KolayuyumGiriş yap

85/9799 Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşlara Elektrik Enerjisi Üretim Tesisi Kurma ve İşletme İzni Verilmesi Esaslarını Belirleyen Yönetmelik

Tür
Resmi Gazete
Atıf
85/9799 Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşlara Elektrik Enerjisi Üretim Tesisi Kurma ve İşletme İzni Verilmesi Esaslarını Belirleyen Yönetmelik (R.G. 04.09.1985/18858)
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – Amaç

Bu Yönetmeliğin amacı Türkiye Elektrik Kurumu dışındaki özel hukuk hükümlerine tabi yerli ve yabancı sermaye şirketlerine elektrik enerjisi üretim tesisi kurma ve işletme izni verilmesine dair esas ve usulleri belirlemektir.

Madde 2 – Kapsam

Bu Yönetmelik, Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretimi, İletimi, Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında 3096 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde belirtilen sermaye şirketlerine (Üretim Şirketi) elektrik enerjisi üretim tesisi kurma, İşletme ve Türkiye Elektrik Kurumu’na veya bölgede faaliyet gösteren görevli şirkete elektrik enerjisi satışına dair esasları kapsar.

Madde 3 – Tanımlar

Bu Yönetmelikte geçen;

Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nı,

TEK: Türkiye Elektrik Kurumu'nu,

DSİ: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nü,

Görevli Şirket: 4/12/1984 tarihli ve 3096 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesine göre elektrikle ilgili hizmet vermek üzere kurulmuş olan sermaye şirketini,

Üretim Şirketi: 4/12/1984 tarihli ve 3096 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesine göre Bakanlık tarafından elektrik enerjisi üretim izni verilen sermaye şirketini,

Üretim Tesisi: Elektrik enerjisi üreten tesis ve entegre tesisleri,

Üretim Tesisi Kurma üretim tesisi kurup işletecek üretim şirketi ile Bakanlık Ve İşletme Sözleşmesi: arasında düzenlenen sözleşmeyi,

Otoprodüktör: Kendi faaliyet konusunun elektrik ihtiyaçlarını karşılamak için üretim tesisi kurup elektrik üreten gerçek ve tüzel kişileri,

Otoprodüktör Grubu: Kendi faaliyet konularının elektrik ihtiyaçlarını karşılamak üzere üretim tesisi kurup elektrik üreten gerçek ve tüzel kişiler grubunu,

İmdat Grupları: Can ve mal kaybını önlemek amacıyla sadece elektrik enerjisi kesilmelerinde kullanılan elektrojen gruplarını, ifade eder.

Madde 4 – Üretim Tesisi Kurup İşletme İzni Verilmesine Dair Hükümler İzin Verme Esasları

Üretim tesisi kurup işletme izni aşağıda belirtilen esaslar gözönüne alınarak verilir.

a)Üretim tesisi Devletin genel enerji ve ekonomi politikasına uygun olacaktır.

b)Üretim tesisi kurma ve işletme sözleşmesi 99 yıla kadar süreli olabilir.

c)Üretim şirketi, yatırım programını, Bakanlığın onayladığı şekilde gerçekleştirmeyi taahhüd eder.

d)Üretim şirketi, kurup işlettiği tesisi sözleşme süresi sonuna kadar tesisin teknik ve ekonomik karakteristiklerine uygun olarak yemlemek zorundadır.

e)Üretim tesislerinin yıllık üretimlerini genel ekonomi düzeyinde Bakanlık planlar. Ulusal elektrik sisteminin emniyeti, stabilitesi ve değişen şartlara göre üretim planlamasının revizyonu Bakanlık adına TEK tarafından yapılır. TEK'in bu hususta aylık, haftalık, günlük ve saatlik süreleri kapsayan üretim programındaki değişikliklere üretim şirketleri aynen uyarlar.

f)Otoprodüktörlere, tesisin bulunduğu bölgeye bağlı olarak Türkiye Elektrik Kurumu veya görevli şirketin görüşü alınmak suretiyle Bakanlık tarafından üretim tesisi kurma ve işletme izni verilebilir.

g)Ekonomik üretim olanaklarının tüketim yerinden uzak olduğu durumlarda faaliyet konularının elektrik enerjisi ihtiyacını karşılamak üzere otoprodüktör veya otoprodüktör grubu, herhangi bir üretim şirketi gibi uygun göreceği üretim tesisini kurup işletme izni almak amacıyla Bakanlığa başvurabilir.

Otoprodüktör gruplarında, grubu oluşturan kuruluşların önceden belirlenmesi esastır.

Bu hükme göre yapılacak başvurularla ilgili olarak hazırlanacak «Üretim Tesisi Kurma ve İşletme Sözleşmesi» nde, üretilecek elektrik enerjisinin nakledilmesinde TEK veya görevli şirkete ait sistemden ne şekilde yararlanılacağına dair özel bir bölüme yer verilir.

h) Otoprodüktör üretim, tesislerinde ihtiyacın üzerinde üretilen elektrik enerjisi, Bakanlık tarafından onaylanacak tarifeye göre, TEK'e veya görevli şirkete satılır.

i) İmdat grubu kurup işletmek üzere yapılacak başvurular Bakanlık tarafından değerlendirilir. Uygun görülenlere izin verilir.

Madde 5 – Başvuru ve Başvurunun Değerlendirilmesi

4/12/1984 tarihli ve 3096 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine göre Bakanlığa yapılacak başvurularda gözönünde bulundurulacak hususlar:

a) İlk başvuruda bulunması gereken bilgiler,

1- Kurulması teklif edilen üretim tesisinin karakteristik değerleri ve genel vaziyet planı,

2- Ön rapor ve yatırımın tahmini gerçekleşme tarihi,

3- Tesisin ne gibi araç, gereç ve teşkilatın gerçekleştirileceği,

4- Tesisi işletmek istediği süre.

Birden fazla üretim tesisi için aynı yazı ile veya farklı zamanlarda aynı firma tarafından yapılacak başvurularda yukarıda belirtilen bilgiler her bir tesis için ayrı ayrı verilecek, ayrıca teklif edilen tesislerin öncelik sırasını gösteren bir zamanlama planı hazırlanacaktır. Bakanlık her bir tesisi ayrı birer başvuru gibi değerlendirecektir.

b)Bakanlık, ön rapor konusunda ilgili kuruluşların görüşlerini alır. Bakanlık görüşü olumlu olduğu takdirde, başvuru sahibi fizibilite raporunu Bakanlıkça öngörülen süre içerisinde hazırlayarak beş nüsha halinde Bakanlığa sunar.

Bakanlık, ayrıca teklif edilen tesisin bulunduğu yere bağlı olarak sonuç hakkında TEK‘e veya ilgili görevli şirkete bilgi verir.

c)Aynı tesis için daha sonra başvuru olması halinde, başvuru sahibine fizibilite raporunu son teslim tarihinin ilk başvuru sahibine bildirilen tarih olduğu, hangi firmaların daha önce başvurduğu bildirilir, bir başka tesis için de başvurabilecekleri hatırlatılır,

d)Birden fazla başvurunun bulunduğu durumlarda tesisin ele alınması öngörülen tarih ve buna bağlı olarak gerçekleşme süresi, projenin ekonomisi, elektrik üretim maliyeti ve öngörülen satış fiyatı, firmanın mali yeteneği, tecrübesi, projeyi gerçekleştirmek için öngördüğü organizasyon gibi hususlarla birlikte firmanın seçilmesinde dikkate alınır.

e)Kamu kuruluşları yatırım programlarında yer alan tesislerle ilgili olarak alınacak teklifler için ilgili kamu kuruluşu ve Devlet Planlama Teşkilatının görüşü alınarak Bakanlık görüşü belirlenir.

Görüşün olumlu olması halinde başvuru sahibine, ilgili kamu kuruluşuyla işbirliği yaparak söz konusu tesisle ilgili, gerçekleşmiş ve gerçekleştirilecek yatırımı ortaya koyun ve başvuru sahibinin sorumluluğuna bırakılan işi içine alan, zamanlama planı, finansman durumu, organizasyon v b. konularda bilgi veren raporu hazırlayarak Bakanlık tarafından belirlenecek süre içerisinde Bakanlığa göndermesi istenir.

Birden fazla başvuru olması halinde daha önceki maddelerde belirtilen hükümler uygulanır.

f)Aynı yer için birden fazla fizibilite raporunun alındığı durumlarda, Bakanlık ve ilgili kuruluş temsilcilerince yapılacak öndegerlendirme sonucu en uygun teklifin seçilmesi amacıyla Bakanlık Müsteşarının başkanlığında ilgili müsteşar yardımcısı, ilgili daire başkanı ve ilgili kuruluş genel müdürlerinden oluşan en az

beş kişilik bir «Teklif Değerlendirme Kurulu» oluşturulur. Kurul İlgili daire başkanının teklifi ile ve gerek duyuldukça toplanır.

g)Bakanlık, yerli ve yabancı sermaye şirketlerince ele alınmasını uygun gördüğü üretim tesislerini Resmi Gazete ile Kamu oyuna duyurarak bu tesisler için başvuruda bulunulmasını sağlayabilir. Söz konusu tesisler için alınacak başvurular bu Yönetmelik hükümlerine göre işlem görür.

h)Üretim tesislerine ait fizibilite raporları EK: l’de verilen esaslara göre düzenlenir.

Madde 6 – Fizibilite Raporundan Sonraki Çalışmalar

Bakanlık, uygun bulduğu fizibite raporuyla ilgili olarak Devlet Plânlama Teşkilatı Müsteşarlığının olumlu görüşünü aldıktan ve üretim şirketinin kuruluşuna dair belgenin ibrazından sonra üretim tesisi kurma ve işletme izni verir ve taraflar arasında «Üretim Tesisi Kurma ve İşletme Sözleşmesi» aktedilir.

Madde 7 – Bakanlığın Denetim Yetkisi

Üretim şirketlerinin görev alanlarıyla ilgili faaliyetleri bütün aşamalarda Bakanlık tarafından denetlenebilir. Denetimler sonucu tesbit edilen aksaklıklar ilgili şirket tarafından gecikmeye meydan verilmeden giderilir.

Bakanlık uyarılarına uymayan üretim şirketlerine uygulanacak yaptırımlar ve sözleşmenin feshine gidilmesini gerektiren durumlar sözleşmede yer alır.

Madde 8 – Tarife

a) Üretim şirketlerinin elektrik enerjisi satış tarifeleri bu maddenin (b) bendindeki esaslar gözönüne alınarak adı geçen şirketlerce düzenlenir. Bakanlıkça onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.

b) Tarifenin tesbitinde;

1- İşletme ve bakım giderleri (yakıt, malzeme, personel, vergi, amortisman, diğer giderler)

2- Yatırımlar için ödenen faiz ve kur farkları,

3- Sermayenin yeniden değerlendirilmesi, piyasa şartlarına göre makul bir temettü verilmesi, Türkiye Elektrik Kurumunun benzer tesislerden aldığı fiyatlar,

4- Bu oranlar gerektiğinde Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmek kaydıyla, hidroelektrik santrallar için % 10, termik santrallar için % 5 oranında ayrılacak ve satış bedelinden tenzil edilerek TEK veya görevli şirket tarafından Kamu Ortaklığı Fonu’na yatırılacak Kamu Ortaklığı Fonu payı,

5- Kanuni ihtiyatlar,

gözönünde bulundurulur.

Madde 9 – Satış Fiyatı

Elektrik enerjisi satış fiyatlarının belirlenmesinde ekonomik kaynak seçimine yardımcı olmak ve ülke ekonomisine sunulan elektrik enerjisi fiyatların olumsuz yönde etkilememek esas olmak üzere; üretim tesisleri fizibilite raporlarının hazırlanmasında elektrik enerjisi satış fiyatı, projenin iç kârlılık oranını % 16 civarında gerçekleştirecek şekilde seçilecek, bu fiyatın ayrıca, TEK ortalama satış fiyatının, hidroelektrik santrallarda % 60'ını, termik santrallarda % 65’ini geçmemesi esas alınacaktır.

Madde 10 – Üretim Yetkisinin Sona Ermesi

Üretim yetkisi süresinin sonunda üretim şirketleri verilmiş olan iznin konusuna giren tüm tesisler ile tüm taşınmaz malları bunlar üzerindeki haklarla birlikte tam ve çalışır vaziyette ve her türlü borç ve yükümlülükten arındırılmış olarak. Bakanlar Kurulunca kamu kuruluşuna hiç bir bedel ve hak talep edilmeksizin veya yeniden aynı üretim şirketine yeni şartlarla verilir.

Devir yapılacak tesisin işletmesi sırasında gerekli görülen ve Bakanlıkça onaylanarak gerçekleştirilen «idame ve yenileme yatırımları»nın geri ödemesi, devir esnasında henüz tamamlanmamış ise, tesisi devir alan kamu kuruluşu, ödenmemiş kısmı, belirlenecek bir plana göre geri ödemeyi taahhüt eder.

Madde 11 – Kamulaştırma

Üretim şirketlerinin yapacağı üretim tesislerinin onaylanmış tatbikat projelerine göre, kamulaştırma ihtiyacı ortaya çıktığında, kamulaştırma bedeli şirket tarafından ödenmek kaydıyla Bakanlıkça, 2042 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre, kamulaştırma yapılır.

Madde 12 – Çok Maksatlı Hidroelektrik Santral Tesisleri

Çok maksatlı hidroelektrik santral projelerinde maksat taksimi ve yapılmış yatırımların geri ödemesi EK: 2'de belirtilen esaslara göre yapılır.

Madde 13 – Fizibilite Raporları ile Kesin Projelerin Satışı

Kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanmış olan fizibilite raporları ile kesin projelerin üretim şirketlerine satışı EK: 3’de belirtilen esaslara göre yapılır.

Madde 14 – Dayanak

Bu Yönetmelik 3096 sayılı Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik üretimi, İletimi, Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanunun 10 uncu maddesine göre hazırlanmıştır.

Madde 15 – Yürürlük

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 16 – Yürütme

Bu Yönetmeliği Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yürütür.