesbit edilir.

Madde 18 – Askerî öğrenci olarak okutulacaklar

Hukuk Fakültelerinde okutulacak askeri öğrenciler hakkında «Fakülte ve Yüksek Okullar Askeri Öğrenci Komutanlıktan ve Öğrencileri ile Fakülte ve Yüksek Okullardan Yetişen Subaylara ait Yönetmelik» hükümleri uygulanır. Ancak öğrenimlerini Yükseköğretim Kanunu ile belirlenen süre içerisinde tamamlamaları zorunludur.

Madde 19 – Askeri eğitim

Hukuk Fakültelerini askeri öğrenci olarak bitirenler, yedek subay muvazzaflık hizmetinden sonra askeri hâkim adaylığına seçilenler ve hukuk fakültesi mezunu kadınlar; hâkim adaylığı stajına başlatılmadan önce ilgili Kuvvet Komutanlıklarınca 18 nci maddede sözü edilen Yönetmelik ve söz konusu personelin eğitimi konusunda Genelkurmay Başkanlığınca çıkarılacak yönerge esaslarına göre askeri eğitime tabi tutulurlar.

Madde 20 – Adaylık süresi

Askeri hâkim adaylık süresi bir yıldır. Bu süre hizmet ihtiyaçlarına göre Askeri Adalet İşleri Başkanının teklifi üzerine Bakanlık onayı ile üç aya kadar indirilebilir.

Adaylık süresi askeri hâkimlik hizmet süresinden sayılmaz. Özlük ve mali hakları 926 Sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerine göre ödenir.

Madde 21 – Staj yerleri

Adaylar Askeri Adalet İşleri Başkanlığı emrine atanır ve aşağıda belirtilen yerlerde staj yaparlar.

1) Cumhuriyet Savcılığı,

2) Asliye Ceza Mahkemesi,

3) Ağır Ceza Mahkemesi,

4) Askerî Savcılıklar,

5) Askeri Mahkemeler,

6) Askeri Yargıtay,

7) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi.

Bu yerlerdeki staj süreleri ve sırası ile yukarıdaki madde uyarınca staj süresinin kısaltılması halinde stajın hangi yerlerde yapılmayacağı Askeri Adalet İşleri Başkanlığınca tesbit edilir. Ancak adayların herhalde ilgili Kuvvet Komutanlığı askeri savcılığı ve mahkemesinde en az iki ay staj yapmış olmaları sağlanır.

Adli yargı hâkimliği veya avukatlık stajlarını başarı ile tamamlamış olanların stajlarının tamamı askeri yargı yerlerinde yaptırılır.

Madde 22 – Staj yöntemi

Adayların, staj yerinin özellikleri gözönünde tutularak özellikle aşağıda belirlenen konularda hâkimler ve savcılar tarafından yetiştirilmeleri sağlanır.

1) Cumhuriyet Savcılıkları ve Askeri Savcılıklarda:

A- Suç ve suç ihbarı üzerine yapılacak işlemler,

B- Hazırlık soruşturmasının yürütülmesi,

C- Otopsi ve keşif yapılması,

D- Tanık ve bilirkişi dinlenmesi,

E- Tutuklama istemi, iddianame ve takipsizlik kararlarının düzenlenmesi ve verilmesi,

F- İddia makamının mahkemelerde temsili ve işlevi,

G- Cezaların infazı ile ilgili işlemler,

H- Askeri Yargılama Usulü Kanunu ve C.M.U.K. da belirtilen önemli nitelikte sair savcı işlemleri.

2) Mahkemelerde

A- Tensip kararlarının yazılması,

B- Sorgulama ve duruşma işlemleri,

C- Keşif yapılması,

D- İstinabe ve talimat,

E- Ara kararı ile kısa ve gerekçeli kararın yazılması,

F- Kanun yolları.

3) Askerî Yüksek İdare Mahkemesinde:

A- Dava dilekçelerinin kabulü,

B- Dilekçe üzerinde ilk inceleme,

C- Harç ve posta pulu işlemleri,

D- İlk inceleme üzerine verilecek karar,

E- Tebligat ve cevap verme,

F- Duruşma ve yöntemi,

G- Dosya incelenmesi ve kurula sunulması,

H- Belgelerin istenmesi,

I- Davanın karara bağlanması ve karar yazma tekniği,

J- Karar düzeltmesi, istek ve incelenmesi,

K- Yürütmenin durdurulması.

4) Askeri Yargıtay Başsavcılığı ve Dairelerde:

A- Temyiz sebepleri,

B- Tebliğname düzenlenmesi,

C- Kararların yazılması,

D- İtiraz, karar düzeltilmesi.

Adaylar, kalem işlerinde savcı veya hâkimlerin uygun görmesiyle ve deneyimlerini artırmak amacıyla çalıştırılabilirler. Ancak bir defa görmek veya yapılmakla öğrenilebilecek işler, devamlı olarak yaptırılmaz.

Madde 23 – Sorumluluk

Adaylar staj yerlerindeki çalışma saatlerine uymak, staj yerlerine askeri üniforma ile devam etmek, yetişmeleri hususunda verilen görevleri yapmak zorundadırlar.

Staj süresince zorunlu haller dışında adaylara yıllık izin verilmez.

Büro ve kalemlerde gördükleri işlerden dolayı asıl görevliler gibi sorumludurlar.

Madde 24 – Adaylar hakkında düzenlenecek belgeler

Adayların görevlerini yapmakta gösterdikleri başarı ile göreve bağlılıklarını, yeteneklerini, ahlâki ve mesleki davranışlarını belirleyecek örnek EK - C'deki fiş, daire amiri veya savcı veya kıdemli hâkim tarafından staj süresinin sonunda düzenlenerek Askeri Adalet İşleri Başkanlığına gönderilir.

Bu fişlerde ayrıca adayın hâkimlik veya savcılık görevlerinden hangisinde daha başarılı olacağı hususu da belirtilir.

Madde 25 – Gözetim ve sicil bağlantısı

Adayların birinci sicil üstü Askeri Adalet İşleri Başkanlığı Meslek Yönetim Şube Müdürüdür. İkinci ve üçüncü sicil üstleri kuruluş bağlantısına göre tesbit edilir.

Adayların staja devamları ve göreve bağlılıkları Askeri Adalet İşleri Başkanlığınca denetlenir.

Madde 26 – Adaylık süresi içerisinde göreve son verme

Adayın:

1) Adaylığa atanma niteliklerinden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,

2) Adaylık niteliklerinden herhangi birinin kaybedilmesi.

3) Adaylık süresi içerisinde hâkimlikle bağdaşmayacak davranışları, göreve devamsızlığı, bilgi ve iş yapma kabiliyeti bakımından yeterli olmadığının fişler veya sıralı sicil üstlerince en az üç aylık bir süre sonunda düzenlenecek sicil belgeleri ile tesbit edilmesi hallerinde Bakanlık onayı ile adaylığına son verilir.

Muvazzaf subay kaynaklı olanlar eski sınıflarına iade edilirler. Öğrenimlerini askeri öğrenci olarak yapmış olanlar, muvazzaf subaylığa geçirilmiş yedek subaylar ve kadınlar istifa etmiş sayılarak aylıkları dışında Devletçe yapılan masraflar kanuni faizleri ile birlikte kendilerinden tahsil olunur.

Madde 27 – Hâkim yardımcılığına atama

Adaylık süresi sonunda başarı gösteren muvazzaf subay kaynaklı adaylar hizmet safahatlarına göre, diğerleri kur’a çektirilmek suretiyle hâkim yardımcılığı veya savcı yardımcılığı görevlerine atanırlar.

Aday miktarı ve hizmet gerekleri gözönünde tutularak uygun bir tören düzenlenir.

Madde 28 – Yürürlükten kaldırma

22 Aralık 1976 gün ve 15797 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Askeri Hâkim Adaylarının Seçimi ve Yetiştirilmesi Hakkında Yönetmelik değişiklikleriyle birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 29 – GEÇİCİ MADDE 1

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 30

Bu Yönetmelik hükümlerini Milli Savunma Bakanı yürütür.