Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği (R.G. 28.01.1982/17588)
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Kapsam
Bu Yönetmelik; 2547 sayılı Kanunun 65. maddesi gereğince hazırlanmış olup, yardımcı doçentlik, doçentlik ve profesörlüğe yükseltilme ve atanma işlemlerini düzenler.
Madde 2 – Atama için önşart
Bu Yönetmelik hükümlerine göre yardımcı doçentlik, doçentlik ve protesörlüğe atanabilmek için 657 sayılı Kanunun 48. maddesindeki genel şartlara sahip olmak gerekir. 2547 sayılı Kanunun yabancı uyrukla öğretim elemanları hakkındaki 34. madde hükmü saklıdır.
Madde 3 – I. Yardımcı Doçentliğe Başvurma ve Atanma
Yardımcı doçentliğe başvurabilmek için doktora yapmış, tıpta uzmanlık ünvanını almış veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilecek sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak şarttır.
Madde 4
Bir birimde yardımcı doçentlik kadrosunun çık bulunduğu en yüksek tirajlı beş gazeteden birinde, Türkiye ölçüsünde rektörlükçe ilân edilerek duyurulur. Bu durum, ayrıca bütün diğer üniversitelere, ilgili birimlerinde ilân edilmek üzere bildirilir. Bu ilânda adaylara en az onbeş günlük başvurma süresi tanınır ve son başvurma tarihi belirtilir.
Madde 5
Bir üniversitede ilân edilen boş yardımcı doçentlik kadrosuna, o üniversitede doktora yapmış, tıpta uzmanlık ünvanını almış veya tesbit edilmiş belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olanlar, aradan en az üç yıl geçmeden başvuramazlar.
Madde 6
Yardımcı doçentlik kadrosuna atanabilmek için; şartları, bu Yönetmeliğin 7. maddesinde belirtilen ve fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim kurullarınca düzenlenecek olan yabancı dil sınavında başarı göstermek gerekir.
Madde 7
Yardımcı doçentlik için yabancı dil sınavı, biri o dilin öğretim üyesi olmak üzere, fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim kurulunca öğretim üyeleri arasından seçilmiş üç kişilik bir Jüri tarafından yapılır. Jüri üyeleri, o fakülte, enstitü veya yüksekokul içinde bulunamadığı takdirde, üniversitenin başka kuruluşlarından veya başka yükseköğretim kurumlarından üye seçilmek suretiyle jüri oluşturulur. Jüri; yabancı dil sınavını son başvurma tarihinden itibaren onbeş gün içinde yapar. Sınav; Türkçe’den yabancı dile, yabancı dilden Türkçe’ye adayın kendi bilim alanında 150 ile 200 kelime arasında, bir çeviriyi kapsar. Sınav; dört saat süreli olup, sınav sırasında aday sözlük kullanabilir. Bu sözlük, aynı dilde olabileceği gibi Türkçe dahil, iki ayrı dilde de olabilir. Sınav sonucunda başarı veya başarısızlığı belirten bir tutanak, sınav belgeleri ile birlikte dekanlığa, ilgili enstitü veya yüksekokul müdürlüğüne teslim edilir. Sınav sonucu adaya aynı gün tebliğ olunur.
Bilim alanı bir yabancı dille ilgili olanlar, bu sınavı başka bir yabancı dilde vermek zorundadırlar. Adayların hangi yabancı dillerden sınava girebileceğine, başvurulan üniversitenin senatosu karar verir.
Madde 8
Yardımcı doçentlik için başvuran isteklilerden, yabancı dil sınavında başarı gösterenler, özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve varsa yayınların dört nüsha olarak ilgili dekanlık veya müdürlüğe, yabancı dil sınavı sonucunun tebliğini izleyen üç gün içinde teslim ederler.
Adayların durumlarını incelemek üzere, ilan edilen kadrolar için, fakültelerde veya fakültelere bağlı kuruluşlarda dekan, rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokullarda müdürler, biri o birimin yöneticisi, diğeri o üniversitenin dışından olmak üzere, adayın başvurduğu bilim alanı ile ilgili olan üç profesör veya doçenti onbeş gün içinde tespit eder. Dekan veya ilgili müdür her aday için bu öğretim üyelerine adaylarla ilgili dokümanları göndererek, bir ay içerisinde yazılı görüşlerini bildirmelerini ister.
Dekan veya ilgili müdür yazılı görüşlerin alınmasından sonraki ilk yönetim kurulu toplantısına konuyu götürür, aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı görüş alır. Bir açık kadroya birden fazla adayın başvurması halinde yönetim kurulu gerekçeli olarak tercihini belirtir. Dekan veya müdür kanaat ve önerilerini dosya ile birlikte rektöre sunar.
Rektör, atamanın yapılıp yapılmayacağına karar vererek gerekli işlemleri yürütür.
Yabancı dil sınavını bir üniversitede başardığı halde, yardımcı doçentlik kadrosuna iki yıl içinde atanmayanlar, yeni başvurularında yabancı dil sınavına yeniden girmek ve başarmak zorundadırlar.
Madde 9
Yardımcı doçentler aynı üniversitede, her defasında iki yıllık bir dönem için olmak üzere, dekan veya ilgili müdürün, bölüm başkanının görüşüne dayanan önerisi ile ve ilk atamadaki işlemler tekrarlanmadan, rektör tarafından iki defa daha atanabilirler.
Madde 10 – II. Doçentliğe Yükseltilme ve Atanma
Doçentlik sınavı, Üniversitelerarası Kurul’un tespit edeceği esaslara göre bu kurul tarafından yılda bir defa açılır. Bu sınavlara katılabilmek için 2547 sayılı Kanunun 24. maddesinin (b) fıkrasındaki şartları yerine getirmek gerekir.
Madde 11
Bir lisans öğrenimi gördükten sonra doktora yapmış, tıpta uzmanlık ünvanını almış veya tespit edilmiş belli sanat dallarından birinde yeterlik kazanmış olanlar için 2547 sayılı Kanunun 24. maddesinin (b) fıkrasının 3. bendinde belirtilen yabancı dil sınavı, yılda en az iki kere "Üniversitelerarası Kurul tarafından merkezi bir sistemle yapılır. Sınav esasları, çoktan seçmeli, yazılı ve sözlü olmak üzere Üniversitelerarası Kurul'ca düzenlenir. Sınavda başarılı olana sürekli olarak geçerli bir başarı belgesi verilir. Sınavda başarısız olanlar daha sonraki dönemlerde yabancı dil sınavına katılabilirler.
Madde 12
Doçent adaylarının deneme dersleri, Üniversitelerarası Kurul'un koyacağı esaslara uyularak üniversiteler tarafından yaptırılır. Deneme dersine doçentlik yabancı dil sınavında başarılı olanlar başvurabilirler. Deneme dersinde başarılı olan adaylara rektörtüklerce sürekli olarak geçerli başarı belgesi verilir. Başarısız olanlar aradan üç ay geçmeden deneme dersi için tekrar başvuramazlar.
Madde 13
Üniversitelerarası Kurul doçentlik sınavına katılabilme şartlarını yerine getiren adayların bildirdikleri bilim dallarına uzmanlık ve araştırma konularına göre doçentlik sınavı jürilerini ad çekme usulü ile seçer. Bu seçim sözü geçen bilim dalında birden çok profesörü bulunan ayrı fakültelerden üye girmesini sağlayacak şekilde yapılır. Gerekli görüldüğü hallerde ad çekme bilgisayarla da yapılabilir.
Aynı bilim dalında yeter sayıda üye bulunmadığı veya adayın bilim dalı veya uzmanlık ve araştırma konularının özelliği zorunlu kıldığı takdirde, yakın bilim dallarından jüri üyesi seçimi yapılabilir.
Jüriler beş kişiden oluşur ve dört yedek üyesi bulunur. Yeterli sayıda üye bulunmadığı hallerde jüride beş üye kalmak şartıyla yedek üye sayısı ikiye kadar düşürülebilir.
Jürinin bu şekilde de teşkiline imkan bulunmadığı hallerde, jüri üyeleri sayısı üçe kadar indirilebilir ve durumda iki yedek üye seçilir.
Jüriler, eserleri inceleyip adayı sözlü veya gerektiğinde ayrıca pratik ve uygulamalı sınava tabi tutarlar ve başarılı olanlara ilgili konuyu ve bilim dalını kapsayan bilim alanının doçentlik yetkisini verirler. Doçentlik başarı belgesi Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından verilir.
Madde 14
Bir üniversitede açık doçentlik kadroları en yüksek tirajlı beş gazeteden birinde Türkiye ölçüsünde ve Resmî Gazete’de rektörlükçe ilân edilir. İlgili kurum, gerekli görürse yurtdışında da aday aranması için girişimlerde bulunabilir. Bu ilanda adaylara en az onbeş gün başvurma süresi tanınır ve son başvurma tarihi belirtilir. Açılan doçentlik kadroları ve dallarına ilişkin ilan, duyurulmak üzere diğer üniversitelerin ilgili fakültelerine, enstitü ve yüksekokullarına gönderilir.
Adaylar özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını kapsayan bir dosyayı dört nüsha olarak, ilanda belirtilen süre içerisinde ilgili rektörlüğe teslim ederler.
Doktor veya tıpta uzmanlık ünvanını aldıktan veya tesbit edilmiş belli sanat dallarının birinde yeterlik kazandıktan sonra yabancı ülkelerde çalıştıkları görevin, yardımcı doçentliğe denk olduğu ilgili kurumun yönetim kurulunca kabul edilenlerin, bu çalışma süreleri yardımcı doçentlikte geçmiş gibi sayılır. Ancak, bunların son bir yılını bir Türk üniversitesinde yardımcı doçentlikte geçirmiş olmaları şarttır.
Madde 15
Doçentliğe atanabilmek için:
a) 2547 sayılı Kanunun 24. maddesi uyarınca Üniversitelerarası Kurulca açılacak doçentlik sınavında başarı göstererek, doçentlik ünvanını almış bulunmak veya 27. maddesi gereğince Üniversitelerarası Kurulca doçentlik sınavını başaranlarla eşdüzeyde sayılmak,
b) Bir yükseköğretim kurumunda en az üç yıl yardımcı doçent kadrosunda çalışmış olmak,
gerekir.
Madde 16
Rektör, ilan edilen doçentlik kadrosuna başvuran adayların durumlarının incelenmesi için, onbeş gün içinde, varsa biri ilgili birim yöneticisi olmak üzere, adayın başvurduğu bilim alanından, yoksa en yakın bilm alanından en az biri o üniversite dışından olmak kaydıyla üç profesör tespit eder. Aday veya adayların özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını kapsayan dosyaları bu profesörlere yollayarak, kişisel raporlarını bir ay içinde göndermelerini ister. Bu profesörler aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı tercih ve görüşlerini rektöre bildirirler. Rektör bu görüşlere dayanarak, üniversite Yönetim Kurulunun gerekçeli görüşünü de aldıktan sonra atama hakkındaki kararını verir.
Madde 17 – III. Profesörlüğe Yükseltilme ve Atanma
Rektörler, üniversitede profesörlük kadroları boşaldığında; boşalan kadrolara ilişkin bilim dallarını ve varsa adaylarda aranacak nitelikleri Yükseköğretim Kuruluna bildirirler. Yükseköğretim Kurulu, üniversitedeki boş kadroları, bilim dallarını ve aranan nitelikleri en yüksek tirajlı beş gazeteden birinde Türkiye ölçüsünde ve Resmi Gazete'de ilan eder. Ayrıca rektörlükler aracılığı ile bu husus tüm üniversitelerde duyurulur. İlanda, en az onbeş gün olmak üzere başvuru süresi ve bitiş tarihi belirtilir.
Adaylar; özgeçmişlerini, bilimsel yayınlarını, kongre ve konferans tebliğlerini, eğitim-öğretim faaliyetlerini, yönetiminde devam eden ve biten doktora, yüksek lisans (bilim uzmanlığı) çalışmalarıyla, üniversite yönetimine katkılarını kapsayan ve belgeleyen bir dosyayı dilekçe ile birlikte Yükseköğretim Kuruluna dört nüsha olarak teslim ederler.
Bir üniversitede açık bulunan profesörlüğe, aynı üniversitede son üç yıl zarfında doçentlik görevinde bulunanlar başvuramazlar.
Madde 18
Profesörlüğe yükseltilmek için aşağıdaki şartlar aranır:
a) Doçentlik ünvanını aldıktan sonra en az iki yılı üniversitede olmak üzere, beş yıl ilgili bilim alanında çalışmış bulunmak,
b) Kendi bilim alanında uluslararası düzeydeki bilimsel ve mesleki dergilerde yayımlanmış orijinal eserleri bulunmak ve tercihan bunlara tanınmış müelliflerce atıflar yapılmış olmak ve uygulama alanı bulunan dallarda uygulamaya yönelik çalışmaları bulunmak.
Aday, yayınlarından birini başlıca araştırına eseri olarak gösterir.
Profesörlüğe yükseltilme, bir profesörlük kadrosuna atanma işlemi ile kesinleşir.
Madde 19
Yükseköğretim Kurulunca ilân edilen açık profesörlük kadrosuna,
a) 18. maddedeki şartları taşıyan ve ilân edilen kadronun bulunduğu Üniversitede son üç yıl içinde doçentlik görevinde bulunmamış olanlar,
b) Başka bir üniversitede en az üç yıl hizmet etmiş olan profesörler,
c) 2547 sayılı Kanunun 27. maddesi gereğince doçentlik sınavını başarmış sayılarak yabancı ülkelerde aldığı ünvanın eşdeğerliliği kabul edilen adaylardan, bu Yönetmeliğin 18. maddesindeki şartları yerine getirmiş bulunanlar, (Bunların doçentlikteki hizmet süreleri, ünvanı yabancı ülkede aldıkları tarihten başlar.)
d) 2547 sayılı Kanunun 28. maddesi gereğince profesörlüğün kabulüne karar verilenler,
atanabilirler.
Yukarıdaki fıkralarda belirtilen şartları haiz adaylar, görev alabilecekleri birden fazla üniversite varsa, başvurularında tercihlerini ona göre sıralayabilirler.
Madde 20
Yükseköğretim Kurulu profesörlük kadrosuna başvurulan, kadroları ilân edilmiş üniversitelere bildirir. Bu bildirimden itibaren bir ay içinde başvuranların durumlarını incelemek üzere rektör, biri profesörlüğün açık olduğu birimden en az biri de o üniversite dışından olmak üzere, adayın bilim alanında, yoksa en yakın bilim alanlarından iki profesör seçerek, üç profesörün yazılı görüşünü alır. Bu görüşlerde adayların bilimsel nitelikleri ve çalışmaları değerlendirilir, yöneticilik, yapıcılık ve geliştiricilik özellikleri ile bilim adamı yetiştirme hususundaki çabaları ayrıntılı olarak belirtilir.
Madde 21
Yükseköğretim Kurulu, rektörler tarafından yapılan önerileri, gerekli gördüğü hallerde, ilgili üniversite rektörleri veya yetkili temsilcilerinin katılacağı bir komisyonda adayların isteklerini de göz önünde tutarak inceletir ve alınacak karara göre atama yapar.
Madde 22 – IV. Ünvanların Korunması
Profesörlük, doçentlik veya yardımcı doçentlik ünvanlarını kazananlar, her ünvan dönemi içinde yükseköğretim kuramlarında fiilen iki yıl görev yapmadıkları takdirde, yükseköğretim kurumları dışındaki çalışmalarında bu ünvanı kullanamazlar.
Geçici madde 1 – V. Geçici Maddeler
2547 sayılı Kanunun yayımlandığı tarihte doktora ve tıpda uzmanlık yetkisine sahip olup da kanun kapsamındaki yükseköğretim kurumlarında kadrolu olarak:
a) Asistan ünvanı ile çalışanlar; bir yıl içinde kanun hükümlerine uygun olarak sağlanan sınava başvurarak başarılı oldukları takdirde; bunlardan, kendi kuramlarının dışında doktora yapmış veya tıpda uzmanlık ünvanı almış olanlarla, kendi kurumlarında doktora yaptıktan, tıpda uzmanlık ünvanını aldıktan veya tesbit edilmiş belli sanat dallarının birinde yeterlik kazandıktan sonra aradan üç yıl geçmiş bulunanlar, kendi kurumlarında yardımcı doçent olarak atanabilirler.
Sınavda başarılı olup da kendi kuramlarında doktora yaptıktan, tıpta uzmanlık ünvanını aldıktan veya tesbit edilmiş belli sanat dallarının birinde yeterlik kazandıktan sonra aradan üç yıl geçmemiş bulunanlar, başka kurumlarda yardımcı doçentliğe atanabilecekleri gibi, bunlar, kendi kurumlarında da ihtiyaç görüldüğü takdirde araştırma görevlisi olarak görevlendirilebilirler.
Sınava katılamayanlar, katılıp başarısız olanlar veya başarılı olup da herhangi bir sebeple yardımcı doçentliğe atanamayanlar, ihtiyaç görüldüğü takdirde kendi kadrolarında araştırma görevlisi olarak görevlendirilebilirler.
b) Asistan dışında başka bir ünvanla öğretim yardımcısı olarak çalışanlardan ya bu ünvanlarının gereği görevlerini sürdürmeleri veya (a) fıkrası esaslarına göre bir yıl içinde yardımcı doçentlik için başvurmaları istenir. Bunlardan öğretim yardımcısı olarak göreve devam etmek isteyenlerle, yardımcı doçentliğe başvurup da yükseltilmeyenlerin, uygun bir öğretim yardımcısı kadrosuna atanmalarına üniversitelerince karar verilebilir.
Geçici madde 2
2547 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki herhangi bir öğretim görevinin yardımcı doçentliğe eşdeğer sayılabilmesi için doktora yaptıktan, tıpta uzmanlık ünvanını aldıktan veya tesbit edilmiş belli sanat dallarının birinde yeterlik kazandıktan sonra en az üç yıl tam görevli olarak öğretim görevinde çalışılmış olması şarttır. Eşdeğerliğe ve eşdeğerlilik için yabancı dil sınavının gerekli olup olmadığına fakülte dekanının önerisi üzerine Üniversite Yönetim Kurulu karar verir.
Geçici madde 3
2547 sayılı Kanunun yayımı tarihine kadar önceki mevzuat hükümlerine göre doçentlik ve profesörlük ünvanını almak üzere başvurmuş ve başvurusu kabul edilmiş olanlarla, 30 Haziran 1982 tarihine kadar önceki mevzuata göre öngörülen çalışma süresini tamamlayan veya tamamlayacak olanların başvurmaları ve başvurularının kabulü halinde kadroya atama dışındaki işlemleri, önceki mevzuata göre yürütülür.
Bunlardan, doçent ünvanını kazanma işlemleri tamamlanmış ve tamamlanacak olanların atanmaları, 2547 sayılı kanun hükümlerine göre yapılır. Profesörlüğe yükseltilme işlemleri senatolarca kabul edilmiş veya edilecek olanların profesörlük kadrolarına atanmalarında, 2547 sayılı kanunun atama ile ilgili hükümleri dışında başka bir şart aranmaz. Bu gibiler, ancak bir profesör kadrosuna atandıkları takdirde profesör ünvanını kullanabilirler. Aksi takdirde işgal ettikleri kadrolarda doçent ünvanı ile görevlerini sürdürürler.
Geçici madde 4
30 Haziran 1982 tarihine kadar eski mevzuata göre doçent olup da bu Kanun hükümlerine göre profesörlüğe yükselecekler, bu Kanunun doçentler için öngördüğü merkezi sistemle yapılan yabancı dil sınavını başarmak zorundadırlar.
Geçici madde 5
2547 sayılı Kanunun yayımı tarihinde 115 sayılı kanun ve 1750 sayılı kanunun geçici 10. maddesi ile doçent kadrosunda profesörlüğe yükseltilmiş bulunanların hakları saklıdır.
Geçici madde 6
2547 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten, kadro kanunları çıkıncaya kadar başvurulması halinde:
a) Yardımcı doçentliğe seçilenler: asistan veya öğretim yardımcısı kadrolarına,
b) Doçent ünvanını haiz olanlar: yardımcı doçent, asistan veya öğretim yardımcısı kadrolarına atanabilirler.
«b» fıkrasına göre asistan veya öğretim yardımcısı kadrolarına atanan doçentler, yardımcı doçent kadrosuna atanmış sayılırlar. Bu atamada, yardımcı doçentliğe atanmak için gerekli olan yabancı dil sınavı şartı aranmaz.
Madde 23 – VI. Yürürlük Hükümleri
Yükseköğretim Kurulunca, 2547 sayılı Kanunun 65. maddesi gereğince düzenlenen bu Yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 24
Bu Yönetmelik hükümlerini Yükseköğretim Kurulu Başkanı yürütür.