KolayuyumGiriş yap

357 Askerî Hâkimler ve Askerî Savcılar Kanunu

Tür
Resmi Gazete
Atıf
357 Askerî Hâkimler ve Askerî Savcılar Kanunu (R.G. 26.10.1963/11541)
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – Askerî hâkim ve askerî savcı olmak için genel şartlar

Askerî hâkim ve askerî savcılık sınıfına kabul olunabilmek için:

A) Sağlık durumları itibariyle askerî hâkim olmaya engel bir hali bulunmaması,

B) Herhangi bir cürümden hükümlü olmaması ve ceza kovuşturması altında bulunmaması yahut kabahat suçlarından iki aydan fazla hüküm giymemiş olması,

C) Sarhoşluğu, kumar oynamayı âdet edinmiş veya kumar oynatmış olmaması, yahut kendisinin veya ana ve babasının ve varsa eşinin ahlâk yönünden kötü hali bulunmadığının yaptırılacak araştıma sonunda anlaşılmış olması,

Şarttır.

(B) bendinde yazılı cürümlerden verilen cezaların affa veya zamanaşımına uğraması yahut ertelenmesi hallerinde de mesleke kabul kararı verilmez.

Madde 2 – Kaynaklar

Askerî hâkim ve askerî savcı ihtiyacı aşağıda belirtilen kaynaklardan sağlanır:

A) Muvazzaf subay olan isteklilerden, üniversitelerce aranıyorsa, hukuk fakültelerine giriş sınavlarını veya testlerini kazananlardan bu fakültelere gönderilip öğrenimlerini başarı ile bitirenler,

B) Askerî liseleri birerek harb okullarına kabul olunan isteklilerden, üniversitelerce aranıyorsa, hukuk fakültelerinin giriş sınavlarını veya testlerini kazananlardan bu fakültelere gönderilip öğrenimlerini başarı ile bitirenler,

C) Kıtada başarı göstermiş ve bir hukuk fakültesi bitirmiş bulunan yedek subaylardan askerlik görevleri sırasında istemde bulunanlar.

Bu kaynakların hangisinden ve ne şekilde faydalanılacağı hususu Yüksek Askerî Şûranın mütalâası alınarak Millî Savunma Bakanlığınca tesbit edilir.

Madde 3 – Muvazzaf subaylar hakkında özel şartlar

Üsteğmenlik rütbesinin en çok ikinci yılında bulunan ve kıtada en az iki yıl hizmet görmüş olan muharip sınıf subaylardan istekli bulunanlar, üniversitelerce aranıyorsa, hukuk fakültelerinin giriş sınavlarını veya testlerini kazandıkları takdirde, en çok; Türkiye’deki hukuk fakültelerinin öğrenim sürelerinden bir yıl fazla süre ile izinli sayılarak hukuk öğrenimi yapmak üzere bu fakültelere gönderilirler.

Savaş halinde bu izin geri alınabilir.

Bu subayların diğer nitelikleri, seçimlerinin ne şekilde yapılacağı ve seçilenlerin hukuk fakültelerindeki öğrenimleri sırasında tâbi olacakları şartlar Millî Savunma Bakanlığınca düzenlenecek bir yönetmelikte belirtilir.

Madde 4 – Başarısızlık

Hukuk fakültelerini; 3 üncü maddede gösterilen süre içinde bitiremiyen veya başarısızlık veya diğer sebeplerle bir defadan fazla sınıfta kalmak suretiyle bu süre içinde bitirmelerine imkân olmıyan veyahut üniversiteler yönetmeliklerine göre öğrencilikle ilişikleri kesilen subayların izinleri kaldırılır ve kıtalarına gönderilirler.

Başarısızlık veya üniversitelerin yönetmeliklerine göre öğrencilikle ilişiklerinin kesilmeleri sebebi ile kıtalarına gönderilenlerin yükselmeleri emsallerine göre bir yıl geriye bırakılır. Şu kadar ki, iznin kaldırılmasını gerektiren başarısızlık mücbir sebeplere dayanıyorsa bu fıkra hükmü uygulanmaz.

Madde 5 – Mecburi hizmet

Hukuk öğrenimine gönderilen subayların, istifa süreleri, başarı veya başarısızlık hallerinde, izinli olarak fakültelerde bulundukları süre kadar uzatılır.

Madde 6 – Hukuk öğrenimi sırasında terfi

Hukuk öğrenimi süresi içinde üst rütbeye veya kıdemliliğe yükselme sırası gelen subaylar hakkında Subaylar Heyetine Mahsus Terfi Kanunu hükümleri gereğince işlem yapılır.

Madde 7 – Askerî öğrenci olarak öğrenim yapanlar hakkında özel şartlar

Harb okullarına kabul ve askerî hâkim yetiştirilmek üzere hukuk fakültelerine gönderilen askerî öğrenciler, öğrenim süresi itibariyle 4 üncü madde hükümüne bağlıdırlar.

Bunlardan başarı gösteremiyenler ile üniversiteler yönetmeliklerine göre fakültelerden çıkarılanların askerî öğrencilikle ilişikleri kesilir ve haklarında askerî öğrencilere ait özel kanun hükümleri uygulanır.

Başarı gösterenler Subaylar Heyetine Mahsus Terfi Kanununa göre subaylığa nasbolunurlar.

Madde 8 – Yedek subaylar hakkında özel şartlar

Hukuk fakültelerini pekiyi veya iyi derece ile bitirmiş ve yirmiyedi yaşını geçmemiş olan yedek subaylardan istekli olanlar, sıralı sicil üstlerinden yeterli sicil almak şartı ile yedek subaylık süresi sonunda muvazzaf sınıfa geçirilerek staj görmek üzere adaylığa kabul olunurlar.

Hukuk fakültelerini pekiyi veya iyi derece ile bitiren istekliler ihtiyaçtan fazla ise bunlar arasından, ihtiyaç bu suretle karşılanamadığı takdirde orta derece ile bitirenler arasından, sınavla alınır.

Bunların muvazzaf subaylığa geçirilmeleri ve kıdem uygulamaları Subaylar Heyetine Mahsus Terfi Kanunundaki hükümlere göre yapılır.

Madde 9 – Adaylık süresi

Adaylık süresi bir yıl olup bu hizmet askerî hâkimlik ve, askerî savcılık hizmetlerinden sayılmaz.

Adayların göreve bağlılık dereceleri ile bu kanunun 1 inci maddesinde yazılı diğer niteliklerinin ne suretle denetleneceği, sicil işleri, nerelerde görevlendirilecekleri ve adaylıkla ilgili diğer hususlar Millî Savunma Bakanlığınca yapılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

Madde 10 – Adaylıkta başarı

Adaylıkta başarı gösterenler, adaylık süresince tesbit edilen istidatları ve kendi dilekleri de gözönünde tutularak askerî hâkim yardımcılığına veya askeri savcı yardımcılığına geçirilirler.

Askerî hâkim veya askerî savcı yardımcılıklarına atanmaya engel halleri görülenlerin adaylıklarına son verilir.

Bunlardan:

A) Öğrenimlerini muvazzaf subay olarak yapmış olanlar eski sınıflarına iade edilirler.

B) Öğrenimlerini askerî öğrenci olarak yapmış olanlar personel sınıfına geçirilirler.

C) Muvazzaf subaylığa geçirilmiş olan yedek subaylardan istekli olanlar personel sınıfına geçirilirler. İstekli olmıyanlar istifa etmiş sayılırlar.

Madde 11 – Yardımcılık süresi

Askerî hâkim ve askerî savcı yardımcılıklarında bekleme süresi üç yıldır. Bu süre sonunda askerî hâkimliğe veya askerî savcılığa geçirilmeye yeterli görülen yardımcılar askerî hâkim veya askerî savcılığa geçirilirler. Yeterli görülmiyenler, yardımcılıkta bir yıl daha denenirler. Bu süre sonunda da yükselme yeterliği gösteremiyenler personel sınıfına geçirilirler.

Madde 12 – Yükselme esasları

Askerî hâkim ve yardımcılarının yükselmeleri Askerî Yargıtay Dairelerince ve Daireler Kurulunca verilecek notlar ile idari üstler tarafından düzenlenecek sicillere,

Askerî savcı ve yardımcılarının yükselmeleri Askerî Yargıtay Başsavcılığınca verilecek notlar ile askerî adalet müfettişlerinin raporları ve idari üstler tarafından düzenlenecek sicillere,

Adlî müşavirlik görevinde bulunanların yükselmeleri askerî adalet müfettişlerince düzenlenecek raporlara ve idari üstler tarafından düzenlenecek sicillere,

Askerî Adalet İşleri Başkanlığı ile Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında ve askerî yargı ile ilgili idari görevlerde bulunanların yükselmeleri idari üstler tarafından düzenlenecek sicillere;

Göre, Subaylar Heyetine Mahsus Terfi Kanunu esasları dahilinde yapılır.

Madde 13 – İdari sicil üstlerinin yetkileri

Askerî hâkimler ve askerî savcılar ile yardımcıları hakkında, subaylık nitelikleri itibariyle disiplin yönünden hal ve gidişlerine bağlı kalmak şartı ile idarî üstleri tarafından subaylar hakkındaki hükülere uygun şekilde sicil düzenlenir. İdari üstlerin kimler olacağı, sicilin ne şekilde düzenleneceği, adlî müşavirlikler Askerî Adalet İşleri Başkanlığı ile Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında ve askerî yargı ile ilgili idari görevlerde bulunanların sicil işleri Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.

Madde 14 – Askerî Yargıtayca verilecek notlar

Askeri Yargıtay Daireleri veya Daireler Kurulunca yapılan temyiz incelemesi sırasında, hükmü ve kararı veren askerî hâkim veya askerî hakim yardımcılarına ilmî yeterliklerini tesbit etmek üzere not verilir.

Notun verilmesinde:

A) Hükmün esasında isabet sağlanıp sağlanmadığı,

B) Delillerin tahlili ve tartışmasında ve belirtilen kanaat ve içtihadın gerekçelerinin açıklanmasında başarı gösterilip gösterilmediği,

C) Dâvanın kanuni sebepler dışında uzatılıp uzatılmadığı,

D) Soruşturma ve yargılamanın sevk ve yönetiminde hata edilip edilmediği,

E) Hükmün ilişkin bulunduğu işin nev’i ve mahiyeti,

F) Dâvaya konu olan iş hakkındaki içtihatlarda değişiklik bulunup bulunmadığı,

Gözönünde bulundurulur.

Hükmün bozulması, onanması, düzeltilerek veya değiştirilerek onanması, kesin olarak aleyhe ve lehe not verilmesi için sebep teşkil etmez.

Leh ve aleyhte kanaat getirilmesine müsait olmıyan işler için not verilmez.

Askerî savcı ve yardımcılarına da, soruşturma ve duruşma sırasında gösterdikleri ehliyet ve liyakata göre yukardaki esaslar içinde ve Askerî Yargıtay incelemeleri sonucu da gözönünde bulundurularak Askerî Yargıtay Başsavcılığınca not verilir.

Askerî Yargıtay Daireleri ve Daireler Kurulu ile Askerî Yargıtay Başsavcılığınca verilen notlar meslekî sicil niteliğinde olup askerî adalet müfettişlerince verilen raporlar ve idari sicil üstlerince düzenlenen sicillerle beraber yükselme işlemlerine esas olur.

Madde 15 – Müfettiş raporları

Askerî adalet müfettişlerinin, işlemlerini denetledikleri askerî savcılar ve yardımcıları ile adlî müşavirler hakkında belgelere dayanarak düzenledikleri rapor ve iyi hal kâğıtları, bunların yükselmelerinde değerlendirilmek üzere ilgili kuvvet komutanlıklarının personel başkanlıklarına ve Askerî Adalet İşleri Başkanlığına gönderilir.

Madde 16 – Yer değiştirme esasları

Askerî hâkimler ve askerî savcılar ile yardımcılarının, adlî müşavirlerin, Askerî Adalet İşleri Başkanlığı ile Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında ve askerî yargı ile ilgili idari görevlerde bulunan askerî hâkimlerin atanmaları bu kanun hükümleri saklı kalmak şartiyle Silâhlı Kuvvetler mensuplarının nakil ve tâyinleri hakkındaki hükümler esas alınarak Millî Savunma Bakanı ve Başbakanın müşterek kararnamesi ile Cumhurbaşkanının onayına sunulur ve Resmî Gazete ile yayınlanır.

Askerî hâkim ve askerî savcılar, muvaffakatleri alınmadıkça üçüncü coğrafi bölgede üç yıldan, diğer bölgelerde dört yıldan önce başka bir yere veya göreve atanamazlar. Ancak bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması, nezdinde mahkeme kurulan birliğin yer değiştirmesi veya yükselme sebebiyle aynı kadroda kalmalarına imkân olmıyanların yahut üçüncü coğrafi bölgeye atanma sırası gelenlerle sıkıyönetim halinde sıkıyönetim mahkemelerine atanmalarda muvafakat şartı aranmaz.

Askeri hâkimlik, askerî hâkim yardımcılığı, askeri savcılık, askeri savcı yardımcılığı görevlerine ve adlî müşavirliklere, Askerî Adalet İşleri Başkanlığı ile Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarına ve askerî yargı ile ilgili idari görevlere yapılacak atanmalarda yukardaki fıkralar hükümleri saklı kalmak şartiyle, Askerî Yargıtay notları, müfettiş raporları ve idari üstlerce düzenlenen siciller gözönünde tutularak işlem yapılır.

Bu görevlerden birinden diğerine yapılacak atanmalar ya ilgilinin muvafakati veya bulundukları yerde kendi kusurları olmaksızın hâkimliğin gerektirdiği şeref ve tarafsızlıkla görev yapamıyacakları yahut bulundukları yerlerde kalmaları memuriyetlerinin nüfuz ve itibarını zedeleyici veya işlerin çokluğuna ve çeşidine göre görevde gereken başarıyı göstermedikleri soruşturma ve belgelerle anlaşılmasına yahut kadro ve hizmetin böyle bir atanmayı zorunlu kılması haline bağlıdır.

Askerî Yargıtay Başkanlığına, İkinci Başkanlığına, Daire Başkanlıklarına, Üyeliklerine ve Başsavcılığına seçilen askerî hâkim ve askerî savcıların atanmaları 1 inci fıkrada olduğu gibi kararname ile yapılır ve yayınlanır. Bunlar başka bir göreve atanamazlar. Ancak, muvafakatleri alınmak ve Askerî Yargıtay üyeliği hukukundan feragat etmek şartı ile başka bir göreve atanabilirler.

Adlî müşavirliklerde, Askerî Adalet İşleri Başkanlığı ile Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında ve askerî yargı ile ilgili idari görevlerde bulunan askerî hâkimlerin atanmalarında süre ve muvafakat şartı aranmaksızın subaylar hakkındaki genel hükümler uygulanır.

Madde 17 – Özel atanma şartları

Millî Savunma Bakanlığı Askerî Adalet İşleri Başkanlığı kadrolarına, Millî Savunma Bakanlığı askerî adalet müfettişliklerine, Genelkurmay Başkanlığı Adlî Müşavirliği kadrolarına ve Askerî Yargıtay Başsavcı yardımcılıklarına yapılacak atanmalarda bu hizmetlerin gereklerine uygun tecrübe ve nitelik ranır.

Madde 18 – Özlük hakları

Askerî hâkimler ve askerî savcılar ile yardımcılarının ve adayların maaş dereceleri, maaş yükselmeleri ve diğer özlük hakları subaylar hakkındaki kanun hükümlerine tâbidir.

Askerî hâkimler ve askerî savcılar ile yardımcılarına, almakta oldukları maaş derecesinin tekabül ettiği sınıf ve derecede bulunan adliye hâkim ve savcıları ile yardımcılarına verilen ödenek miktarı esas olmak üzere adliye hâkim ve savcıları hakkındaki Kanun hükümleri gereğince hâkim ödeneği verilir.

Adaylığını tamamlıyan askerî hâkim sınıfından teğmenler, askerî hâkim veya askerî savcı yardımcılığı görevine başladıkları tarihi takibeden aybaşından itibaren 10 uncu derece adliye hâkim ve savcıları gibi ödenek alırlar.

Askerî Yargıtay Başkanı, II nci Başkanı, daire başkanları ve üyeleriyle Askerî Yargıtay Başsavcısı, Millî Savunma Bakanlığı Askerî Adalet İşleri Başkanı, Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanı ve Genelkurmay Adlî Müşavirine aynı kanun hükümlerine göre Yargıtay Başkan ve üyelerine verilen ödenek miktarınca ödenek verilir.

Ödeneğin verilmesi ve kesilmesinde aynı kanun esasları uygulanır.

Askerî hâkimler ve askerî savcılar ile yardımcıları görevli bulundukları mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle maaşlarından yoksun kılınamazlar.

Adlî müşavirlikler ile Millî Savunma Bakanlığı Askerî Adalet İşleri Başkanlığı, Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında ve askerî yargı ile ilgili idari görevlerde bulunan askerî hâkimler hakkında da bu madde hükümleri uygulanır.

Madde 19 – İzin

Askerî hâkimler ve askerî savcılar ile yardımcılarına, adlî müşavirlere, Askerî Adalet İşleri Başkanlığı ile Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında ve askerî yargı ile ilgili idari görevlerde bulunanlara ve adaylara Askerî İzin Kanunu esaslarına göre izin verilir.

Askerî Yargıtayın kuruluşu hakkındaki 127 sayılı Kanunun bu konudaki hükümleri saklıdır.

Madde 20 – İstifa

Askerî hâkimler ve askerî savcılar ile yardımcılarının, adlî müşavirlerin, Askerî Adalet İşleri Başkanlığı ve Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında ve askerî yargı ile ilgili idari görevlerde bulunanların istifaları, bu kanundaki özel hükümler saklı kalmak şartı ile subaylar hakkındaki kanun hükümlerine tâbidir.

Madde 21 – Yaş haddi ve emeklilik

Askerî hâkimler ve askerî savcılar ile yardımcılarının ve adlî müşavirlerin, Askerî Adalet İşleri Başkanlığı ile Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında ve askerî yargı ile ilgili idari görevlerde bulunan askeri hâkimlerin emeklilik yaş haddi eşit rütbedeki subaylar gibidir.

Madde 22 – Emekliye ayrılma

Askerî hâkimler ve askerî savcılar ile yardımcılarının, adli müşavirlerin, Askerî Adalet İşleri Başkanlığı ve Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında ve askerî yargı ile ilgili idari görevlerde bulunanların emekliye ayrılmaları, diğer sınıf subayları hakkındaki genel hükümlere tâbidir.

Madde 23 – İhbar ve şikâyet

Askerî hâkimler ve askerî savcılar ile yardımcılarının, adlî müşavirlerin, Askerî Adalet İşleri Başkanlığı ile Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında bulunan askerî hâkimlerin görevlerinden dolayı veya görevleri sırasında işledikleri suçlar veya sıfat ve görevlerinin gereklerine uymayan hal veya eylemleri yahut askerî yargıya tâbi şahsi suçları şikâyet ve ihbar edilir veya cereyan eden işlemlerden öğrenilirse soruşturma izni verilmesine lüzum olup olmadığının, tesbiti için Millî Savunma Bakanı tarafından ilgili şahıstan kıdemli bir askerî adalet müfettişi görevlendirilir.Zorunlu hallerde bu görev en kıdemli askerî adalet müfettişi tarafından yerine getirilir.

Şikâyet veya ihbar incelemeyi gerektiren belli bir sebebi kapsamaz veya gerçek kimlik ve doğru adres gösterilerek yapılmazsa evrak işlemden kaldırılır.

Madde 24 – Askerî adalet müfettişinin yetkileri

Millî Savunma Bakanı tarafından görevlendirilen askerî adalet müfettişi lüzumlu gördüğü kimseleri yeminle dinleyebilir. Sübut delillerini, gereken bilgileri bütün daire ve kurumlardan doğrudan doğruya toplayabilir. Askerî adalet müfettişince yapılacak bu işlemlerde Devlet organları ve kurumları ile diğer gerçek ve tüzel kişiler, yönetilen sorulara hemen karşılık vermek ve istekleri derhal yerine getirmek zorundadırlar.

Askerî adalet müfettişi bu soruşturma sırasında arama, tutuklama ve diğer tedbirler hakkında karar verilmesi için en yakın askerî mahkeme ve diğer yargı organlarından istemde bulunabilir.

Hakkında işlem yapılan kişinin görevine devamının, soruşturmanın selâmetine yahut yargı erkinin nüfuz ve itibarına zarar vereceğine kanaat getirilirse geçici bir tedbir olarak işten el çektirilmesi hususunda askerî adalet müfettişince Millî Savunma Bakanından istemde bulunulur. Millî Savunma Bakanı tarafından yerine getirilen işten el çektirme işlemi, mahiyet ve sonuçları itibariyle Askerî Mahkemelerin Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunundaki hükümlere tâbidir.

Madde 25 – Soruşturma

Millî Savunma Bakanı, soruşturma yapmaya memur edilen askerî adalet müfettişince düzenlenen ve düşüncesini de kapsıyan evrakı inceler, elde edilen sonuca göre hazırlık soruşturması yapılması için izin verilmesine veya disiplin cezası tâyinine, yahut kovuşturma yapılmasına lüzum görmezse evrakın işlemden kaldırılmasına karar verir.

Millî Savunma Bakanınca hazırlık soruşturması açılmasına izin verildiği takdirde düzenlenmiş olan evrak gereği yapılmak üzere ilgilinin görevli bulunduğu yere en yakın askerî mahkememenin savcısına gönderilir.

Bir suçtan dolayı yapılacak ceza soruşturması disiplin cezası uygulanmasına engel olmaz.

Madde 26 – Soruşturma sonucu

Askerî adalet müfettişince düzenlenen evrak kendisine gönderilen askerî savcı, suç, Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve Disiplin Suç ve Cezaları hakkındaki Kanunda yazılı olsa bile, Askerî Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre gerekli işlemi yapar. Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve Disiplin Suç ve Cezaları hakkındaki Kanunun 2 nci kısmında yer alan disiplin suç ve cezalarına ait hükümler askeri mahkemeler tarafından da uygulanır.

Askeri adalet müfettişince yapılan soruşturma hazırlık soruşturması olarak kabul edilebilir.

Madde 27 – Soruşturma süresi

Askerî hâkimler ve askerî savcılar ile yardımcıları hakkındaki dâvalar, diğer dâvalara göre öne alınarak görülür. Kanuni zorunluklardan doğan engeller olmadıkça bu dâvalar üç aydan fazla uzayamaz.

Madde 28 – Genel yargıya tabi şahsi suçlar

Askerî hâkimler ve askerî savcılar ile yardımcılarının, adlî müşavirlerin, Askerî Adalet İşleri Başkanlığı ve Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında ve askerî yargı ile ilgili idari görevlerde bulunan askerî hâkimlerin genel yargıya tabi şahsi suçları hakkında genel hükümler uygulanır.

Ancak soruşturma ve kovuşturma o yer ağır ceza mahkemesi savcılığı ve sorgu hâkimliğince, son soruşturma ise ağır ceza mahkemesince yapılır.

Madde 29 – Disiplin cezaları

Askerî hâkimler ve askerî savcılar ile yardımcılarına, adlî müşavirlere, Askerî Adalet İşleri Başkanlığı ile Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında görevli askerî hâkimlere Millî Savunma Bakanı tarafından aşağıdaki disiplin cezaları verilebilir. Bu kararlar kesindir.

A) İhtar,

B) Tevbih.

Savunma alınmadan disiplin cezası, uygulanmaz.

Disiplin cezalarına ait kararlar ilgilinin sicil dosyasına konur.

Madde 30 – İhtar cezası

İhtar, görevde dikkati çekmek veya bir eylem ve tutumundan dolayı ilgiliyi uyarmaktır.

Madde 31 – Tevbih cezası

Tevbih, belli bir eylem veya tutumundan dolayı onu işliyenin kınanmasıdır.

Madde 32 – Soruşturma açılması

Askerî Yargıtay Başkanı, II nci Başkanı, Daire Başkanlarının, üyelerinin ve Başsavcının görevleri ile ilgili suçları için soruşturma açılması Askerî Yargıtay Genel Kurulunun kararına bağlıdır.

Genel Kurul, önce soruşturma açılmasına yer olup olmadığının belli edilmesi için gerekli incelemeyi yapmak üzere hazır bulunanlar arasından ad çekmek suretiyle bir üye seçer. Bu üye incelemesini yaptıktan sonra düşüncesini belirtmeksizin durumu bir raporla Başkanlığa bildirir. Bu rapor üzerine Genel Kurulda yapılacak görüşme sonunda soruşturma açılmasına yer olmadığına karar verildiği takdirde kararın bir örneği ilgili üyeye ve bir örneği de ihbar veya şikâyette bulunana tebliğ olunur.

Soruşturma açılmasına karar verildiği takdirde gerekli soruşturmayı Askerî Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanununa göre yapmak üzere, gizli oyla üç üye görevlendirilir. Bu kurula üyelerden en kıdemlisi başkanlık eder.

Bu kurul 24 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen yetkilere sahiptir.

İmzasız veya adressiz yahut takma adla yapılan ihbar veya şikâyetler işleme konulmaz.

Madde 33 – Soruşturma sonucu

Soruşturma ile görevli kurul, yaptığı soruşturma sonucunu bir raporla tesbit ve Genel Kurula arz eder.

Genel Kurul son soruşturmanın açılmasına karar verdiği takdirde soruşturma evrakı Yüce Divana sunulmak üzere Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.

Madde 34 – Şahsi suçlar

Askerî Yargıtay Başkanı, II nci Başkanı, Daire Başkanları ve üyeleri ile Başsavcısının askerî yargıya tabi şahsi suçlarından dolayı haklarında soruşturma açılmasına veya kovuşturmaya yer olmadığına yahut dâva açılmasına karar verilmesi Askerî Yargıtay Genel Kurulunca, hazır bulunanlar arasından ad çekmek suretiyle seçilecek üç kişilik bir kurula aittir.

En kıdemli üye kurula başkanlık eder. Bu kurulca dâva açılmasına karar verildiği takdirde evrak, sonraki kanuni işlemlerin yapılması için Askerî Yargıtay Başsavcısına verilir.

Yargılama, Askerî Yargıtay Başkanının gösterdiği Askerî Yargıtay dairesinde yapılır.

Gerek bu daireye, gerekse temyiz yolu ile inceleme yapacak daireler kuruluna soruşturma yapmış üyeler katılmazlar.

Askerî Yargıtay Başsavcısı hakkındaki yargılamada, Başsavcılık görevi Milli Savunma Bakanının göstereceği Askerî Yargıtay daire başkanlarından biri tarafından yapılır.

Askerî Yargıtay Başkanı, II nci Başkanı, daire başkanları ve üyeleriyle Başsavcısının genel yargıya tabi şahsi suçlarının kovuşturulmasında Yargıtay Başkan ve üyeleri ile Cumhuriyet Başsavcısının şahsi suçlarının kavuşturulmasına ilişkin hükümler uygulanır.

Madde 35 – Haysiyet divanı

Askerî Yargıtay Başkanı, II nci Başkanı, daire başkanları ve üyeleri ile Askerî Yargıtay başsavcısının hâkimlik vakar ve şerefine ve şahsi haysiyetlerine dokunan veya görevleri gereklerine uymıyan ihtiyari eylem ve tutumlarından dolayı haklarında 29 uncu maddede yazılı disiplin cezalarını uygulamak üzere Askerî Yargıtay Başkanının başkanlığı altında Askerî Yargıtay Başsavcısı, daire başkanları ve her daireden ad çekmek suretiyle seçilen birer üyeden müteşekkil bir haysiyet divanı kurulur.

Madde 36 – Soruşturma ve sonucu

Askerî Yargıtay Başkanı, 35 inci maddede yazılı asker kişilerin aynı maddedeki eylem ve hareketlerin, oluşunu doğrudan doğruya veya Askerî Yargıtay II nci Başkanı, daire başkanları ve üyeleri ile Askerî Yargıtay Başsavcısı tarafından yazılı olarak başvurulması suretiyle öğrenirse işi haysiyet divanına sevkeder.

Millî Savunma Bakanı da bu gibi eylem ve hareketlerin oluşunu, herhangi bir surette öğrendiği takdirde işin haysiyet divanında görüşülmesini istiyebilir.

Bu hallerde Başkan tarafından haysiyet divanına sevkine lüzum görülenlerden durum sorulup savunması alınır. Savunma bizzat hazır bulunarak veya vekil göndererek yapılır. Haysiyet divanının kararları üçte iki çoğunlukla verilir.

Bu kararlar kesindir.

Askerî Yargıtay Başkanı hakkındaki ihbar ve şikâyetlerde bu maddede yazılı görevler, Askerî Yargıtay II nci Başkanı tarafından yerine getirilir.

Madde 37 – Generalliğe ve amiralliğe yükselme

Askerî Yargıtay Başkan, II nci Başkanı, daire başkanları ve üyeleri ile Başsavcısının yüksek mahkeme hâkimleri olarak Anayasa ile belirtilen hakları saklıdır. Ancak, bunlardan yükselme sırası gelenleri general veya amiralliğe yükselmeleri Subaylar Heyetine Mahsus Terfi Kanunu hükümlerine göre yapılır.

Madde 38 – Kıyafet

Askerî hâkimler ve askerî savcılar ile yardımcıları duruşma hâkimliği ve savcılık görevlerini yaparlarken eşiti adliye hâkimlerinin ve savcılarının özel kıyafetini taşırlar.

Madde 39 – Hâkimlik hizmeti

Askerî hâkimlerin ve askerî savcıların askerî mahkemelerdeki askerî hâkimlik ve askerî savcılık kadrolarında geçen hizmet sürelerinden başka adlî müşavirliklerde, Askerî Adalet İşleri Başkanlığı ile Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında ve askerî yargı ile ilgili idari görev kadrolarında geçen hizmet süreleri de hâkimlik hizmetlerinden sayılır.

Askerî yargı ile ilgili idari görev kadroları şunlardır.

A) Millî Savunma Bakanlığı Kanunlar ve Kararlar Daire Başkanlığı kadroları,

B) Millî Savunma Bakanlığı Hukuk Müşavirliği kadroları,

C) Genelkurmay Başkanlığı ile Kuvvet Komutanlıklarındaki (Jandarma Genel Komutanlığı dâhil) Hukuk İşleri Müdürlüğü kadroları.

Madde 40 – Geçici yetki

Askerî mahkemelerde görevli kıdemli askerî hâkimlerin veya askerî savcıların teklifi üzerine Millî Savunma Bakanı askerî hâkim ve yardımcıları ile askerî savcı ve yardımcılarına asıl görevlerine ek olmak ve üç ayı geçmemek üzere; izin, hastalık veya diğer sebeplerle boş bulunan aynı yerdeki veya başka bir yargı çevresindeki aynı nevi hizmete ait kadro görevini yapmak için geçici yetki verebilir.

Askerî hâkim yardımcıları, kendilerine Millî Savunma Bakanı tarafından geçici yetki verilmesi halinde veya bulundukları mahkemenin kıdemli hâkimi tarafından kendilerine verilen işlerde askerî hâkimlerin bütün görev ve yetkilerine sahiptirler.

Geçici madde 1

Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerî adlî hâkim sınıfında bulunanlar hizmet süreleri, sicil durumları, Kuvvet bağlılıkları ve kadro zorunlukları esas alınarak askerî hâkimliğe, askeri savcılığa, adlî müşavirliğe, Askerî Adalet İşleri Başkanlığı ile Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarına ve askerî yargı ile ilgili idari görevlere atanırlar.

Bu kanuna göre yapılacak hizmet atanma işlemleri, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten başlıyarak en geç üç ay içinde bitirilir.

Hizmet atanmaları yapılıncaya kadar askerî adlî hâkim deyimi, askerî hâkim, askerî savcı ile yardımcılarını, adlî müşavirleri, Askerî Adalet İşleri Başkanlığı ve Askerî Adalet Teftiş Kurulu Başkanlığı kadrolarında ve askerî yargı, ile ilgili idari kadrolarda bulunanları ve adayları kapsar.

Halen Jandarma Genel Komutanlığına bağlı ve mensup alan askerî adlî hâkimler, hu kanunun yayımından başlıyarak en geç üç ay içinde İçişleri Bakanlığınca, Millî Savunma Bakanlığı emrine nakledilirler.

Geçici madde 2

Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut askerî adlî hâkim miktarı kadro ihtiyacını karşılamadığı takdirde, asıl kaynaklardan yeter personel yetiştirilinceye kadar yedek subay okulunu bitirerek asteğmenliğe naspedilmiş olanlardan hukuk fakültesini bitirmiş ve hâkimlik görevinden sayılan hizmetlerde bulunmuş veya avukatlık veyahut eylemli öğretim üyeliği yapmış olup bu kanuna göre lüzumlu şartlara sahip bulunanlardan yeteri kadar askerî hâkim ve askerî savcı yardımcısı yetiştirilmek üzere Millî Savunma Bakanlığınca ad çekme ile ayrılırlar.

Bu suretle askerî hâk ve askerî savcı yardımcılığı adaylığına ayrılmış olanlar, askerî mahkemelerde ve askerî savcılıklarda üç ay çalıştırılırlar. Bu süre sonunda başarı gösterenlerin askerî hâkim yardımcılığına veya askerî savcı yardımcılığına 16 ncı madde hükümlerine uygun olarak atanmaları yapılır ve bunlar askerî hâkim ve askerî savcı yardımcılarının haklarına ve yetkilerine sahip olurlar. Başarı gösteremiyenler veya askerî hâkim veya askerî savcı yardımcısı olmak niteliklerini kaybedenler Millî Savunma Bakanlığı tarafından derhal asıl sınıflarına gönderilirler. Bunlar emsalleri ile terhis edilirler.

Bu madde hükmü savaş halinde de uygulanır.

Madde 41 – Yürürlükten kaldırılan kanunlar

6 Temmuz 1956 tarihli ve 6775 sayılı ve 20 Mayıs 1959 tarihli ve 7281 sayılı kanunlar ile 17 Eylül 1943 tarihli ve 4497 sayılı kanunun 1 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

9 Haziran 1942 tarihli ve 4273 sayılı kanun ve bu kanunun ek ve tadilleri ile diğer kanunların bu kanuna aykırı hükümleri, bu kanunun kapsadığı kişiler hakkında uygulanmaz.

Madde 42 – Kanunun yürürlüğü

Bu kanun hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 43

Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.