11410 Belediye Mezarlıkları Nizamnamesi
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- 11410 Belediye Mezarlıkları Nizamnamesi (R.G. 09.08.1931/1868)
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Mezarlıklar hakkında umumî hükümler
Belediyeye devrolunan mezarlıklar iki kısımdır:
1 - Vakfa ait tapulu tapusuz umumî mezarlıklardır ki bütün hukuk ve vecaibi ile belediyeye intikal etmiştir.
Bu vakıf mezarlıklara ait ne kadar mevkuf varidat ve akarat ve tenmiyesi meşrut nukut var ise belediyeye aittir.
Bu varidat ve akarat ve nukut müstakil olmayıpta diğer vakıflar ile memzuç ise evkaftan belediyeye devrolunan sular hakkında 12 ağustos 1928 tarihli nizamnamedeki usul dairesinde evkafça hisse ayrılır ve belediyeye verilir.
2 - Metruk ve sahipsiz mezarlıklar. Bu mezarlıklar dahi belediyeye intikal etmiştir.
Madde 2
Belediyeye devrolunmıyan fakat murakabesi ve ölü gömülmesi için ruhsat verilmesi belediyeye ait olan mezarlıklar üç kısımdır.
1 - Tapu ile tasarruf olunan mezarlıklar.
2 - Şahıslara ve ailelere ait hususî vakıf mezarlıklar.
3 - Cami harimlerindeki mezarlıklar. (Evkafa ait olan bu mezarlıklar bahçelerden başka bir şekilde kullanılamaz, ve başka maksatlar için kullanılmasına ruhsat verilemez.)
Birinci ve ikinci maddelerde mezkûr mezarlıklar başka maksatlarda kullanılmak istenildiği vakit sahiplerinin belediyeye müracaat edip ruhsat almaları ve ruhsat aldıktan sonra belediyenin göstereceği şartlar altında kabirleri nakletmeleri mecburidir.
Mezarlıkların başka maksatlar için ne zamandan itibaren kullanılabileceği sıhhiye memurları tarafından yapılacak tetkikat neticesinde verilecek rapora göre belediyece tayin olunur.
Madde 3
Belediyeye devrolanan mezarlıklar ile mezarlıklara vakfedilmiş binalar, akarlar, varidatlar, tenmiyesi meşrut akçeler hakkında belediyeler ile evkaf arasında bu nizamnamenin neşri tarihinden itibaren üç ay zarfında müştereken üç defter yapılır. Biri belediyede diğeri evkafta kalır, üçüncüsü tapuya verilir.
Belediye reisinin tahriren müracaatı ve en büyük mülkiye memurunun havalesi üzerine tapu idaresi belediye namına gayri menkuller için tapu verir.
Madde 4
Mezarlıktan bozma arsalar ile arsa satışları hakkında aşağıdaki muameleler yapılır:
1 - Evkafça taksit ile satılmış olan mezarlıklar bedelinden Belediye Kanununun neşri tarihi olan 1930 senesi nisanının on dördüncü günü henüz alınmamış taksitleri var ise bu taksitler belediyece tahsil olunur.
2 - Arsa haline konulmuş olan mezarlıklar 14 nisan 1930 tarihine kadar satılmamış ise belediyeye devrolunurlar.
3 - Arsa haline konulmuş olan mezarlıklar üzerine bina yapılmış ise bina ve binaya merbutiyeti zarurî ve tabiî olan arsalar evkafa aittir.
Madde 5
Belediyece tesbit olunan umumî mezarlıktan başka yerlere ölü gömülmesi yasaktır.
Umumî Hıfzıssıhha Kanununun 211 ve 218 inci maddelerine göre yapılacak muameleler bu hükümden müstesnadır.
Madde 6
Belediyelere devrolunan mezarlar ve mezarlıklardan tarihî kıymeti haiz olanlar Muhafazai Abidat Nizamnamesi mucibince muamele görür.
Bu mezarlarda kalmış olan kemikler, alâkadarları tarafından istenilirse onlara verilir. Alâkadarı yoksa belediye tarafından umumî mezarlıklara nakl ile muhafaza olunur.
Madde 7 – Belediye mezarlıklarının tesis, tanzim ve tezyini
Kanunen muayyen olan on sene müddet zarfında belediyeler ihtiyaca göre bir veya müteaddit mezarlık tesis ederek idare edeceklerdir.
Madde 8
Yeni tesis edilecek mezarlıklar hakkında, Sıhhat ve İçtimaî Muavenet Vekâletince Dahiliye Vekâletile müştereken tanzim olunacak talimatname aşağıdaki esasların ne suretle yapılacağını gösterecektir:
1 - Beldenin nüfusuna ve senelik umumî vefiyatına göre tesis edilecek olan mezarlıkların genişliği, mevkii ve meskenlere mesafesi, toprağının vasıfları, su menbalarına ve mecralarına zararı olup olmadığı;
2 - Bu gün mevcut olup belediyece istimaline muvakkaten müsaade edilen mezarlıkların fennî ve sıhhî şartları haiz olup olmadığı ve tamamen veya kısmen terki veya istimalde devam icap edip etmediği;
3 - Cenazelerin yıkattırılması, kefenlenmesi ve gömülmesi ve icabı halinde tekrar mezarlıktan çıkarttırılması.
Madde 9
Belediyeler ölü gömülmesine tahsis olunacak mezarlıkları, Umumî Hıfzıssıhha Kanununun 212 nci maddesi mucibince hariçten insan ve hayvan girmesini men için etrafını lâakal iki metre irtifaında mevkiin ehemmiyetine ve belediyenin kudreti maliyesine göre taştan, tuğladan veya kerpiçten bir duvar ile muntazam bir surette tamamen çevirecekler ve bu duvarı daima iyi halde muhafaza edeceklerdir.
Madde 10
Her mezarlığın muntazam ve mazbut yalnız bir kapısı olacaktır. Bu kapı her zaman kapalı bulunacağı cihetle bekçinin işiteceği bir yere bir çıngırak konacaktır.
Madde 11
Mezarlıkların her şeyden evvel aşağıdaki esasları ihtiva eden bir plânı yapılacaktır:
A: Mezarlıkta vaziyete göre, kapıdan itibaren geniş bir yol bulunacaktır.
B: Yine kapıdan itibaren mezarlık duvarının iç tarafını dolaşacak bir yol bırakılacaktır.
C: Mezarlık lüzumu kadar yol ve küçük yollarla muntazam adalara ayrılacaktır.
Ç: Münasip yerlerde lüzumu kadar genişlikte bir veya müteaddit meydanlar açılacaktır.
D: Mezarlıklarda kar ve yağmur sularının birikmesine meydan verilmiyecek surette sel yolları veya mecraları yapılacaktır. Bu sular umumî mecra varsa oraya yok ise üstü kapalı derin bir çukura akıtılacaktır.
E: Mezarlıklarda daimî surette bulunması lâzımgelen memurlar ve müstahdemler için esbabı istirahati cami bir bina yapılacaktır.
F: Mezarlar, mezarlıklardaki adacıklar içinde ve muntazam hatlar üzerinde sıralanacak ve mezarların müteselsil bir sıra numarası olacaktır.
G: Mezarlık içerisinde açılacak en geniş yol ölü araba ve kamyonlarının serbestçe girip manevra yapmasına müsait olacak genişlikte bulunacaktır.
H: Mezarlığı şehre bağlıyan yol daima iyi bir halde muhafaza edilecektir.
Madde 12
Mezarlık dahilinde en geniş yolun ve ikinci derecede yolların iki tarafı agaçlanacaktır.
Madde 13
Mezarlıklar, güneşin girmesine ve havanın ceryanına mâni olmayacak tarzda, servi gibi, mümkün mertebe yaz ve kış yeşil duran ve dalları yayvan olmıyan ağaçlarla ve mümkün olan yerlerde çiçeklerle tezyin edilecektir.
Madde 14
Mümkün olan yerlerde mezarlık içerisine kadar borularla su getirilip çeşme yapılır. Mümkün olmıyan yerlerde mezarlıktan 100 metre uzakta kuyu açılarak su getirilir. Mezarlıklar içinde kuyu açılamaz.
Madde 15
Mezarlığın dahili daima temiz tutulacak, ottan, süprüntüden hali bulundurulacak ve yolları, parmaklıkları iyi halde muhafaza edilecektir. Mezar taşlarının kirlenmesine ve yosun tutmasına meydan bırakılmıyacaktır.
Madde 16 – Mezarlıkların inzibatı
Mezarlıklar hakkındaki yasakların başlıcaları şulardır:
A - Mezarları çeviren duvar, parmaklık, örgü, çerçeve ve saire gibi mânilere çıkmak ve tırmanmak,
B - Mezarların üstüne çıkmak veya oturmak, her ne suretle olursa olsun bunları tahrip etmek, çiçek, fidan, ağaç veya herhangi bir nebatı koparmak veya sökmek, mezarlar üzerine konmuş eşya ve işaretleri kaldırmak; yerlerini değiştirmek,
C - Mevcut yollar haricinde gezinmek, her ne suretle olursa olsun ziyaretçilerin huzur ve sükûnunu ihlâl etmek,
Ç - Mezarlıklara her ne suretle olursa olsun zarar vermek ve ölülere karşı hürmetsizlik gösterecek hareketlerde bulunmak, (Bu gibi hareketlerde bulunanlar mezarlıktan çıkarılır.)
Madde 17
Sarhoşların, dilencilerin, ayak satıcılarının, yanında velisi bulunmayan çocukların, beraberinde köpek ve sair hayvanat getirenlerin mezarlıklara girmesi yasaktır.
Madde 18
Cenaze nakleden vasıtalardan maada cenaze alayına iştirak eden veya ziyaretçi getiren araba, otomobil ve sair her türlü nakil vasıtalarının mezarlık içerisine girmesi yasaktır. Yalnız mezarların inşasına ve tezyinine mahsus malzeme getiren arabalar mezarlık idaresi tarafından irae olunan yollardan geçmek şartile mezarlığa girebilirler.
Madde 19
Güneş battıktan sonra mezarlıklara hariçten kimse giremez ve vazifedarlar bile misafir kabul edemez.
Madde 20 – Mezarlar
Umumî mezarlıklar dahilindeki mezarlar üç sınıfa ayrılır:
A - Birinci sınıf mezarlar: Aile metfenleridir. Bunlar, belediyece tayin edilecek bir bedel mukabilinde en çok (3X4) = 12 metre murabbaı olmak üzere daimî surette temin olunmuş mahallerdir ki doğrudan doğruya o aile efradına intikal eder. İhtiyaç halinde bir aileye bunlardan birden fazlası verilebilir.
Bu gibi mahallerin sahipleri ayrılan kısmın etrafını muntazam surette çevirmeğe, yer altında lahit yaptırmağa mecburdurlar. Üzerine taştan ve saireden tezyinat ve tesisat yaptırabilirler.
B - İkinci sınıf mezarlar: Şahsa mahsus metfenlerdir.
Bunlar belediyece tayin olunacak bir bedel mukabilinde daimî surette temin olunmuş mahallerdir. Sahipleri mezarın etrafında parmaklık yapmak, taş dikmek lahit yaptırmak hakkına malik olurlar. Bu gibi mahallerin eb’adı ( 3X1,50 ) = 4,50 metre murabbaıdır.
Her Belediye Meclisi satılacak birinci ve ikinci sınıf mezarlara ait bedeller hakkında bir tarife tanzim edecektir.
C - Üçüncü sınıf mezarlar: Bu mezatlar parasızdır ve mezarlıktaki adacıklar içerisinde evvelce tayin edilen muntazam bir sıra dahilinde birbirini takip eder ve ölüler sıra ile gömülür.
Madde 21
Birinci sınıf mezarlar mezarlıkta en geniş yol üzerinde, ikinci sınıf mezarlar ikinci derecede yollar, üçüncü sınıf mezarlar da bunların haricindeki yollar üzerinde bulunur.
Madde 22
Üçüncü sınıf mezarlardaki cesetlerin kemik ve bakiyesi toprağın tabiatına göre sıhhiye memurlarının verecekleri raporlara istinat etmek ve beş seneden az olmamak üzere Belediye Meclisince tesbit edilecek bir müddet geçtikten sonra sureti mahsusada hazırlanan umumî bir mahalle nakil ve defnolunarak boş kalan mezara sıra geldiği zaman yeniden cenaze gömülebilir.
Madde 23 – Mezarların tanzim, teçhiz ve tezyini
Bir mezarın uzunluğu iki metre, eni seksen santimetre derinliği en az bir buçuk metre ve yedi yaşına kadar olan çocuklara mahsus olan mezarlar aynı ada içersinde bir metre uzunluğunda ve elli santimetre eninde olacaktır. İki mezarın yan yana aralığı ve baş ve ayak taraflarından birbirine mesafesi küçük ve muntazam bir yol teşkil etmek üzere 50 santimetredir.
Madde 24
Mezarlık dahilinde mezar sahipleri tarafından yapılacak lâhit, duvar parmaklık taştan ve saireden tezyinat ve tesisat ve her türlü inşaat belediyenin müsaade ve kontrolu altında cereyan edecek ve belediyece verilecek müsaade haricinde inşaat menedilecektir.
Madde 25
İnşaat sahipleri mezarlara, yollara, ağaçlara, çiçeklere, zarar vermiyecekleri gibi malzeme bakayasını dahi kaldıracaklardır. Aksi takdirde verdikleri zararı en çok on gün zarfında yapılacak ihtara rağmen tamir etmedikleri ve malzeme bakayasını 48 saat içinde kaldırmadıkları takdirde vaki hasar belediyece tamir ve malzeme bakayası naklolunarak masarifi sahiplerinden alınacak ve mezarlık daima iyi ve temiz bir halde bulundurulacaktır.
Madde 26
Birinci ve ikinci sınıf mezar sahipleri sahip oldukları arazi sınırları haricinde merdiven, basamak veya bunlara benzer şeyler yapamazlar.
Madde 27 – Gömme
Ölülerin yıkattırılması, kefenlenmesi, mezarlığa kadar nakli ve gömülmesi Belediye Kanununun 15 inci maddesinin 5 inci fıkrası mucibince belediyeye aittir. Bu hususta lâzımgelen tesisat belediyelerce vücude getirilecektir.
Madde 28
Mezarlıklara sabahleyin saat sekizden akşam gün batıncaya kadar ölü gömülebilir. Mücbir sebepler olmadıkça bu kaideden inhiraf edilemez. Mücbir sebebin tayini belediye reisine aittir.
Madde 29
Umumî Hıfzıssıhha Kanunu hükümlerince salahiyettar kılınmış olan memurlar tarafından verilmiş gömme ruhsatiyesi alınmadıkça, mezarlığa ölü kabul edilemez ve gömülemez.
Madde 30
Tıbbı adliden ve sair resmî dairelerden gelen hüviyeti meçhul cesetle le ceset aksamının gömülmesinde dahi 29 uncu madde hükmü caridir.
Madde 31
Her mezarlıkta oraya gömülen ölülerin kendilerinin ve babalarının isimlerini, şöhretlerini, yaşlarını ve ikamet ettikleri mahalleri ve vefat tarihlerini, mahallerini, sebeplerini ve hangi numaralı mezara gömüldüklerini gösterir bir defter tutulacak ve mezar numarası, gömme ruhsatiyesi de bu deftere yazılacaktır.
Madde 32
Ölülerin belediyece yıkanması ve kefenlenmesi ve mezarlığa kadar götürülmesi, mezar açılması ve kapanması için icap eden ücret tarifesi belediye meclisleri tarafından tanzim edilecektir. Cenaze sahipleri tabutunu ve kefenini verdikleri halde belediyece alınacak ücretlerden bunların bedelleri tenzil edilir.
Madde 33
Fakirler ile kimsesi olmayan ölüler belediyece parasız kaldırılır, yıkattırılır ve gömülür.
Madde 34
Mezarlık memuru her gömme vukuunda gömülmüş kimsenin sicillini ve vefatı tarihini Dahiliye Vekâletince yapılacak cetvele yazarak en çok üç gün içinde mahallî nüfus idaresine bildirmeğe mecburdur.
Madde 35
Ölü gömüldükten sonra mezar sıra numarasını havi demirden bir levha mezarın baş ucuna vazı ve tesbit edilecektir.
Madde 36
Sahipli mezarlar üzerine taştan ve saireden tezyinat ve tesisat yapılması gömüldükten en az üç ay sonra olabilir.
Madde 37 – Ziyaret
Mezarlığa hangi gün ve saatlerde ziyaretçilerin kabul edileceği mahallî âdetlere göre oranın belediyesi tarafından tayin ve ilân olunur. Bu ilânın mezarlık kapısı dışına asılması mecburidir.
Madde 38
Mezarlığı ziyaret edenlerin bu mevkiin ciheti tahsisi ile mütenasip bir hürmet ve nezaketle hareket etmeleri mecburidir. Münasebetsiz hareketlerde bulunanlar ve belediyelerce mezarlıklar hakkında tayin olunacak tenbihnamelere riayet etmiyenler derhal mezarlıktan çıkarılmakla beraber haklarında ahkâmı cezaiye tatbik olunur.
Madde 39 – Mezarlık, memur ve müstahdemleri
Mezarlık idaresinin kadrosu ihtiyaca göre belediyelerce tanzim olunur ve her memur ve müstahdemin vazife ve salâhiyeti belediyelerce bir talimatname ile tayin kılınır.
Madde 40
Alelûmum mezarlar müstahdemininin gerek ölü sahiplerinden ve mezar inşa edecek müteahhitlerden vazifelerine teallûk eden hizmetler için her ne suretle olursa olsun bir bahşiş talep etmeleri kat’iyen memnudur.
Madde 41
Şûrayı Devletçe görülmüş olan bu nizamname neşri tarihinden muteberdir.
Madde 42
Bu nizamnamenin hükümlerinin icrasına Dahiliye ve Sıhhat ve İçtimaî Muavenet Vekilleri memurdur.