KolayuyumGiriş yap

222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununa Göre Açılacak Yetiştirici ve Tamamlayıcı Sınıflar ve Kurslar Yönetmeliği

Tür
Resmi Gazete
Atıf
222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununa Göre Açılacak Yetiştirici ve Tamamlayıcı Sınıflar ve Kurslar Yönetmeliği (R.G. 22.11.1967/12757)
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – Amaçlar

Yetiştirici ve Tamamlayıcı Sınıflar ve Kurslar aşağıdaki amaçları gerçekleştirmek için açılır :

a) Mecburi öğrenim çağında bulundukları halde, öğrenimlerini yaşıtları ile birlikte zamanında yapamamış olan çocuklara kısa yoldan ilköğrenim vermek;

b) Durumları ve yaşama şartları yönünden yetişmelerine lüzum görülen çocukları ilkokula hazırlamak;

c) İlkokulu bitirmiş olupta henüz mecburi öğrenim çağında bulunan ve üst dereceli öğrenim kurumlarına gidemiyecek olanların genel bilgilerini artırmak ve kendilerine iş ve üretim hayatında faydalı olacak bilgi ve becerileri kazandırmak;

d) İlköğrenim çağı dışına çıkmış olup ta üst dereceli öğrenim kurumlarına gidememiş olan yurttaşların genel bilgilerini artırmak ve kendilerinin daha iyi bir iş ve üretim unsuru olarak yetişmelerine yardım etmek;

İlköğretimin amaç ve ilkelerine göre, İlköğrenimleri esnasında çocuklara kazandırılması gereken bilgi, görgü, beceri ve alışkanlıkların bir taraftan macburî öğrenim çağının üst sınırına kadar izlenmesi ve takviyesi, ayrıca belirtilen bu değerler yönünden halkımızın devamlı surette takviyeleri ve beslenmeleri amacı ile yukarıda bahse konu yurttaşlarımızı :

e) Millî Kültürümüzün ve değerlerimizle devamlı olarak beslemek, onların insani ve estetik duygularını sürekli olarak işlemek, geliştirmek, daha ileri bir dünya görüşü kazanmalarını sağlıyarak vatandaşları daha olumlu bir yaşama düzeyine yükseltmek, kendilerini geriletici inanç ve alışkanlıklardan kurtarmak :

f) Vatandaşlara Atatürk Devrimlerinin, Cumhuriyetin anlamını kavratmak, benimsetmek, halkımızın demokratik yaşayışa uymalarını sağlamak, bu eğitimi yurt ölçüsünde yaymak ve kökleştirmek;

g) Bilhassa köylümüzün iş güçlerini değerlendirerek tarımsal üretim alanında yan gelir sağlamalarına yardım etmek, köy el ve ev sanatlarını ihya etmek, geliştirmek ve köy halkının bu işlerde de çalışmalarını sağlıyarak onları aynı zamanda imal eden insanlar haline getirmek, pazarlama konusunda köylü vatandaşlarımızın örgütleşme ve kooperatifleşmelerini sağlamak

Madde 2 – Örgüt

Birinci maddedeki amaçları gerçekleştirmek için; gerçek ve tüzel kişilerle, belediyeler, özel idareler ve Devlet tarafından açılacak sınıflar ve kurslar :

a) Mecburi olan yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kurslar,

b) İsteğe bağlı yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kurslar, olmak üzere ikiye ayrılır.

Madde 3

Mecburi olan yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kurslar şunlardır :

a) Kısa yoldan İlköğrenim verme kursları,

b) Tamamlayıcı genel bilgi kursları,

c) İşe ve mesleğe hazırlama kursları,

Madde 4

Kısa yoldan, ilköğrenim verme kursları:

Mecburi ilköğrenim çağında bulundukları halde ilköğrenimlerini yaşıtlarıyla birlikte zamanında yapamamış olan çocuklara, kısa yoldan ilköğrenim vermek yahut böylelerini ilköğrenimin verilerinden yararlandırmak için açılan «A» ve «B» kurslarıdır.

«A» kursları ile okuma - yazma öğretilir ve gerekli temel bilgiler verilir. İlkokulun birinci devresinde öğretilen önemli konular hakkında birinci devreye yaklaşık bilgiler kazandırılır.

«B» kurslarına «A» kursunu bitirmiş olanlarla, yetişme durumları bu seviyede bulunanlar alınır ve ilkokulun ikinci devre öğretim programının hayati önemi bulunan konuları işlenir.

Bu kurslar, haftada sekiz saatten az olmamak üzere öğretim yılı süresince devam eder.

Bu kursları bitirmiş olanlardan yaşları müsait ve yetişme durumları bir sınavla tespit edilenler, yetişmiş oldukları seviyedeki ilkokul sınıflarına alınırlar.

Bu maddenin uygulanmasında İlkokullar Yönetmeliyinin 12 nci maddesinin e fıkrası hükümleri gözönünde bulundurulur.

Madde 5

İlkokulu bitirmiş olup da henüz mecburi öğrenim çağında bulunan ve üst dereceli öğrenim kurumlarına gidemiyecek olanların genel bilgilerini artırmak ve kendilerine iş ve üretim hayatında faydalı olacak bilgi ve becerileri kazandırmak için aşağıdaki kurslar açılır :

a) Tamamlayıcı genel bilgi kursları :

İlkokullarda program ve çocukların durumu icabı olarak verilememiş olan yurttaşlık bilgilerini artırmak ve geliştirmek, çevrenin sağlık şartlarını düzenliyecek, sağlıklı yaşamaya götürecek nitelikte sağlık ve beslenme bilgileri vermek, dil bilgisini eliştirmek ve daha geniş bir hayat görüşü kazandırmak amacıyla açılır.

b) İşe ve mesleğe hazırlama kursları :

Çevrenin yaşama ve geçim şartları gözönünde bulundurularak konunun özelliğine göre uygun zaman ve sürelerde aşağıdaki konular ve benzeri alanlarda çeşitli kurslar açılır :

1 - Marangozluk,

2 - Dülgerlik,

3 - Yapıcılık,

4 - Tuğlacılık,

5 - Kiremitçilik,

6 - Demircilik-Tenekecilik,

7 - Biçki - Dikiş,

8 - Erkek terziliği,

9 - Ana ve çocuk sağlığı (Ana sağlığı, çocuk bakımı ve korunması, beslenmesi ve eğitimi),

10 - Ev idaresi ve beslenme (Yiyeceklerin besin değerini kaybetmeden pişirilmesi, doğru beslenme kuralları, sofra düzeni, ütücülük, onarım, ev ve giyim eşyasının bakım ve temizlenmesi vb.),

11 - Trikotaj ve her çeşit örme işleri,

12 - Tarla tarımı,

13 - Bağcılık, meyvecilik ve ağaç yetiştiriciliği,

14 - Çeşitli tarım sanatları ve besinlerin saklanması (Reçel, marmelât, turşu, sirke, salça, peynir, tarhana, şehriye, erişte yapımı v.b.),

15 - Sabunculuk,

16 - Hayvancılık,

17 - Arıcılık,

18 - İpek böcekçiliği,

19 - Kümes hayvancılığı,

20 - Bitki sapları, orman artıkları, deniz ürünleri kabuklarının değerlendirilmesi ve balıkçılık,

21 - Halıcılık ve her çeşit dokumacılık,

22 - Kooperatifçilik,

23 - Toplum sağlığı (Çamaşırlık, köy hamamı, sıhhi helâ, fenni gübrelik yapımı, içme suyu getirilmesi, bataklıkların kurutulması, çevre sağlığı ve belli başlı bulaşıcı ve salgın hastalıklarla savaş vb.),

24 - İnsan ve aile münasebetleri,

25 - Sepetçilik, arabacılık, ambalâjcılık, bakırcılık, sıhhî tesisatçılık v. b.),

26 - Siirt tipi battaniyecilik, (Piyasada bu isimle tanınır.)

27 - Toprak eşya yapımı,

28 - Ağaç işlemeciliği,

29 - Sim-sırma işlemeciliği,

30 - Halı ipi bükme ve boyama,

31 - Taş işlemeciliği,

32 - Deri işlemeciliği,

33 - Hasır koltukçuluk,

34 - Orman içi artıklarının kıymetlendirilmesi,

35 - Betonarme kalıpçılığı,

36 - Betonarme kalıp demirciliği,

37 - Karo ve fayans kaplamacılığı vb.

Yukarıda açıklanan kurslar, imkânların sınırlı olduğu yerlerde münferit ve kısa süreli ve aralıklı olarak açılabileceği; imkânları elverişli olan yerlerde (Okulu çok ilçe ve il merkezleriyle, bölge okulları vb.) A, B, C kursları halinde ve her kurs bir bütün olmak üzere, programlı ve birbirini tamamlayıcı ve devam edenlere bir iş alanında maharet, bilgi ve yeterlik kazandırabilecek şekilde de düzenlenir.

Bu gibi kursların program ve yönetmelikleri Millî Eğitim Bakanlığının organizatörlüğü ile İlköğretim Genel Müdürlüğü, Meslekî ve Teknik Öğretim Müsteşarlığının ilgili Daireleri, Köy İşleri Bakanlığı, Halk Eğitim Genel Müdürlüğü, Tarım, Sanayi, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlıklarıyla işbirliği halinde hazırlanır ve yürütülür.

Bu kursları başarı ile bitirenlere, valiliklerce birer (Kurs Bitirme Belgesi) verilir.

Madde 6

Çevrenin şartlarına ve eldeki imkânlara göre 5 inci maddede belirtilen kurslardan biri, yahut birden fazlası bir arada açılabileceği gibi, tamamlayıcı genel bilgi kurslarıyla birlikte de açılıp yürütülebilir.

Madde 7

İlkokula hazırlayıcı, yetiştirici sınıflar ve kurslar, Türkçeyi ilkokul öğrenimini göreği kadar takip edebilecek şekilde bilmeyenler için lüzumlu görülen yerlerde açılır.

Madde 8

Mecburi ilköğrenim çağı dışına çıkmış olanlar için gerek ilköğrenim vermek gerekse işe ve mesleğe hazırlamak maksadıyla tertiplenen kurslar, yönetmeliklerine göre, Millî Eğitim ve Köy işleri Bakanlıklarının ilgili daireleriyle diğer özgül ve kurumlarca işbirliği içinde düzenlenir ve yürütülür.

Madde 9 – Kursların yeri, süresi ve zamanı

Mecburi ilköğrenim çağında bulunanlar için açılacak kursların yeri ve süresi, açılma zamanları ve haftalık çalışma saatleri ele alınacak konuların bünyesine ve çevrenin ihtiyacına göre Milli Eğitim Müdürlerinin sorumlulukları altında; mecburi öğrenim çağı dışına çıkmış olanlar için açılacak kursların yeri, süresi, açılma zamanları ve haftalık çalışma saatleri ise Halk Eğitimi Başkanlarının sorumluluğu altında, ilgili örgüt ve kurumlarca tespit edilir.

Madde 10

Sözü geçen kursların açılamadığı yerlerde, varsa meslekî ve teknik alandaki kurslardan da faydalanılır.

Madde 11 – Yönetim

Mecburi ilköğrenim çağında bulunanlar için açılacak yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kursların her çeşit yazışma ve yönetim işleriyle kayıt, kabul ve devam işleri, kursun açıldığı yerin okul müdürü, kurs öğretmeni veya gezici öğretmeni tarafından; mecburi öğrenim çağı dışındakilerin kayıt, kabul ve devam işleri, Halk Eğitimi Merkezi Müdürleri, ilgili kurs öğretmenleri, usta öğreticileri, gezici başöğretmenler ve diğer gezici halk eğitimcileri, veya toplum eğitimcileri tarafından organize edilip yürütülür.

Madde 12

İlköğrenim çağında bulunup da herhangi bir öğrenim burumuna devam etmeyen kız ve erkek çocuklar, 14 yaşını tamamladıkları öğretim yılı sonuna kadar, bu Yönetmeliğe göre açılan sınıflara ve kurslara devama mecburdurlar. Devam etmeyenler hakkında, ilkokula devam etmeyenler gibi işlem yapılır.

Madde 13

Bu yerde birden çok kurs açılması halinde, öğrencilerin bunlardan hangisine gidebilecekleri, kendilerinin de isteklerine uyularak ve Halk Eğitimi Genel Müdürlüğü sorumlu elemanları ile işbirliği halinde, okul müdürleri ve kurs öğretmenlerince düzenlenir. Ancak, kursların öğrenci sayısı (10) dan az olamaz.

Madde 14 – Yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kurslardan faydalanılacak personel

Yukarıda belirtilen ve benzeri yetiştirici ve tamamlayıcı kurslar ve sınıflarda, konunun niteliğine göre ilgili müesseselerce ehliyeti tespit edilen aşağıdaki personelden faydalanılır :

1 - Her derecedeki okul ve kursların öğretmen ve usta olan öğreticileri veya bu görevlere tayin şartlarını haiz olanlar,

2 - Tarım Bakanlığı örgütünde görevli tarım teknisyeni, mühendisi, yüksek mühendis uzmanları, yöneticileri,

3 - Sağlık Bakanlığı ile öteki resmî kurumlarda görevli doktor, sağlık memuru, hemşire ve ebeler,

4 - Sanayi Bakanlığı küçük sanatlar kurslarında görevli öğretmenler ve usta öğreticiler,

5 - Halk eğitimi örgütünde görevli elemanlar,

6 - Kız enstitülerinin

a) Gezici kadın kursları öğretmenliği bölümünden,

b) Dış giyim bölümünden,

c) Çocuk gelişimi ve eğitimi bölümünden,

d) Ev yönetim bölümünden,

e) Elsanatları bölümünden,

f) İç giyim bölümünden,

mezun olanlar.

Madde 15 – Yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kursların giderleri

Köy İşleri Bakanlığının iştiraki sağlanarak Milli Eğitim Bakanlığınca tespit edilecek esaslara ve miktara göre; ilköğrenim çağında bulunanlar için açılacak yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kursların öğretim ücretleri Mili Eğitim Bakanlığınca, İlköğrenim çağı dışında bulunanlar için açılacak dershane ve kursların yönetim ve öğretim ücretleri de Köy İşleri Bakanlığınca genel bütçeden karşılanır.

Tüzel kişilerle belediyeler ve özel idarelerce açılacak bu gibi kursların her türlü giderleri kursu açan kurumlarca karşılanır.

Madde 16

Mecburi öğrenim çağında bulunanlar için açılacak Yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kursların öğretim ücretleri dışındaki bütün giderleri 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununun 78 inci maddesinin b fıkrasındaki hizmetler için illerin özel idare bütçelerinden ayıracakları sosyal hizmetler ödeneklerinden, köy bütçelerine aynı Kanun hükümlerine göre konulan % 10 lardan ve okula ait arazi ve uygulama bahçesi gelirlerinden karşılanır.

Madde 17

Bu Yönetmeliği Millî Eğitim ve Köy İşleri Bakanları yürütür.

Madde 18

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.