656 Seçimlerle İlgili Kanunların Bazı Hükümlerinin Değiştirilmesi Ve Bu Kanunlara Bazı Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- 656 Seçimlerle İlgili Kanunların Bazı Hükümlerinin Değiştirilmesi Ve Bu Kanunlara Bazı Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun (R.G. 20.07.1965/12053)
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1
25 Mayıs 1961 tarihli ve 306 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun, 17 Nisan 1964 tarihli ve 447 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 1 inci bendi ile değiştirilmiş olan 24 Mayıs 1964 tarihli ve 304 sayılı cumhuriyet Senatosu Üyelerinin Seçimi Kanununun 1 inci maddesi gereğince Cumhuriyet Senatosu Üyeleri seçiminde de uygulanan 15 inci maddecinin 1 inci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Siyasi partiler, aday listelerini ve adaylarının listelerdeki sıralarını kanuna ve kendi tüzük ve yönetmeliklerine göre seçim kurallarının denetiminde oy verme gününden önceki kırk ikinci gün yapılacak bir önseçimle tesbit ederler.
Madde 2
25 Mayıs 1961 tarihli ve 306 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun, 17 Nisan 1964 tarihli ve 447 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 1 inci bendi ile değiştirilmiş olan 24 Mayıs 1961 tarihli ve 304 sayılı Cumhuriyet Senatosu Üyelerinin Seçimi Kanununun 1 inci maddesi gereğince Cumhuriyet Senatosu üyeleri değiminde de uygulanan 18 inci maddesinin 1 inci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Her sınıftan muvazzaf subaylarla askerî memur, askerî hâkim ve astsubaylardan ordudan ayrılma haklarını kazanmış bulunanlar; genel ve ara seçimlerin başlangıcından iki ay önce, seçimin yenilenmesine karar verilmesi halinde, yeniden kararının ilânından başlıyarak yedi gün içinde, ayrılma isteğinde bulunmadıkça, görevli oldukları veya emirleri altındaki askeri birlik ve müesseselerin bulunduğu seçim çevrelerinden ve oy verme gününden en az 60 gün önce ayrılma isteğinde bulunmadıkça, yurdun hiçbir seçim çevresinden, adaylıklarını koyamazlar, aday gösterilemezler ve seçilemezler.
Madde 3
25 Mayıs 1961 tarihli vs 306 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun, 17 Nisan 1964 tarihli ve 447 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 1 inci bendi ile değiştirilmiş olan 24 Mayıs 1961 tarihli ve 304 sayılı Cumhuriyet Senatosu Üyelerinin Seçimi Kanununun 1 inci maddesi gereğince Cumhuriyet Senatosu üyeleri seçiminde de uygulanan 19 uncu maddesinin 1 inci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Milletvekilliği adaylığı için oy verme gününden önceki otuz yedinci gün saat 17 ye kadar müracaat edilir.
Madde 4
25 Mayıs 1961 tarihli ve 306 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun, 17 Nisan 1964 tarihli ve 447 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 1 inci bendi ile değiştirilmiş olan 21 Mayıs 1961 tarihli ve 304 sayılı Cumhuriyet Senatosu Üyelerinin Seçimi Kanununun 1 inci maddesi gereğince Cumhuriyet Senatosu üyeleri seçiminde de uygulanan 22 nci maddesinin 1 inci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Adaylıklar kesinleştikten sonra, Yüksek Seçim Kurulu bütün adayları oy verme gününden önceki yirmi yedinci gün, seçim çevreleri itibariyle radyo ve Resmî Gazete ile ilân ederler.
Madde 5
25 Mayıs 1961 tarihli ve 306 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun, 17 Nisan 1964 tarihli ve 447 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 1 inci bendi ile değiştirilmiş olan 24 Mayıs 1961 tarihli ve 304 sayılı Cumhuriyet Senatosu Üyelerinin Seçimi Kanununun 1 inci maddesi gereğince Cumhuriyet Senatosu üyeleri seçiminde de uygulanan 24 üncü maddesinin (a) bendi, aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
a) Siyasi partiler için, 26 Nisan 1961 günlü ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkındaki Kanunun, 13 Şubat 1965 günlü ve 533 sayılı Kanunla değiştirilmiş bulunan 78 inci maddesi uyarınca hazırlanmış birleşik oy puslası,
Madde 6
25 Mayıs 1961 tarihli ve 306 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun, 17 Nisan 1964 tarihli ve 447 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 1 inci bendi ile değiştirilmiş olan 24 Mayıs 1961 tarihli ve 304 sayılı Cumhuriyet Senatosu Üyeleri seçiminde de uygulanan 27 nci maddesinin 2 nci bendi, aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
2. Siyasi partiler için, birleşik oy puslalarından başka oy puslaları,
Madde 7
25 Mayıs 1961 tarihli ve 306 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun, 17 Nisan 1964 tarihli ve 447 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 1 inci bendi ile değiştirilmiş olan 24 Mayıs 1961 tarihli ve 304 sayılı Cumhuriyet Senatosu Üyelerinin Seçimi Kanununun 1 inci maddesi gereğince Cumhuriyet Senatosu üyeleri seçiminde de uygulanan 39 uncu maddesinin 1 inci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Adaylıkların geçici olarak ilânından itibaren iki gün içinde il seçim kuruluna itiraz edilebilir. İtirazlar, il seçim kurullarınca, en geç, oy verme gününden önceki otuz ikinci gün akşamına kadar karara bağlanır.
Madde 8
26/4/1961 tarih ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkında Kanunun 10 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir:
Ek fıkra: Son nüfus sayımına göre nüfusu 200.000 i aşan ilçelerde, mümkün olduğu nispette nüfus sayısında eşitlik gözetilerek yeniden birer ilce seçim kurulu teşkil edilir.
Madde 9
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkındaki 26 Nisan 1961 tarihli ve 298 sayılı Kanun» un, 13/2/1965 tarihli ve 533 sayılı Seçimlerle ilgili Kanunların Bazı Hükümlerinin Değiştirilmesi hakkındaki Kanunla değiştirilmiş olan 78 inci maddesinin 9 uncu fıkrasının 2, 4, 7 ve 8 inci bendleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
2. Her oy puslasının bir yüzü, seçime katılan siyasi partilerin oy puslalarının yanyana ve birbirinden belirli kalınlıkta birer çizgi ile ayıredilmiş olarak «Birleşik oy puslası» şeklinde düzenlenir, birleşik oy puslası üzerinde siyasi partilerin oy puslalarının sırası Yüksek Seçim Kurulu tarafından siyasi partilerin temsilcileri önünde ad çekmek suretiyle tesbit edilir.
4. Birleşik oy puslaları, sandık seçmen listesine dâhil seçmen sayısını karşılayacak miktarda, her birinin arkası ilce seçim kurulu başkanlığı mührü ile mühürlenmiş olarak, 68 inci madde ile tesbit edilen usule göre, sandık kurulları başkanlarına, sayı ile teslim edilir.
7. Oyunu, siyası partilerden biri lehine kullanmak istiyen seçmen kapalı oy verme yerinde, birleşik oy puslası üzerinde, dilediği siyasi partinin puslasında bulunan o partiye ait oy puslasının herhangi bir yerine Yüksek Seçim Kurulunca imal ettirilip sandık kurullarına kadar ulaştırılmış ve sandık kurulu başkanın da oy verme süresince bulundurulması mecburi olan ve birleşik oy puslası ile birlikte kendisine verilen «Evet» yazılı mühürü basar, birleşik oy puslasını zarfa koyup iyice kapatır. Oyunu kullanan seçmen «Evet» yazılı mührü sandık kurulu başkanın a hemen geri verir.
8. Kullanılmıyan birleşik oy puslaları hakkında, her biri, karşılıklı köşeleri arasında çaprazlama iki çizgi çekilmek suretiyle birer büyük çarpı işareti ile iptal edildikten sonra, kullanılmamış zarflar hakkındaki 97 nci madde hükmü aynen uygulanır.
Madde 10
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkındaki 26 Nisan 1961 tarihli ve 298 sayılı Kanunun 13/2/1965 tarihli ve 533 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile değiştirilen 103 üncü maddesinin 6 ncı ve 7 nci bendleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, 8 inci bendi maddeden çıkarılmış ve yerine 9 uncu bend 8 ve 10 uncu bend de 9 uncu bend olarak değiştirilmiştir.
6. Birleşik oy puslasında siyasi partilere ayrılan oy puslalarının birden fazlasına «Evet» mührü basılmış oy puslaları,
7. Hiçbir yerine «Evet» mührü basılmamış birleşik oy puslaları ile birden fazla siyasi partinin oy puslasına sirayet etmiş «Evet» mühürlü oy puslaları,
8. Oy zarfı içinde, el ilânı, herhangi bir kâğıt veya bağımsız adaya alt oy puslası ile birlikte çıkan birleşik oy puslaları ile bağımsız adaylara ait oy puslaları,
9. Fıkradaki bendi er dışında kalan ve özel Kanunlarınca muteber sayılmıyan oy puslaları.
Madde 11
«Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkındaki 26 Nisan 1961 tarihli ve 298 sayılı Kanun» un, 181 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Seçim giderleri, genel bütçeden ödenir. Bunun için, gerekli ödenek Adalet Bakanlığı bütçesindeki tek maddeden ibaret özel bölüme toplam olarak konur.
Madde 12
25 Mayıs 1961 tarihli ve 306 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun, 17 Nisan 1964 tarihli ve 447 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 1 inci bendi ile değiştirilmiş olan 24 Mayıs 1961 tarihli ve 304 sayılı Cumhuriyet Senatosu Üyelerinin Seçimi Kanununun 1 inci maddesi gereğince Cumhuriyet Senatosu Üyeleri seçiminde de uygulanan 33 üncü maddesini değiştiren 13 Şubat 1965 tarihli ve 533 sayılı Kanunun 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
25 Mayıs 1961 tarihli ve 306 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun, 17 Nisan 1964 tarihli ve 447 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 1 inci bendi ile değiştirilmiş olan 24 Mayıs 1961 tarihli ve 304 sayılı Cumhuriyet Senatosu Üyelerinin Seçimi Kanununun 1 inci maddesi gereğince Cumhuriyet Senatosu Üyeleri seçiminde de uygulanan 33 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Siyasi parti adaylarından seçilenler aşağıdaki şekilde tesbit edilir:
A) Her seçim çevresinde 32 nci maddenin 2 nci fıkrası gereğince partilere düşen milletvekilliği sayısı kadar milletvekili her parti üstesinin başından itibaren sayılmak suretiyle seçilmiş sayılır.
B) Bu işlemler açık Olarak yapılır ve adaylarla müşahitler hazır bulunabilirler.
İl seçim kurulu başkanı milletvekilliğine seçilenleri gösteren tutanağın bir örneğini o seçim çevresinde derhal ilân ettirir. Diğer bir örneğini de bir hafta süre ile il seçim Kurulunun kapışma astırır.
C) Yüksek Seçim Kurulu, her seçim çevresindeki il seçim kurulu başkanlığının Kendisine yıldırım telgrafla bildireceği ve ayrıca yazı ile tekidedeceği sonuçlara göre derhal 32 nci maddenin 3 ve 4 üncü fıkralarını uygulayarak her siyasi partinin millî seçim çevresinde ne kadar milletvekilliği kazandığım tesbit eder.
Bu milletvekilliklerinin dağıtımı ve bunların hangi adaylar olacağı aşağıdaki şekilde tesbit edilir:
I- İlk önce milletvekillikleri tamamiyle doldurulmamış her seçim çevresinde her partinin bakiye muteber oylarını gösteren sayının o seçim çevresinin (Seçim sayısı) na göre yüzde oranı bulunur. Bu seçim çevreleri her parti için ayrı ayrı olmak üzere, bu yüzde oranlarının büyüklük sırasına göre birer birer liste halinde sıraya konur.
II- 32 nci maddenin 3 üncü fıkrasının uygulanması sonucunda, her partiye millî seçim çevresinde düşen milletvekillikleri yukardaki (I) numaralı bendde yazılı listenin başından başlıyarak o partiye verilir.
Milletvekillikleri tamamiyle doldurulmamış bir seçim çevresi, birden fazla parti listesinde yer aldığı takdirde boş milletvekillikleri partilerin o seçim çevresindeki bakiye oy sayılarının büyüklük sırasına göre verilir. Bu suretle boş milletvekillikleri doldurulduktan sonra o seçim çevresinin adı diğer partilerin listelerinden silinir.
Bu şekilde belli seçim çevrelerinde belli bir partiye verilen milletvekilliklerine seçilen adaylar, 32 nci maddenin 2 nci fıkrasına göre seçilmiş bulunanlar hariç olmak üzere, o seçim çevresindeki parti aday listesinden baştan itibaren mevcut sıraya göre tesbit edilir. Yüksek Seçim Kurulu, bu ana kadarki, işlemler sonucunda seçilmiş olan milletvekillerinin adlarını her partinin Genel Başkanlığına derhal yazı ile bildirir.
III- Yüksek Seçim Kurulu 32 nci maddenin 3 üncü fıkrasının uygulanması, sonucunda siyasi partilere millî seçim çevresinde düşen milletvekilliği sayısının 2/3 sine eşit sayıdaki milletvekilliklerini 2 nci bendde gösterilen esaslar dairesinde tesbit eder ve bu işlem sonucunda seçilmiş olan milletvekilliklerinin adlarını partinin Genel Başkanlığına derhal yazı ile bildirir. Bu bildiride ayrıca her partinin genel merkezindeki yetkili organın milli seçim çevresinde o partiye düşen milletvekilliği sayısının ne kadarını seçerek bildirmesi gerektiğini de belirtir. Bu şekilde seçilecek olan adayların sayısı o partinin millî seçim çevresinde kazandığı milletvekilliği sayısının 1/3 eşit olmak gereklidir. Bu bildiriyi alan partinin, genel merkezindeki yetkili organ, bildirinin alınmasından başlıyarak 3 gün içinde Yüksek Seçim Kuruluna, 15 inci madde uyarınca tesbit edilmiş olup aday listesinde adının bulunması şartiyle o parti üyelerinden veya o partinin listesinde yer almış olan bağımsızlardan kimlerin milletvekili seçilmiş sayılacağını yazı ile bildirir. Bunların milletvekillikleri doldurulmamış seçim çevreleri arasında bölüşülmesi için (I) inci bendde gösterilen şekilde yeniden düzenlenecek liste esastır. Bu suretle partiler arasında yeniden bölüşülen geriye kalmış seçim çevrelerinden hangilerinde, ilgili partinin Genel Başkanlığının yazısında adlan geçen adayların hangilerinin seçilmiş sayılacağı, Yüksek Seçim Kurulunca ad çekme yolu ile tesbit edilerek, sonuç derhal ilgili siyasi partinin Genel Başkanlığına yazı ile bildirir.
IV- Yukardaki I, II ve III üncü fıkralar uyarınca seçilen milletvekillerine Yüksek Seçim Kurulunca derhal birer seçim tutanağı verilir.
Ve bu tutanakların birer örneği Millet Meclisi Başkanlığına gönderilir. Tutanakların ikişer örneği de Yüksek Seçim Kurulunda saklanır.
V- İşbu (C) fıkrası hükümlerinin uygulanması, siyasi partilerin genel merkezlerindeki yetkili organın kanun, parti tüzüğü ve genel kongre kararı uyarınca gösterebilecekleri aday sayısının aşılmış olduğu tarzında yorumlanamaz.
VI- Yukardaki işlemler arasında seçime katılan siyasi partilerin yetkili genel merkez organları Yüksek Seçim Kurulunda birer temsilci bulundurabilirler. Bu takdirde Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkındaki 298 sayılı Kanunun 17 nci maddesi hükmü uygulanır."
Madde 13
Cumhuriyet Senatosu Üyeleri Seçim Kanununun değiştirilmesine dair olan 17/4/1964 günlü ve 447 sayılı Kanunun» birinci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir:
25 Mayıs 1961 tarihli ve 306 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun, 17 Nisan 1964 tarihli ve 447 sayılı Kanunun birinci maddesinin birinci bendi ile değiştirilmiş olan, 24 Mayıs 1961 tarihli ve 304 sayılı Cumhuriyet Senatosu Üyelerinin Seçimi Kanununun birinci maddesi gereğince 1, 2 ve 3 üncü fıkraları Cumhuriyet Senatosu Üyeleri seçiminde de uygulanan, 13/2/1965 gün ve 533 sayılı Kanunun 7 nci maddesi ile değiştirilen 32 nci maddesinin 4 üncü fıkrası hükmü dahi Cumhuriyet Senatosu üyeleri seçiminde uygulanır.
Bir seçim çevresinde birden fazla olan Cumhuriyet Senatosu üyesinin seçiminde; muteber oy sayısının, o seçim çevresinin çıkaracağı Cumhuriyet Senatosu Üyesi sayısına (Bir) adedinin ilâvesi suretiyle bölünerek elde edilecek «seçim sayısı» esas tutulur. Bu hüküm, sadece iki milletvekili çıkaracak olan seçim çevresinde yapılacak seçimlerde de uygulanır.
Madde 14
533 sayılı ve 13/2/1965 günlü Kanunun 10 uncu maddesi ile bir ek madde konulmuş bulunan «Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkındaki 26 Nisan 1961 tarihli ve 298 sayılı Kanun» a aşağıdaki maddeler eklenmiştir:
Yüksek Seçim Kurulunca kanun hükmünce radyolarla yayınlanması zorunlu olan veya gerekli görülen her türlü konularda ve il seçim kurulları tarafından kanun hükmünce kendi illeri radyolarında. yayınlanması zorunlu olan veya gerekli görülen konularda, yapılacak radyo yayınlarından, Türkiye’de yayın yapan radyolarda ücret alınmaz."
Yüksek Seçim Kurulunca gerekli gösterilecek ilce ve seçimlerde, seçimlerin başlangıcından ilce birleştirme tutanağının düzenlenmesine kadar, ilce seçim kurulu başkanlarının esas hâkimlik görevleri, hâkimin tâyin edeceği ölçü ve şekilde tamamen veya kısmen, Yüksek Hâkimler Kurulunca, yetki verilecek başka hâkimlere gördürülür."
Madde 15
24 Mayıs 1961 tarihli ve 304 sayılı Cumhuriyet Senatosu Üyeleri Seçimi Kanununun, 17 Nisan 1964 tarihli ve 447 sayılı Kanunla değiştirilmiş olan 1 inci maddesinin 2 nci bendinde yazılı «1 inci maddesi» ibaresi kaldırılmıştır.
Madde 16
25 Mayıs 1961 tarihli ve 306 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 13 Şubat 1965 tarihli ve 533 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle değiştirilmiş olan 35 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Madde 17 – "Seçim Sonuçlarının İlânı ve Yayını
Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 18
Bu kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.