KolayuyumGiriş yap

8/909 Faiz Oranları, Faiz Farkı Ödeme Oranları Hakkında Karar

Tür
Resmi Gazete
Atıf
8/909 Faiz Oranları, Faiz Farkı Ödeme Oranları Hakkında Karar (R.G. 04.06.1980/17007)
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – I. FAİZ ORANLARI HAKKINDA KARAR

Bankalar açacakları kredilere uygulayacakları azamî faiz oranlarını, vadelerine göre serbestçe tesbit ve ilân ederler. Bu şekilde tesbit ve ilan edilen kredi faiz oranları, Banka ile borçlanan arasında serbestçe tayin edilir. Azami faiz oranlarındaki değişiklikler bu karara göre yeni yapılan kredi anlaşmalarına 6 aydan önce tatbik edilemez.

Madde 2

Bu kararda faiz farkı iadesinden yararlanması öngörülen İhtisas bankaları, Kanunlarında belirtilen ihtisas kredilerine, tesbit ve ilân edecekleri diğer kredi faiz oranlarından asgari faiz iade oranlan kadar düşük faiz oranı uygularlar.

Madde 3

İhracatı teşvik fonundan kullandırılacak kredilerde faiz oranı ile bankaya bırakılacak miktar Para Kredi Kurulunca tesbit edilir.

Madde 4

Bankalar tahakkuk ettirdikleri faizlerin :

a) İki yıldan kısa vadeli kredilerde:

I. İhracat Kredilerinde % 10

II. Diğer Kredilerde % 25

b) İkİ yıldan (iki yıl dahil) uzun vadeli kredilerde :

I. Yıllık Programların Genel Teşvik Tablolarında yer alan yatırım konularında açılan ve iki yıl ödemesiz dönemi olan beş yıldan (5 yıl dahil) daha uzun vadeli kredilerde ve gerice yörelerdeki yatırımların orta vadeli işletme kredilerinde % 15

II. Diğer kredilerde % 25

c) Mevduat Munzam karşılıklarından verilen faizlerden 2 puvan

özendirilmesi istenen sektörlere kredi maliyetlerini azaltmak için T. C. Merkez

Bankası nezdindekl Faiz Farkı İadesi Fonu’na, faiz tahakkukunu izleyen bir ay içerisinde yatırırlar. Bu tutarları süresi içinde yatırmayan bankaların bu eylemlerinin Ödünç Para Verme İşleri Kanunu'na aykırılıktan doğan sonuçları saklı kalmak üzere, eksik yatırılan tutarlara T. C. Merkez Bankasınca fon lehine gecikme süresi için % 35 oranında cezai faiz uygulanır.

Ayrıca, T. C. Merkez Bankasınca Kamu İktisadi Teşebbüslerine uygulanacak İkraz faizlerinin yüzde 10'u Faiz Farkı İadesi Fonuna yatırılır.

Madde 5

Aşağıdaki hallerde Faiz Farkı İadesi Fonuna ödeme yapılmaz :

a) Temerrüt faizlerinde

b) Bankalararası kredilerde

c) İhracatı Teşvik Fonundan Kullandırılan Kredilerde

d) T. C. Turizm Bankasınca, T. C. Ziraat Bankasınca, Türkiye Halk Bankasınca açılan ihtisas kredilerinde

e) T. Emlâk ve Kredi Bankasınca kullandırılan konut ve yapı tasarrufu kredileri ile 5389 sayılı Kanun gereğince T. C. Ziraat Bankasının tahvil satışı tutarlarından kullandırılan kredilerde.

Madde 6

İlgili Kanun gereğince mevduat kabulüne yetkili bulunanların kabul edecekleri mevduata aşağıdaki yıllık en yüksek oranların üzerinde faiz verilemez:

A) Bankalararası Mevduat | Serbest B) Resmi Mevduat (Faiz bakımından Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ - Kur, ve T. C. Emekli Sandığı mevduatı tasarruf mevduatı sayılır.) | Faiz verilmez C) Ticari Mevduat (Kooperatifler Mevduatı, faiz bakımından tasarruf mevduatı sayılır) | Faiz verilmez | D) Tasarruf Mevduatı | a) Vadesiz | % 5 b) Vadeli | Banka ile mudi arasında tesbit edilecek oran. E) Diğer Mevduat | % 5

Madde 7

Banka ile borçalan veya Banka ile mudi arasında tesbit edilecek İkraz ve mevduat oranlan konusunda Türkiye Bankalar Birliği kararı ile kısıtlama getirilemez.

Madde 8

Bankalar altı ay ile iki yıla kadar vadeli hamiline yazılı mevduat sertifikası çıkarabilirler. Mevduat sertifikalan, tasarruf mevduatı hükümlerine tabidir.

Madde 9

Yurt dışında çalışan Türk işçileri tarafından havale yoluyla gönderilen veya efektif olarak bozdurulan dövizlerin kesin satışı suretiyle açılacak tasarruf mevduatına, nev’ine göre cari faiz haddine 5 puan artırım yapılır. Bu fark Faiz Farkı iadesi fonundan karşılanır

Halen açılmış bu tür tasarruf mevduatına uygulanan faiz oranı, vadesi süresince geçerli olup, lehine olan hükümlerden mudiler yararlandırılır.

Madde 10

Vadeli tasarruf mevduatının ilgili bankanın izni ile vade tarihinden önce çekilmesi halinde uygulanacak en yüksek faiz oranı, mevduatın yapıldığı tarih ile çekiliş tarihi arasındaki geçen süreye uygulanabilecek en yüksek faiz oranının 5 puvan eksiği ile yapılır. Bu oran, hiçbir şeklide vadesiz mevduat faiz oranının altına düşemez.

Madde 11

Bankalar, kredili müşterilerini durucu veya bloke mevduat bulunmağa zorlayarak ya da benzeri eylenmeler yoluyla ilâve menfaat sağlayamazlar.

Madde 12

Mevdut Munzam karşılıklarına T. C. Merkez Bankasınca verilecek yıllık faiz oranlan :

a) Vadesiz ve altı aya kadar mevduata ilişkin karşılıklarda % 10

b) Altı ay (altı ay dahil) fazla vadeli mevduata ilişkin karşılıklarda % 16

Madde 13

Bu kararın uygulanması ile ilgili esas ve şartlar T. C. Merkez Bankasınca Resmi Gazete'de yayımlanacak tebliğlerle ilgililere duyurulur. Uygulamada karşılaşılan tereddütler Bankaca giderilir.

T. C. Merkez Bankasının yayımlayacağı tebliğlere ve belirteceği görüşlere ay- kın işlemler, 2279 sayılı Kanunun 9. maddesine ve 1211 sayılı Kanunun 40. maddesine aykırılık sayılır.

Madde 14

Bu kararın yürürlüğe girdiği tarihte 24/1/1980 tarih ve 8/174 sayılı Faiz Oranları Hakkındaki Bakanlar Kurulu Kararı ile bu Kararla İlgili olarak yayımlanmış olan 23/2/1980 tarih ve 1 No. lu Tebliğ yürürlükten kalkar.

Madde 15

Bu karar ile tesbit edilen faiz oranları Bakanlar Kurulu kararının Resmi Gazete’de yayımı tarihinden itibaren 15 günden aşağı olmamak üzere müteakip ayın başında yürürlüğe girer.

Geçici madde 1

Bu kararın yürürlüğe girdiği tarihten önce Teşvik Belgesi’ne istinaden doğrudan veya kalkınma bankaları aracı lığı ile açılmış kredilerin vadeleri sonuna kadar faiz oranı lehlerine olmadığı taktirde değiştirilemez. Bu krediler reeskonttan yararlandıkları takdirde reeskont oranları da kredi süresince aynı kalır.

Madde 1 – II. FAİZ FARKI ÖDEME ORANLARI HAKKINDA KARAR

Bankalara yapılacak olan faiz farkı ödemeleri ile kredilere uygulanan faiz oranı üzerinden borç alana ve bankaya yapılacak faiz farkı ödeme oranlan aşağıda gösterilmiştir.

Kredinin Türü | Borç alana | Bankaya I. Bir yıldan kısa vadeli kredilerde | | A.Sınai mamul ihracatına yönelik ihracat Kredilerinde (Genel Teşvik tablosunun imalat ana sektöründe yer alan A. Gıda - İçki - Tütün "bölümü, dışında olan sanayi kollan mamullerinin ihracatı ile ilgili kredilerde) | % 40 | B. Diğer İhracat kredilerinde | % 30 | C. T. C. Ziraat Bankasınca ve Halk Bankasınca kullandırılan mesleki kredilerde | | 6 puvan IL Bir yıldan (bir yıl dahili uzun vadeli kredilerde | | A. En az iki yıllık ödemesiz dönemi olan orta ve uzun vadeli kredilerden. Yıllık Programların Genel Teşvik Tablosunda yer alan ve faiz farkı ladesinden yararlanacağı belirtilen yatırım konularından : | | 1. ihracata yönelik yatırım kredileri ile gerice yörelerdeki yatırım kredilerinde | % 40 |

Kredinin Türü | Borç alana | Bankaya 2. Diğer yatırımlarda ve gerice yörelerdeki yatırımlarına işletme kredilerinde | % 25 | B. Mesleki ve İhtisas Kredilerinde | | 1. T. C. Ziraat Bankasınca ve T. Halk Bankasınca Kullandırılan mesleki kredilerde | | 6 puvan 2. T. Emlâk ve Kredi Bankasınca kullandırılan Konut ve yapı tasarrufu kredilerinde | | 6 puvan III. Ticari Bankalarca KIT’lere kullandırılan kredilerde | 5 puvan | 1 puvan

Madde 2

Yurt dışı kaynaklardan (DÇM dahil), ya da her türlü özel fonlardan açılan kredilerde faiz farkı ödemesi yapılmaz. Ancak kalkınma ve yatırım bankaları aracılığı ile kullandırılan dış krediler ile kalkınmada öncelikli yörelerde kullanılan kredilerde bu hüküm uygulanmaz.

Madde 3

Birinci maddenin II - A bölümünde belirtilen yatırım konularına faiz farkı ödemesi yapılabilmesi için, aracı bankaların borç alanlar adına, önceden T. C. Merkez Bankasından belge almaları gereklidir.

Yatırım ve Kalkınma Bankalarının sözkonusu bölümde belirtilen yatırım konularında kullandırdıkları kredilere faiz farkı ödemesi yapılabilmesi için iki yıllık Ödemesiz dönem şartı aranmaz.

Madde 4

Birinci maddenin II - A bölümünde yer alan yatırımların gerice yörelerde yapılması durumunda borç alana bu bölümde öngörülen oranların yarısı kadar fazla faiz fark ödemesi yapılır.

Madde 5

Faiz Farkı ödemesinden yararlanan kredilerin bu kararname hükümlerine uygun olarak işlemesinden krediyi açan banka sorumludur.

Kredilerin başka amaçlarla kullanılması halinde, yapılan faiz farkı ödemeleri borç alandan geri alınır. Borç alanın faiz farkını geri ödememesi veya kredilerin bu karara aykırı olarak kullanılmasının tekrarlanması durumunda bankanın müşterilerine faiz farkı ödemesi süreli veya süresiz olarak durdurulabilir. Geri alınması gereken faiz farkı iadelerine % 35 oranında cezai faiz uygulanır.

Tasfiye olunacak alacaklar hesabına geçen krediler için faiz farkı ödemelerine kredilerin dolması tarihinden itibaren son verilir.

Madde 6

Bu karara göre faiz farkı ödemeleri faiz farkı ladesi Fon’un dan yapılır. Anılan Fon'dakl mevcutların yetmemesi durumunda, faiz farkı ödemeleri Bütçe Kanununda yer alan «Selektif Kredi Fonu»ndan karşılanır.

Madde 7

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Maliye Bakanlığının uygun görüşünü alarak Resmî Gazete’de yayımlanacak Tebliğler ile bu kararda gerekli değişiklikleri yapabilir. Ayrıca bu kararın uygulanması ile ilgili esas ve şartlar tebliğler ile ilgililere duyurulur.

Bu kararın uygulanması ile ilgili tereddütler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca giderilir.

Madde 8

Devlet Yatırım Bankasınca açılacak kredilerde bu karar hükümleri uygulanmaz.

Madde 9

6/4/1979 tarih ve 7/17359 sayılı Kararname ile 24/1/1980 tarih ve 8/174 sayılı Kararnamelerin faiz farkı ödemesine ilişkin bölümleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 10

Bu Karar, Bakanlar Kurulu Kararının Resmî Gazete’de yayımı tarihinden İtibaren 15 günden aşağı olmamak üzere müteakkip ayın başında yürürlüğe girer.

Geçici madde 1

Bu Karar hükümlerine göre faiz farkı ödemesinden yararlanamayan ancak yürürlükten kaldırılan 6/4/1979 tarih 7/17359 sayılı Karar gereğince faiz farkı ödemesinden yararlanan krediler, vadeleri sonuna kadar 7/17359 ve 8/174 sayılı kararnamede belirtilen oranlar üzerinden vadeleri temdit edilmeksizin yararlanmaya devam ederler.

Geçici madde 2

10/2/1973 tarih ve 7/5822 sayılı Karar gereğince 28/2/1978 tarihine kadar tahakkuk eden ancak henüz ödenmemiş bulunan faiz farkı iadeleri ilgili karar esasları dahilinde Faiz Farkı ladesi Fonundan ödenir.

Madde 1 – III. MEVDUAT MUNZAM KARŞILIKLARI HAKKINDA KARAR

Bankaların, Bankalar Kanununun 51, maddesi uyarınca düzenleyecekleri mevduat cetvellerinde görülen (bankalararası mevduat hariç) vadesiz ve bir yıla kadar vadeli mevduatlar için tesis edecekleri munzam karşılık oranı % 35, bir yıldan (bir yıl dahil) uzun vadeli mevduatlar için tesis edecekleri munzam karşılık oranı % 30 dur.

Madde 2

Bankalar, vadesiz veya vadeli mevduat kaynaklarından kullandıracakları kredilere alt mevduata tekabül eden kısımlar için aşağıda yer alan oranlar üzerinden ve belirtilen esaslara göre munzam karşılık tesis edeceklerdir.

vadelerinin uzatılması halinde söz konusu teşviklerden yararlandırılmayacaklardır.

Tercihli Munzam karşılık oram Kalkınma Planları Yıllık Programları eki Genel Teşvik Tablosunda yer alan sektörlere kullandırılacak olan en az İki yıllık ödemesiz dönemli orta ve uzun vadeli teşvik belgeli proje yatırım ve tevsi kredilerine tahsis edilecek mevduat için | % 5 Gerice yörelerde Genel Teşvik Tablosuna dahil sektörlere kullandırılacak her türlü orta ve uzun vadeli yatırım ve bu yatırımlarla ilgili İşletme kredilerine tahsis edilecek mevduat için, | % 0 T. Emlak Kredi Bankasının mevduat kaynağından konut kredilerine tahsis edip kullandırdığı miktara tekabül eden kısım için, | % 5% T. Halk Bankasınca küçük sanayici, sanatkâr esnaf ve esnaf teşekkülleri kredilerine tahsis edilecek mevduat için, | % 20 Sınai mamul ihracatına yönelik İhracat kredilerine tahsis edilecek mevduat için (Bu krediler, yıllık programlardaki Genel Teşvik Tablosunun «İMALAT» ana sektöründe yer alan Gıda - İçki - Tütün bölümü dışında öteki sanayi kolları mamullerin ihracatı ile ilgili kredilerdir.) | % 5 Orta vadeli işletme ve diğer ihracat kredileri | % 10

Madde 3

Bankalar 2 nci maddede ‘belirtilen, kredilerle ilgili olarak ay sonları itibariyle T. C. Merkez Bankasına bu bankaca tesbit edilecek süreler ve esaslar dahilinde bilgi vermek zorundadırlar. Bu bilgilerin gecikmesi veya ilgili banka ile T. C. Merkez Bankası arasında uyum sağlanamaması halinde söz konusu kredilerle ilgilendirilen munzam karşılıklar yasal süresi içinde ilgili hesaba bu kararın 1, maddesinde belirtilen oranlarda yatırılır.

Madde 4

Mevduat Munzam karşılıklarını süresinde tesis etmeyen bankalara eksik kısım üzerinden uygulanacak cezai faiz oranları % 35 dir.

(Görev zararları dolayısıyla Maliye Bakanlığından alacaklı olan bankaların bu alacakları, mevduat munzam karşılıkları borçlarından düşüldükten sonra kalan borç üzerinden cezai faiz tahakkuk ettirilir. Mevduat munzam karşılıklarından mahsubu yapılacak görev zararlarına ilişkin tutarlar için T. C. Merkez Bankasınca Maliye Bakanlığının önceden uygun görüşü aranır. Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınıncaya kadar mevcut /borçlara birinci fıkra hükümleri aynen uygulanır.)

Madde 5

Bu kararın uygulanması ile ilgili esas ve şartlar T. C. Merkez Bankasınca Resmî Gazetede yayımlanacak tebliğlerle ilgililere duyurulur.

Madde 6

Bu kararın yürürlüğe girdiği tarihte 6/4/1979 tarih ve 7/17299 sayılı Kararnamenin Mevduat Munzam karşılıklarına ilişkin bölümü yürürlükten kalkacaktır.

Madde 7

Bu Karar 1 Temmuz 1980 tarihinde yürürlüğe girer.

Geçici madde 1

Bu kararın yürürlüğe girdiği tarihten önce mevduat munzam karşılıkları ile ilgili teşvik tedbirlerine istinaden açılan kredilerden Tahsili Gecikmiş Alacaklar, Kanuni Takipteki Alacaklar, Şüpheli Alacaklar, Tahsili Kabil Olmayan Alacaklar veya Takside Bağlanmış alacaklar şekline dönüşmüş olanlarına tekabül eden mevduatın munzam karşılık oranı 1 nci maddede belirtilen oranlara yükseltilecektir. Bunların dışında kalanlar ise, vadeleri sonlarına kadar ilgili Kararlarda belirtilen teşvik tedbirlerinden yararlanmaya devam ettirilecektir. Ancak (bu krediler vadelerinin uzatılması halind