Vergi Usul Kanunu Uyarınca Vergi Mükellefleri Tarafından Kullanılan Belgelerin Basım ve Dağıtımı Hakkında Yönetmelik
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- Vergi Usul Kanunu Uyarınca Vergi Mükellefleri Tarafından Kullanılan Belgelerin Basım ve Dağıtımı Hakkında Yönetmelik (R.G. 02.02.1985/18654)
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç ve kapsam
Bu Yönetmelik Fatura, Müstahsil Makbuzu, Serbest Meslek Makbuzu, Gider Pusulası, Perakende Satış Vesikaları (Perakende Satış Fişleri, Makinalı Kasaların Kayıt Ruloları, Giriş ve Yolcu Taşıma Biletleri), Sevk İrsaliyesi, Taşıma İrsaliyesi, Yolcu Listesi ve Günlük Müşteri Listelerinin üçüncü şahıslara basım ve dağıtım işlemleri ile ilgili şekil, şart, usul ve esaslar ile bunlara uyulmaması halinde uygulanacak cezai şartları belirlemek amacıyla düzenlenmiştir.
Madde 2 – Hukuki dayanak
Bu yönetmelik, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun Mükerrer 257 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince hazırlanmıştır.
Madde 3 – Tanımlar
Bu yönetmelikte geçen;
a) Matbaa işletmecisi: Defterdarlıkla veya Maliye ve Gümrük Bakanlığı ile anlaşma yapan gerçek ve tüzel kişileri,
b) Belgeler: Fatura, Müstahsil Makbuzu, Serbest Meslek Makbuzu, Gider Pusulası, Perakende Satış Vesikaları (Perakende Satış Fişleri, Makinalı Kasaların Kayıt Ruloları, Giriş ve Yolcu Taşıma Biletleri), Sevk irsaliyesi, Taşıma irsaliyesi, Yolcu Listesi ve Günlük Müşteri Listelerini,
c) Bakanlık: Maliye ve Gümrük Bakanlığını, ifade eder.
Madde 4 – Anlaşma
Belgelerin basım ve dağıtımı Bakanlık veya defterdarlık ile matbaa işletmecileri arasında yapılacak bir anlaşmayla sağlanacaktır.
Defterdarlıklar kendi il sınırları içinde kalan matbaa işletmecileri ile anlaşma yapmaya yetkilidirler.
Bu anlaşmada, basım ve dağıtımı yapılacak belgelerin nevi, anlaşma süresi, yatırılacak teminat tutarı, cezai müeyyideler ile basım sırasında ve basım sonrası denetim konularına ilişkin bilgiler yer alacaktır. Matbaa işletmecisi ile yapılacak anlaşma örneği eklidir.
Madde 5 – Matbaalarda ve işletmecisinde aranacak vasıflar
Matbaada ve anlaşma yapılacak matbaa işletmecisinde aranacak vasıflar:
1. Matbaa İşletmecisinin gerçek usulde Gelir veya Kurumlar Vergisi mükellefiyeti bulunması veya matbaanın kamu kurumu ve kuruluşlarına ait olması;
2. Gerçek kişilerde işletme sahibinin, tüzel kişilerde ise temsilcilerinin, vergi suçundan hapis veya ticaret, sanat ve meslek icrasından mahrumiyetle bükümlü olmaması;
3. Matbaa makinalarının basımı yapılacak belgelere seri ve müteselsil sıra numarası verebilecek donanıma sahip bulunması ve bu durumun yetkili makamlara belgelendirilmesi;
gerekmektedir.
Madde 6 – Teminat
Matbaa sahiplerince basım ve dağıtımı yapılacak belgeler için ikiyüzellibin (250.000) lira'dan az olmamak üzere; 1985 yılında 1984 yılı iş hasılatının, izleyen yıllarda ise bir önceki dönem itibariyle tesbit olunacak iş hasılatının yüzde ikisi (% 2) oranında aşağıda gösterilen türden teminatlar Defterdarlık Muhasebe Müdürlüklerine yatırılacaktır.
Yatırılabilecek teminatlar:
1. Para,
2. Hazine tahvil ve bonoları,
3. Bankalar tarafından verilen teminat mektupları.
Belgelerin basım ve dağıtımını yapacak matbaanın kamu kurum ve kuruluşlarına ait olması halinde teminat şartı aranmıyacaktır.
Madde 7 – Basım ve dağıtımı yapılacak belgelerin şekil ve muhtevası
Matbaa İşletmecilerince, bu Yönetmelik hükümleri gereğince basım ve dağıtımı yapılacak belgelerde en az aşağıdaki bilgilere yer verilecektir.
A - Faturada:
1. Mükellefin adı soyadı varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası ile faturanın seri ve müteselsil sıra numarası,
2. Faturanın düzenlenme tarihine, müşterinin adına, soyadına, ticaret unvanına, adresine, vergi dairesi ve hesap numarasına, satılan mallar fatura düzenlenmeden önce teslim edilmişse irsaliye numarasına ilişkin bilgilere alt yerler ile malın veya işin nevi, miktarı, fiyatı ve tutarının gösterileceği sütunlar yer alacak ve bunların yazılabilmesi için yeterli aralıklar bırakılacaktır.
B - Müstahsil Makbuzunda:
1. Malı satın alan tüccar veya çiftçinin adı soyadı, unvanı, adresi ve seri ve müteselsil sıra numarası yazılı bulunacaktır.
2. Ayrıca, satın alınan malın cinsi, miktarı ve bedelinin gösterileceği sütunlar ile makbuzun tarihi, malı satan çiftçinin adı, soyadı ve ikametgah adresinin yazılabileceği boş yerler bulunacak ve yeterli aralıklar bırakılacaktır.
C - Serbest Meslek Makbuzlarında:
1. Makbuzu verenin adı soyadı, veya unvanı, adresi, vergi dairesi ve hesap numarası ile makbuzun seri ve müteselsil sıra numarası yazılı olacaktır,
2. Müşterinin adı soyadı, veya unvanı, adresi ve makbuz tarihi ile alınan paranın miktarının yazılabileceği yeterli aralıklarda boş yerler bulunacaktır.
D - Gider Pusulasında:
1. Malı satın alan veya işi yaptıran tüccarın adı soyadı, veya ticaret unvanı ve adresi ile pusulanın seri ve müteselsil sıra numarası yazılmış olacaktır.
2. Pusulanın tarihi, malı satan veya işi yapanın adı soyadı, veya ticaret unvanı, adresine ilişkin bilgilere ait yerler ile, satılan malın veya yapılan işin mahiyeti cinsi ve nev'i ile miktarı ve bedeli ve iş ücretinin gösterileceği sütunlar yer alacak ve hususların yazılabilmesi için yeterli aralıklar bırakılacaktır.
E - Perakende Satış Vesikalarında:
1. Perakende satış fişlerinde, işletme veya mükellefin adı soyadı, vergi dairesi adı ve hesap numarası yazılacak veya aynı bilgiler teslimden önce matbaa işletmesince firma kaşesi ile basılacaktır. Fişin seri ve müteselsil sıra numarası mutlaka baskı anında yazılacak, fişin düzenlenme tarihi ve alınan paranın miktarına ilişkin bilgilere ait yerler bulunacaktır.
2. Giriş ve Yolcu Taşıma Biletlerinde, işletmenin ticaret ünvanı veya mükellefin adı soyadı, vergi dairesi adı ve hesap numarası, yazılacak veya aynı bilgiler teslimden önce matbaa işletmecisince firma kaşesi ile basılacaktır. Seri ve müteselsil sıra numarası mutlaka baskı anında yazılmış olacak, düzenleme tarihi ve alınan paranın miktarına ilişkin hususlar için yer ayrılacaktır.
3. «3100 sayılı Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanun»a göre, gerekli şartları taşımayan ödeme kaydedici cihazlarda kullanılacak rulolarda; mükellefe verilecek olan kısmın ön yüzünde görülecek tarzda müteselsil sıra ve seri numarası bulunacaktır. Müşteriye verilecek her bir satış fişinin ön veya arka yüzüne gelecek şekilde «Satış Fişi» ibaresi, mükellefin adı, vergi dairesi ve hesap numarası ile ruloyu basan matbaanın adı adresi ve vergi dairesi hesap numarası, rulonun basıldığı tarih bulunacaktır. Ayrıca fişin düzenlenme tarihine alt boş yer ayrılacaktır.
F - Sevk irsaliyesinde:
1. İrsaliyeyi düzenleyenin adı soyadı, Varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası, seri ve müteselsil sıra numarası yazılacaktır.
2. İrsaliyenin düzenlenme tarihi, müşterinin, komisyoncunun veya aracının adı soyadı ticaret ünvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarasının yazılacağı boş yerler olacak malın nevi ve miktarına ilişkin sütunlar bulunacaktır.
G - Taşıma İrsaliyesinde:
İrsaliyeyi düzenleyenin adı soyadı, irsaliyenin seri ve müteselsil sıra numarası yazılı olacak, malın ambara giriş tarihi, malın cinsi, malın miktarı, alınan nakliye ücreti tutarına ilişkin sütunlar ile malın kimin tarafından tevdi edildiği, tevdi edenin vergi dairesi ve hesap numarası, malın nereye ve kime gönderildiği, sürücünün adı ve soyadı, vergi dairesi ve hesap numarası, aracın plaka numarasının yazılacağı boş yerler bulunacaktır.
H - Yolcu Listesinde:
1. Yolcu listesini düzenleyenin adı soyadı, veya ünvanı, adresi ile taşıtı işleten mükellefin adı soyadı, ünvanı, adresi, vergi dairesi ve hesap numarası ve listenin seri ve müteselsil sıra numarası yazılacaktır.
2. Taşıtın plaka numarası, sefer tarihi ve hareket saati ile bilet numaraları işaretlenmek suretiyle yolcu sayısı ve toplam hasılat tutarının yazılacağı sütunlar yer alacaktır.
I - Günlük Müşteri Listesinde:
Listenin seti ve müteselsil sıra numarası, mükellefin adı soyadı, varsa unvanı ve adresi yazılacak, oda numaraları, müşterinin adı soyadı ve oda ücreti ile düzenleme tarihine ait sütunlar bulunacaktır.
Madde 8 – Müşterek hükümler
Fatura, Müstahsil Makbuzu, Serbest Meslek Makbuzu, Gider Pusulası, Perakende Satış Vesikaları, Sevk İrsaliyesi en az bir asıl bir örnek; Taşıma İrsaliyesi ve yolcu listesi bir asıl iki örnek; Günlük Müşteri Listesi ise en az bir asıl olarak basılacaktır.
Ayrıca, bu yönetmelik uyarınca belgelerin basım ve dağıtımını yapan matbaa işletmecisi, bu belgelerin en alt kısmına dip not şeklinde adını, soyadını varsa ticaret unvanını, adresini, bağlı bulunduğu vergi dairesi ve hesap numarasını yazacaktır.
Yine matbaa işletmecileri, basım ve dağıtımını yapacakları belgelerin uygun bir yerine faaliyette bulundukları ilin trafik kod numarasını ve defterdarlıkça gösterilecek ve örneği ekte yer alan özel işareti (amblem) koyacaklardır.
Madde 9 – Levha asma mecburiyeti
Maliye ve Gümrük Bakanlığı veya Defterdarlık ile anlaşma yapan matbaa işletmecisi, işyerlerinin mükellefler tarafından kolayca okunup görülebilecek dış cephesine «Bu İşyeri Vergi Usul Kanunu Uyarınca Çıkartılan Yönetmeliğe göre Kullanılan Belgelerin Basım ve Dağıtımına Yetkilidir. » ibaresini taşıyan bir levha asacaktır.
Madde 10 – Belgelerin ebadı
Matbaa işletmecilerince basım ve dağıtımı yapılacak belgeler, türü dikkate alınmak suretiyle aşağıda belirtilen ölçülere uygun olarak basılacaktır.
1. Fatura, 28x20 cm veya 14x20 cm ebadında;
2. Müstahsil makbuzu, 14x20 cm ebadında;
3. Serbest meslek makbuzu, 14x20 cm veya 14x10 cm ebadında;
4. Gider pusulası 14x20 cm ebadında;
5.
a) Perakende satış fişleri, 14x20 cm veya 14x10 cm ebadında;
b) Giriş ve yolcu taşıma biletlerinin boyu 3 cm, eni ise 17 cm ebadında;
c) Makinalı kasaların kayıt ruloları için standart bir ebat tesbit edilmesi söz konusu olmayıp, makinanın cinsine göre kayıt rulosu kullanılacaktır.
6. Sevk irsaliyesi, 28x20 cm veya 14x20 cm ebadında;
7. Günlük müşteri listesi 28x20 cm ebadında;
8. Yolcu listesi 28x20 cm ebadında;
9. Taşıma irsaliyesi 28x20 cm ebadında;
Ayrıca, bu belgeler iş kollarının çeşitliliği ve farklılığı dikkate alınarak enine veya boyuna bastırılarak kullanılabilecektir.
Madde 11 – Tevsik
Matbaa işletmecisi Bakanlık, Defterdarlık ve mükelleflerle olan muamelelerini tevsik etmeye ve bunlarla ilgili kayıtları tutmaya mecburdur.
Madde 12 – Anlaşmalı matbaaların duyurulması
Bakanlık veya Defterdarlık tarafından anlaşma yapılan matbaa işletmecileri ilgili vergi dairelerine bildirilecektir.
Vergi Dairelerince de, matbaaların isim ve adresleri ilân, koymaya mahsus yerlerde ilân edildiği gibi, mutat vasıtalarla da kamu oyuna duyurulacaktır.
Madde 13 – Belgelerin temini ve kullanımı
Mükellefler, söz konusu belgeleri bedeli mukabilinde anlaşmalı matbaalara bastırabileceklerdir. Bu yönetmelik gereğince anlaşmalı matbaalara bastırılmış olan belgeleri kullanacak mükellefler bunları ayrıca Notere tasdik ettirmek zorunda değillerdir.
Belgelerin anlaşmalı matbaalar dışındaki yerlerden temin edilmesi halinde bunların kullanılmadan önce 159 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen esaslara uygun olarak notere tasdik ettirilmesi şarttır.
Genel ve Katma Bütçeli İdarelere, İl özel İdarelerine Belediyeler ve Köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere alt veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen müesseseler ile 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde tanımı yapılan Teşebbüs, Teşekkül, Kuruluş, Müessese, Bağlı Ortaklık, İştirak ve İşletmeler anlaşmalı matbaalar dışındaki matbaalara da Vergi Usul Kanununun ilgili hükümlerinde belirtilen bilgileri taşıması kaydiyle kullanacakları belgeleri başarabileceklerdir.
Ancak, bu şekilde belge bastırılması halinde belgenin üzerine «Vergi Usul Kanunu Yönetmelik hükümlerine tabi değildir. » İbaresinin yazılması mecburidir.
Madde 14 – Bilgi formu düzenleme ve bildirim
Matbaa, işletmecileri basım ve dağıtımını yaptıkları belgelerle ilgili olarak örneği ekli bilgi formundan en az üç nüsha düzenleyecekler ve bu formu belgeyi teslim alan ile birlikte imzaladıktan sonra bunlardan bir nüshası kendilerinde kalmak üzere, birini mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine diğerini ise anlaşmayı yapan defterdarlığa belgelerin teslimini izleyen 15 gün içinde vereceklerdir.
Madde 15 – Anlaşmanın feshi ve teminatın hazineye gelir kaydı
Basım ve dağıtım işlerini, anlaşmaya uygun olarak yerine getirmeyen veya eksik bir şekilde yapan matbaa işletmecileri ile yapılan anlaşmalar idarece tek taraflı olarak feshedilerek, teminatları Hazineye gelir kaydedilir. Ayrıca haklarında kanuni koğuşturma yapılır.
Madde 16 – Yasak belge kullanmanın cezası
159 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği gereğince Notere tasdik ettirilmemiş veya bu yönetmelik esaslarına göre hazırlanmamış olan belgeleri kullanan mükellefler hakkında, bu belgelerin hiç düzenlenmemiş olduğu kabul edilerek, Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri uyarınca işlem yapılır.
Madde 17 – Geçici madde
Bu yönetmelik gereğince anlaşmalı matbaalara bastırılan belgeler 1/3/1935 tarihinden itibaren kullanılmaya başlanacaktır.
Madde 18 – Yürürlük
Bu Yönetmelik, Resmi Gazete’de yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Madde 19 – Yürütme
Bu Yönetmeliği Maliye ve Gümrük Bakanı yürütür.