2654 1479 Sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kararına Ek Geçici Maddeler Eklenmesine Dair Kanun
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- 2654 1479 Sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kararına Ek Geçici Maddeler Eklenmesine Dair Kanun (R.G. 20.04.1982/17670)
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1
1479 sayılı Kanunun 5 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Kurum avukatının bulunmadığı yerlerde ve zamanlarda bunlara alt görevlerin yerine getirilmesinde; Genel Müdür, icra ve yargı mercileri nezdindeki temsil yetkisini Kurumun o yerdeki en yüksek amirine devredebilir.
Madde 2
1479 sayılı Kanunun 2229 sayılı Kanunla değişik 8 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Yönetim Kurulu bir karar organı olup Kurumun en yüksek yönetim ve karar yetkisini, sorumluluğunu taşır.
Yönetim Kurulu bir başkan ile 4 üyeden teşekkül eder. Genel Müdür Yönetim Kurulunun başkanıdır. Bir üye Sosyal Güvenlik Bakanının, bir üye Maliye Bakanının önerisi üzerine müşterek kararla atanır, Sigortalıları temsil edecek iki üye, bağlı bulundukları en yüksek meslek kuruluşlarınca gösterilecek ikişer aday arasından Genel Kurulca seçilir.
Müşterek kararla atanacak üyelerde Genel Müdür ve yardımcılarının haiz olması gereken şartlar aranır.
Sigortalılar arasından Yönetim Kuruluna seçilen üyenin sigortalılık niteliğinin kalkması halinde Yönetim Kurulu üyeliği ancak seçildiği devre sonuna kadar devam eder.
Sigortalıları temsil eden asıl üyeliklerin boşalması halinde, en çok oy almış olandan başlamak üzere yedek üyeler sırasıyla Yönetim Kuruluna katılmak üzere göreve çağrılır.
Yönetim Kurulu üyelerinin görev süresi üç yıldır. Süresi biten üyeler tekrar atanabilir veya seçilebilirler. Atama ve seçim dönemi içerisinde herhangi bir nedenle Yönetim Kurulu üyeliği sona erenlerin yerleri aynı usulle yenileri atanmak veya seçilmiş bulunan yedekler getirilmek suretiyle doldurulur. Bu şekilde göreve gelenler yerini aldıkları üyenin görev süresini tamamlarlar.”
Madde 3
1479 sayılı Kanunun 2229 sayılı Kanunla değişik 9 ncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Yönetim Kurulu en az üç üye ile toplanır. Kararlar toplantıya katılan üyelerin çoğunluğu ile alınır.”
Madde 4
1479 sayılı Kanunun 11 nci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bu maddenin (a) fıkrasında yazılı bulunan üyelerin görev süreleri üç yıl olup yeniden seçilebilirler. Üyelik niteliğini yitirenlerin Genel Kurul üyeliği kalkar ve yedekleri asıllarının görev sürelerini tamamlar.
Madde 5
1479 sayılı Kanunun 12 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Genel Kurul üç yılda bir en geç Mayıs ayı sonuna kadar Sosyal Güvenlik Bakanının çağrısı üzerine toplanır. Sosyal Güvenlik Bakanı gerekli görürse Kurulu olağanüstü toplantılara çağırabilir. Toplantı için yeter sayı, üye tam sayısının salt çoğunluğudur.”
Madde 6
1479 sayılı Kanunun 2229 sayılı Kanunla değişik 24 ncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Aşağıda sayılan sigortalılar hakkında malullük, yaşlılık ve Ölüm hallerinde bu Kanunda yazılı şartlarla sosyal sigorta yardımları sağlanır.
I. - Sigortalı sayılanlar:
Kanunla ve kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulu sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan;
a) Esnaf ve sanatkârlar, tüccar, sanayici ve borsa ajan ve acenteleri, mimar ve mühendisler, sigorta prodüktörleri ve eksperleri, eczacılar, tabibler, veterinerler, gümrük komisyoncuları gibi ticari kazanç veya serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya götürü usulde gelir vergisi mükellefi olanlar,
b) Kolektif şirketlerin ortakları,
c) Adi Komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları,
d) Limited şirketlerin ortakları,
e) Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları,
f) Donatma iştirakleri ortakları,
g) Anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi olan ortakları,
h) Kendi adına ve hesabına bağımsız olarak çalışmakla beraber gelir vergisinden muaf olanlardan kanunla kurulu meslek kuruluşlarına usulüne uygun olarak kayıtlı olanlar,
Bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar.
II. - Sigortalı sayılmayanlar:
Bu Kanunun uygulanmasında;
a) 18 yaşını doldurmamış olanlar,
b) Yabancı uyruklular,
c) Kanunla veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulu sosyal güvenlik kuruluşlarına prim veya kesenek ödeyenlerle bu tür kuruluşlardan malullük veya yaşlılık aylığı ile daimi tam işgörmemezlik geliri almakta olanlar, aylık veya gelir bağlanması için talepte bulunmuş olanlar (Dul ve yetim aylığı veya Sosyal Sigortalar Kurumundan geçici veya sürekli kısmi işgörmezlik geliri alanlar hariç),
d) Tarım işi yapanlar (Tarım sanatlarına alt işleri yapanlar hariç),
Sigortalı sayılmazlar.”
Madde 7
1479 sayılı Kanunun 2229 sayılı Kanunla değişik 25 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
24 ncü maddeye göre sigortalı sayılanlardan gelir vergisi mükellefi olanlar, mükellefiyetin başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olanlar da kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt oldukları tarihten itibaren kendiliğinden bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar.
Bu suretle sigortalı olanların hak ve yükümlülükleri sigortalı sayıldıkları tarihte başlar.
24 ncü maddeye göre sigortalı sayılanlardan;
a) Gelir vergisi mükellefi olanların, mükellefiyetlerini gerektiren faaliyetlerine son verdikleri,
b) Gelir vergisinden muaf olanların, kanunla kurulu meslek kuruluşlarındaki üye kayıtlarının silindiği,
c) T.C. Emekli Sandığına tabi olarak çalışmaya başlayanların, emekli keseneği kesilmeye başladığı,
d) Şirketlerle ilgisi kalmayanların, çalışmalarına son verdikleri veya ilgilerinin kesildiği,
e) İflasına karar verilmiş olan tasfiye halindeki özel işletmeler ile şirket ortaklarının, özel işletmenin veya şirketin mahkemece tasfiyesine karar verildiği,
Tarihten itibaren sigortalılıkları sona erer.
Bu Kanuna göre sigortalı sayılanlardan; bu sigortalılıklarının devamı süresince, aynı zamanda hizmet akdi ile çalışanların, Bağ-Kur sigortalılıkları devam eder. Bunlar kanunla ve kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulu diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına giremezler.
Madde 8
1479 sayılı Kanunun 2229 sayılı Kanunla değişik 26 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemez ve kaçınılamaz. Bu Kanuna göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.
I. - Vergi daireleri ve kanunla kurulmuş meslek kuruluşları;
a) Sigorta kapsamına giren mükellefleri veya üyelerini bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten,
b) Sonradan mükellefiyeti tescil edilenleri veya üye kaydolunanları tescil ve kayıt tarihinden,
c) Mükellefiyeti terkin edilen veya üyelik kaydı silinenleri ise bu tarihten,
İtibaren üç ay içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdürler. Ayrıca belediye, özel idare ve diğer kamu kuruluşları sigortalılığa esas olacak bilgileri Bağ-Kur’un isteği üzerine vermek zorundadırlar.
Bu Kanuna göre sigortalı sayılanlardan, sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescillerini yaptırmayanlar hakkında, Kurumca resen tescil işlemi yapılır.
II. - Sigortalıların kayıt ve tescil veya resen tescil işlemlerinde;
a) Gelir Vergisi mükellefi olanlar için vergi dairesi kayıtları,
b) Gelir Vergisinden muaf olanlar, için kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtları,
c) Belediye, özel idare ve diğer kamu kuruluşlarının Bağ-Kur’un isteği üzerine vermek zorunda oldukları bilgiler,
Esas alınır.
Sözleşmelere, sosyal sigorta yardım ve yükümlerini azaltmak veya başkasına devretmek yolunda hükümler konulamaz.
Sigortalıların başvurma usulleri ile uymak zorunda, oldukları esaslar ve tescille ilgili işlemler yönetmelikle düzenlenir. Bu yönetmeliğin bildirim ve giriş bildirgelerinin onaylanmasına ilişkin hükümleri hakkında İçişleri, Maliye ve Ticaret bakanlıklarının da görüşleri alınır.”
Madde 9
1479 sayılı Kanunun 2229 sayılı Kanunla değişik 51 nci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Ancak, diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi işte çalıştıktan sonra Bağ - Kur kapsamına girenler, İş Kanununa göre tespit edilmiş ve tescil tarihinde geçerli asgari günlük ücretin aylık tutarının karşılığı olan basamaktan daha düşük basamak seçemezler.
Madde 10
1479 sayılı Kanunun 2229 sayılı Kanunla değişik 70 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Şu kadar ki, zamanaşımı nedeniyle primi ödenmeyen süreler, sigortalılık süresinden sayılmaz ve bu süreler için herhangi bir sigorta yardımı yapılmaz.
Madde 11
1479 sayılı Kanunu 2229 sayılı Kanunla ilave edilen ek geçici 4 ncü maddenin 3 ncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Yukarıdaki hükümler uyarınca borçlanılmış veya borçlanılacak süreler, bu fıkrada yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra; diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi bir işe ilk defa veya tekrar girerek tescil edilmiş olanların 5.1.1961 tarih ve 228 sayılı Kanun ile ek ve tadillerine göre birleştirilecek hizmetlerine dahil edilemez. Dikkate alınmayan sürelere ait borçlanma primleri; talep halinde sigortalı veya mirasçılarına geri verilir.
Madde 12
1479 sayılı Kanuna 2423 sayılı Kanunla ilave edilen ek geçici 9 ncu madde aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bu Kanuna göre bağlanmış ve bağlanacak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası aylıklarının hesabında 1.3.1982 tarihinden 31.12.1982 tarihine kadar aşağıdaki basamaklar esas tutulur.
Birinci Basamak | 5.410 İkinci Basamak | 5470 Üçüncü Basamak | 5.540 Dördüncü Basamak | 5.710 Beşinci Basamak | 6.380 Altıncı Basamak | 7.310 Yedinci Basamak | 8.640 Sekizinci Basamak | 9.630 Dokuzuncu Basamak | 10.800 Onuncu Basamak | 12.420 Onbirinci Basamak | 14.110 Onikinci Basamak | 16.170
Madde 13
1479 sayılı Kanuna aşağıdaki ek geçici maddeler ilave edilmiştir.
1.10.1972 tarihinden itibaren, kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmakla beraber: bu kuruluşların kayıtlarının geçersizliği sebebiyle Kurumca sigortalı sayılmayanlar, bu süreler içinde kendileri nam ve hesabına bağımsız çalışmaları sonucu gelir vergisi mükellefi iseler sigortalılıkları geçerli sayılır. Vergi mükellefi olmamaları halinde ise, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar Kuruma kayıt ve tescilli bulunulan süreler isteğe bağlı sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.”
1479 sayılı Kanun ve aynı Kanunda değişiklik yapan kanunlara göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olanların her türlü hak ve mükellefiyetleri bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte başlar.
Ancak, bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak kayıt ve tescilli bulunmak kaydı ile, 1.10.1972 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar vergi dairelerine kayıtlı olarak kendi nam ve hesabına bağımsız çalıştıklarını belgeleyen sigortalılar belgeledikleri süreyi borçlanabilirler.
Borçlanma primleri sigortalının bulunduğu basamak üzerinden yürürlükteki prim tutarlarına göre hesaplanarak defaten veya bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde ödenir. Bu süre içinde primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sayılmaz.
Borçlanma talebi bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde Kuruma yazılı olarak yapılır ve bu süre içinde vergi dairelerince verilecek belgelerle tevsik edilir.
Çalışma belgelerinin gerçeğe uymadığı mahkeme kararı ile tespit edildiği takdirde, gerek sigortalılar gerekse belgeyi düzenleyenler hakkında genel hükümlere göre ceza kovuşturması yapılır. Ayrıca Kurumun bu yüzden uğrayacağı zararlar % 50 fazlası ve kanuni faizi ile birlikte bunlardan tahsil edilir.”
1479 sayılı Kanunun 2229 ve 2423 sayılı Kanunlarla değişik 49 ncu maddesine göre 1981 ve daha önceki yıllara ait olarak tahakkuk edip de ödenmemiş olan kesenek ve prim borçlarını 1982 yılı sonuna kadar kendiliğinden ödeyen sigortalılar ödedikleri bu kesenek ve primlerinin tamamını 1982 yılı gelir vergisi uygulamasında gider olarak gösterebilirler.
Kesenek ve prim borçları cebri icra yoluyla tahsil edilen sigortalılar bu madde hükmünden yararlanamazlar.”
Geçici madde 1
Bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihte Yönetim Kurulunun asıl ve yedek üyelerinin görevleri sona erer.
Ancak bunlardan sigortalıları temsil eden üyelerin görevleri ilk Genel Kurula kadar ve atanan üyelerin ise bu Kanuna göre atamalar yapılıncaya kadar devam eder.
Madde 14 – Yürürlük
Bu Kanunun 12 nci maddesi 1 Mart 1982 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde; diğer maddeleri de yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 15 – Yürütme
Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.