KolayuyumGiriş yap

192 5422 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda Bazı Değişiklikler Yapılması Hakkında Kanun

Tür
Resmi Gazete
Atıf
192 5422 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda Bazı Değişiklikler Yapılması Hakkında Kanun (R.G. 02.01.1961/10696)
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1

5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 12 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

11 inci maddede yazılı dar mükellefiyet mevzuuna giren kazanç ve iratlar" şunlardır:

1. Türkiye’de Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun işyeri olan veya daimî temsilci bulunduran yabancı kurumlar tarafından bu yeklerde veya bu temsilciler vasıtasiyle yapılan işlerden elde edilen ticari kazançlar (Merkezleri hesabına ihraç edilmek üzere Türkiye’de satın aldıkları veya imal ettikleri malları Türkiye’de satmaksızın yabancı memleketlere gönderenlerin bu işten doğan kazançları Türkiye’de elde edilmiş sayılmaz.

Türkiye’de satmaktan maksat alıcı veya satıcının veya her ikisinin Türkiye’de olması veya satış akdinin Türkiye’de inikat eylemesidir);

2. Türkiye’de elde edilen ücretler;

3. Türkiye’de elde edilen serbest meslek kazançları;

4. Türkiye’de bir tarım işletmesini işleten yabancı kurumların bu faaliyetten elde ettikleri kazançlar;

5. Gayrimenkullerin, hakların ve menkul malların Türkiye’de kiralanmasından elde edilen iratlar;

6. Türkiye’de elde edilen menkul sermaye iratları;

7. Türkiye’de elde edilen sair kazanç ve iratlar (1 numaralı fıkra hükmü dışında kalanların menkul kıymet satışından elde ettikleri kazançlar hariçtir.)

Madde 2

Aynı kanunun 13 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

Kurumlar Vergisi, birinci maddede yazılı mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri sâfi kurum kazancı üzerinden hesaplanır.

Kurumların sâfi kazancının tesbitinde Gelir Vergisi Kanununun (42 nci maddesinin birinci fıkrasının 2 numaralı bendi hariç) ticari kazanç hakkındaki hükümleri uygulanır.

Gelir Vergisi Kanununun asgari kâr haddi hükümleri, bu hükümlerin uygulanmasını gerektiren işlerle iştigal eden Kurumlar Vergisi mükellefleri hakkında da uygulanır.

Dar mükellefiyete tabi kurumların kazançları, ticari kazanç ile ticari kazanç gibi tesbit edilen kazanç ve iratlar dışında kalan kazanç ve iratlardan ibaret ise, Gelir Vergisi Kanununun bu gibi kazanç ve iratların tesbiti hakkındaki hükümleri Kurumlar Vergisi matrahının tesbitinde de cari olur.

Madde 3

Aynı kanunun 16 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

Kurumların aralarında vasıtalı, vasıtasız bir şirket münasebeti veya devamlı ve sıkı bir iktisadi münasebet bulunan gerçek ve tüzelkişilerden yaptıkları istikrazlar, teşebbüste devamlı olarak kullanılır ve bu istikrazlarla kurumun öz sermayesi arasındaki nispet, emsali kurumlarınkine nazaran bariz bir fazlalık gösterirse mezkûr istikrazlar örtülü sermaye sayılır.

Madde 4

Aynı kanunun 25 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

Kurumlar vergisi, bu kanuna göre tesbit olunan kurum kazancından:

1. Sermaye şirketleri ile kooperatiflerde % 20;

2. Diğer kurumlarda 35;

Nispetinde alınır.

Hesaplanan vergilerde lira kesirleri atılır.

Madde 5

Aynı kanunun 27 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

Kurumlar vergisi:

1. Bu kanuna göre mükellef olanların tüzelkişiliği namına;

2. İktisadi kamu müesseselerinden, derneklere ve vakıflara, tesislere ait iktisadi işletmelerden tüzelkişiliği haiz olmıyanların vergisi, bunların bağlı oldukları kamu tüzelkişileri veya dernek veya vakıf veya tesis namına;

3. Dar mükellefiyete tabi yabancı kurumların vergisi bunlar hesabına "Türkiye’deki müdür veya temsilcileri, müdür veya temsilcileri mevcut değil ise, kazanç ve iratları yabancı kuruma sağlıyanlar adına;

Tarh olunur.

Madde 6

Aynı kanunun 29 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

Kurumlar vergisi, beyannamenin vergi dairesine verildiği günde, beyanname posta ile gönderilmişse, vergiyi tarh edecek daireye geldiği tarihi takibeden üç gün içinde tarh edilir.

Madde 7

Aynı kanunun 30 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

Her ne sebeple olursa olsun, tasfiye haline giren kurumların vergilendirilmesinde hesap dönemi yerine tasfiye dönemi kaim olur.

Üç yılı aşmıyan tasfiyelerde tasfiye dönemi, kurumun tasfiye haline girdiği tarihten başlar ve tasfiyenin bittiği tarihe kadar devam eder.

Üç yıldan fazla süren tasfiyelerde, tasfiye dönemi kurumun tasfiye haline girdiği tarihten başlar, bu tarihi takibeden takvim yılı başından itibaren üçüncü yıl sonuna kadar devam eder. Bu dönemden sonraki her takvim yılı müstakil bir tasfiye dönemi sayılır.

Tasfiyenin nihayet bulduğu dönemin sonunda tasfiye kâr veya zararı katî olarak tesbit ve evvelce verilmiş olan tasfiye beyannameleri bu neticeye göre ıslâh edilir. Tasfiye zararla kapanırsa, evvelce verilmiş tasfiye beyannamelerine müsteniden tahsil edilmiş vergiler iade olunur.

Bir yıldan fazla süren tasfiye dönemlerinde tarh zamanaşımı, tasfiyenin nihayet bulduğu dönemi takibeden yıldan itibaren başlar.

Madde 8

Aynı kanunun 31 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

Tasfiye beyannameleri, tasfiye memurları tarafından tasfiye dönemleri sonundan itibaren 21 inci maddede yazılı süreler içinde, tasfiye dönemi sonunda tasfiye de neticelenmişse bilânçonun veya nihai hesabın kesinleşmesinden itibaren 15 gün içinde, kurumun bağlı olduğu vergi dairesine verilir.

Bu madde gereğince verilecek olan beyannamelere, bilanço ile kâr ve zarar cetveli ve tasfiye bilânçosuna göre ortaklara dağıtılan paraflarla diğer değerlerin müfredatlı bir cetveli bağlanır. İşletme hesabı esasına göre defter tutanların beyannamelerine kâr ve zarar cetveli yerine bu hesabın hulâsası raptolunur.

Madde 9

Aynı kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

Tasfiye kârı, tasfiye döneminin sonundaki servet değeri ile tasfiye döneminin başındaki servet değeri arasındaki müspet farktır.

Madde 10

Aynı kanunun 33 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

Tasfiye döneminin başındaki servet değeri, kurumun tasfiye dönemi başındaki bilânçosunda görülen öz sermayesidir. Üç yıldan fazla süren tasfiyelerde mütaakıp tasfiye dönemlerinin başındaki servet değeri, bir evvelki dönemin son bilânçosunda görülen servet değeridir. Aşağıda yazılı olanların dışında kalan her nevi ihtiyatlarla dağıtılmamış kazançlar bu sermayeye dahildir:

1. Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar Temettü ve Kazanç vergilerinden istisna edilerek ayrılmış olan ihtiyat akçeleri ve banka zarar karşılıkları (Sonradan Kurumlar Vergisine tabi tutulan ihtiyat akçeleri ve banka zarar karşılıkları öz sermayeye dahildir);

2. Vergi kanunlarına göre ayrılmış olan her türlü amortismanlar ve karşılıklar ile sigorta şirketlerinin teknik ihtiyatları;

3. Hissedar veya sahip olmıyan kimselere dağıtılacak olan kazanç kısmı.

Hisselerine mahsuben ortaklara dağıtılan, satılan, devredilen veya kurum sahibine iade olunan değerler, Vergi Usul Kanununun hükümlerine göre ve dağıtmanın, satışın, devrin veya iadenin yapıldığı günün emsal bedeli ile değerlenir.

Madde 11

Aynı kanunun 34 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

Tasfiye memurları kurumun tahakkuk etmiş vergileri ile tasfiye beyannamelerine göre hesaplanan vergileri ödemeden veyahut bu vergilerle diğer itirazlı tarhiyat için karşılık ayırmadan, İcra ve İflâs Kanununun 206 nci maddesinin 6 nci sırasında yazılı alacaklılara ödeme ve ortaklara paylaştırma yapamazlar.

Aksi takdirde bu vergilerin asıl ve zamlarından ve vergi cezalarından şahsen ve müteselsilen sorumlu olurlar.

Vergi aslı ve zamları, kendisine paylaştırma yapılan ortaklardan da aranılabilir. Ortaklardan tahsil edilmiş olan vergi asılları için ayrıca tasfiye memurlarına müracaat olunmaz.

Tasfiye memurları, bu madde gereğince ödedikleri vergilerin asıllarından dolayı, tasfiyeden hisse alan ortaklara, paylaştırma yapılmışsa veya ortakların tasfiye payları vergileri karşılamaya yetmezse, alacaklarını tamamen veya kısmen tahsil eden alacaklılara rücu edebilirler.

Madde 12

Aynı kanunun 44 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

Yıllık beyannamede gösterilen kazanca mahsuben Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesine müsteniden yapılmış tevkifat, beyanname üzerinden hesaplanan Kurumlar Vergisine mahsup edilir.

Mahsubu yapılan miktar Kurumlar Vergisinden fazla olduğu takdirde aradaki fark, mahsup edilen tevkifat miktarı tevsik olunmak şartiyle, mükellefin talebi üzerine ret ve iade olunur.

Geçici madde 1

1/1/1960 tarihinden evvel mukaveleye bağlanmış ve işe başlanılmış olan birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat, onarım ve ulaştırma işlerinin kâr ve zararları 5421 ve 5422 sayılı kanunlarla tâyin edilmiş usullere göre tesbit ve teklifine devam olunur.

Bu işler dolayısiyle 1/1/1961 tarihinden sonra ödenecek istihkak bedellerinden vergi tevkif edilmez.

Geçici madde 2

Bu kanunun 4 üncü maddesi hükmü kurumların 1960 takvim yılı kazançları hakkında da uygulanır.

Madde 13

Bu kanun hükümleri 1/1/1961 tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 14

Bu kanun hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.