KolayuyumGiriş yap

Seri No: 8 Harçlar Kanunu Hakkında Tebliğ

Tür
Resmi Gazete
Atıf
Seri No: 8 Harçlar Kanunu Hakkında Tebliğ (R.G. 21.02.1984/17258)
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 19

Karayolları Genel Müdürlüğünce :

1 - Benzin istasyonları, akaryakıt depoları, umumi garaj, taşıt parkı servis istasyonu, taşıt kiralama yerleri, araç ve tamir ve sökme yerleri, Milli Savunma Bakanlığına ait geçici veya gezici olanlar hariç, şoför veya sürücü okul veya kursları veya benzeri tesislere,

2 - Fabrika, tamir atelyesi gibi tesislere,

3 - Otel, lokanta, kahvehane gibi tesislere,

4 - Mesken ve bina şeklindeki her nevi tesislere,

5 - Kireç, tuğla, kiremit ocak ve harmanlan ile taş ocaklarına,

6 - Çitler, ihata duvarları ve benzeri tesislere,

7- Reklâm ve ilân levhalarına,

8 - Su arkları ve benzeri tesislere,

9 - Kesif ağaçlıkların ihdasına,

10 - Her türlü boru ve kablo döşenmesi, enerji nakil ve telekomünikasyon hatları çekilmesi ve benzeri tesislere,

18 inci madde gereğince ruhsat verilebilmesi için, bunlarda aranacak vasıf ve şartlar, Karayolları Genel Müdürlüğünce yapılacak yönetmelikte gösterilir.»

Bilindiği üzere, 492 sayılı Kanunun 131 nci maddesinin son fıkrasında, «...Maliye Bakanlığı, konunun özelliğini gözönünde bulundurarak, harçların, pul yapıştırılması, makbuz karşılığı veya basılı damga vurdurulması veya sair bir şekilde tahsili için ilgili dairelere yetki verebilir» denilmektedir.

Bu hüküm gereğince, evvelce Bakanlığımız tarafından ödeme şekli tesbit edilip bildirilenlerle, Harçlar Kanununda harç pulu yapıştırma dışındaki ödeme şekillerinden biri ile ödeneceği kesin hükme bağlanan harçlar (örneğin Noter Harçları) haricinde kalan ve (1-9) sayılı tarifelerde belirtilen tüm harçların makbuz karşılığı ödeneceği 10/12/1980 günlü ve HARÇ-2232301-38/83472 sayılı tamimle Defterdarlıklara duyurulmuştur. Anılan tamimde makbuz karşılığı ödemenin hangi şekil ve şartlara uyularak yapılacağı belirtilmiştir. Makbuz karşılığı ödeme;

a) Harca mevzu olan işlem, belge veya kâğıtla ilgili olarak ödenen harca alt makbuzun; işlem, kâğıt veya belgeye eklenmek suretiyle ilgili makama gönderilmesi veya gösterilmesi,

b) İlgili makamlarca harcan Kanuna uygun olarak ödenip ödenmediğinin kontrol edilmesi,

c) İlgili daire ve idarelerce harca konu olan İşlemler yapılmadan önce gerek bu daire ve idarelerde kalan dosyaya ve gerekse belge veya kâğıt üzerine «.....TL. harç alındığı Defterdarlığının / tarih ve .... sayılı makbuzundan anlaşılmıştır.» şeklinde bir kaşe vurularak imza yetkisini haiz olan memurlarca tasdik edilmesi,

d) Harem tahsili ile ilgili olarak tahsilâtı yapanlarca düzenlenecek makbuzda harcın tarifeler itibariyle hangi işlemle ilgili olduğunun belirtilmesi,

e) Harçlar Kanunu hükümlerine uygun olarak makbuz karşılığı harç ödenmeden harca konu olan belge ve kâğıtların düzenlenmemesi veya belgeler üzerinde işlem yapılmaması,

Şartına bağlanmıştır. Ancak aynı tebliğde, makbuz mukabili ödeme yapılması mümkün olmayan hallerde, harca konu olan işlem belge veya kâğıda harç pulu yapıştırılmak suretiyle harcın ödenmesinde bir sakınca bulunmadığı da belirtilmiştir.

Diğer taraftan, Harçlar Kanununun 123. maddesinde, «Özel Kanunlarla Harçtan muaf tutulan, kişilerle istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.» hükmü gözönünde tutularak, özel kanunlarında harçla ilgili muafiyet hükmü bulunan kuruluşlar, ilgili vergi dairesinden veya gerekli hallerde Bakanlığımız Gelirler Genel

Müdürlüğünden harçtan muaf olduğuna dair resmi bir yazı alıp harca konu olan işlemi yapan daire ve idarelere ibraz edeceklerdir. Ayrıca, İhracatın Teşviki ve Geliştirilmesi ile ilgili 8/132 Sayılı Kararname ve buna ek karar ye tebliğler gereğince harç istisnasının kapsamına giren işlemler için, Başbakanlık Teşvik ve Uygulama Dairesi Başkanlığından (TU D) bu konuda resmi bir yazı alıp işlemi yapan daire ve idarelere ibraz edeceklerdir.

Harca konu olan işlemi yapan veya kâğıt veya belgeyi düzenleyen kuruluşlar harcın ödendiğine ait makbuzu veya harç istisnası ile ilgili resmi yazıyı görmeden işlem yapmıyacaklardır. Aksi halde Harçlar Kanununun 127. maddesindeki, «Bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkca harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harca mevzu işlem yapılmaz» ve 128. maddesindeki, «Gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar.» hükümleri gereğince ilgililer hakkında işlem yapılacaktır.

Bu harçların vergi dairelerince makbuz karşılığı tahsilinde düzenlenen tahsilat makbuzlarının, vergi dairelerince diğer vergi resim ve harçların tahsilinde düzenlenen makbuzlarda olduğu gibi, 2344 Sayılı Kanunla değişik 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa bağlı (1) sayılı tablonun IV-Makbuzlar ve diğer kâğıtlar bölümünün 1/a-f fıkraları gereğince, ihtiva ettiği meblağ üzerinden, 10 ile 100 lira arasında maktu damga vergisine tabi tutulması kanuni bir zorunluluktur.

Kanuna ekli tarifeler gereğince alınmakta olan harçları;

a) Devletçe yapılan hizmetler karşılığında ve hizmet yapılmadan önce bir defaya mahsus olmak üzere peşin olarak almanlar,

b) Yine Devletçe yapılan hizmet karşılığında muayyen sürelerde (Örneğin aylık, yıllık, iki yıllık gibi) alınanlar.

Bu ayırımdan hareketle, 2345 sayılı Kanunda yürürlük maddesi, «Bu Kanuna ilişkin hükümler yayımını takibeden aybaşında, harcın konusuna yeni giren yıllık harçlar ile miktarları arttırılan yıllık harçlar ise 1/1/1981 tarihinde yürürlüğe girer.» şeklinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre birinci gruba giren ve Kanunda aksine hüküm bulunmadığı takdirde peşin olarak hizmet yapılmadan önce alınmakta olan harçlarla ilgili hükümler 1/12/1980 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

İkinci gruba giren ve muayyen sürelerde tahsil edilmesi gereken veya maddede yıllık harçlar olarak belirtilen harçlarla ilgili hükümler ise 1/1/1981 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Bu güne kadar alınmakta olan yıllık harçlarla ilgili maktu miktarlar 2345 Sayılı Kanunla arttırılmış, yine aynı Kanunla bazı işlemler yıllık harca tabi tutulmak suretiyle harcın kapsamına alınmış, ayrıca evvelce bir defa harca tabi olan bazı işlemler ise yıllık harcın konusuna alınmıştır. Yıllık harçlarla ilgili hükümler 1/1/1981 tarihinde diğer hükümleri ise 1/12/1980 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Diğer taraftan Harçlar Kanununun 113 ncü maddesinin son fıkrasında, yıllık harçların her mali yılın ilk ayı (Mart) içinde ödeneceği belirtilmiştir.

Bu hükümler gereğince, gerek evvelce yıllık harca tabi iken miktarları artırılanlar, gerek önceden bir defaya mahsus olmak üzere harca tabi iken bu defa yıllık harcın kapsamına alınanlar ve gerekse evvelce harcın konusu dışındayken bu Kanunla yıllık harcın kapsamına dahil edilenlerin harçları aşağıda açıklandığı şekilde tahsil edilecektir.

Örnek : 1 - Kanuna ekli (8) sayılı tarifenin, VI. bölümünün 12/a pozisyonunda Ödünç para verme işleri ile meşgul olacak özel ve tüzel kişilere verilecek izin vesikaları her yıl için 100 lira harca tabi iken, bu miktar 2345 sayılı Kanunla 7.509 liraya çıkarılmıştır. Buna göre 1/1/1981 -28/2/1981 dönemine ilişkin olarak. 7500- 100=7400 . 12=617, 50X2 = 1235 lira harç alınacaktır. Bu harç 25 Şubat 1981 günü akşamına

kadar tahsil edilecektir. Mart 1981 ayında ise 1981 yılına ait yıllık harç olan 7500 lira ayrıca tahsil edilecektir.

Örnek: 2 - Kanuna ekli (9) sayılı tarifenin VI. bölümünün 2. bendinde, Karayolları Trafik Tüzüğünün 19/1 (Benzin istasyonları, akaryakıt depoları gibi) ve 19/2. (Fabrika gibi) maddesine göre verilecek ruhsatlar, bir defaya mahsus olmak üzere 1000 lira harca tabi iken, bu miktar 15.000 liraya çıkarılmıştır. Bu kanunun yürürlüğe girdiği 1/1/1981 tarihinde bu tesislerden 1980 mali yılı (1/1/1981-28/2/1981 dönemi) için 15.000 : 12 = 1250X2 =2500 lira harç alınacaktır. Bu harç 25 Şubat 1981 akşamına kadar, tahsil olunacaktır. Ayrıca Mart 1981 ayında da 1981 yılı harcı olarak 15.000 lira ayrıca tahsil edilecektir.

Örnek : 3 - Taşocağı Nizamnamesi gereğince verilecek ruhsatnameler harç konusu dışındayken bu defa 2345 sayılı Kanunla değiştirilen (8) sayılı tarifenin III. bölümünün 5. bendi ile ve her yıl olmak üzere 15.000 lira harca tabi tutulmuştur.

Bu Kanunun yıllık harçlarla ilgili hükümlerinin yürürlüğe girdiği 1/1/1981 tarihinde bu ruhsatnamelerden 1980 mali yılı (1/1/1981 - 28/2/1981 donemi) için 15.000 : 12=1250X2 =2500 lira harç alınacaktır. Bu harç 25 Şubat 1981 günü akşamına kadar tahsil olunacaktır. Ayrıca Mart 1981 ayında da 1981 mali yılı harcı olarak ayrıca 15.000 lira tahsil olunacaktır.

492 sayılı Kanunun 131. maddesi hükmüne göre kanuna ekli (1-9) sayılı tarifelerinde yer alan harçları vergi dairelerine veya saymanlıklarla yahut her hangi bir kuruluşa tahsil ettirmeye Malîye Bakanlığı yetkili kılınmıştır.

Tanınan bu yetkiye istinaden, yıllık harçların, bu tebliğ tarihinden itibaren işlemin yapıldığı yerdeki harcı tahsile yetkili vergi dairesince tahsil edilmesi uygun görülmüştür.

a) Bu Kanunun yıllık harçlarla ilgili hükümlerinin yürürlüğe girdiği 1/1/1981 tarihi itibariyle harca tabi olan ve tebliğin IV. bölümünde tahsil şekli açıklanan harçlar mükelleflerinden 25/2/1981 günü akşamına kadar makbuz karşılığı tahsil edilecektir.

b) Yıllık harca tabi, olan her mükellef için sicil numarası verilmek suretiyle ayrı bir dosya açılacak ve harçların zamanında ödenip Ödenmediği bu dosyalarla takip edilerek gerekli işlem yapılacaktır.

c) Bu tebliğin IV. bölümünde de açıklandığı üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 113 ncü maddesi gereğince yıllık harçlar her mali yılın ilk ayı olan Mart ayında ödenir. Bu süre içinde ödenmeyen harçlar, mükellef dosyalan taranarak Vergi Usul Kanunun vergi cezalarına ilişkin hükümleride gözönünde bulundurulmak suretiyle tarh ve tahsil olunacaktır.

d) Yıllık harca tabi olmakla birlikte yenilenmesi veya vize zorunluluğu olmayan kâğıt, belge, ruhsatname ve işlemlere ait harçların (örneğin, Karayolları Trafik Tüzüğünün 17, 19/1, 19/2, 19/3, 19/5 ve 19/7. maddesine göre verilecek ruhsatlar.) tahsilini sağlıyabilmek, yapılacak kontrollarla mümkün olduğundan vergi dairelerince mahallinde sürekli olarak denetlemelerin yapılması gerekmektedir.

Tebliğ olunur.