1702 İlk ve Orta Tedrisat Muallimlerinin Terfi ve Tecziyeleri Hakkında Kanun
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- 1702 İlk ve Orta Tedrisat Muallimlerinin Terfi ve Tecziyeleri Hakkında Kanun (R.G. 29.06.1930/1532)
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Orta tedrisat muallimleri
Orta tedrisat muallimleri kanununun 3 ve 7 inci maddeleri hükümlerine tevfikan orta tedrisat mektepleri muallimliğine intisap edenlerin dahil olacakları maaş dereceleri ile bir dereceden daha yüksek bir dereceye geçmek için lâzım olan kıdem müddetleri aşağıda gösterilmiştir.
Derece | Kıdem müddeti [sene] 12 | 1 staj 12 | 2 11 | 3 10 | 3 9 | 3 8 | 3 7 | 3 6 | 3 5 | 4 4 | 25 sene sonunda
Madde 2
En az orta mektep derecesinde bir mektepten mezun olupta resim, elişi, jimnastik, musiki, tabahat, biçki dikiş gibi dersler için atelye muallimliği şehadetname veya ehliyetnamesini haiz olanların orta tedrisat mekteplerinde muallimliğe intisap ettikleri takdirde dahil olacakları maaş derecelerde bir dereceden daha yüksek bir dereceye geçmek için lâzım olan kıdem müddetleri aşağıda gösterilmiştir:
Derece | Kıdem müddeti [sene] 15 | 1 Staj 15 | 2 14 | 3 13 | 3 12 | 3 11 | 3 10 | 3 9 | 3 8 | 4 7 | 25 sene sonunda
Madde 3
Orta tedrisat mektepleri muallimlerinden lise sınıflarında ders alanlar haftada azamî 15, diğer orta derecedeki sınıf ve mekteplerde ders alanlar haftada azamî 18 saat ders okutmakla mükelleftirler. Lise sınıflarında dersi olan muallimlerin ders saatleri 15 ten eksik olduğu takdirde orta derecedeki sınıf ve mekteplerde verilecek derslerle bu saat miktarı 15 e iblâğ edilebilir. Bunun haricinde ders alan orta tedrisat muallimleri ile - kanunî şartları haiz olmak üzere - orta tedrisat mekteplerinde ders deruhde eden muallim memur ve mütekaitlere haftada her saat ders için ayda maktuan sekiz lira ücret verilebileceği gibi Maarif Vekâleti lüzum gördükçe ecnebi lisan muallimi için kadrosunda ayırdığı maaş mukabilinde bu şekilde ecnebi lisan muallimi dahi kullanabilir. Bu ücretler müktesep hak teşkil etmezler.
Uhdelerinde müdürlük, muavinlik bulunan muallimler haftada azamî 12 saat kadar ders okutmakla mükellef tutulurlar.
Madde 4
İlk vazifeye stajiyer olarak başlanır. Staj senesi sonunda ehliyet ve tedris kabiliyeti, talim sicili ve teftiş raporu ile sabit olan stajiyerler muallim unvanını alırlar. Meslekte kıdem, muallim unvanı alındığı tarihten hesap edilir. Muallim unvanı alınmadıkça terfi edilemez ve iki sene zarfında muallim unvanını alamayan stajiyerlerin vazifesine nihayet verilir.
Madde 5
Türkiyede yüksek tahsilini bitirdikten sonra ecnebi memleketlerde tahsillerini ikmal edenler ibraz ettikleri tahsil vesikaları Maarif Vekâletince tasdik olunduğu takdirde, ilk defa mesleğe giriyorlarsa, teadül kanununun yedinci maddesi mucibince 10 uncu dereceye girerler. Muallimlikte herhangi bir kıdem derecesine geçtikten sonra, ecnebi memleketlerde ikmali tahsil etmişler ise, devam ettikleri müesseselerin normal tahsil müddetleri kıdemlerinde hesap edilir.
Madde 6
Orta tedrisat muallimlerinin terfi muameleleri her sene ağustos nihayetine kadar ikmal edilir ve her muallimin girdiği derecenin kıdemi eylülün birinci gününden itibaren başlar. Her sene terfi eden muallimlerin sene ay ve gün hesabile kıdem cetvelleri Resmî Gazete ile ilân olunur.
Madde 7
Orta tedrisat mektepleri müdür ve muavinlerine muallimlik maaşlarından başka teadül kanununun 5 inci maddesi mucibince İdarî vazifelerine mukabil aşağıda azamî hadleri gösterilmiş olan ücretler verilir:
| Leylî | Nehari | Ayda ücret lira | Ayda ücret lira Orta mektep müdürleri | 80 | 50 Orta mektep muavinleri | 50 | 35 Muallim mektepleri müdürleri | 90 | 60 Muallim mektepleri muavinleri | 60 | 40 Lise müdürleri | 100 | 70 Lise muavinleri | 60 | 50
Madde 8 – İlk tedrisat muallimleri
İlk tedrisat muallimleri iki kısımdır:
I - Muallim mektepleri mezunları veya orta tahsili ikmal ederek umumî ve meslekî derslerden imtihan geçirmek suretile muallimlik şehadetnamesi almış olanlar veyahut yüksek mektep mezularından ilk mekteplerde muallimlik ve baş muallimlik edenler.
Bunlara « muallim » unvanı verilir.
842 numaralı kanun mucibince « muallim » unvanını almış olanlar da yukarıdaki kısma dahildirler.
II - Orta mektep tahsilini ikmal ederek ilk mekteplerde muallim vazifesini görenler.
Bunlara « muallim muavini » adı verilir.
Madde 9
İlk tedrisat muallimlerinin maaşların teadülü hakkındaki kanun mucibince dahil olacakları dereceler ile bir dereceden daha yüksek bir dereceye geçmek için lâzım olan kıdem müddetleri aşağıda gösterilmiştir:
Derece | Kıdem müddeti [sene] 16 | 3 15 | 3 14 | 3 13 | 3 12 | 3 11 | 3 10 | 3 9 | 3 8 | 3 7 | 27 sene sonunda
Madde 10
İlk tedrisat muallim muavinlerinin maaşların teadülü hakkındaki kanun mucibince girecekleri dereceler ve bir dereceden daha yüksek bir dereceye geçmek için lâzım olan kıdem müddetleri aşağıda gösterilmiştir:
Derece | Kıdem müddeti [sene] 19 | 4 18 | 4 17 | 8 sene sonunda
Madde 11
İlk tedrisat muallim ve muavinlerinin terfilerine ait muameleler her sene ağustos sonuna kadar ikmal edilmek ve terfiler gelecek eylülden başlamak lâzımdır. Bunun için maarif müdürleri her sene kendi vilâyetleri dahilinde terfi etmeleri icap eden muallim ve muallim muavinlerinin terfi cetvellerini 16 ıncı maddedeki esaslar dahilinde hazırlayarak mart iptidasına kadar mınthka maarif eminliğine gönderirler. Cetveller bu makamca da tetkik edilerek mart nihayetine kadar Maarif Vekâletine takdim olunur. Terfi muamelesi Vekâletçe ağustos sonuna kadar ikmal edilerek mahallerine tebliğ edilir.
Maarif müdürleri ile mıntaka maarif eminlarinin terfi cetvellerini daima mütaleaları ile birlikte göndermeleri lâzımdır. Her sene terfi eden muallimlerin sene ve ay ve gün hesabile kıdem cetvelleri mahallî gazetelerle ilân edilir.
Madde 12
Muallim muavinleri imtihan geçirerek «muallim» unvanını almadıkça 17 inci dereceden yukarı terfi edemezler. Maarif Vekâleti lüzum gördüğü zaman altı ay evvelden haber vermek suretile bunları mecburî imtihana sevkederek muvaffak olmayanları vazifeden çıkarabileceği gibi her vakit yerlerine muallim tayin etmek suretile onları münasip gördüğü diğer mahallerde istihdam edebilir.
Madde 13
İlk tedrisat müfettişleri, ilk tedrisat muallimleri gibi derece ve maaş alırlar. Orta tedrisat muallimliğinden gelen veya orta tedrisat muallimliği şeraitini ve hukukunu haiz olan ilk tedrisat müfettişleri orta tedrisat muallimleri gibi derece ve maaş alırlar. Gerek birinci ve gerek ikinci kısımlardan olan müfettişler teadül kanunu mucibidce ayrıca müfettişlik tahsisatı da alırlar.
Madde 14
Uhdelerinde baş muallimlik gibi idarî vazife bulunan ilk mektep muallimleri teadül kanununun 5 ve 789 numaralı maarif teşkilâtı kanununun 13 üncü maddesi mucibince ayrıca bir tahsisat alırlar.
Madde 15 – İlk ve orta tedrisat muallimleri hakkında müşterek hükümler
Bir muallimin bir kıdem derecesinin tam sayılması o muallimin o devre içinde inkitasız olarak maarif hizmetlerinde bulunasına bağlıdır. Bir muallimin kendi isteğile maarif hizmetleri haricinde geçirdiği müddet kıdemine zammolunmaz. Bu suretle maarif hizmetinden çıkmış olanlar tekrar muallimliğe döndükleri zaman evvelce ayrıldıkları dereceye alınabilirler. Ancak maarif mesleğinin her hangi bir şubesinde vazife yapan muallimlerle meb’us ve asker olan muallimlerin hizmet müddetleri kıdemlerinde hesap olunur. Kezalik Maarif Vekâletinin müsaadesile memleket haricinde tedrisat işile meşgul olan veya hususî mekteplerde muallimlik eden meslek mensuplarının da bu hizmet müddetleri kıdemlerinde hesap olunur.
Madde 16
İlk ve orta tedrisat muallimlerinin terfilerinde esas kıdemle beraber vazifelerindeki muvaffakiyetleridir. Bir derecenin kıdem müddetini ikmal etmiş bulunan bir muallimin daha yüksek bir dereceye terfi edebilmesi şu vesikalarla muvaffakiyetini ispat etmesine mütevakkıftır:
A - İlk tedrisat muallimleri, müfettiş raporları ve maarif müdürlerinin müsbet mütalealarile;
B - Orta tedrisat muallimleri, müfettiş raporları ve talim sicillerde.
Madde 17
Kanunun neşri tarihinde muallimlerin esas vazifeleri itibarile bulundukları derecedeki müktesep hakları mahfuzdur. Ancak bulundukları dereceler kıdemlerine nisbetle yüksek olanlar o derecenin kıdemini dolduruncaya kadar terfi edemezler.
Madde 18 – Muallimlerin taltifi
İlk ve orta tedrisat muallimlerinden emsali arasında hususî kıymeti haiz orijinal bir eser meydana getiren muallimler 36 ve 40 ıncı maddelerde yazılı meclis ve komisyon mazbatası üzerine bir sene kıdem zammı alırlar. Ancak bu eserlerin orijinal ve kıymeti mahsusayı haiz olduğu evvelce Darülfünunca veya bir heyeti İlmiyece tasdik edilmiş olmak şarttır. Vazifelerini mutadın fevkında yüksek bir muvaffakiyetle ifa ettikleri teftiş raporları, talim sicilleri ve maarif ve mektep müdürlerile mıntaka maarif eminlerinin bu husustaki mütaleaları ile sabit olanlar, keza 36 ve 40 ıncı maddelerde zikredilen meclis ve komisyon mazbatası üzerine takdirname verilmek veya bir seneye kadar kıdemlerine zammolunmak suretile taltif edilirler.
Madde 19 – Cezalar ve suçlar
Müdür, baş muallim ve muallimlere ve ilk tedrisat müfettişlerine işledikleri suçların mahiyetine ve derecesine göre aşağıdaki cezalar verilir:
1 - İhtar
2 - Tevbih
3 - Ders ücretinin kesilmesi
4 - Maaş kesilmesi
5 - Kıdem indirilmesi
6 - Derece indirilmesi
7 - İstifa etmiş sayılmak
8 - Meslekten çıkarılmak
9 - Devlet memurluğundan çıkarılmak
Madde 20
İhtar ve tevbih cezaları şu hareketlere karşı verilir:
1 - Talimatname ve emirler mucibince yapılması lâzım olan vazifelerin ifasında kusur etmek (bu halin neticesinde bir şahıs veya müessese zarar görürse zararın mahiyet ve derecesine göre daha ağır ceza verilebilir);
2 - Mektep dahil ve haricinde muallimlik vakarına uymayacak hareketlerde bulunmak;
3 - Arkadaşlarına ve talebesine karşı kaba muamelede bulunmak ve kaba lisan kullanmak;
4 - Âmirlerine karşı hürmetsiz tavur göstermek;
5 - Talebenin vazifelerini tashih etmemek;
6 - Yoklama ve imtihan evrakını idareye vaktinde teslim etmemek;
7 - Vazifeye geç gelmek veya vazifeden erken çıkmak.
Yukariki hallerin ilk defasında ihtar, tekrarında tevbih cezası verilir.
Madde 21
Ders ücretlerinin kesilmesi cezası şu hallerde verilir:
1 - Kabule şayan mazereti olmadan derse girmemek ve yahut girdiği halde dersten başka bir şeyle meşgul olmak;
2 - İnzibat ve muallimler meclisi ve mubayaat komisyonu içtimalarına mazeretsiz olarak devam etmemek (bu son halin ilkinde ihtar, ikinci defasında ücret kesilmek cezası verilir);
3 - Bir ay zarfında iki defadan ziyade derse geç gelmek;
Derse gelmeyen veya dershanede dersten başka bir işle meşgul olan muallimin maaşından kesilecek miktarı tayin için, dört hafta bir ay itibar olunarak muallimin maaş yekûnu bir ay zarfında girmeğe mecbur olduğu ders adedine taksim olunur ve boş geçen her ders saati için muallimin maaşından bu miktarı ilk alacağı aylığından kesilir.
Uhdesinde fazla ders olan muallimin fazla aldığı ücret; asıl maaşına zammedilerek ders ücreti bu yekûna göre hesap olunur.
Mazeret sebebile derse girmeyen muallimin mazeretini en çok üç gün zarfında ihbar ve bir hafta içinde de ispat etmesi lâzımdır.
Yoksa ceza tatbik olunur.
Madde 22
Maaş kesilmesi cezası şu hallerde verilir:
1 - Arkadaşlarına ve iş için gelenlere fena muamele etmek;
2 - Mektebin binasının ve eşyasının muhafazasına ihtimam etmemek;
3 - Talimatname ile uhdesine verilen işleri kasten yapmamak;
4 - Talebeyi dövmek;
5 - Ayni suçtan dolayı iki defa tevbih aldığı halde o fiili tekrar etmek;
6 - Arkadaşlarını ve maiyetini başkası yanında tahkir etmek;
7 - Gizlenmesi ve belli edilmemesi kabil olmayacak derecede sarhoş olarak gezmek.
Maaş, fiilin derecesine göre bir günlükten on beş gönlüğe kadar kesilir. Daha ziyade kesilmez.
Madde 23
Kıdem indirilmesi cezası şu hallerde verilir:
1 - İmtihanlarda not takdirinde bitaraflıktan ayrılmak;
2 - Amirine karşı hakarette bulunmak.
Madde 24
Derece indirilmesi cezası şu hallerde tatbik olunur:
1 - Sarhoş olarak mektebe gelmek;
2 - Kumar oynamayı itiyat etmek veya umumî yerlerde kumar mahiyetinde oyunlarla vakit geçirmek;
3 - Bir tarafı korumak veya mağdur etmek kasdile memur olduğu tahkikatı esaslı bir surette yapmamak.
Madde 25
Bir orta tedrisat mualliminin, orta derecede mekteplerde ders vermekten aciz olduğu iki talim sicili ile sabit olduğu takdirde, muallim ilk mektep muallimliğine nakledilir.
Madde 26
İstifa etmiş sayılmak:
1 - Yeni tayin edildiği vazifeye, mazeretsiz olarak, on beş gün zarfında başlamayan;
2 - Ders senesi başında vazifesine mazereti olmadan vaktinde gelmeyen;
3 - Ders senesi içinde mazereti olmadan bir hafta fasılasız mektebe gelmeyen;
4 - Bir sene zarfında dört defa ders ücreti kesilme cezasına uğrayan müdür, baş muallim ve muallim veya ilk tedrisat müfettişi istifa etmiş sayılır.
Madde 27
Meslekten çıkarılmak aşağıdaki hallerde tatbik olunur:
1 - Gerek talebeye karşı ve gerek hariçte muallimlik sıfatile telif edilmeyen iffetsizliği sabit olan;
2 - Talebeyi vekâletin ve mektebin âmirleri ve muallim ve memurları aleyhine itaatsizliğe teşvik eden;
3 - Müdür, baş muallim ve muallimlerle ilk tedrisat müfettişlerinden talebesine kopya verenler.
Madde 28
Devlet memurluğundan ihraç cezası, memurin kanunu ahkâmına tâbidir.
Madde 29
İlk mektepte muallimlik etmekte aczi üç teftiş raporile sabit olan ilk mektep muallimi tekaüde sevkolunur. Kezalik bir mektep ve sınıfta inzibatı muhafaza edemediği için iki defa başka mektebe tahvil edilen orta tedrisat muallimi en son nakledildiği mektepte de idaresizliği ve aczi tahakkuk ettiği takdirde tekaüde sevk olunur.
Madde 30
Bir terfi müddeti zarfında iki defa ihtardan gayri bir cezayı mucip fiili yapmış olanlara inzibat komisyonu ikinci fiili için bir derece ağır ceza verebilir.
Madde 31
Arkadaşlarına iftirada bulunan müdür, muallim, başmuallimlerle ilk tedrisat müfettişleri, iftiraları hangi nevi cezayı icap ettirecek suç ise o suçun cezasından bir derece ağırı ile cezalandırılırlar.
Madde 32
Bu kanunda tasrih edilmeyen ahval memurin kanununun ahkâmına tâbidir.
Madde 33 – Ceza veren makamlar
İhtar cezası aşağıdaki makamlar tarafından resen verilir:
1 - Maarif Vekili;
2 - Mıntaka maarif emini;
3 - Maarif müdürü;
4 - Lise, orta mektep ve muallim mektepleri müdürleri.
Bu ceza tahriren tebliğ olunur, fakat sicille geçmez.
Tevbih cezası aşağıdaki makamlar tarafından resen verilir:
1 - Maarif Vekili;
2 - Mıntaka maarif emini;
3 - Maarif müdürü.
Madde 34
İhtardan maada cezalar sicile kaydolunur.
Madde 35
Ders ücretlerinin kesilmesi cezası Maarif Vekili, mıntaka maarif emini ve maarif müdürile orta derecede mektep müdürleri tarafından her biri kendi emir ve icra salâhiyeti dairesinde olarak, tatbik edilir.
Madde 36 – Maarif inzibat meclisleri
Her vilâyet merkezinde bir maarif inzibat meclisi bulunur. Bu meclis ilk mektep muallim ve baş muallimleri ile akşam san’at ve ticaret mektep ve kursaları muallimlerinin inzibatî meselelerine ait karar ve hüküm verir.
Madde 37
Vilâyet maarif İnzibat meclisleri valinin riyaseti altında aşağıda yazılı zatlardan teşekkül eder. Vali icabında maarif müdürünü tevkil edebilir:
1 - Vilâyet maarif müdürü;
2 - Vilâyet umumî meclis azasının kendi aralarından seçecekleri bir zat;
3 - Merkezde mevcut muallim mektepleri, lise ve orta mektepler müdürlerinden en kıdemlisi;
4 - Mıntaka maarif emini tarafından seçilecek bir ilk tedrisat müfettişi;
5 - Merkez ilk mektep muallimlerinin kendi aralarından iki sene müddetle seçecekleri bir ilk mektep muallimi;
6 - Akşam san’at ve ticaret mekteplerile kurslarına ait işlerde bu mektep ve kursların müdürleri de mecliste bulunur ve reye iştirak ederler;
7 - Meclisin meşgul olduğu bir meselenin tahkikatını yapan müfettiş, meclis azası arasında bulunan ilk tedrisat müfettişi ise bu mesele hakkında verilecek karara iştirak edemez ve rey veremez, ilk tedrisat müfettişlerde bu mecliste dahil olan muallimlere ait inzibatî işlerin ilk mercii Maarif Vekâleti inzibat komisyonudur.
Madde 38
Vilâyet Maarif inzibat meclisleri kararlarına maarif emini veya ceza gören muallimler tebliğ tarihinden itibaren on gün zarfında itiraz ederlerse bu kararlar ikinci derecede olarak Maarif Vekâleti inzibat komisyonu tarafından tetkik ve bir hükme raptolunur.
Madde 39
Vilâyet maarif inzibat meclisleri, işbu kanunun hüküm ve karar hakkını kendilerine verdiği ceza işlerinden başka her sene mayıs ayı içinde toplanarak Vilâyet ilk tedrisat muallimlerinin bir senelik umumî inzibat vaziyetini tetkik ve muallimler arasında takdir ve taltife lâyık görülenlerin isimlerin, tesbit etmek, bu bapta tanzim edeceği bir mazbatayı vesikalarile birlikte mıntaka maarif eminliğine göndermek ile de mükelleftirler. Maarif emini bu mazbataları ve taltif cetvellerini haziran sonuna kadar kendi mütaleasile beraber Maarif Vekâletine takdim eder.
Madde 40 – Maarif Vekâleti inzibat komisyonu
Maarif Vekâleti inzibat komisyonu müsteşarın riyaseti altında aşağıdaki zatlardan teşekkül eder:
1 - Teftiş heyeti reisi;
2 - İlk, orta ve yüksek ve meslekî tedrisat umum müdürleri;
3 - Zat işleri müdürü.
Maarif Vekili komisyonun tabiî reisidir.
Madde 41
Maarif Vekâleti inzibat komisyonu; işbu kanunda hüküm ve karar salâhiyeti kendisine bırakılan ceza işlerinden başka, her sene haziran ayı zarfında toplanarak orta tedrisat muallimlerinin bir senelik inzibat vaziyetini tetkik ile bunun hakkında bir mazbata tanzim ve orta tedrisat muallimleri arasında takdir ve taltife lâyık görülenlerin isimlerini bir cetvelde tesbit edip vesikalarile ve kendi mütaleası ile birlikte Maarif Vekâletine tevdi eder.
Madde 42
Vilâyet maarif inzibat meclisleri ile vekâlet inzibat komisyonunun faaliyet tarzı bir talimatname ile tesbit olunur.
Madde 43
İşbu kanunun ahkâmı dairesinde salâhiyettar makam ve meclislerin kararile ceza gören kimselerin bu ceza ve kararlar hakkında Şûrayi Devlette itiraz hakkı bakidir.
Madde 44
439 numaralı orta tedrisat muallimleri kanunu ile maarif teşkilâtına mütedair 789 numaralı kanunun ve 842 numaralı ilk mektep muallim ve muavinlerine ait kanunla diğer kanunların bu kanun maddelerine uymayan hükümleri mülgadır.
Madde 45
Bu kanun 1 eylül 1930 tarihinden muteberdir.
Madde 46
Bu kanunun hükümlerini icraya Dahiliye, Maliye ve Maarif Vekilleri memurdur.
Geçici madde 1
Üçüncü madde mucibince verilecek ders ücretleri 1930 senesi zarfında Maarif Vekâleti bütçesinin 532 inci memurlar maaşatı faslından tesviye olunur.